KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/032

Gündem No : 26

Karar Tarihi : 13.08.2025

Karar No : 2025/UY.II-1727

BAŞVURU SAHİBİ:

Köroğlu Kardeşler Yatırım ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi- Mn İmar Yapı Anonim Şirketi İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/808998 İhale Kayıt Numaralı “Sebze Hali Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 30.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sebze Hali Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Köroğlu Kardeşler Yatırım ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi- Mn İmar Yapı Anonim Şirketi İş Ortaklığı’nın 16.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.07.2025 tarih ve 188367 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1413 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Söz konusu ihalede ihale saatinin teknik aksaklık nedeni ile aynı gün 16:00’ya ertelendiği, iş ortaklıklarının e-teklifi elektronik olarak imzaladığı, ancak idarece ortaklardan birinin teklifi imzalamadığı gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak Kamu İhale Kurumu yetkilileri ile görüşüldüğünde sistemsel aksaklıktan dolayı firmanın mesuliyetinin olmayacağının belirtildiği, dolayısıyla tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği,

2. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin yeterlik belgelerinin eksik olduğu ve ihale katılım uygulamalarına uyulmadığı, idare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanmayan belgeleri ekleri ile birlikte İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun olarak sunulmasının talep edildiği, ancak anılan istekli tarafından sunulan evraklarda eksiklik olduğu, ıslak imzalı evrak asıllarının usulüne uygun sunulmadığı,

3. İdarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif açıklama talebinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, açıklama yapılması istenen iş kalemlerinin kapsamının mevzuata aykırı belirlendiği, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin, paçal/özel pozlara ait iş kalemlerine ait analizlerin isteklilere gönderilmediği, nakliye mesafelerinin belirtilmediği, dolayısıyla eksik bilgi ve belgeler doğrultusunda hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamaların kabulünün mümkün bulunmadığı,

Ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının usule aykırı şekilde ve eksik hazırlandığı, her sayfanın her bir ortak tarafından ayrı ayrı kaşelenmediği ve imzalanmadığı, açıklamaların kamu ihale mevzuatına da uygun olmadığı, açıklanması istenilen iş kalemlerine ait miktarların, metraj hesapları tablosundaki iş kalemleri miktarlarının azaltılarak açıklamada bulunulduğu,

4. İdare tarafından şikayet ve itirazen şikayet başvuru süreçleri beklenilmeden 22.07.2025 tarihinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin sözleşmeye davet edildiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “ (1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

…

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

…

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır. ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “ (1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir… ” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde “ (1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.

(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur.__EKAP, e-imza ile imzalanmış e-teklifi Kuruma göndermeden önce şifreleme işlemi yapar. Şifreleme sonucunda EKAP tarafından oluşturulan e-anahtar, istekli tarafından kaydedilir. e-teklifin ihale dokümanında belirtilen tekliflerin açılma saatine kadar EKAP üzerinde Kurum tarafından belirlenecek şifreleme ve saklama yöntemleri ile saklanarak açılmaması sağlanır. Teklife ilişkin e-anahtar ihale tarih ve saatinden sonra, tekliflerin açılacağı saate kadar EKAP üzerinden gönderilir. Tekliflerin açılacağı saate kadar e-anahtarları gönderilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

…

(4) İhale sürecinde idareler ve/veya kayıtlı gerçek ve tüzel kişilerce, teknik sorunlar nedeniyle EKAP üzerinde işlem yapılamaması halinde, ihale sürecine ilişkin işlemlerin mevzuata uygun şekilde sürdürülebilmesi ve hak kayıplarının önlenmesi amacına yönelik olarak alternatif sistemleri ve uygulamaları devreye almaya, gerekli hallerde bu ve ilgili işlemleri durdurmaya, ertelemeye, yenilemeye veyahut iptal etmeye yönelik tedbirleri almaya Kurum yetkilidir. Bu durumda EKAP üzerinden gerekli bildirimler yapılır… ” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sebze Hali Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

1 Adet Sebze Hali Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Van İli Tuşba İlçesi Topaktaş Mahallesi ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “ 22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur.__Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir… ” düzenlemesi yer almaktadır.

**** 11.07.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre 4 adet ihale dokümanı indirilen söz konusu ihaleye 16 isteklinin katıldığı,**** başvuru sahibi Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti. - Mn İmar Yapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın e-teklif kapsamında pilot ortak Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti.ye ait e-imzanın bulunmadığı gerekçesiyle, Yds İnşaat Nakliyat Madencilik Taah. İth. İhr. Pet. Ürün. San. ve Tic. A.Ş.- Kandaşoğlu Yapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın ise aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin Nr Altyapı Asfalt İnş. Tic. San. A.Ş.- Kandaşoğlu İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Ilıcak Proje A.Ş.- Yeni Şah İnş. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen ilgili mevzuat hükümlerinden, ihalelere ortak girişim olarak teklif verilmesi durumunda e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece başvuru sahibi Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti. - Mn İmar Yapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin, e-teklif kapsamında pilot ortak Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti.ye ait e-imzanın bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup, başvuru sahibi tarafından sistemde yaşanan teknik aksaklık nedeni ile ihale saatinin aynı gün 16:00’ya ertelendiği, iş ortaklıkları tarafından e-teklifin elektronik olarak imzaladığı, bu açıdan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddia edilmektedir.

EKAP üzerinden başvuru sahibi Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti. - Mn İmar Yapı A.Ş. İş Ortaklığı’na ilişkin olarak “Teklif İmzalayan Bilgileri” sorgulandığında, e-teklifin özel ortak Mn İmar Yapı A.Ş. tarafından gönderildiği ve söz konusu özel ortak adına Azra Halime Oran tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır. Pilot ortak Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti.nin ise e-teklifte imzasının bulunmadığı tespit edilmiştir. Anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubu üzerindeki imza kısmında da yalnızca özel ortağın bilgilerinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu durumun açıklığa kavuşturulması adına 28.07.2025 tarihli ve 76455 sayılı yazı ile Elektronik İhale Dairesi Başkanlığından “ Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti. - Mn İmar Yapı A.Ş. İş Ortaklığı'na ait e-teklif kapsamında pilot ortağın imzasının bulunmama sebebinin açıklanması ” hususunda bilgi talep edilmiş olup, ilgili Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 04.08.2025 tarihli ve 76828 sayılı cevabi yazıda “…2025/808998 İKN'li ihaleye teklif verilmesi aşamasında, EKAP'ta oluşan bir teknik sorun nedeniyle Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti. - Mn İmar Yapı A.Ş. İş Ortaklığı adına teklifi imzalamak üzere seçilen kişilerin tam listesinin kullanıcıların karşısına çıkmadığı, bu nedenle isteklilerce e-teklifleri imzalaması gereken kişilerin tamamı tarafından tekliflerin imzalanamadığı ve e-tekliflerin bu haliyle gönderilebildiği anlaşılmıştır… ” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İhalelere ortak girişim olarak teklif verilmesi durumunda e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması gerektiği, mevcut ihalede başvuru sahibine ait e-teklifin iş ortaklığının pilot ortağı tarafından e-imza ile imzalanmadığı görülmekle birlikte, Elektronik İhale Dairesi Başkanlığının ilgili yazısında ifade edildiği üzere bu durumun EKAP'ta teklifi imzalamak üzere seçilen kişilerin tam listesinin kullanıcıların karşısına çıkmaması yönünde oluşan teknik sorun nedeniyle yaşandığı, bir diğer ifade ile e-teklifin iş ortaklığının iki ortağı tarafından imzalanamamasında isteklinin sorumluluğu veya kusurunun bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti. - Mn İmar Yapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “ İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.

(10) İhale komisyonu tarafından 60 ıncı madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir… ” hükmü,

**** İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

…

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a) bendinde yer alan belgelere ilişkin bilgilerin ayrı ayrı beyan edilmesi zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde, bu ortak ilgisine göre (ğ) ve (h) bendindeki belgeye ilişkin bilgileri de beyan etmek zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (i) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur.

…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

…

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 70'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.

…

7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur.

7.9.2. İstekliler, bu madde kapsamında idarece talep edilen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.9.3. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.9.4. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini** __**sunabilirler... ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “ …36.1.1. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları ve ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları istenir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan veya numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan ve numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi uygun görülen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir. Aşırı düşük tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya reddedilmesi halinde, teklif fiyatı aşırı düşük bulunmayan ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine ilişkin olarak 36.1. inci maddedeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır. Aşırı düşük teklifler arasından geçerli en az iki teklif kalması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları veya ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları yeniden istenmeksizin ihale işlemlerine devam edilir. Aşırı düşük teklifler arasından tek geçerli teklif kalması ve bu teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde bu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunması veya ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermesi/kurulumlarını yapması yeniden istenmez. İhalede ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin öngörülmesi halinde ise, bu isteklinin tespitinde 36.1. inci maddedeki esaslar uygulanarak ihale işlemlerine devam edilir. Bu işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir… ” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinden, aşırı düşük teklif açıklamalarının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmalarının isteneceği, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

**** Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Nr Altyapı Asfalt İnş. Tic. San. A.Ş.- Kandaşoğlu İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Nr Altyapı Asfalt İnş. Tic. San. A.Ş.ye ait e-teklif kapsamındaki yeterlik bilgileri tablosundan; ortaklara/yöneticilere ait bilgilere, bilanço/iş hacmi bilgilerine, iş deneyimini gösteren belge ile ortaklık tespit belgesine ulaşılmıştır.

Bahsi geçen ortaklık tespit belgesinden, mevcut ihalede Nr Altyapı Asfalt İnş. Tic. San. A.Ş.nin %51 oranında ortağı olan Temelkon Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait iş deneyim belgesinin kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Özel ortak Kandaşoğlu İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait e-teklif kapsamındaki yeterlik bilgileri tablosundan; ortaklara/yöneticilere ait bilgilere, geçici teminata ait bilgilere, bilanço/iş hacmi bilgilerine ve iş deneyimini gösteren belgeye ulaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından e-teklif kapsamında sunulan yeterlik belgelerinin İdari Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin 7’nci maddesinde yer alan düzenlemeleri ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Diğer taraftan, idarece 01.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, ilgili yazıda “ …Sebze Hali Yapım İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 09.07.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız** __**ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 09.07.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

…

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.

…

Sunulması Gereken Belgeler

ORTAKLIK TESPİT BELGESİ. ” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından EKAP’a yüklenen ihale işlem dosyası incelendiğinde, idarenin ilgili tebligatı üzerine Nr Altyapı Asfalt İnş. Tic. San. A.Ş.- Kandaşoğlu İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 09.07.2025 tarihli belgelerin idareye sunulduğu, söz konusu belgelerin aşırı düşük teklif açıklama evraklarına ilişkin olduğu, ilgili belgelerde idare tarafından 01.07.2025 tarihli yazı ile talep edilen ortaklık tespit belgesinin bulunmadığı, ayrıca söz konusu belgelerin sunulmasına ilişkin üst yazıda dizi pusulasının bulunduğu, ilgili dizi pusulasında da ortaklık tespit belgesinin yer almadığı, bir diğer ifade ile anılan istekli tarafından bahse konu belgenin idareye sunulmadığı anlaşılmıştır.**** Öte yandan idarece EKAP’a yüklenen ihale işlem dosyasında anılan istekli tarafından sunulan başkaca bir belgenin de yer almadığı görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine ait e-teklif incelendiğinde anılan isteklinin yeterlik belgelerinde eksiklik bulunmadığı, bu açıdan başvuru sahibinin “ ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin yeterlik belgelerinin eksik olduğu ” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı, bununla birlikte, idare tarafından söz konusu istekliden 01.07.2025 tarihinde tebliğ edilen yazı ile beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler kapsamında ortaklık tespit belgesinin talep edildiği, ancak idarece EKAP’a yüklenen ihale işlem dosyası incelendiğinde, anılan istekli tarafından idare talebi üzerine sunulan belgeler kapsamında ortaklık tespit belgesinin bulunmadığı, söz konusu belgelerin sunulmasına ilişkin üst yazıda da ortaklık tespit belgesine yer verilmediği, dolayısıyla anılan istekli tarafından bahse konu belgenin idareye sunulmadığı, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesi uyarınca yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin “ beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici evraklarda eksiklik olduğu ” yönündeki iddiasının yerinde olduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Nr Altyapı Asfalt İnş. Tic. San. A.Ş.- Kandaşoğlu İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “ (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir… ” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “ 38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır... ” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ …45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir.__Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece 01.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, ilgili yazıda “ …aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 09.07.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

…

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır… ” ifadelerinin yer aldığı, ayrıca söz konusu yazı ekinde açıklama istenilme/istenilmeme durumunu gösteren 537 adet iş kaleminin yer aldığı tablonun ve örnek analiz formatının bulunduğu görülmüştür.

Buna göre, söz konusu tabloda yer alan iş kalemlerinden 34’ünün açıklanması gereken iş kalemlerinden olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından; aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği ve bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği, ayrıca idare tarafından “sıralı analiz girdileri listesi”nin de hazırlanması, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin de tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama istenilmemesi; tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenerek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından EKAP’a yüklenen ihale işlem dosyası kapsamındaki “Sıralı İş Kalemleri” listesi incelendiğinde, kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kaleminin “ 15.275.1111/Ö 250/350 kg çimento dozlu kaba ve ince harçla sıva yapılması (dış cephe sıvası)(Nakliyeler dahildir) ” iş kalemi olduğu, dolayısıyla ilgili listedeki söz konusu iş kalemine kadar (söz konusu iş kalemi de dahil olmak üzere) olan 32 adet iş kaleminin açıklanmasının istenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, ilgili belgeler kapsamında iş kalemlerinin açıklama durumunu gösteren “Sıralı İş Kalemleri” listesinin de ayrıca bulunduğu, ilgili listede de 32 adet iş kaleminin açıklanması gereken iş kalemi olarak belirtildiği görülmüştür.

Ancak, idarece teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekindeki tabloda, “Sıralı İş Kalemleri” listesindeki kümülatif toplamı 0,8076 olan ve açıklama istenilmeyecek iş kalemi olarak belirtilen “ 15.190.1005 4 mm genislik ve 40 mm derinlikte derz kesimi yapılması ve polietilen fitil ve poliüretan derz mastigi ile doldurulması (Saha Betonu) ” ve kümülatif toplamı 0,8130 olan ve açıklama istenilmeyecek iş kalemi olarak belirtilen “ 15.150.1005 Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 25/30 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil) ” iş kalemlerinin de açıklanması gereken iş kalemleri olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Bir diğer ifade ile aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ile açıklama istenilmemesi gereken 2 iş kalemi için de açıklama talep edildiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, ihale işlem dosyası kapsamındaki “Sıralı İş Kalemleri” listelerine göre 32 adet iş kaleminin açıklanması gereken iş kalemi olduğu, ancak idarece aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ile açıklama istenmemesi gereken “ 15.190.1005 4 mm genislik ve 40 mm derinlikte derz kesimi yapılması ve polietilen fitil ve poliüretan derz mastigi ile doldurulması (Saha Betonu) ” ve “ 15.150.1005 Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 25/30 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil) ” iş kalemleri için de açıklama talep edildiği tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, yukarıda yer verilen ilgili açıklamalardan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği, ayrıca ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafelerin de aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Aşrı düşük teklif açıklama talep yazısı incelendiğinde; mevcut ihalede 34 adet iş kaleminin açıklanması istenen iş kalemi olarak belirlendiği, söz konusu yazıda ilgili iş kalemlerinin poz numaralarına yer verilmemekle birlikte, ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat tariflerinde ilgili iş kalemlerine ait numaraların bulunduğu, buna göre ilgili iş kalemlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve TEDAŞ’a ait birim fiyatlar ve analizlerinden yararlanılarak oluşturulduğu görülmüştür.

Söz konusu 34 adet iş kaleminin 21 adedinin ilgili kamu kurumu fiyatı ile uyumlu olduğu, ancak 10 adedinin ilgili kamu kurumu fiyatında değişiklik yapılarak oluşturulduğu, 3 adedinin ise paçal poz olarak oluşturulduğu görülmüştür.

Örneğin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait 15.165.1003 numaralı poza nakliye dahil edilerek “ 15.165.1003/Ö ” iş kalemi haline getirildiği, yine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına ait 15.320.1001 numaralı pozda teknik özellik değişikliği yapılarak “ 15.320.1001/A ” iş kalemi haline getirildiği, bir diğer ifade ile ilgili pozların içeriği değiştirilerek açıklama istenildiği, bu nedenle söz konusu iş kalemlerinin “özel poz” haline getirildiği, bahse konu iş kalemleri kapsamında alt analiz girdilerinin bulunduğu, ancak söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdilerinin ihale dokümanında yer almadığı, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde de bulunmadığı görülmüştür. Öte yandan, bazı iş kalemlerine nakliye girdisinin eklendiği görülmekle birlikte, nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafelerin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında belirtilmediği görülmüştür.

Benzer şekilde, açıklanması istenen “ ÖF-02 Vakumlu beton döşeme kaplaması yapılması ”, “ ÖF-05 Kar tutucu yapılması ” ve “ ÖF-06 Seksiyonel kapı yapılması ” iş kalemlerinin idarece “paçal poz” olarak oluşturulduğu, ancak söz konusu iş kalemlerine ait analiz girdilerinin de ihale dokümanında ve aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde bulunmadığı görülmüştür.

Ayrıca, idarece aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.3’üncü maddesi gereğince yer verilmesi gereken açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerine de yer verilmediği görülmüştür.

Bu noktada, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacağı ve yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel teşkil edeceği anlaşılmaktadır.****

**** Sonuç olarak, idarece açıklama istenmemesi gereken 2 adet iş kalemi için açıklama talep edildiği, özel ve paçal poz haline getirilen iş kalemlerine ait analiz girdilerinin ihale dokümanında yer almadığı, aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı ekinde de bulunmadığı, nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafelerin ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında yer almadığı görülmüş olup, idare tarafından;

- “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi,

- Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (işçilik, yakıt, diğer malzeme girdileri, makine amortismanı vb. makine girdileri) kadar ayrıştırılarak yapılması,

- Paçal/özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması,

- Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal/özel iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi

- Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

- İhale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafelerin belirtilmesi,

İdarece hazırlanan açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz. ” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir. ” hükmü yer almaktadır.

**** Yukarıda aktarılan Kanun hükümlerinden, idareye şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığına ilişkin Kurumun internet sayfasından sorgulama yapılmadan, Kuruma itirazen şikâyet başvurusu yapılan hallerde ise itirazen şikâyet başvurusu nihai kararla sonuçlandırılmadan sözleşmenin imzalanamayacağı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından 11.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden ihale komisyonu kararının isteklilere tebliğ edildiği, akabinde idareye aralarında başvuru sahibinin de bulunduğu 3 istekli tarafından şikayet başvurusunda bulunulduğu, idarece başvuru sahibine 18.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden şikayete cevap tebligatı yapıldığı, başvuru sahibi tarafından da 22.07.2025 tarihinde mevcut itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, ancak idarece 21.07.2025 tarihinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Nr Altyapı Asfalt İnş. Tic. San. A.Ş.- Kandaşoğlu İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na “Sözleşmeye Davet” konulu tebligatın yapıldığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan EKAP üzerinden inceleme yapıldığında, mevcut ihalenin durumunun “ Teklif Değerlendirme Tamamlanmış ” şeklinde ifade edildiği, sözleşmenin imzalandığına dair herhangi bir belgenin bulunmadığı, dolayısıyla idare tarafından sözleşmeye davet tebligatı yapılmakla birlikte gelinen aşamada henüz sözleşmenin imzalanmadığı anlaşılmıştır.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca; idareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamayacağı, mevcut ihalede idare tarafından şikayete cevap tebligatı akabinde, şikayete cevabın son bildirim tarihini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden, bir diğer ifade ile itirazen şikayet başvuru süresi beklenilmeden, 21.07.2025 tarihinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine “Sözleşmeye Davet” konulu tebligatın yapıldığı, ancak gelinen aşamada bahse konu ihalenin “ Teklif Değerlendirme Tamamlanmış ” durumunda olduğu, EKAP üzerinde sözleşmenin imzalandığına dair herhangi bir belgenin bulunmadığı, bu açıdan idare tarafından sözleşmeye davet tebligatı yapılmakla birlikte henüz sözleşmenin imzalanmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin ilgili iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddiasının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Köroğlu Kardeşler Yatırım ve San. Tic. Ltd. Şti. - Mn İmar Yapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Nr Altyapı Asfalt İnş. Tic. San. A.Ş.- Kandaşoğlu İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, sınır değer altında teklif veren isteklilerden yukarıda belirtilen hususlara uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****