KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/033

Gündem No : 41

Karar Tarihi : 20.08.2025

Karar No : 2025/UY.II-1798

BAŞVURU SAHİBİ:

Garp Yemek Taşımacılık İnşaat Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/918225 İhale Kayıt Numaralı “Konaklar – Pelitli – Yalıncak (Karadeniz Sahil Yolu Bağ) Konaklar - Pelitli Yolu ve 10 Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Muhtelif Yollarda Enh Deplasesi Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 18.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Konaklar – Pelitli – Yalıncak (Karadeniz Sahil Yolu Bağ) Konaklar - Pelitli Yolu ve 10 Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Muhtelif Yollarda Enh Deplasesi Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Garp Yemek Taşımacılık İnşaat Temizlik Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 11.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.07.2025 tarih ve 188361 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1411 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale konusu işin niteliği itibariyle önemli ölçüde malzeme girdisine dayandığı ve piyasa dalgalanmalarından doğrudan etkileneceğinin açık olduğu, ancak ihale dokümanında, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun Geçici 5’inci ve Geçici 6’ncı maddeleri kapsamında fiyat farkı verilip verilmeyeceğine, verilecekse hangi esaslara göre hesaplanacağına dair açık, anlaşılır ve tereddüde mahal bırakmayacak herhangi bir düzenlemenin yer almadığı, bu durumun isteklilerin tekliflerini sağlıklı şekilde hazırlamasını engellediği ve işin mali öngörülebilirliğini ortadan kaldırdığı,

2. Teknik Şartname’de yer alan “İdare test şartlarını ve uygulama yöntemlerini değiştirme hakkına sahiptir.” düzenlemesinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet, eşit muamele ve öngörülebilirlik ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, söz konusu düzenlemenin test sürecinde uygulanacak yöntemlerin ve kriterlerin belirsizleşmesine ve isteklilerin tekliflerini hazırlarken risk analizlerini sağlıklı bir şekilde yapamamalarına neden olduğu, anılan düzenleme idareye sınırsız müdahale yetkisi verdiğinden, yüklenici aleyhine sözleşme sürecinde keyfi uygulamaların ortaya çıkabileceği,

3. İhale dokümanında, işin yürütülmesinde TEDAŞ/Çoruh ile yapılmış “onaylı protokol” hükümlerine uygunluk aranacağı belirtilmiş olmasına rağmen, söz konusu protokolün içeriğine dair hiçbir bilgi veya belgenin isteklilere sunulmadığı, bu durumun ölçülebilirlik ve öngörülebilirlik ilkelerini zedelediği gibi, isteklilerin tekliflerini hazırlamasını da engellediği,

4. Teknik Şartname’de, kullanılacak ekipmanlara ait yazılımların tüm versiyonları ve işletim belgeleri idareye teslim edilmeden bu ekipmanların kullanılamayacağının düzenlendiği, ancak söz konusu düzenlemenin uygulamada hizmetin gereksiz şekilde sekteye uğramasına, hatta yüklenicinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirememesine yol açabilecek nitelikte aşırı kısıtlayıcı ve ölçüsüz bir düzenleme olduğu, yüklenicinin işin ifası için gerekli teknik altyapıyı oluşturması ve çalıştırması beklenirken, bu altyapıya ilişkin tüm yazılım versiyonlarının ve belgelerinin peşin tesliminin zorunlu tutulmasının 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca bu düzenlemenin, sözleşme sürecinde ortaya çıkacak güncellemeler, lisanslama sorunları, dış üretici firma hakları ve işin doğası gereği gelişen yazılım uyarlamaları gibi hususları dikkate almadığı ve tek taraflı olarak idarenin lehine, yüklenicinin aleyhine hükümler doğurduğu,

5. Teknik Şartname’de, yapılacak imalatlara ilişkin olarak yalnızca “montajdan önce şantiyede tartılması ” şartının getirildiği, bunun dışındaki hiçbir yöntem, koşul ya da esnekliğin dikkate alınmadığı, söz konusu düzenlemenin, imalatın niteliği, üretim yeri, taşıma biçimi ve saha koşulları gibi işin teknik gerekleri göz ardı edilerek yapıldığı, bu durumun eşit katılım hakkını zedelediği ve alternatif teknolojilerin kullanımını engelleyerek rekabeti daralttığı,

6. İhale dokümanında geçici kabul sonrası bazı ölçüm ekipmanlarının idareye bırakılmasının zorunlu tutulduğunun anlaşıldığı, ancak Şartname dışı mal veya ekipman devrinin dayanağının olmaması nedeniyle söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, idarece ancak işin ifasına ilişkin doğrudan gerekli olan ve Teknik Şartname’de ayrıntılı biçimde tanımlanmış yükümlülükleri isteyebileceği, işin yürütülmesi için geçici nitelikte kullanılan ölçüm cihazlarının, sözleşme sonunda bedelsiz şekilde idareye bırakılması zorunluluğunun, hem yüklenicinin malvarlığı haklarını ihlal ettiği hem de rekabeti ve eşit muameleyi bozduğu,

7. İhale dokümanında yer alan “18 adet kesicili giriş-çıkış fonksiyonel birimi” ifadesinin teknik olarak açık, ölçülebilir ve tereddüde mahal bırakmayacak şekilde tanımlanmadığı, “fonksiyonel birim” gibi geniş ve yoruma açık bir ifadenin, hangi teknik özellikleri kapsadığı, kesici özelliklerinin tipi, güç kapasitesi, kontrol ve kumanda gereksinimleri, bağlantı şartları ve konfigürasyon detayları belirtilmeksizin yapılan düzenlemenin belirsizliğe neden olduğu,

8. İhale konusu iş kapsamında yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan demir direk ve aydınlatma direkleri kalemlerine ilişkin olarak, Teknik Şartname’de ölçü, malzeme standardı, tip bilgisi, montaj şekli ve kullanım alanı gibi temel teknik detaylara yer verilmediği, teknik özelliklerin yeterli düzeyde tanımlanmamasının, hem yaklaşık maliyetin sağlıklı şekilde oluşturulmasını engellediği, hem de istekliler açısından işin kapsam ve niteliklerinin öngörülebilirliğini ortadan kaldırdığı,

9. İhale dokümanında işin süresinin 400 takvim günü olarak belirlendiği, ancak işin kapsamı, teknik içeriği ve yapılacak işlerin nitelikleri dikkate alındığında, bu sürenin aşırı uzun ve işin gereğiyle orantısız olduğu, bu şekilde belirlenen sürenin işin makul ve ekonomik süre içerisinde tamamlanmasına engel olduğu ve söz konusu işi daha kısa sürede tamamlayabilecek firmaları caydırarak rekabetin daralmasına neden olabileceği,

10. İhale konusu işin, hem enerji nakil hattı hem de aydınlatma sistemleri gibi birbirinden farklı uzmanlık ve teknik bilgi gerektiren alanları kapsadığı, ancak Teknik Şartname’de belirlenen kriterlerin ağırlıklı olarak demir-çelik imalat kabiliyeti olan firmaları avantajlı kılacak şekilde düzenlendiği, bundan ötürü, farklı uzmanlık alanlarında faaliyet gösteren firmaların ihaleye katılımının engellendiği, rekabetin daraldığı ve ihaleye sağlıklı teklif sunulmasının engellendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “… İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

s) Ödeme yeri ve şartlarıyla avans verilip verilmeyeceği, verilecekse şartları ve miktarı ile sözleşme konusu işler için eğer ödenecekse fiyat farkının ne şekilde ödeneceği.” hükmü,

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı hesabında aşağıdaki formül uygulanır:

F = A n x B x ( P n - 1 )

İ n Ç n D n AY n Y n K n G n M n

P n = a —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— __+ b4 —— + b5 —— + b6—— + c ——

İ 0 Ç 0 D 0 AY 0 Y 0 K 0 G 0 M 0

(2) Formülde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

c) B: 0,90 sabit katsayısını,

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile girdilerin ağırlık oranlarını temsil eden sabit katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a: İşçilik ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

e) b1: Metalik olmayan diğer mineral ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

f) b2: Demir ve çelik ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

g) b3: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ğ) b4: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

h) b5: Ağaç ve mantar ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ı) b6: Diğer malzemelerin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

i) c: Makine ve ekipmana ait amortismanın ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ifade eder.

(3) İhale dokümanında gösterilen sabit katsayılar, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçe ile değiştirilemez.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

…

f) Go, Gn: İhale konusu yapım işi kapsamında yer alan diğer malzemeler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

…

ifade eder.

(5) Yukarıdaki sayılardan G o ve G n için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla işin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise G o ve G n endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.

6) İdare tarafından, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde sabit katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur.

7) İşin nitelik ve kapsamına göre imalatta kullanılacak malzemelerin niteliği ile iş programına göre malzemenin kullanılacağı safha dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas sabit katsayılar için imalatın farklı aşamalarında uygulanmak üzere farklı endeksler belirlenebileceği gibi, bu değerlerin her biri için yukarıda sayılanlar arasından aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir. Ağırlık oranını gösteren sabit katsayılardan biri, birkaçı veya tamamı kullanılarak, yapım işinin farklı bölümleri/aşamaları için toplamları bire (1.00) eşit olacak şekilde farklı katsayılar belirlenebilir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı, esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi yapım işi ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan yapım işlerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Konaklar Pelitli Yalıncak (Karadeniz Sahil Yolu Bağ.) Konaklar - Pelitli Yolu ve 10.Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Muhtelif Yollarda ENH Deplasesi Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2022E04-208207 ( - Konaklar-Pelitli-Yalıcak (Karadeniz Sahil Yolu Bağ.))

d) Kodu:

e) Miktarı: 201.000 kg Boyalı Kaynaklı Demir Direkler, 361.000 kg Parça Kaynaklı Galvanizli Demir Direk Travers ve Konsollar, 35.190 kg Galvanizli Çelik Poligon Aydınlatma Direkleri, 18 ad kesicili giriş-çıkış fonksiyonel birimi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Konaklar - Pelitli Yalıncak (Karadeniz Sahil Yolu Bağ.) Konaklar - Pelitli Yolu ve 10.Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Muhtelif Yollarda” düzenlemesi,

**** Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn - 1 )
Pn= a İn/İo+b1 Çn/Ço+b2 Dn/Do+b3 AYn/AYo+b4 Yn/Yo+b5 Kn/Ko+b6 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile girdilerin ağırlık oranlarını temsil eden sabit katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n)

...” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuruya konu ihalenin**** Karayolları 10’uncu Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Konaklar – Pelitli – Yalıncak (Karadeniz Sahil Yolu Bağ) Konaklar - Pelitli Yolu ve 10. Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Muhtelif Yollarda Enh Deplasesi Yapılması” işi olduğu, bahse konu ihalede 48 adet ihale dokümanı indirildiği, 18.07.2025 tarihinde yapılan ihaleye 23 isteklinin katıldığı, başvuru sahibi istekli tarafından ihaleye teklif sunulmadığı ve rapor tanzim tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararının alınmadığı görülmüştür.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, yapım işi ihalelerinde fiyat farkı hesaplamasının 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesi çerçevesinde yapılması gerektiği, bu esaslara tabi yapım işi ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerektiği, ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan yapım işlerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu,

Yine aynı Esaslar’da, sabit katsayıların, idare tarafından, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda gerçekleştirilen incelemede, başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde, sözleşme sürecinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verildiği ve söz konusu düzenlemede (a) katsayısının “0,25”, (b1) katsayısının “0,05”, (b2) katsayısının “0,4”, (b3) katsayısının “0,1”, (b6) katsayısının “0,15”, (c) katsayısının “0,05” olmak üzere toplam bire (1.00) eşit olacak şekilde mevzuata uygun olarak belirlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

Proje-Yapım Teknik Şartnamesi’nin “Garanti, Bakım ve Yedekler” başlıklı bölümünde “...Kullanılacak ekipmanların uluslararası test kuruluşlarından herhangi biri tarafından verilmiş test sertifikası olacaktır. Ancak öncelik ilgili standardında olmak üzere, üretimi yapılarak test aşamasına gelen cihaz, malzeme ve teçhizatla ilgili örneğin enerji temin ve kullanımıyla ilgili ekipmanlar için TEDAŞ gibi yaygın kullanıcıların test şartnamelerindeki, test metotları ve test numunesi seçim oranıyla ilgili hükümler varsa geçerlidir.

Tamamı üretilmiş cihazlardan, Kabul Komisyonundaki İdare temsilcilerinin test öncesi anlık olarak rasgele seçeceği cihazlar teste tabi tutulur.

Test sonucu başarılı ise üretimin tamamı o aşamayı geçmiş sayılır...” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Testler” başlıklı bölümünde “Testler genel olarak 4 (dört) kısma bölünmektedir.

1- Fabrika Kabul Testleri (FKT): Tesisin/teçhizatın tesliminden önce imalatçının fabrikasında gerçekleştirilecektir. Malzeme Onay Dosyalarının İdare tarafından onaylanmasından en fazla 15 gün sonra “Yüklenici tarafından Fabrika Kabul Testleri Programı” hazırlanacak ve kontrollüğe sunulacaktır. İdare tarafından aksi belirtilmedikçe her bir teste en az 2 kişi katılacaktır. İdare isterse katılımcı sayısını değiştirebilecektir. Testlerin tarihleri, İdarenin resmi görevlendirmelerinden sonra netleştirilecektir.

Bu işle ilgili fabrika kabul testleri; Kablo, Galvanizli ENH Direği, Kesicili Giriş-Çıkış Hücreleri ve Güç Trafo ürünlerine yapılacaktır. İdare tarafından bu testlerle ilgili değişiklik yapma hakkı her zaman saklıdır.

2- Saha Kabul Testleri (SKT): Tesis/teçhizat teslim alınıp ve saha üzerine kurulduktan sonra her donanım münferit olarak test edilecektir.

3- İşletmeye Alma (Deneme) Testleri: Tesisin saha montajı tamamlanarak, Saha Kabul Testleri yapıldıktan sonra, kurulan tüm sistemin bir bütün olarak her fonksiyonunun ayrı ayrı test edildiği işletme testleri yapılacaktır.

Bu testlerin tamamlandıktan sonra hazırlanacak test tutanakları, İdareye sunularak sistemin işletilmeye ve geçici kabule hazır olduğu bildirilerek Geçici Kabul talep edilecektir.

Bu test sonucunda İdarenin talep etmesi durumunda Geçici Kabul yapılana kadar bütün sistemler işletmeye alınabilecektir.

4- Geçici Kabul Testleri: İşletmeye alma testleri yapıldıktan sonra, İdarenin teşkil edeceği Geçici Kabul Komisyonunun yapacağı testlerdir.

Geçici kabul testinde, sistemin bütün fonksiyonlarını içine alan genel bir test programı hazırlanarak hem sistem tanıtımı hem de testler yapılacaktır. Geçici Kabul Komisyonu, çalışmaları kapsamında İşletmeye alma testlerinin belge ve bilgilerinden uygun bulduğu şekliyle faydalanır. Bu testlerden herhangi biri yapılırken, bir kusur bulunması halinde, söz konusu kusurun mahiyeti İdareye ayrıntılı bir şekilde açıklanacaktır. İdare bu bilgiyi esas alarak, kusurun işleme devam edilmesine engel olup olmadığına karar verir ve gerekiyorsa test işleminden önce giderilmesini isteyebilir.

Küçük hatalar, test sırasında görülen ve sistemin işleyişini genel olarak ters yönde etkilemeyen, dolayısıyla testin devamı ve tamamlanması için giderilmesi zorunlu olmayan kusurlardır.

İlgili test ve kontrolleri yapacakların ulaşım, konaklama, yemek masrafları Müteahhit tarafından karşılanacaktır.

Geçici Kabul Testleri, sahadaki işletmeye alma testleri tatmin edici bir şekilde tamamlandıktan veya varsa bu testler sırasında bulunan hataların tümü İdarenin istediği şekilde düzeltildikten sonra başlayabilecektir. Testlerden önce tüm Nihai (Kesin) Projeler hazırlanarak Kontrollüğe sunulacaktır.

Geçici Kabul Testleri, Geçici Kabul Heyetinin kararına göre bütün sistemlerin tam işletme testleri veya bazı donanım üzerinde seçilmiş teknik testler olarak yapılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Yukarıda aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerinden, başvuruya konu ihalede kullanılacak cihaz, malzeme ve teçhizatın idare tarafından çeşitli testlere tabi tutulacağı, söz konusu testlerin; fabrika kabul testleri, saha kabul testleri, işletmeye alma (deneme) testleri ve geçici kabul testleri olmak üzere dört kısımda gerçekleştirileceği,

Buna ek olarak, kablo, galvanizli enerji nakil hattı direği, kesicili giriş-çıkış hücreleri ve güç trafo ürünlerine ilişkin gerçekleştirilecek olan fabrika kabul testleri için idare tarafından değişiklik yapma hakkının saklı tutulduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından özetle, Teknik Şartname’nin “Testler” başlıklı bölümünde yer alan; “İdare tarafından bu testlerle ilgili değişiklik yapma hakkı her zaman saklıdır.” düzenlemesi ile idareye testlerin kapsamı ve uygulama yöntemleri bakımından sınırsız bir takdir yetkisi tanındığı, söz konusu düzenlemenin isteklilerin tekliflerini hazırlamasına engel olduğu, bu durumun ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan saydamlık, rekabet ve eşit muamele ilkelerine aykırılık teşkil ettiği iddia edilmektedir.

Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, Teknik Şartname’nin “Testler” başlıklı bölümünde, ihaleye konu cihaz, malzeme ve teçhizata ilişkin olarak gerçekleştirilecek testlerin türü, testlerin yapılacağı yer, test programının hazırlanma süreci, idarenin görevlendirme esasları ile testlere katılacak kişi sayısı gibi hususların açık ve somut şekilde düzenlendiği, bu kapsamda söz konusu düzenlemede öngörülen “İdare tarafından bu testlerle ilgili değişiklik yapma hakkı her zaman saklıdır.” ifadesinin, testlerin kapsamının keyfi biçimde değiştirilmesi veya kaldırılması yönünde sınırsız bir takdir yetkisi olarak değil, uygulama esnasında ortaya çıkabilecek durumlara karşı idareye esneklik sağlanması amacıyla öngörülmüş bir idari kontrol yetkisi olarak düşünülmesi gerektiği, idare tarafından bu yetkinin kullanılması halinde de söz konusu doküman düzenlemesinin amacı, kapsamı ve sınırları çerçevesinde değişiklik yapılabileceği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Proje-Yapım Teknik Şartnamesi’nin “Genel” başlıklı bölümünde “Türkiye Cumhuriyeti, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, 10.Bölge Müdürlüğü yol ağındaki; Konaklar-Pelitli, Şavşat-Veliköy, Vakfıkebir OSB, Ayrım-Karaçam, Rize-Isırlık, Arsin-Atayurt, Akçaabat-Söğütlu-Yıldızlı Yolu ile Bölge Müdürlüğüne bağlı muhtelif devlet ve il yollarında yol inşaat çalışmalarına engel teşkil eden enerji nakil hatlarının deplasman işleri yaptırılacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kapsam Dahilindeki Muhtelif İşler” başlıklı bölümünde “Yol inşaat çalışmalarına engel teşkil eden TEDAŞ’a ait enerji nakil hatlarının deplasmanı aşamalarında aşağıda belirtilen hususlara uyulması önem arz etmektedir.

- İlgili yola ait enerji nakil hatlarının deplasmanına yönelik onaylı “PROTOKOL” hükümlerine uygun olarak, kurumların yapacağı işler kesim kesim projelendirilecektir.

- Proje yapılması aşamalarında Karayollarının görüşleri alınacaktır.

- Projeler TEDAŞ/ÇORUH onayına sunulmadan önce Karayolları Onayı alınacaktır.

- Her bir proje ayrı ayrı onaya sunulacaktır.

- Protokol hükümlerine göre TEDAŞ/ÇORUH sorumluluğunda kalan kesimlerin proje ve imalat aşamasına geçilmeden ilgili kurumların muvafakati aranılacaktır.

- İmalatların tüm aşamalarında ilgili kurumların kontrol görevlileri bilgilendirilecektir.

- Tamamlanan imalatın kabulleri, TEDAŞ/ÇORUH standartlarında her bir proje için ayrı ayrı yapılacaktır.

- Kabulü yapılan işlerin son hallerini gösteren Nihai Projeler hazırlanarak İdarenin onayına sunulacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuru sahibi tarafından, ihale dokümanında işin yürütülmesine ilişkin olarak TEDAŞ/Çoruh ile yapılmış “onaylı protokol” hükümlerine uygunluk aranacağının belirtildiği, ancak söz konusu protokolün içeriğine dair herhangi bir bilgi veya belgenin isteklilere sunulmadığı, bu durumun teklif hazırlama sürecinde ölçülebilirlik ve öngörülebilirlik ilkelerini zedelediği ve sağlıklı teklif hazırlanmasını engellediği iddia edilmektedir.

**** Yapılan incelemede, Teknik Şartname’nin “Kapsam Dahilindeki Muhtelif İşler” başlıklı bölümünde, yol inşaat çalışmalarına engel teşkil eden TEDAŞ’a ait enerji nakil hatlarının deplasmanına yönelik onaylı protokol hükümlerine uygun olarak kurumların yapacağı işlerin projelendirileceği, projelendirme süreçlerinde TEDAŞ/Çoruh ve Karayolları ile eşgüdüm sağlanacağı, her bir deplasman kesimi için ayrı ayrı proje ve onay süreci yürütüleceği, ilgili kurumların kontrol görevlilerinin imalat sürecinde bilgilendirileceği, kabul işlemlerinin TEDAŞ/Çoruh standartlarına uygun yapılacağı ve nihai projelerin hazırlanarak idarenin onayına sunulacağı gibi hususlara yer verildiği tespit edilmiştir.

Yapılan değerlendirmede, ihalenin konusu, karayolu güzergahında mevcut enerji nakil hatlarının deplasesini içeren bir yapım işi olduğundan, enerji hatlarında yetkili kurum olan TEDAŞ ile koordinasyon ve iş birliğinin, işin sağlıklı ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesi açısından gerekli olduğu, bu bağlamda, TEDAŞ/Çoruh protokolüne atıf yapılmasının, işin mahiyetinden kaynaklanan teknik bir gereklilik olduğunun anlaşıldığı ve söz konusu düzenlemenin, isteklilerin tekliflerini hazırlamalarını doğrudan etkileyen bir yükümlülük değil, sözleşmenin uygulanması aşamasında uyulacak idari ve teknik prosedürleri içeren nitelikte bir düzenleme olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntıları ve şartları ile projesini de kapsayan teknik şartnameler hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur...” hükmü,

Proje-Yapım Teknik Şartnamesi’nin “Kapsam Dahilindeki Muhtelif İşler” başlıklı maddesinde “...Kullanılan malzeme ve elektronik cihazlara ait teknik doküman ve yazılım bilgileri İdareye sunulacaktır. Bu türden cihazların Açık Devre Şemaları, İşletim Programları vb. gibi gerekli tüm bilgiler en az 2 takım halinde İdare’ye verilecektir. İlerleyen zamanlarda, kullanılan cihazlardaki program değişiklikleri (versiyon değişikleri) ve kart tadilatları hiçbir ek ücret talep edilmeden İdareye verilecektir. Özellikle yazılım programları İdare’ye verilmeyen cihazlar kullandırılmayacaktır. Bu türden cihazlar için Malzeme Onay Dosyaları onaylanmadan önce ilave taahhüt istenecektir...” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuru sahibinin iddiaya konu ettiği Teknik Şartname düzenlemesinden, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan malzeme ve elektronik cihazlara ilişkin olarak, söz konusu ekipmanlara ait teknik doküman, açık devre şemaları, işletim programları ve yazılım versiyonlarının idareye teslim edileceği, kullanılan cihazlardaki versiyon değişiklikleri ve kart tadilatlarının hiçbir ek ücret ödemeden idareye verileceği ve yazılım programı idareye verilmeyen cihazların ihale konusu iş kapsamında kullanılamayacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan değerlendirmede, Teknik Şartname’de yer alan iddiaya konu düzenlemenin işin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi, muhtemel arıza durumlarında idarenin müdahale edebilmesi ve kamu kaynaklarının verimli kullanılabilmesi açısından idareye teknik kontrol imkanı sağlamayı amaçladığı, bu bağlamda söz konusu düzenlemenin hizmetin aksamasına sebebiyet verecek nitelikte ölçüsüz veya orantısız bir sınırlama içermediği, aksine işin sözleşme süresi boyunca yönetilebilirliğinin sağlanması açısından bir gereklilik olduğu, buna ek olarak, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer verilen “kaynakların verimli kullanılması” ve “ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkeleri uyarınca, idarelerin kamu kaynaklarını koruyacak ve ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde sözleşme sürecinde teknik bütünlüğü sağlayıcı düzenlemelere gitmesinin kamu ihale mevzuatı açısından aykırılık oluşturmadığı, nitekim iddiaya konu düzenlemenin de bu doğrultuda değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Proje-Yapım Teknik Şartnamesi’nin “Kapsam Dahilindeki Muhtelif İşler” başlıklı maddesinde “İşin devamı süresince yapılan tüm demir, sac vb. imalatlar yerine montaj edilmeden önce tamamlanmış halleriyle tartılacaklardır. Tartı işlemi İdarece kabul görmüş bir tartı istasyonlarında, kontrol mühendisi gözetiminde yapılacaktır. Tartılan her bir çeşit imalata ayrı bir tartı fişi düzenlenecektir. Bunun haricindeki tartım sonuçları kabul edilmeyecek; özellikle ödemesi kg. bazlı imalatlara ödeme yapılmayacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuru sahibinin iddiaya konu ettiği Teknik Şartname düzenlemesinden, işin devamı süresince yapılan tüm demir, sac vb. imalatların, montajdan önce tamamlanmış halleriyle, idarece kabul görmüş bir tartı istasyonunda ve kontrol mühendisi gözetiminde tartılacağı, her bir çeşit imalat için ayrı tartı fişi düzenleneceği ve bu usul dışında yapılan tartımların kabul edilmeyeceği ve özellikle ödemesi kilogram bazlı yapılacak imalatlara ilişkin ödeme yapılmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda, başvuru sahibinin, söz konusu düzenlemenin yalnızca “şantiyede montaj öncesi tartım” yöntemine izin verdiği, bunun dışındaki hiçbir yöntem, koşul ya da esneklik dikkate alınmayarak rekabetin daraltıldığı yönündeki iddiası incelendiğinde; anılan düzenlemenin işin ifası sırasında kullanılacak imalatların miktarları ve bunlara yönelik gerçekleştirilecek ödemelerin tespiti amacıyla yapıldığının anlaşıldığı, söz konusu düzenlemeye göre, imalatların montaj edilmeden önce idarece kabul görmüş bir tartı istasyonunda ve kontrol mühendisi gözetiminde yapılacağı, bu çerçevede, tartım işleminin sadece şantiyede yapılması gerektiğine ilişkin bir ifadenin bulunmadığı, bunun yerine “idarece kabul görmüş” bir tartı istasyonunda gerçekleştirilmesi öngörülerek tartım yeri noktasında esnekliğin sağlandığının anlaşıldığı, ayrıca söz konusu düzenlemede, tartma işleminin, imalatın niteliği, taşıma biçimi ve saha koşulları gibi değişkenler idarece dikkate alınmak suretiyle gerçekleştirilmesini engelleyecek herhangi bir hususun da bulunmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

Proje-Yapım Teknik Şartnamesi’nin “Kapsam Dahilindeki Muhtelif İşler” başlıklı maddesinde “...Müteahhit kontrollük sürveyanlık hizmetlerinde kullanılmak üzere aşağıda cins ve miktarları belirtilmiş olan malzemeleri, işe başlama tarihinden itibaren iş yerinde hazır halde bulundurulacak olup, geçici kabul tarihinden sonra İDARE’ ye bırakılacaktır.

- 1 Adet Tekerlekli Metre

- 1 Adet Optik Lazermetre (min 250m),

- 1 Adet Toprak Direnci Test Cihazı,

- 1 Adet Şarjlı El feneri (ya da Işıldak)” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından iddiaya konu edilen Teknik Şartname düzenlemesinden, yüklenici tarafından kontrollük ve sürveyanlık hizmetlerinde kullanılmak üzere 1 adet tekerlekli metre, 1 adet optik lazermetre (min. 250 m), 1 adet toprak direnci test cihazı ve 1 adet şarjlı el fenerinin işe başlama tarihinden itibaren iş yerinde hazır bulundurulacağı ve geçici kabul tarihinden sonra bu ekipmanların idareye bırakılacağı anlaşılmaktadır.

İddia konusu düzenleme incelendiğinde, söz konusu ekipmanların işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından kullanılacak, kontrol ve ölçüm işlemleri için gerekli olan ve idarece gerçekleştirilecek denetim açısından ihtiyaç duyulan nitelikte olduğu, bu yönüyle sözleşme konusu işle doğrudan bağlantılı bir kullanım alanının bulunduğu, buna ek olarak, ilgili ekipmanın, düşük maliyetli ve yükleniciyi büyük bir mali külfet altına sokmayan nitelikte yardımcı malzemeler olduğu, bu çerçevede, söz konusu düzenlemede belirtilen malzemelerin maliyet açısından öngörülebilir ve tüm istekliler için eşit şekilde uygulanabilir nitelikte olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

7. Başvuru sahibinin 7’nci ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Konaklar - Pelitli - Yalıncak (Karadeniz Sahil Yolu Bağ.) Konaklar - Pelitli Yolu ve 10.Bölge Müdürlüğü Hudutları Dâhilindeki Muhtelif Yollarda ENH Deplasesi Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2022E04-208207 (- Konaklar-Pelitli-Yalıcak (Karadeniz Sahil Yolu Bağ.))

d) Kodu:

e) Miktarı: 201.000 kg Boyalı Kaynaklı Demir Direkler, 361.000 kg Parça Kaynaklı Galvanizli Demir Direk Travers ve Konsollar, 35.190 kg Galvanizli Çelik Poligon Aydınlatma Direkleri, 18 ad kesicili giriş-çıkış fonksiyonel birimi ” düzenlemesi,

Başvuruya konu ihaleye ait dokümanlar arasında yer alan “Elektrik Dağıtım Tesisleri Malzeme, Montaj, Demontaj ve Demontajdan Montaj Birim Fiyat Tarifleri Kitabı”nın “Direkler” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. Boyalı Kaynaklı Demir Direkler:

a) Malzeme: Standardına ve Elektrik Genel Teknik Şartnamesine uygun evsafta profil demiri, sac lama ile korkuluk imali için gerekli yuvarlak demirler.

b) Montaj: Şartname ve projesine uygun direk ve korkuluk imali, demir yüzeylerindeki pas ve kirler temizlenerek bir kat sülyen (veya muadili) ve iki kat yağlı boya (veya muadili) ile boyanması, mamul direklerin çukur başlarına nakli, her cins kaplama ve zeminde çukur kazılması, çukurlardan çıkan toprak ve taşın idarece gösterilen yere atılması. Direğin imali, montajı ve dikilmesi, 200 dozlu temel ve 300 dozlu yağmurluk betonu (perdahlanarak) yapılması, direklerin projesine göre numaralandırılması ve bozulan tretuvarlar ile kaldırımların eski hale getirilmesi (Zaruri hallerde, özel temel yapıldığı takdirde, normal temelden fazlası için inşaat birim fiyatlarına göre ayrıca ödeme yapılır.)

...

5.3. Galvanizli ve Galvaniz Civatalı Demir Direkler:

a) Malzeme: Poz 5.1.a.'da belirtilen galvanizsiz malzeme.

b) Montaj: Şartname ve projesine uygun civatalı tip direk elemanları ve korkuluğun imali, demirlerin şartnamesine ve standardına uygun şekilde sıcak daldırma usulü ile galvanizlenmesi, diğer hususlar Poz 5.1-b'nin aynı, (ödemelerde tip proje siyah (galvanizsiz) ağırlıkları esas alınacaktır. Direk montajı için gerekli galvanizli cıvata, somun, rondele ve ek parçaları imalat bedeline dahil olup ağırlığa dahil edilmezler.) NOT: Poz 5.2.deki Not'un 1. ve 2. maddesi bu poz içinde geçerlidir.

...

5.5.1. Parçalı Kaynaklı Galvanizli Demir Direk, Travers ve Konsollar:

a) Malzeme: Poz 5.l.a.'da belirtilen galvanizsiz demir malzeme,

b) Montaj: Parçalı kaynaklı galvanizli demir direk, travers ve konsolların projesine göre imalatı, şartnamesine ve standardına uygun olarak sıcak daldırma usulü ile galvanizlenmesi ve montajı. Parçalı kaynaklı galvanizli demir direk, travers ve konsolların imalatında, demir malzeme köşebent, dikmeler, çapraz ve demir levha bağlantı yeri elektrik kaynağı ile kaynak edilecektir. Kaynak edilecek iki parçanın alt ve üst yüzeyleri iyice temizlendikten sonra elektrik kaynağı çepeçevre ve düzgün bir şekilde yapılacaktır. Kaynak edilen parçalar arasında boşluk, delinme ve kaynak çatlaması olmayacaktır. Demir direk, travers ve konsolların kaynak edilen ek yerindeki kaynak çapakları, taşlama ile temizlendikten sonra galvanizleme ameliyesi ve işçiliği yapılacaktır. İmalatı tamamlanan parçalı kaynaklı galvanizli demir, travers ve konsolların kaynak edilen parçalarındaki demir malzemede galvanizleme çatlaması, şişme ve kaynak yerinden pas sızması olmayacaktır. Parçalı kaynaklı galvanizli demir direklerin korkuluk, bağlantı cıvataları, travers ve konsolların cıvataları ile direğe bağlantı cıvata ve somunların malzeme ve montaj bedeli montaj bedeline dahil olup, ağırlığa dahil edilmezler. Montajdaki diğer hususlar Poz 5.1.deki boyalı kaynaklı demir direk şartlarına uygun olarak yapılacaktır. Bu direkler parçalı olarak galvaniz edilebilmektedir. Bu parçaların birbirine eklenerek yekpare direk haline getirilmesi direğin imalatıdır. Bu nedenle direğin yekpare hale getirilmesi için gerekil bağlantı cıvataları ve ek parçalarının malzeme ve montajı imalat bedeline dahildir.

Demir direklere ve traverslere alt genel not:

1. Tasfiye veya tesisin tamamlanmasından sonra geriye kalan boyalı kaynaklı demir direk, travers ve konsolların idarece teslim alınması halinde, Birim Fiyat Kitabı tariflerindeki pozlara uygun malzeme imalat ve nakliye bedeli ödenir.

2. Sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa tasfiye veya diğer sebeplerle teslim alman demir direkler için malzeme, İmalat ve nakliye bedeli ödenir. Direğin çukur başına nakli, çukur açılması vs. iş için hiçbir bedel ödenmez.

...

5.5.3.2. Galvanizli, Çok Köşeli (Poligon) Sac Aydınlatma Direkleri:

a) Malzeme: Şartnamesine, standardına ve tasdikli statik projesine uygun olarak en az 3 mm kalınlığında sacdan, çok köşeli (poligon) konik, şekilde ve sıcak tek daldırma çinko ile galvanizlenmiş olarak imal edilmiş saç direk, örnek: 5.5.3.1.'in aynı. Montajda kullanılan; galvanizli sac tablo cıvata, somun, rondeia, ankraj cıvatası malzeme bedeline dahildir.

b) Montaj: Galvanizli Saç Aydınlatma Direkleri, temel seçim tablosunda belirtilen temel şekli ve ölçülerinde hazırlanan temele montaj edilecektir. Bu direkler ankraj temelli olarak montaj edilecektir. Ödemede, birim fiyat kitabındaki direğin ağırlığı esas alınacaktır. Nakliye ve nakliye sigortası, beton temelin hazırlanması, çıkacak toprağın idarece gösterilen yere atılması, kullanılan kum, çimento vs. malzemelerin bedeli her türlü kaplama ve zeminde çukur kazılması, bozulan tretuar ve kaldırımların eski hale getirilmesi montaj birim fiyatına dahildir.

5.5.3.3. Tip Projeli Galvanizli Çelik Poligon Aydınlatma Direkleri:

a) Malzeme: Poz 5.5.3.2.a.’ de belirtilen şartlarla.

b) Montaj: Poz 5.5.3.2.b.’ de belirtilen şartlarla. Yalnız ödemede tasdikli tip projesinde belirtilen ağırlıklar kullanılacaktır...” düzenlemesi,

Aynı belgenin “Orta Gerilim Metal Muhafazalı Modüler Hücreler” başlıklı 22.4’üncü maddesinde “...22.4.4. KESİCİLİ ÇIKIŞ HÜCRELERİ:

a) Malzeme: Şartnamesine ve standardına uygun evsafta olacak hücre aşağıdaki teçhizatla donatılacaktır.

- baralar,

- SF6 gazı ile dolu bir bölümde açıp kapayan yük ayırıcı veya hava yalıtımlı ayırıcı,

- kesicinin kaynak tarafını topraklayan ve kısa devre eden topraklama ayırıcısı,

- SF6 gazı (mühürlü basınç sistemine sahip) veya vakumlu tipte kesici,

- kablo terminallerini topraklayan ve kısa devre eden topraklama ayırıcısı

- üç adet akım transformatörü (Hücre birim fiyatlarında, akım transformatörlerinin termik akım değerleri lth=100In baz alınmıştır. Daha büyük termik akım değerleri için, akım transformatörlerinin birim fiyat listesinde belirtilen katsayılara göre hesaplanacak birim fiyat farkları, hücre birim fiyatına İlave edilecektir.)

- kablo bağlantı düzeneği,

- kabloların gerilimli olup olmadığının hücre dışından kontrolünü sağlayan ışıklı tip gerilim göstergesi ve faz sırasının hücre dışından kontrolünü sağlayan gerilim kontrol prizleri, AG kontrol bölümünde 2 faz + 1 toprak, ters zamanlı, statik veya dijital tip aşırı akım rölesi, 3 adet ampermetre (Voltmetre, Wattmetre, Varmetre, Aktif sayaç ve Reaklif sayaç ilave İstekleri ilgili birim fiyatlarına göre ayrıca fiyatlandırılacaktır.)

- gözetleme pencereleri,

- havalandırma delikleri ve gaz çıkış yerleri,

- mimik diyagram,

- şartnamesinde belirtilen kilitleme düzenleri.

b) Montaj: Kesicili çıkış hücresinin ambalajlı olarak, montaj edilecek yere nakli, nakliye için gerekli sigorta masrafları, proje ve şartnamesine göre istenilen yere montajı, montaj için gerekli her türlü malzeme, montaj birim fiyatına dahildir...” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat cetveli aşağıdaki gibidir.

**** Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, ihaleye konu işte gerçekleştirilecek olan işlere ilişkin teknik detayların ve birim fiyat tariflerinin, doküman ekinde yer alan “Elektrik Dağıtım Tesisleri Malzeme, Montaj, Demontaj ve Demontajdan Montaj Birim Fiyat Tarifleri Kitabı” içerisinde yer aldığı anlaşılmaktadır.

**** Başvuru sahibinin söz konusu iddiaları esas olarak; ihale dokümanında yer alan “KESİCİLİ GİRİŞ-ÇIKIŞ FONKSİYONEL BİRİMİ 36 kV, 630 A, 16 kA” iş kalemi ile demir direk ve aydınlatma direklerine ilişkin teknik detayların dokümanda açıkça belirtilmediği, bu düzenlemelerin belirsizliğe neden olduğu ve öngörülebilirliği ortadan kaldırdığı, ayrıca, direklere ilişkin teknik özelliklerin yeterli düzeyde tanımlanmamasının, yaklaşık maliyetin sağlıklı şekilde oluşturulmasını da engellediği yönündedir.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat cetvelinin 45’inci satırında “KESİCİLİ GİRİŞ-ÇIKIŞ FONKSİYONEL BİRİMİ 36 kV, 630 A, 16 kA” iş kaleminin ve muhtelif satırlarında demir direk ile aydınlatma direklerine ilişkin iş kalemlerinin bulunduğu ve cetvelde yer alan tüm iş kalemlerinin TEDAŞ tarafından yayımlanan birim fiyat kitabına ait olduğu tespit edilmiştir.

Bu doğrultuda “2025 yılı TEDAŞ Birim Fiyat Kitabı” incelendiğinde;

- “85.510.1403” poz numaralı ve “Kesicili Giriş-Çıkış Fonksiyonel Birimi 36 kV, 1250 A, 16 kA” başlıklı iş kalemine ait eski poz numarasının “22.4.4” olduğu ve bu poz numarasına ait birim fiyat tarifinin, ihale dokümanı ekinde yer alan “Elektrik Dağıtım Tesisleri Malzeme, Montaj, Demontaj ve Demontajdan Montaj Birim Fiyat Tarifleri Kitabı” içerisinde detaylı şekilde açıklandığı,

- Demir direkler ve aydınlatma direklerine ilişkin olarak; “2025 yılı TEDAŞ Birim Fiyat Kitabı” içerisinde “85.105.1400 Boyalı Kaynaklı Demir Direkler” , “85.105.1600 Boyalı Civatalı Demir Direkler” , “85.105.1700 Galvaniz Civatalı ve Galvanizli Demir Direkler” , “85.105.1900 Parçalı Kaynaklı Galvanizli Demir Direk Travers ve Konsollar” , “85.105.2000 Tip Projeli Galvanizli Çelik Poligon Aydınlatma Direkleri” başlıkları altında demir direk ve aydınlatma direklerine ilişkin iş kalemleri ile bu kalemlere ait eski poz numaralarının bulunduğu, söz konusu iş kalemlerinin eski poz numaralarına ait birim fiyat tariflerinin ise ihale dokümanı ekinde yer alan “Elektrik Dağıtım Tesisleri Malzeme, Montaj, Demontaj ve Demontajdan Montaj Birim Fiyat Tarifleri Kitabı” içerisinde detaylı şekilde açıklandığı tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iddiaya konu “KESİCİLİ GİRİŞ-ÇIKIŞ FONKSİYONEL BİRİMİ 36 kV, 630 A, 16 kA” iş kalemi ile demir ve aydınlatma direkleri iş kalemlerinin TEDAŞ tarafından yayımlanan birim fiyat kitabına ait olduğu, söz konusu iş kalemlerine ilişkin olarak isteklilerin tekliflerini hazırlamasını sağlayacak birim fiyat tariflerine ve teknik detaylara ise doküman ekindeki “Elektrik Dağıtım Tesisleri Malzeme, Montaj, Demontaj ve Demontajdan Montaj Birim Fiyat Tarifleri Kitabı” içerisinde yer verildiği, bu çerçevede, iddia konusu iş kalemlerinin kapsam ve niteliklerinin belirli olduğu ve yukarıda aktarılan doküman düzenlemeleri esas alınarak isteklilerce fiyatlandırılabileceği, ayrıca söz konusu iş kalemleri teknik olarak detaylandırıldığından, yaklaşık maliyetin sağlıklı şekilde oluşturulmasına da engel bulunmadığı değerlendirilmiş olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

8. Başvuru sahibinin 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşmede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “Bu Kanuna göre düzenlenecek sözleşmelerde aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

...

e) Sözleşmenin bedeli, türü ve süresi.

...” hükmü,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “...9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 400 (DörtYüz) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde, yüklenicinin taahhüdünün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 400 (dört yüz) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

Başvuru sahibince, bu sürenin işin kapsamı, teknik içeriği ve yapılacak işlerin nitelikleri dikkate alındığında aşırı uzun olduğu, işin makul ve ekonomik süre içerisinde tamamlanmasına engel teşkil ettiği ve bu düzenlemenin, daha kısa sürede işi tamamlayabilecek firmaların katılımına engel olarak rekabeti daralttığı iddia edilmiştir.

Yapılan değerlendirmede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi uyarınca, idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılamalarının esas olduğu, bu çerçevede, ihaleye konu işin süresinin; idarenin ihtiyaçları, işin niteliği, uygulama alanı ve öngörülen iş programı gibi birçok teknik unsur göz önünde bulundurularak idarelerin takdiri ile belirleneceği, dolayısıyla, işin süresinin gereğinden fazla olduğu gerekçesiyle rekabetin engellendiği yönünde bir çıkarımda bulunulamayacağı, kaldı ki, söz konusu işin ihale dokümanında belirlenen süreden daha kısa bir zamanda bitirilmesinin önünde hiçbir engelin bulunmadığı da dikkate alındığında başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

9. Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına ilişkin olarak:

Proje-Yapım Teknik Şartnamesi’nde “GENEL: Türkiye Cumhuriyeti, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü, 10.Bölge Müdürlüğü yol ağındaki; Konaklar-Pelitli, Şavşat-Veliköy, Vakfıkebir OSB, Ayrım-Karaçam, Rize-Isırlık, Arsin-Atayurt, Akçaabat-Söğütlü-Yıldızlı Yolu ile Bölge Müdürlüğüne bağlı muhtelif devlet ve il yollarında yol inşaat çalışmalarına engel teşkil eden enerji nakil hatlarının deplasman işleri yaptırılacaktır.

...

TEKNİK ŞARTLAR:

Malzeme ve İşçilik Kalitesi:

Sözleşmede yer alan bütün malzemelerin, tesis ve teçhizatın onaylanmış bir güvenilirliğe ve iyi bir yapısal tasarıma sahip olması, benzerleri arasında en kalitelisi ve en son teknoloji ürünü olması ve bu Şartnamede verilen ilgili Standartlara uygun olması gerekir. Söz konusu işlere ait tüm malzeme ve teçhizatlar, yürüklükteki TEDAŞ Malzeme Şartnamelerine uygun olacaktır.

Tasarımın, yerleşim ve işçiliğin her durumda en iyi şekilde yerine getirilmesi ve bütünü İdarenin onayına tabidir.

Tüm tesis ve ekipman, ortam şartlarına ve kullanım durumlarına uygun olacak şekilde tamamlanacaktır.

Tüm malzemeler için İdarenin onayı alınacaktır. Malzemelerin onay için sunulmasında yaşanabilecek gecikmelerden Müteahhit sorumludur.

Onay İçin Sunulacak Belge ve Dokümanlar:

İmalatın detay projeleri, malzeme ve ekipmanların tanıtımları onay için sunulacaktır. Bu belge ve dokümanlar İdarenin, önerilen tesisatın yeterliliğini denetleyebilmesi için, ölçüler, miktarların detayları ve düzenlemeleri, montaj ve tesisat metodu, malzeme listesi gibi gerekli bilgileri de içerecektir. Malzeme Onay Dosyaları, proje kapsamında sipariş edilecek malzemenin onayına, Proje Onay Dosyaları ise işin yapımına/imalatına esas dokümanlardır. Bu dosyalar, İdare tarafından onaylanmadıkça ve İdarenin yazılı izni olmadıkça Müteahhit herhangi bir siparişte bulunamaz veya imalata başlayamaz.

Malzeme onay dosyaları ekipman, sistem kataloglarını, kalite belgelerini kapsar. Proje onay dosyaları ise ilgili alt sistemin uygulama projelerini, hesaplarını ve metraj/miktar bilgilerini içerir. Malzeme Onay Dosyaları ve Proje Onay Dosyaları 2’şer takım olarak Sözleşmenin ilk 1 (bir) ayında iş zaman planına uygun kısmi olarak hazırlanacak ve İdare onayına sunulacaktır.

Kablo İşçiliği:

Kablo başlık ve pabuç gibi terminal örnekleri ile etiket örnekleri, İdareye onay için sunulacaktır. Kablo uçları kablo planlarına uygun olarak ve devrelerin kolaylıkla takip edilebilmesini sağlayabilecek tarzda açık ve silinmez bir şekilde markalanacaktır. Kablolara her iki ucuna yakın yerlerde kablo listelerinde verilen kablo numarasının bulunduğu silinmez etiket sağlam şekilde takılacaktır.

KAPSAM DAHİLİNDEKİ MUHTELİF İŞLER:

Yol inşaat çalışmalarına engel teşkil eden TEDAŞ’a ait enerji nakil hatlarının deplasmanı aşamalarında aşağıda belirtilen hususlara uyulması önem arz etmektedir.

- İlgili yola ait enerji nakil hatlarının deplasmanına yönelik onaylı “PROTOKOL” hükümlerine uygun olarak, kurumların yapacağı işler kesim kesim projelendirilecektir.

Proje yapılması aşamalarında Karayollarının görüşleri alınacaktır.

- Projeler TEDAŞ/ÇORUH onayına sunulmadan önce Karayolları Onayı alınacaktır.

- Her bir proje ayrı ayrı onaya sunulacaktır.

- Protokol hükümlerine göre TEDAŞ/ÇORUH sorumluluğunda kalan kesimlerin proje ve imalat aşamasına geçilmeden ilgili kurumların muvafakati aranılacaktır.

- İmalatların tüm aşamalarında ilgili kurumların kontrol görevlileri bilgilendirilecektir.

- Tamamlanan imalatın kabulleri, TEDAŞ/ÇORUH standartlarında her bir proje için ayrı ayrı yapılacaktır.

- Kabulü yapılan işlerin son hallerini gösteren Nihai Projeler hazırlanarak İdarenin onayına sunulacaktır.

Sözleşme kapsamındaki ekipmanların, bağlantı yapılan bölümlerinin, ara yüzlerin bulunduğu bölümlerinde ve diğer parçalarının üzerine aşağıda belirtildiği üzere işletme ve bakım sırasında kolayca tanınmalarını sağlamak amacıyla tanıtıcı etiketler takılmalıdır. Bu etiketler okunabilir olmalı perçin, pim veya vida ile tespit edilmiş olmalıdır.

Kullanılan malzeme ve elektronik cihazlara ait teknik doküman ve yazılım bilgileri İdareye sunulacaktır. Bu türden cihazların Açık Devre Şemaları, İşletim Programları vb. gibi gerekli tüm bilgiler en az 2 takım halinde İdare’ ye verilecektir. İlerleyen zamanlarda, kullanılan cihazlardaki program değişiklikleri (versiyon değişikleri) ve kart tadilatları hiçbir ek ücret talep edilmeden İdareye verilecektir. Özellikle yazılım programları İdare’ye verilmeyen cihazlar kullandırılmayacaktır. Bu türden cihazlar için Malzeme Onay Dosyaları onaylanmadan önce ilave taahhüt istenecektir.

İşin devamı süresince yapılan tüm demir, sac vb. imalatlar yerine montaj edilmeden önce tamamlanmış halleriyle tartılacaklardır. Tartı işlemi İdarece kabul görmüş bir tartı istasyonlarında, kontrol mühendisi gözetiminde yapılacaktır. Tartılan her bir çeşit imalata ayrı bir tartı fişi düzenlenecektir. Bunun haricindeki tartım sonuçları kabul edilmeyecek; özellikle ödemesi kg. bazlı imalatlara ödeme yapılmayacaktır.

Araç trafiği altındaki çalışmalarda gerekli yol işaretlemelerini yapmak, uyarıcı işaretlerini (sesli-ışıklı) kullanmak, uygulanacak trafik planlarını İdareye onaylatmak, trafik kesinti ilanlarını takip etmek, Müteahhidin sorumluluğundadır. İdare trafik planlarında ve yol kesmede karar vericidir.

...

GARANTİ, BAKIM VE YEDEKLER:

Müteahhit, Sözleşmede yer alan maddelere uygun olarak garanti sağlayacaktır. Kullanılacak bütün malzemenin “Garanti Belgeleri” idareye teslim edilecektir.

Kullanılacak ekipmanların uluslararası test kuruluşlarından herhangi biri tarafından verilmiş test sertifikası olacaktır. Ancak öncelik ilgili standardında olmak üzere, üretimi yapılarak test aşamasına gelen cihaz, malzeme ve teçhizatla ilgili örneğin enerji temin ve kullanımıyla ilgili ekipmanlar için TEDAŞ gibi yaygın kullanıcıların test şartnamelerindeki, test metotları ve test numunesi seçim oranıyla ilgili hükümler varsa geçerlidir.

Tamamı üretilmiş cihazlardan, Kabul Komisyonundaki İdare temsilcilerinin test öncesi anlık olarak rasgele seçeceği cihazlar teste tabi tutulur.

Test sonucu başarılı ise üretimin tamamı o aşamayı geçmiş sayılır.

Kullanılan tüm malzemelerin yedek parçaları, en az 10 yıl süresince üretici firma tarafından piyasada bulunabileceği garanti edilmelidir.

...” düzenlemeleri yer almaktadır.

**** Başvuru sahibi tarafından, ihale konusu işin enerji nakil hattı ve aydınlatma sistemleri gibi birbirinden farklı teknik bilgi ve uzmanlık gerektiren alanları kapsadığı, ancak Teknik Şartname’de belirlenen kriterlerin ağırlıklı olarak demir-çelik imalat kabiliyeti olan firmaları avantajlı kılacak şekilde hazırlandığı, bu nedenle farklı uzmanlık alanlarında faaliyet gösteren firmaların ihaleye katılımının engellendiği, rekabetin daraltıldığı ve sağlıklı teklif sunulmasının önüne geçildiği iddia edilmektedir.

Bu doğrultuda yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname içeriğinde, demir-çelik imalatı yapan isteklileri diğer alanlarda faaliyet gösteren isteklilere göre avantajlı kılacak herhangi bir kriterin yer almadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****