KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/030

Gündem No : 22

Karar Tarihi : 30.07.2025

Karar No : 2025/UY.II-1606

BAŞVURU SAHİBİ:

Vestan İnş. Tic. ve San. A.Şti.-Syz Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/110573 İhale Kayıt Numaralı “Orhaneli Çayı Güzergah Değişimi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Tesis Mühendislik Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 22.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Orhaneli Çayı Güzergah Değişimi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Vestan İnş. Tic. ve San. A.Şti.-Syz Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 11.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2024 tarih ve 173208 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1641-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale komisyonu tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 07.11.2024 tarihinde tebliğ edilen yazı ile 3 iş kalemi için aşırı düşük teklif açıklamaları talep edildiği, bahse konu analiz girdilerine ilişkin olarak 11.11.2024 tarihinde şikâyet başvurusu yaptıkları, idare tarafından 19.11.2024 tarihli ve 295333 sayılı yazı ile şikâyet başvurusunda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden düzenlenen aşırı düşük teklif açıklamalarına ait formların kendileri ile beraber teklifi sınır değerin altında kalan tüm isteklilere yeniden gönderildiği,

İdare tarafından 19.11.2024 tarihinde yeniden düzenlenip isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif formuna göre yapılan ‘’ORH-03 gabion kaplama 60x80 mm göz açıklığı (şilte 300x300x30) (malzeme, nakliye her türlü gider dahil )’’ iş kaleminin açıklama istenilen analiz girdisinde belirtilen işçilik girdileri ile ilgili itirazlarında belirttikleri gerekçeler ve ‘’ORH-11 geçirimsizlik perdesi (slurry trench) yapılması projelere, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak her türlü zeminde geçirimsizlik perdesi (slurry trench) için uygun ekipmanlar ile zeminin kazılması ve plastik beton ile geçirimsizlik perdesi yapılması” ’iş kalemine ait sıralı analiz girdisi içinde bulunan “2 mm tırnaklı membran işçilik-m2” işçilik girdisinin işçilik tanımlamalarının belirlenmesi ve temel girdilerine ayrılması sonucunda oluşan tablonun “2 mm tırnaklı membran işçilik (düz işçi-inşaat işçisi)-saat” alt girdisindeki düz işçi-inşaat işçisi ibaresinin yan yana, araya herhangi bir ilgeç veya bağlaç yazılmadan/konulmadan ifade edilmesi sebebiyle, bir anlam ve kavram karmaşasına yol açıldığı, oluşan tereddütlerin açıklama/savunma yapmalarına engel oluşturduğu, bu konunun açıklığa kavuşturulması ve oluşturduğu tereddütlerin giderilmesi amacıyla 25.11.2024 tarihinde söz konusu idareye şikâyet başvurusu yapıldığı, ancak şikâyet başvurusunun idare tarafından reddedildiği,

“ORH-03 Gabion kaplama 60x80 mm göz açıklığı (şilte 300x300x30) (malzeme, nakliye her türlü gider dahil)” iş kaleminin açıklama istenilen analiz girdileri tablosu incelendiğinde analiz girdilerinde dalgıç botu, dizel motorlu römorkör (yaklaşık 310 HP lik, su kesimi 2m), klapeli taş dubası (motorsuz, 400 tonluk su kesimi 2.5 m), kömürlü yüzer vinç (maçuna) (60 tonluk, 1080 ton x m lik, max. açevela 24 m, kaldırma yüksekliği min. 16, max. 29 m, dalgıç kılavuzu, dalgıç, gemici (tayfa), maçula reisi, gemi yağcısı, römorkör kaptanı (kıyı kaptanı), güverte lostromosu vs. gibi makine ve işçilik girdilerinin bulunduğu, söz konusu girdiler ve miktarları incelendiğinde idare tarafından, İl Bank birim fiyatı olan Poz No: 43.645.1012 (kafes tel ve moloz taş ile gabion şilte hazırlanması ve yerine konulması) birim fiyatının analiz girdileri ve miktarlarının kullanıldığı, söz konusu pozun birim fiyat tarifinin ölçü kısmında ‘’Projedeki boyutları, ilgili şartname ve özel birim fiyat tariflerine göre miktarı hesaplanan deniz deşarj hattı üzerine yerleştirilen gabion sepetlerinin m³ (metreküp) miktarıdır.’’ ifadesinin bulunduğu, bahse konu birim fiyat tarifinde deniz içinde deniz deşarj hattı için yapılacak Gabion şilteyi tarif ettiği, ancak idare tarafından yapılan imalatın deniz içinde olmadığı, Orhaneli Çayı içindeki güzergâh değişimi için yapılacak olan sedde koruma tahkimatının bir cüzü olan gabion kaplama imalatı olduğu, dolayısıyla bu imalatın deniz içinde değil en yağışlı aylarda dahi maksimum 1 m derinliğinde ve 5 m genişliğindeki bir çayda yapılacağı, dolayısıyla ilgili girdilerin bu imalatta kullanılacak girdiler olmadığı, bu iş kalemi için Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyat listesinde Gabion kaplama ile ilgili birim fiyatın mevcut olduğu ve ilgili pozun kullanılması gerektiği,

Diğer taraftan, bu hususun yaklaşık maliyetin sıhhatini de etkilemekte olduğu, konunun bu yönüyle de değerlendirilmesi, ayıca sınır değer hesabının ve sınır değer altında kalan firmaların değişme ihtimallerinin de dikkate alınması gerektiği,

“ORH-11 geçirimsizlik perdesi (slurry trench) yapılması projelere, teknik şartnamelere ve idarenin talimatına uygun olarak her türlü zeminde geçirimsizlik perdesi (slurry trench) için uygun ekipmanlar ile zeminin kazılması ve plastik beton ile geçirimsizlik perdesi yapılması,” iş kalemine ait sıralı analiz girdileri için 11.11.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, ORH-11 iş kaleminin sıralı analiz girdilerinde “2mm tırnaklı membran döşeme işçilik m2” girdisi olarak belirtildiği, “2mm tırnaklı membran döşeme işçiliği (m2)” iş kaleminin de sıralı analiz girdilerine ayrılması gerektiği, 2mm tırnaklı membran işçiliği girdilerinin işçilik (saat) yeniden belirlenmesi ve ORH-11 iş kaleminin sıralı analiz girdilerine eklenmesi gerektiğinin belirtildiği, idare tarafından bu şikâyetin dikkate alınarak yeni bir sıralı analiz girdileri tablosu oluşturduğu ve 19.11.2024 tarihinde tekrar gönderdiği, anılan tabloda ‘’2 mm tırnaklı membran işçilik (düz işçi-inşaat işçisi)’’ yazıldığı, bu girdi cinsinin düz işçiye mi yoksa inşaat işçisine mi ait olduğu yönünde bir açıklama bulunmadığı, söz konusu işçiliğin Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan birim fiyat listesindeki ”düz işçi (inşaat işçisi)” anlamına geliyorsa ORH-11 iş kalemine ait sıralı analiz tablosunda ayrıca yer alan düz işçi (inşaat işçisi) girdisine eklenmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre sıralı analiz tablolarında bulunan aynı girdilerin toplanması ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği,

‘’2 mm tırnaklı membran işçilik (düz işçi-inşaat işçisi)’’ olarak belirtilen işçiliğin düz işçi girdisi altında toplanmaması ve ‘’düz işçi-inşaat işçisi’’ denilmesinden dolayı tereddüde düşüldüğü ve kendilerinin bunu özel bir işçilik kalemi olarak değerlendirmedikleri, “düz işçi-inşaat işçisi’’ ifadesinden hem düz işçinin hem de inşaat işçisinin söz konusu işçiliği birlikte yapacağının anlaşıldığı, kamu kurumu tarafından tek başına düz işçi veya inşaat işçisi olarak yayımlanan bir rayicin de bulunmadığı, söz konusu ‘ ’2 mm tırnaklı membran işçilik (düz işçi-inşaat işçisi)’’ girdisinin sadece düz işçi veya inşaat işçisinden oluşuyorsa, idare tarafından şikâyete cevap yazısında ORH-11 iş kalemine ait sıralı analiz tablosundaki düz işçi (inşaat işçisi) girdisine eklenmesi ve buna göre sıralı analiz girdisi tablosunun oluşturulması gerektiği, idare tarafından söz konusu hatanın düzeltileceği beklentisiyle aşırı düşük teklif açıklamalarını hazır olduğu halde yapamadıkları, idarenin düzeltme taleplerini reddettiği ve süresi içerisinde açıklama yapmalarının engellendiği**** iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.__Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir…

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Orhaneli Çayı Güzergah Değişimi Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2021B00-162468 (-Orh ... ayı Güzergah Değişimi)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Yaklaşık 3000 metre Orhaneli Çayı Güzergahının değişiminin yapılarak ıslahının yapılması, yaklaşık 2700 metre ocak tarafına slurry trench bulamaç hendeği yapılması, yaklaşık 1800 metre rölekasyon yolu yapılması, membran, gabion ve rip-rap işlerinin yapılması.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kestelek/Mustafakemalpaşa/Bursa” düzenlemesi,

**** “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

“ORH-11” numaralı “Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) yapılması Projelere, teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak her türlü zeminde Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) için uygun ekipmanlar ile zeminin kazılması ve plastik beton ile geçirimsizlik perdesi yapılması” iş kalemine ait birim fiyat tarifinin “(Nakliye dahil) (TL/m²) Her türlü zeminde, her uzunluk, genişlik ve derinlikte, kuruda ve su içerisinde, her yerde her türlü şartlar altında, her cins ve her kapasitede ekipmanlar (freze vb.) kullanılarak zeminin özelliklerine uygun yöntem ve ekipman ile kılavuz duvarları ve çalışma platformu hazırlanıp geçirimsizlik perdesi hendeği kazılması, kazı için gerekli bentonit çamurunun hazırlanıp hendeğe pompajı, kazıdan çıkan pasa ve çamur karışımının beraberce ayrıştırma (Desander) tesislerine pompalanması, ayrıştırma tesislerinde bentonitin tekrar kullanılacak hale getirilmesi için yapılan işlemler, emniyet tedbirlerinin alınması, ayrıştırma tesislerinde bentonit çamurundan ayrıştırılan pasanın en yakın yerde depolanması, lüzumlu iş iskelelerinin ve geçici iksaların yapılması, perde içerisinde toplanacak suların tahliyesi, kazı yerindeki işlerin ve kontrollerin hassas ve emniyetli bir şekilde yapılması, geçirimsizlik perdesi için plastik beton karışım numunelerinin hazırlanması, muhafazası, teste tabi tutulması, idarece kabul edilen uygun plastik beton karışımın hazırlanması, taşınması ve hazırlanmış olan kuyulara tremi veya uygun borular vasıtasıyla, teknik şartnamelerde belirtilen şartlar altında yerleştirilmesi, aks boyunca yan yana sürekliliğin sağlanması için bir ano diğer anoya projesindeki bindirme boylarına uygun olarak bindirilecek ve ana kayaya projesindeki derinlikte soketlenecek şekilde geçirimsizlik perdesi teşkil edilmesi, sızdırmazlık kontrolü yapılması için, aşağıda “Birim fiyata dahil olmayan masraflar” başlığı altında sayılanlar dışında kalan bütün bu iş kalemleri için gereken her türlü işçilik, malzeme, donanım, ekipman, iş makineleri, enerji, su vs. gibi giderler ve şantiye mobilizasyonu, iş zorlukları, randıman düşüklükleri, yüklenici karı ve genel giderler.

Birim fiyata dahil olmayan masraflar: Geçirimsizlik perdesi (slurry trench)imalatı için gerekli kılavuz duvarı bünyesine giren çimento, agrega, kalıp ve demir ilgili teklif birim fiyattan ödenecektir.

Ölçü : Proje ebatları üzerinden hesaplanan metrekare cinsinden alanıdır.

Notlar : 1-Bu birim fiyat, kullanılan ekipman ve malzemeye bağlı değildir. Bu nedenle, kullanılan ekipman ve malzeme nedeniyle farklı fiyat talep edilemez. Gerekli olan kazı, kazı nakli, sahadan uzaklaştırılması gereken su için harcanacak tüm masraflar birim fiyata dahildir.

2- Tasdikli projesine göre poz tarifindeki ano bindirmelerinde meydana gelebilecek değişiklik nedeniyle teklif birim fiyatta değişiklik yapılmaz. Ano bindirmelerinde yapılacak kazı ve dolgular için ilave bir bedel ödenmeyecek olup bu imalatlar teklif birim fiyata dahildir.

3- Kılavuz duvarları ve çalışma platformunun inşaatı için yapılacak geçici platform ulaşım yolları (duvar için kazı-dolgu imalatları dahil) ve bunların daha sonra gerekmesi halinde kaldırılması, kaldırıldıktan sonra zeminin eski haline getirilmesi, kaldırılması esnasında su birikmesi halinde suyun pompajla atılması, bulamaç hendeği ve/veya plastik betonun temizlenmesi ve çatlak kontrollerinin yapılması, gözlem ve kontrol kuyularının açılması teklif birim fiyata dahildir.

4- Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) teknik şartnamesinde belirtilen tüm deneyler teklif birim fiyata dahildir.” şeklinde olduğu görülmüştür.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 18.12.2024 tarihli ve 2024/UY.IV-1662 sayılı Kurul kararı ile “Başvurunun reddine” karar verildiği,

Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 12. İdare Mahkemesinin 24.01.2025 tarihli ve E:2025/7, K:2025/77 sayılı kararı ile “ davanın reddine” karar verilmesi __ üzerine yapılan temyiz incelenmesi __ sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28.05.2025 tarihli ve E:2025/842, K:2025/2154 sayılı kararının uygulanmasını teminen alınan 02.07.2025 tarihli ve 2025/MK-108 sayılı Kurul kararında “… Dosya incelendiğinde, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istemiyle gönderilen 07/11/2024 tarihli yazı ekinde sunulan girdi tablolarına ilişkin davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan şikayet başvurusu neticesinde 19/11/2024 tarihinde düzeltici işlem kararı alınmış, ORH-01 ve ORH-11 iş kalemlerinin ilgili yerlerinde yapılan düzeltmelerden, ORH-11 numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları"nda yer alan "2 mm Tırnaklı membran İşçilik" girdi tanımının yanına eklenen parantez içinde (Düz İşçi-İnşaat İşçisi) ifadesinin davacılar tarafından anlaşılamaması ve çelişkiler barındırdığının düşünülmesi üzerine yapılan şikayet ve itirazen şikayet başvurularında anılan ifadeye yönelik olarak, "girdi cinsinin düz işçiye mi yoksa inşaat işçisine mi ait olduğu yönünde bir açıklama bulunmadığı, söz konusu işçiliğin Çevre ve Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanmış olan birim fiyat listesindeki ”düz işçi (inşaat işçisi)” anlamına geliyorsa ORH-11 iş kalemine ait sıralı analiz tablosunda ayrıca yer alan düz işçi (inşaat işçisi) girdisine eklenmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre sıralı analiz tablolarında bulunan aynı girdilerin toplanması ve buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği, ‘’2 mm tırnaklı membran işçilik (düz işçi-inşaat işçisi)’’ olarak belirtilen işçiliğin düz işçi girdisi altında toplanmaması ve ‘’düz işçi-inşaat işçisi’’ denilmesinden dolayı tereddüde düşüldüğü ve kendilerinin bunu özel bir işçilik kalemi olarak değerlendirmedikleri, “düz işçi-inşaat işçisi’’ ifadesinden hem düz işçinin hem de inşaat işçisinin söz konusu işçiliği birlikte yapacağının anlaşıldığı, kamu kurumu tarafından tek başına düz işçi veya inşaat işçisi olarak yayımlanan bir rayicin de bulunmadığı, söz konusu ‘’2 mm Tırnaklı membran işçilik (düz işçi-inşaat işçisi)’’ girdisinin sadece düz işçi veya inşaat işçisinden oluşuyorsa, idare tarafından şikayete cevap yazısında ORH-11 iş kalemine ait sıralı analiz tablosundaki düz işçi (inşaat işçisi) girdisine eklenmesi ve buna göre sıralı analiz girdisi tablosunun oluşturulması gerektiği, idare tarafından söz konusu hatanın düzeltileceği beklentisiyle aşırı düşük teklif açıklamalarını hazır olduğu halde yapamadıkları, idarenin düzeltme taleplerini reddettiği ve süresi içerisinde açıklama yapmalarının engellendiği" iddialarına yer verildiği görülmektedir.

Bu kapsamda, davacıların itirazen şikayet başvurusundaki iddialarının, ORH-11 numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları"nda yer alan "2 mm Tırnaklı membran İşçilik" girdi tanımının yanına parantez içinde (Düz İşçi-İnşaat İşçisi) ifadesinin, iş ortaklığının 07/11/2024 tarihli yazı ekindeki girdiye ilişkin şikayet başvurusu sonucunda alınmış 19/11/2024 tarihli düzeltici işlem kararıyla eklendiği, anılan ibarenin eklemesinin aynı tabloda yer alan başka bir girdiyle karışıklığa yol açtığı, aynı ibarelerin farklı yerde düzenlenmesi sonucunda işçiliklerin niteliğinin ayırt edilemediği, söz konusu durumun ihaleyi yapan idare tarafından açıklanması ve gerekirse düzeltilmesine yönelik olduğu anlaşıldığından, bu durumun ihale sürecinde hak kaybına yol açacak yeni bir hukuki durum olduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylemlerin farkına varıldığı tarihin, 19/11/2024 tarihli yazının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, ihale sürecinde yeni hukuki durum meydana getiren, ihale sürecine etkili bir kararın alınması üzerine başvuruya konu edilebilecek hukuka aykırılık nedenini öğrenen ilgililerin bu tarihten itibaren 4734 sayılı Kanun'da öngörülen sürede idareye başvurmalarına hukuki bir engel bulunmadığından, 19/11/2024 tarihli yazıya karşı tebliğ tarihinden itibaren anılan Kanun'un 55. maddesi uyarınca süresi içinde 25/11/2024 tarihinde şikayet yoluna başvurulduğu gözetilmeksizin, yapılan itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.” gerekçesiyle “Mahkeme kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline..

1- Kamu İhale Kurulunun 18.12.2024 tarihli ve 2024/UY.IV-1662 sayılı kararındaki başvuru sahibinin iddiasında yer alan “ORH-11 iş kalemi”ne yönelik değerlendirmelerin iptaline,

2-Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin “ORH-11 iş kalemi”ne yönelik iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine…” karar verildiği anlaşılmıştır.****

Başvuruya konu 22.10.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 39 adet ihale dokümanı indirildiği ve 8 isteklinin ihaleye teklif verdiği, 04.12.2024 tarihli ihale komisyonu kararında; sınır değerin 984.576.463,72 TL olduğu, sınır değerin altında 2 isteklinin bulunduğu, söz konusu isteklilerden Onh İnş. ve Taah. A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosunda iş hacmine ilişkin yeterlik kriterine yönelik bilgi/belge girişinde bulunulmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi istekliden 07.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklamasının ve yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulmasının istenildiği, ancak anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ve ekinde yer alan belgelerde aykırılık olduğu yönünde yapılan şikayet başvurusu üzerine idarece aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik yapılan düzeltmeler dikkate alınarak söz konusu istekliye 19.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden yeniden aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ve eklerinin gönderildiği, teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif ile birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, bu çerçevede ihalenin sınır değerin üzerinde teklif veren Unitek İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak ise Uluova İnş. A.Ş.nin belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli ile 03.01.2025 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında olan istekliye 19.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” __ konulu yazıda “…Orhaneli Çayı Güzergah Değişimi Yapım İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 26.11.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 26.11.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

Açıklama:

Yazımız eki sıralı iş kalemleri listesinde belirtilen iş kalemlerine ilişkin analiz ve açıklamalarınız ile tarafınızca seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağınız avantajlı koşulların ispatlayıcı belgeler ile birlikte Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. Maddesinde belirtilen hususlar göz önüne alınarak hazırlanan aşırı düşük teklif açıklamaları da aynı tarihe kadar sunulacaktır.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır…” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde, aşırı düşük teklif sorgulamasında açıklama istenilecek iş kalemleri listesine, açıklama istenmeyecek analiz girdilerine ve açıklama istenilecek 3 adet iş kalemine ilişkin analiz formatına yer verildiği görülmüştür.****

İddia konusu edilen ve esas incelemesi yapılan “ORH-11” numaralı “Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) yapılması Projelere, teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak her türlü zeminde Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) için uygun ekipmanlar ile zeminin kazılması ve plastik beton ile geçirimsizlik perdesi yapılması” iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tablosu"nda "2 mm Tırnaklı membran İşçilik (Düz İşçi-İnşaat İşçisi)" ve “Düz İşçi (İnşaat İşçisi)” analiz girdilerinin yer aldığı anlaşılmıştır.****

__

Anılan iş kalemine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosu aşağıdaki gibidir. _SIRALI ANALİZ GİRDİ TABLOLARI (İnşaat)_İşin Adı: Orhaneli Çayı Güzergâh Değişimi Yapım İşi

ORH-11| Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) yapılması Projelere, teknik şartnamelere ve İdarenin talimatına uygun olarak her türlü zeminde Geçirimsizlik perdesi (slurry trench) için uygun ekipmanlar ile zeminin kazılması ve plastik beton ile geçi| M2
Girdi No| Girdi Tanımı| Birimi| Miktar| Birim Fiyat| Tutar| Kümülatif Toplam| Açıklama Durumu
__| 2 mm Tırnaklı membran Nakliye| M2| 0,06677350000| __| __| __| İstenmeyecek
__| Ekskavatör (paletli) (260 - 299 hp) (maksimum 2,5 m3)| AD| 0,00000019152| __| __| __| İstenmeyecek
__| Kum Nakli (A: 1, G: 1.42, Mesafe: 22.5 KM, F = A x K x (0.0007 x M+0.01) x G)| M3| 0,03200000000| __| __| __| İstenmeyecek
__| Kazıcı yükleyici (100 HP) (maksimum 2,5 m3)| AD| 0,00000076198| __| __| __| İstenecek
| 2 mm Tırnaklı membran İşçilik (Düz İşçi-İnşaat İşçisi)| SA| 0,02225783333| ** **| ****| **| İstenecek
__| Kum (elenmesi gerekmeyen ince agrega)| M3| 0,03200000000| __| __| __| İstenmeyecek
__| 2 mm Tırnaklı membran İşçilik (Yalıtımcı Ustası)| SA| 0,04451560000| __| __| __| İstenecek
__| Ekskavatör (paletli) (210 - 259 HP) (maksimum 2,5 m3)| AD| 0,00000207252| __| __| __| İstenecek
__| Normal Çimento Nakli (A: 1, G: 1, Mesafe: 60 KM, F = A x K x (0.0007 x M+0.01) x G)| TON| 0,33800000000| __| __| __| İstenmeyecek
__| 2 mm Tırnaklı membran Malzeme| M2| 0,06677350000| __| __| __| İstenmeyecek
__| Şoför| SA| 0,30000000000| __| __| __| İstenecek
__| Kompresör (210 cfm' lik komresör+hortum ve tabancalar)| AD| 0,00020550000| __| __| __| İstenmeyecek
__| Düz işçi (inşaat işçisi)| SA| 1,00000000000| __| __| __| İstenecek
__| Otomatik beton santralı 1000 litre kapasiteli 50 m3/saat| AD| 0,00006487500| __| __| __| İstenmeyecek
__| Enjeksiyon bentoniti (TS EN ISO 13500)| TON| 0,06000000000| __| __| __| İstenmeyecek
__| Lağımcı (Ateşleme ustası)| SA| 0,75000000000| __| | **| İstenecek
__| Transmikser (120) HP gücünde Kamyon ve bu kamyona monte edilmiş 56 HP gücünde tahrik motorlu, 4 m3 faydalı hacimli beton karıştırma kazanlı)| AD| 0,00005130000| __| __| __| İstenmeyecek
__| Kaynakçı ustası| SA| 0,80000000000| __| __| __| İstenecek
__| Yağcı| SA| 1,10212352000| __| __| __| İstenecek
__| Operatör yardımcısı| SA| 0,96000000000| __| __| __| İstenecek
__| Operatör makinist| SA| 1,44923520000| __| __| __| İstenecek
__| Vinç (240 HP gücünde,11-33,5mt. Bom uzunluğunda, ortalama 55-60 ton kaldırma kapasiteli lastik tekerlekli mobil vinç)| AD| 0,00002740000| __| __| __| İstenecek
__| Erbab işçi| SA| 3,00000000000| __| __| __| İstenecek
__| Bentonit Ayrıştırma Makinesi| AD| 0,00002480000| __| __| __| İstenecek
__| Makinist| SA| 2,63200000000| __| __| __| İstenecek
__| Portland çimentosu (Dökme) TS EN 197-1 CEM I 42.5 R)| TON| 0,33800000000| __| __| __| İstenecek
__| Formen| SA| 3,06200000000| __| __| __| İstenecek
__| Mazot (motorin)| KG| 24,09641100000| __| __| __| İstenecek
__| Duvar Makinesi| AD| 0,00002480000| __| __| __| İstenecek
TOPLAM| __| __
KAR VE GİDERLER| __| __
GENEL TOPLAM| __| __

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği, bununla birlikte, idarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklanması istenilmeyecek olan analiz girdilerine yer verileceği,

Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesinin gerektiği, isteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin bahse konu itirazen şikayet dilekçesindeki aşırı düşük teklif açıklaması istenilen “ORH-11” numaralı iş kalemine yönelik iddianın esas incelemesi 02.07.2025 tarihli ve 2025/MK-108 sayılı Kurul kararının alınmasına dayanak oluşturan Danıştay Onüçüncü Dairesinin 28.05.2025 tarihli ve E:2025/842, K:2025/2154 sayılı kararında “…Bu kapsamda, davacıların itirazen şikayet başvurusundaki iddialarının, ORH-11 numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları"nda yer alan "2 mm Tırnaklı membran İşçilik" girdi tanımının yanına parantez içinde (Düz İşçi-İnşaat İşçisi) ifadesinin, iş ortaklığının 07/11/2022 tarihli yazı ekindeki girdiye ilişkin şikayet başvurusu sonucunda alınmış 19/11/2024 tarihli düzeltici işlem kararıyla eklendiği, anılan ibarenin eklemesinin aynı tabloda yer alan başka bir girdiyle karışıklığa yol açtığı, aynı ibarelerin farklı yerde düzenlenmesi sonucunda işçiliklerin niteliğinin ayırt edilemediği, söz konusu durumun ihaleyi yapan idare tarafından açıklanması ve gerekirse düzeltilmesine yönelik olduğu anlaşıldığından, bu durumun ihale sürecinde hak kaybına yol açacak yeni bir hukuki durum olduğunun kabulü gerektiği sonucuna varılmaktadır…” ileri sürülen gerekçe yönünden __ sınırlı yapılmıştır.****

Danıştay kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda yapılan incelemede, idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen “ORH-11” numaralı iş kalemine ait "Sıralı Analiz Girdi Tabloları"nda yer alan "2 mm Tırnaklı membran İşçilik" girdi tanımında parantez içinde (Düz İşçi-İnşaat İşçisi) şeklinde yer alan ifadenin anılan iş kalemine yönelik bahse konu tabloda yer alan başka bir girdi olan düz işçi (inşaat işçisi) ile karışıklığa yol açtığı, aynı ibarelerin farklı yerde düzenlenmesi sonucunda işçiliklerin niteliğinin ayırt edilemediği, bu işçiliklerin aynı nitelikte girdi olması halinde birleştirilmesi, farklı nitelikte olması durumunda buna göre düzenleme yapılması gerektiği, söz konusu durumun ihaleyi yapan idare tarafından açıklanması ve gerekirse düzeltilmesi şeklindeki gerekçelerin bahse konu Mahkeme kararında da belirtildiği, bu çerçevede idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı bir şekilde ve herhangi bir tereddüde yer verilmeksizin gerçekleşmesi adına iddia konusu edilen iş kalemindeki analiz girdisine yönelik karışıklığın giderilmesi suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilerek açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin idarece oluşturulması, bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan başvuru sahibi istekliden, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanarak geçerli teklif sahibi olan başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden istenilmesi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanarak aşırı düşük teklif açıklamasının sınır değer altında teklif sunan başvuru sahibi istekliden yeniden istenilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****