KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/031

Gündem No : 46

Karar Tarihi : 06.08.2025

Karar No : 2025/UY.II-1679

BAŞVURU SAHİBİ:

NRSE İnşaat Gıda Lojistik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/630798 İhale Kayıt Numaralı “İzmit İlçesi Kuruçeşme Mahallesine Cami Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 30.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İzmit İlçesi Kuruçeşme Mahallesine Cami Yapılması” ihalesine ilişkin olarak NRSE İnşaat Gıda Lojistik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin 16.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun idarenin 17.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.07.2025 tarih ve 188675 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1432 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye teklif veren isteklilerden Ömer Güner’in adresinin “Yaşar Kemal Caddesi No: 149 AĞRI” olması ve kendi adreslerinin ise “Yaşar Kemal Caddesi No: 143 AĞRI” olması, ayrıca, adı geçen istekli ile kendi geçici teminat mektuplarının da Düzce’den alınması nedeniyle tekliflerinin 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendi hükmü gereğince değerlendirme dışı bırakıldığı, Ömer Güner ile hiçbir seviyede ilişkilerinin bulunmadığı, aksine, aynı faaliyet alanına ilişkin ihalelere teklif sunmaları nedeniyle rekabet içinde oldukları, diğer isteklinin hangi bankadan veya hangi ildeki banka şubesinden teminat aldığı ile ilgili hiçbir bilgilerinin bulunmadığı, ağırlıklı olarak kendi ticari faaliyetlerini Düzce şubesi üzerinden yürüttükleri, diğer istekli ile adreslerinin de aynı olmadığı, belirtilen nedenlerle idare işleminin hukuka aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,

“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

“Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

“İsteklilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.

Bu Kanunda belirtilen yasak fiil veya davranışları nedeniyle haklarında mükerrer ceza hükmolunanlar ile bu kişilerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketleri veya bu kişilerin ortağı olduğu şahıs şirketleri, mahkeme kararı ile sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır. …” hükmü,

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İzmit İlçesi Kuruçeşme Mahallesine Cami Yapılması

…

e) Miktarı:

2.000 m² Cami Yapılması İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kocaeli/İzmit” düzenlemesi,

“İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar" başlıklı 10'uncu maddesinde ise “ 10.1.İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2.Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3.4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin, elektronik ortamda gerçekleştirilen “İzmit İlçesi Kuruçeşme Mahallesine Cami Yapılması” işi olduğu, söz konusu ihalede alınan 07.07.2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla, başvuru sahibi NRSE İnşaat Gıda Lojistik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile Ömer Güner/Güner İnşaat’a ait tekliflerin “teklif mektuplarındaki adreslerinin Ağrı ili Merkez ilçesine bağlı Fırat Mah. Yaşar Kemal Cad.sinde bulunan aynı binada yer alan 149 ve 143 Kapı nolu iş yerleri olduğu, bu iki firmanın da geçici teminat mektuplarının farklı bankalar tarafından düzenlenmekle birlikte aynı il olan Düzce şubelerinden düzenlenmiş olması sebebiyle isteklilerin irade birliği içinde örtülü hareket ettiklerine dair karine oluşmuş, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olması gereken gerçek veya tüzel kişilerin hayatın olağan akışına uygun olmayan bu eylemleri sebebiyle isteklilerin birbirlerine ait tekliflerinden haberdar olabileceği komisyonumuzca tespit edilerek 4734 Sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (d) bendi hükümlerine aykırı hareket ettiği anlaşılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmasına ve haklarında aynı Kanunun 58 in maddesi hükümlerince işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.” gerekçesiyle ihale dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede; başvuru sahibinin teklif mektubunda yer alan adresin “FIRAT MAH. YAŞAR KEMAL CAD. Kapı No:143 MERKEZ/AĞRI 04200 /AĞRI MERKEZ” şeklinde olduğu, isteklinin geçici teminat mektubunu Türkiye Vakıflar Bankası Düzce Şubesinden aldığı, Ömer Güner/Güner İnşaatın teklif mektubunda yer alan adresin “FIRAT MAH YAŞAR KEMAL CAD. 149 04100 AĞRI MERKEZ / AĞRI” şeklinde olduğu, isteklinin geçici teminat mektubunu ise Ziraat Bankası Düzce Şubesinden aldığı tespit edilmiştir.

İsteklilerin aynı ilden geçici teminat mektubu almalarının olağan olduğu, teklif mektuplarında yer alan adreslerin aynı olmadığı ve ayrıca idare tarafından isteklilerce ihalede birlikte hareket edildiğine karine teşkil edecek ilave başka bir tespit yapılmadığı dikkate alındığında irade birliği içinde hareket edildiği sonucuna varılması bakımından ortaya konulan gerekçelerin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan EKAP üzerinden yapılan incelemede; başvuru sahibi adına ihale dokümanının Erkan Öner tarafından 19********* IP no ile indirildiği, Ömer Güner/Güner İnşaat adına ihale dokümanının ise Ömer Güner tarafından yine 19********* IP no ile indirildiği görülmüştür.

Buna göre, başvuru sahibi ile ihaleye katılan diğer bir istekli Ömer Güner tarafından doküman edinme işleminin aynı IP adresinden gerçekleştirildiği, istekli olabilecek sıfatının kazanılarak ihaleye teklif verilebilmesi için ihale dokümanının, kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından EKAP’tan indirilmesi gerektiği, nitekim somut olayda da anılan isteklilerin aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyebileceği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun, her iki isteklinin de ihaleye teklif verdiği dikkate alındığında, bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen hususlar kapsamında, netice itibarıyla Kanun’un 17'nci maddesine aykırı şekilde ihaleye teklif verildiği gerekçesi ile aynı Kanun’un 10’uncu maddesinin (j) bendi gereğince isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık olmadığı görülmüştür.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****