KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/029

Gündem No : 63

Karar Tarihi : 23.07.2025

Karar No : 2025/UY.II-1587

BAŞVURU SAHİBİ:

Zeta Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahta Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/610776 İhale Kayıt Numaralı “Gençlik Merkezi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahta Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 21.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gençlik Merkezi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Zeta Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.06.2025 tarih ve 186154 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1196 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin ekonomik ve mali yeterliğine ilişkin olarak; yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgelerinin İdari Şartname'nin 7.4.2'nci maddesine, iş hacmine ilişkin beyan edilen bilgi ve belgelerin de İdari Şartname'nin 7.4.3'üncü maddesinde yer alan düzenlemelere uygun olmadığı, bilanço ve iş hacmine ilişkin olarak isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda hatalı yıllar ve hatalı ortalamalar hesaplanmak suretiyle beyan edildiği,

2. Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin ortakları tarafından pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterleri EKAP’a yüklenmediği, pay defteri ve yönetim kurulu karar defterindeki bilgilerin birbiriyle ve EKAP’taki bilgilerle uyuşmadığı, şirkete ait pay defteri ile yönetim kurulu karar defterlerinin usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, EKAP’a yüklenen pay defteri pay sahiplerinin tamamını içermediği ve pay sahiplerinin adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, ünvan ve adres bilgilerinin de yer almadığı, pay defterinin açılış onayı ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, pay devirlerinin şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği,

3. Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından beyan edilen iş deneyim belgesinin ihale dokümanında belirlenen benzer işe uygun olmadığı,

4. Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca fiyat teklifine konu mamul/mal/hizmetlerin ihale konusu işte kullanılması öngörülen miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılması şartının sağlanmadığı,

b- Sunulan analizlerde girdi miktarlarının, yaklaşık maliyete esas olan miktarlarla uyumlu olmadığı, girdi miktarının daha düşük alınarak hesaplama yapıldığı, herhangi bir avantajlı koşul sunulmadan girdi cins ve miktarlarının değiştirilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca fiyat tekliflerindeki girdi cins ve miktarları ile analizdeki girdi cins ve miktarlarının aynı olmadığı,

c- Kendi malı makineler ile ilgili amortisman hesabının hatalı yapıldığı, makinelerin faydalı ömrüne göre hesaplama yapmak yerine tespit raporunda amortisman ömrü tamamlanmış makineler olarak genel ifadelerin kullanıldığı, sunulan fatura ve ruhsatların tarihleri itibari ile makinelerin faydalı ömrünü tamamlanmamış olduğu, amortisman hesaplamasında Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Karayolları Genel Müdürlüğü rayiç ve birim fiyatlarındaki amortisman, yedek parça, sermaye faizi sigorta oranlarının hatalı hesaplandığı, kendi malı makinaların analizlerde istenilen makinalarla aynı özellik ve kapasite olduğunun belgelendirilmediği, ayrıca amortisman ömrü tamamen sıfır olmayan makinaların amortisman düşümünün yapıldığı, açıklama istenilen iş kalemi analiz girdisi olan iş makinalarının fiyat teklifi ile açıklanmasının mümkün olmadığı,

d- Açıklama kapsamında sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, aritmetik hata bulunmayan analizlere ait tutarların teklif fiyatlarının üzerinde olduğu, sunulan analizlerde aynı cins ve özellikteki analiz girdileri için farklı analiz ve iş kalemlerinde farklı fiyatların kullanıldığı, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için herhangi bir bedel öngörülmediği, analizlerde kullanılan Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış birim fiyatlar ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği tarafından yayımlanmış birim fiyatların 2025 yılı birim fiyatları ile uyumlu olmadığı, herhangi bir gerekçe veya tevsik edici belge kullanılmadan birim fiyatların düşürüldüğü,

e- Fiyat tekliflerine SMMM tarafından yazılması gereken zorunlu ibarenin eksik yazıldığı ve belirtilen tarih ve sayı ile satış tutarı tespit tutanağındaki tarih ve sayı bilgisinin uyuşmadığı, fiyat teklifi alınan firmaların fiyat teklifine konu alanda faaliyet göstermediği, fiyat teklifi ekindeki belgelerin sunuluş şekline aykırı olarak fotokopilerinin sunulduğu, fiyat teklifi alınan hususlarda maliyet bileşenlerinin ayrı ayrı gösterilmediği,

f- Fiyat tekliflerinin ekinde tutanakların sunulmadığı, tutanakların ihale tarihi olan 21.05.2025 önceki veya bir önceki döneme ilişkin olması gerekirken bu şekilde olmadığı, tutanaklarda defter onay tarihleri, noterlik bilgileri ve onay işlemine ait yevmiye kayıt bilgilerinin bulunmadığı, bulunanların da gerçeği yansıtmadığı, ağırlıklı ortalama fiyat tespiti ile fatura bilgilerinin uyumsuz olduğu, özel pozlara ait fiyat tespit tutanaklarındaki belirtilen bilgilerin gerçeği yansıtmadığı, fatura bilgilerinin sahte olarak hazırlandığı, satış yapılan firma bilgileri eksik ve hatalı olarak düzenlendiği, fatura listesinin hayali doldurulduğu ve mükerrer olarak beyan edildiği, fatura listesindeki satışa konu malların tutanağa yanlış aktarıldığı, malların aynı olmayıp, tutanakların üzerinde meslek mensubunun kaşesi, TÜRMOB mührü ve imzası ile teklif veren firmaya ait kaşe ve imzanın yer almadığı, ekinde imza sirküleri ve faaliyet belgesi bulunmadığı,

g- Nakliye mesafelerinin herhangi bir avantajlı durum gösterilmeksizin düşürüldüğü, nakliye mesafelerini tevsik edici belgelerin sunulmadığı, sunulan belgelerin ise kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenmediğinden uygun olmayıp, nakliye girdileri için fiyat teklifi alındığı, oysaki nakliye girdisinin fiyat teklifi alınarak tevsik edilemeyeceği, nakliyeye ilişkin imalatların, fiyat teklifi alınan firmalarca sürekli aynı tür ve miktarlarda girdiler kullanılarak rutin olarak gerçekleştirilen imalatlar niteliğinde olmadığı, idarece tanımlanan tarifler ve teknik dokümanlar gözetilerek gerçekleştirilmesi gerektiği, ihale konusu işe özgü imalatlar olduğu dikkate alındığında, söz konusu fiyat tekliflerindeki nakliye maliyetlerinin, fiyat teklifinin alındığı kişilerin resmi defter ve muhasebe kayıtlarından çıkarılabilir nitelikte bilgiler olmadığı,

h- İşçilik girdileri için öngörülen bedelin ihale tarihinde geçerli olan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

ı- Akaryakıt açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu, öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında EPDK’nın ilgili düzenlemelerinin dikkate alınmadığı, kg/lt dönüşümünde kesafet değerinin TSE tarafından belirtilen 0,845 olarak alındığı, ancak EPDK tarafından yapılan düzenlemede 0,833 alınması gerektiği,

i- Kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanan birim fiyatların kullanıldığı, ancak kullanılan birim fiyatların hangi kamu kurum ve kuruluşuna ait olduğunun poz numarası belirtilerek listelenmediği,

j- Açıklama kapsamında sunulan elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelinin ayrı ayrı gösterilmediği,

k- Analizlerin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde aykırı olarak %10 yüklenici karı ve genel gider öngörülmeden hesaplandığı,

l- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddelerindeki bedeller için ihale tarihindeki fiyatların dikkate alınmadığı,

m- Analizlerin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4 maddesine göre verilen analiz formatına uymadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi,

sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. …” hükmü,

__

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

…

gerekir. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

…

(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellemesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Yapım işleri ciro tutarı, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Gençlik Merkezi Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Yoktur.

d) Kodu:

e) Miktarı:

1 Adet Yapımı işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahta Merkez Karşıyaka Mahallesi İbni Mirza Parkı” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir. …” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin; Kahta Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Gençlik Merkezi Yapım İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 16 adet ihale dokümanı indirildiği, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle açık ihale usulü ile 21.05.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 isteklinin katıldığı, 04.06.2025 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararında Alparslan Terzioğlu’nun geçici teminatı uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Zeta Yapı İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Şikayete konu edilen ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye ait yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; 2024 yılına bilanço ve iş hacmi bilgilerinin beyan edildiği, bilanço bilgilerine ilişkin olarak EKAP üzerinden alınan verilerin Kamu İhale Kurumu ve Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyon vasıtasıyla çekildiği, anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço rasyolarının (cari oran: 1,33011888, öz kaynak oranı: 0,15321577 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0,15118468) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen yeterlik kriterlerini karşıladığı ve EKAP üzerinden elde edilen verilerle uyumlu olduğu,

İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde; isteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda 2024 yılına ait toplam cirosunun ..630,18 TL olarak beyan edildiği, beyan edilen yıla ait iş hacmi bilgilerine ilişkin olarak EKAP üzerinden alınan verilerin Kamu İhale Kurumu ve Gelir İdaresi Başkanlığı arasındaki entegrasyon vasıtasıyla çekildiği, EKAP üzerinden elde edilen verilerle uyumlu olduğu, İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesi gereğince istenilen asgari iş hacmi tutarının teklif bedelinin %25’i alındığında (52.000.000,00 x %25) 13.000.000,00 TL olduğu, istekli tarafından beyan edilen yıllara ait toplam ciro tutarının güncellenmeden dahi asgari iş hacmi tutarını karşıladığı görülmüştür.

Bu sebeple, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.

…

(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

(8) Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir. …” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. …” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” balıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…

2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye ait yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmının “Ortaklara Ait Bilgiler” satırında “1256007-1801-00010_Ortaklara Ait Bilgiler.doc”; “Yöneticilere Ait Bilgiler” satırında ise “1256007-1802-00010_Yöneticilere Ait Bilgiler.doc” bilgisinin bulunduğu, söz konusu belge linkleri açıldığında; “Ticaret Sicili Bilgileri Sorgulama Sonucu” belgesinin “Ortaklara ait Bilgiler” kısmında Mustafa Nusret Şaşmaz’ın %51 hisse oranı, Erkan Kutlu’nun ise %49 hisseye sahip olduğu; “Yöneticilere ait bilgiler” kısmında ise Erkan Kutlu’nun münferiden temsile yetkili olduğu, Mustafa Nusret Şaşmaz’ın ise İç Yönergede belirtilen şekilde yetkilendirildiği ve sınırlı yetkili olduğu,

Anılan şirkete ait olarak şirketin ortaklarına ve ortaklık oranlarına ilişkin her ortak için ayrı ayrı pay defterlerinin ve şirket yönetim kurulu kararının EKAP’ta kayıtlı olduğu ve yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgiler ile EKAP’ta kayıtlı olan verilerin birbiri ile uyumlu olduğu, şirkete ait pay defteri ile yönetim kurulu karar defterlerinin usulüne uygun şekilde düzenlendiği, EKAP’a yüklenen pay defterinde pay sahiplerinin bilgilerinin yer aldığı görülmüştür.

Aktarılan mevzuat hükümlerinde; ihaleye katılım sağlayacak isteklilerin tüzel kişi olmaları durumunda yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP üzerinden alınması gerektiği, isteklilerin anonim şirket olması durumunda da ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a kayıt edilmesi gerektiği, ayrıca yeterlik bilgileri tablosu sunulan ve tekliflerin elektronik ortamda alındığı ihalelerde isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınması gerektiği, yeterlik bilgileri tablosunda ortaklar ve ortaklık oranları ile temsile yetkili kişilerin ve varsa vekile ilişkin bilgilerin beyan edilmesinin yeterli olduğu, herhangi bir ticaret sicil gazetesinin beyan edilmesine gerek olmadığı belirtilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde; anılan istekli tarafından teklif vermeye yetkili olunduğuna ilişkin bilgiler ile ilgili olarak yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile EKAP üzerinde yer alan bilgilerin uyumlu olduğu, söz konusu isteklinin anonim şirket statüsünde olduğu, EKAP kayıtlarında yer alan ve idarece de teyitleri yapılan pay defteri, yönetim kurulu karar defteri ile yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

ı) Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu,

i) İş grubu: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesindeki ilgili iş grubunu,”

ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

…

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

…

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

…

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

…

(15) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

…

(5) İş deneyim belgelerinin değerlendirilmesinde;

…

c) İş denetleme ve iş yönetme belgelerinde,

1) Belgeye konu işin geçici kabul tarihinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde olması kaydıyla, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

2) Gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihalenin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde olduğu ve ilk sözleşme bedelinin tamamlandığı işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen denetleme veya yönetme faaliyetinde bulunulmuş olması,

şartı aranır ve geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ihale ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de bu kapsamda değerlendirilir.

(6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

…

b) Denetim veya yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları beşte bir oranında,

dikkate alınır. …” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde “ İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

…

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır. Örneğin; esaslı unsuru AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) olan ve kapsamında köprü ve tünel yapımı da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; köprü ve tünel yapımı içermeyen bir karayolu işi ihalesine sunulması halinde, köprü ve tünel yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır. Aynı şekilde, esaslı unsuru AXVIII Grup: Saha İşleri olan ve kapsamında BIII grubu bir bina inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; bina inşası içermeyen bir rekreasyon alanı yapım işi ihalesine sunulması halinde, BIII grubu bina yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır.

İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmaması halinde ise, sadece ihale konusu işe veya benzer işe uygun nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin, esaslı unsuru AVIII Grup: Barajlar olan ve kapsamında santral binası, ulaşım yolları, derivasyon ve enerji tünelleri inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin AII grubuna giren bir tünel yapımı ihalesine sunulması halinde, derivasyon ve enerji tünelleri yapımına ilişkin tutar belge tutarından ayrıştırılmak suretiyle değerlendirmeye alınacaktır.

İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmaması halinde ise, sadece ihale konusu işe veya benzer işe uygun nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin, esaslı unsuru AVIII Grup: Barajlar olan ve kapsamında santral binası, ulaşım yolları, derivasyon ve enerji tünelleri inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin AII grubuna giren bir tünel yapımı ihalesine sunulması halinde, derivasyon ve enerji tünelleri yapımına ilişkin tutar belge tutarından ayrıştırılmak suretiyle değerlendirmeye alınacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

Aynı Tebliğ ekindeki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi başlıklı tablonun “(B) Üstyapı (Bina) İşleri” başlıklı kısmında, II. Grupta sınıflanan binalara ilişkin düzenleme aşağıdaki gibidir:

“1.Askeri tesis ve binalar (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

2.Hastaneler (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

3.Havaalanı terminal binaları (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

4.İbadethaneler (5.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

5.İdari binalar (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

6.Kapalı spor salonları (5.000 ve üstü seyirci kapasiteli)

7.Kültür ve kongre merkezleri (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

8.Müze ve konser salonları (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

9.Stadyum, hipodrom ve veledromlar (en az 20.000’i kapalı olmak üzere toplam 25.000 ve üstü seyirci kapasiteli)

10.Ticaret ve alışveriş merkez ve kompleksleri (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

11.Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

12.Tren gar ve istasyonları ile liman binaları (20.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

13.Uluslararası fuar merkez ve kompleksleri (en az 20.000 m2 si kapalı sergileme alanı olmak üzere toplam yapı inşaat alanı 25.000 m2 ve üstü)

14.Üniversite ve eğitim binaları (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

15.Yüksek yapılar (30 kat üzeri ve 25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)

16.(5) ve üzeri yıldızlı oteller ve 1. sınıf tatil köyleri (25.000 m2 ve üstü yapı inşaat alanı)”

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

ğ) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere kullanılan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

…

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

11/6/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan yapım işlerinde benzer iş grupları tebliğinde yer alan B-2 Grup İşler Benzer İş olarak kabul edilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, fakat iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceğinin hüküm altına alındığı, ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin; Kahta Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Gençlik Merkezi Yapım İşi” ihalesi olduğu, İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer işin 11/6/2011 tarihli ve 27961 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olan yapım işlerinde benzer iş grupları tebliğinde yer alan B-2 Grup İşler olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye ait yeterlik bilgileri tablosunun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” kısmının “İş Deneyimini Gösteren Belgeler” bölümünün “%50'den Fazla Hisseye Sahip Ortağa Ait İş Deneyim Belgesi” satırında “1256007-612-00001_İŞ DENEYİM BELGESİ (İŞ DENETLEME).pdf” bilgisinin bulunduğu, söz konusu link açıldığında; Ataşehir Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğü tarafından düzenlenen iş denetleme belgesi olduğu, “Uygulanan yapı tekniği” kısmında “Betonarme Karkas (1134 adet lüks daire, AVM, Sosyal tesis)… Belgeye konu işin esaslı unsuru: Proje kapsamında yapılan tüm işler: B2 Grubu Bina İşleri” şeklinde belirlendiği, ilgili belgenin inşaat mühendisi Mustafa Nusret Şaşmaz adına düzenlendiği, anılan ilgilinin 18.06.2011-14.05.2012 yılları arasında saha mühendisi olarak, 14.05.2012-07.02.2015 yılları arasında ise şantiye şefi olarak görev yaptığı, “İlgilinin görevi sırasında denetlediği iş kısmının konusu”nun “Proje kapsamında yapılan tüm işlerin denetlenmesi- B2 grubu bina işleri” olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda ayrıca “İş Bitirme/Durum/Yönetme/Denetleme Belgesinin Kullanılmasına İlişkin Ortaklık Tespit Belgesi” satırında “1256007-621-00007_ORTAKLIK TESPİT BELGESİ.pdf” bilgisinin bulunduğu, söz konusu link açıldığında; 20.05.2025 tarihli ortaklık tespit belgesine yer verildiği, iş deneyim belgesi kullanılacak ortağa ilişkin bilgiler kısmında Mustafa Nusret Şaşmaz’ın %51 hisseye sahip olduğunun görüldüğü, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tüzel kişisinin iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağı Mustafa Nusret Şaşmaz’ın iş deneyim belgesinin kullanıldığı, söz konusu ortaklık tespit belgesinin SMMM tarafından ilk ilan tarihinden (28.04.2025) sonra düzenlendiği ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren standart forma uygun belge olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen inceleme ve tespitler neticesinde; İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde şikayete konu edilen ihaledeki benzer işin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan “B2 Grup İşler” olarak düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanun’a göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağı Mustafa Nusret Şaşmaz’ın iş deneyim belgesinin kullanıldığı, söz konusu iş deneyim belgesinin iş denetleme belgesi olduğu ve anılan kişi tarafından görevi esnasında denetlediği iş kısmının konusunun “Proje kapsamında yapılan tüm işlerin denetlenmesi- B2 grubu bina işleri” şeklinde olduğu, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının değerlendirileceği hükmü de dikkate alındığında istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin ihale dokümanında düzenlenen benzer işe uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu’nun “Serbest muhasebeci mali müşavirlere rapor düzenlettirme yetkisi ve sorumluluk” başlıklı 8/A maddesinde “… Serbest muhasebeci mali müşavirler, iadeye ilişkin düzenledikleri raporların doğru olmasından sorumludurlar. Düzenledikleri raporun doğru olmaması halinde, rapor kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Tasdik ve tasdikten doğan sorumluluk” başlıklı 12’nci maddesinde “…Yeminli mali müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İ hale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ekinde yer alan Ek-O.5 numaralı “maliyet tespit tutanağı” standart formu ile Ek-O.6 numaralı “satış tutarı tespit tutanağı” standart formlarının ekler kısmında “Mükellef Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” ile “Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesinin Aslı ya da Sureti”nin sunulması gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalede idarece teklifi sınır değer altında kalan Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.ye 28.05.2025 tarihinde gönderilen “…aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazıda “…Gençlik Merkezi Yapım İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 05.06.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 05.06.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Belediye Başkanlığımız tarafından tebliğ edilen 23.05.2025 tarihli yazımız ekinde tablolarda sehven yanlışlık bulunduğundan bu tebligatımızın esas alınması ve Belediye Başkanlığımız tarafından 21.05.2025 tarihinde ihalesi yapılan 2025/610776İKN ihalemize vermiş olduğunuz teklifin Sınır değerin altında kaldığı görüldüğünden Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesi ve İdari Şartnamenin 33. maddesi gereği ekli tablolara ilişkin açıklamalarınızı Kamu İhale genel tebliğine uygun olarak 05.06.2025 tarihine kadar idaremize yazılı olarak sunmanız gerekmektedir.

Gereğini bilgilerinize rica ederim.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır. …” ifadelerinin yer aldığı görülmüş, anılan yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listeleri (inşaat, makine tesisatı, elektrik tesisatı) açıklama istenen analiz girdilerine ilişkin sıralı analiz girdileri tablosu ile açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Ayrıca idarece anılan istekliye gönderilen aşırı düşük sorgu yazısının eklerinde yer alan “açıklama istenilen iş kalemleri listesi (İnşaat)”nde 49 adet iş kaleminin yer aldığı, bu iş kalemlerinin 38 tanesinin kamu kurum kuruluşlarınca oluşturulan ve poz numaraları belirtilen iş kalemi iken 11 tanesinin ise idarece oluşturulmuş özel iş kalemi niteliğinde olduğu, anılan listenin sonunda “Özel pozlar için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.maddesinde yapım işleriyle ilgili olarak sayılan yöntemlerden veya 3.kişilerden alınacak teklif (malzeme + işçilik kar hariç olacak şekilde) açıklama yapılabilir.” ifadesine yer verildiği, yine “açıklama istenilen iş kalemleri listesi (Elektrik tesisatı)” içerisinde 8 adet iş kalemi ile “açıklama istenilen iş kalemleri listesi (Makine tesisatı)” içerisinde 5 adet iş kaleminin yer aldığı ve bunların da kamu kurum kuruluşlarınca oluşturulan poz numaraları belirtilen iş kalemi şeklinde belirtildiği görülmüş olup toplam 62 adet iş kaleminin açıklama istenilecek iş kalemi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında; açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin imalat kalemlerini gösteren liste, kamu kurum kuruluş birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif fiyatlarının yer aldığı maliyet tablosuna ve inşaat iş kalemleri birim fiyat analizlerine yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük açıklamalarına ilişkin olarak;

Başvuru sahibinin (a) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “Alüminyum harpusta”, “6+12+6 low-e ısı cam”, “Alüminyum dikey güneş kırıcı”, “Alüminyum kompozit denizlik”, “Akustik ahşap duvar kaplama”, “Akustik ahşap tavan kaplama”, “Konferans salonu koltuğu”, “Topraklama meholü”, “50 W sıva üstü led sarkıt armatür”, “85 W 60x120 sıva altı led armatür” ve “Danışma bankosu iki adet sandalyeli” iş kalemlerine ilişkin olarak 11 adet fiyat teklifi alındığı; söz konusu 11 fiyat teklifine ilişkin olarak ayrı ayrı sunulan Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarında satış yapılan girdi miktarlarının ihale konusu işte kullanılması öngörülen toplam girdi miktarlarının 1/20’sinin altında olmadığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin (b) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yapılan yazılı açıklamanın, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmaması durumunda isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Bu noktada anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde, iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Dolayısıyla, ihale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Ancak idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması gerektiği, bu durumda da sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer istekli/isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir deyişle kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Buradan hareketle, anılan istekli tarafından sorgulamaya tabi tutulan 62 adet iş kalemine ilişkin hesaplanan miktarların, 1 adet iş kaleminde idarece hesaplanan miktarlardan düşük, 14 adet iş kaleminde eşit ve 47 adet iş kaleminde yüksek olduğu, metraj farkı % 10’u aşan düşük iş kaleminin bulunmadığı, sorgulamaya tabi tutulan 62 adet iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile miktar farklarının çarpılması sonucunda elde edilen toplamda, adı geçen isteklinin kendisine bir avantaj sağlamadığı, diğer bir ifadeyle, anılan istekli tarafından sorgulamaya tabi tutulan bu iş kalemleri için idarece hesaplanan miktarlarının esas alınması durumunda, teklifinin hali hazırda ihaleye sunulan teklifinin daha da altında olacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yer verilen birim fiyat analizlerinde bulunan makine girdileri için resmi rayiçlerin kullanıldığı, ayrıca idarece herhangi bir makine girdisinin açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenmediği tespit edilmiş, bu durumda söz konusu girdilere yönelik açıklama sunulma zorunluluğu da bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (d) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerinde yer alan tüm girdiler için bedel öngörüldüğü, yapılan hesaplamalarda aritmetik hatanın bulunmadığı, analizlere ait tutarların da o iş kalemlerine ilişkin teklif fiyatlarının üzerinde olmadığı, açıklamalar kapsamında idarece açıklama istenen 62 adet iş kaleminin 51 tanesine ilişkin olarak Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmış olan birim fiyatların kullanılmadığı, kullanılan PTT, TEDAŞ ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyatlarının 2025 yılı birim fiyatları olduğu, bu şekilde yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) ve (f) bentlerinde yer verilen iddialarına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında “Alüminyum harpusta”, “6+12+6 low-e ısı cam”, “Alüminyum dikey güneş kırıcı”, “Alüminyum kompozit denizlik”, “Akustik ahşap duvar kaplama”, “Akustik ahşap tavan kaplama”, “Konferans salonu koltuğu”, “Topraklama meholü”, “50 W sıva üstü led sarkıt armatür”, “85 W 60x120 sıva altı led armatür” ve “Danışma bankosu iki adet sandalyeli” iş kalemlerine ilişkin olarak 11 adet fiyat teklifi alındığı,

- “Alüminyum kompozit denizlik”, “Alüminyum harpusta”, “Alüminyum dikey güneş kırıcı” ile “6+12+6 low-e ısı cam” iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı, ibarede belirtilen fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanaklarındaki tarih ve sayı bilgisinin fiyat tekliflerinin ekinde yer verilen tutanaklarla (Ek-O.6) uyumlu olduğu, anılan iş kalemlerine ilişkin olarak fiyat tekliflerinin Zentürk Alüminyum Metal San. ve Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu şirketin sunulan ticaret sicil tasdiknamesinde yer alan faaliyet alanı bilgisinden bu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, fiyat teklifi alınan iş kalemlerinin de ayrı satırlar halinde fiyatlandırıldığı,

- “Akustik ahşap duvar kaplama”, “Akustik ahşap tavan kaplama”, “Danışma bankosu iki adet sandalyeli”, “Konferans salonu koltuğu” iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı, ibarede belirtilen fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanaklarındaki tarih ve sayı bilgisinin fiyat tekliflerinin ekinde yer verilen tutanaklarla (Ek-O.6) uyumlu olduğu, anılan iş kalemlerine ilişkin olarak fiyat tekliflerinin Febyapı İnş. Mobilya Dış Tic. Ltd. Şti.den alındığı, söz konusu şirketin sunulan ticaret sicil tasdiknamesinde yer alan faaliyet alanı bilgisinden bu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, fiyat teklifi alınan iş kalemlerinin de ayrı satırlar halinde fiyatlandırıldığı,

- “50 W sıva üstü led sarkıt armatür”, “Topraklama meholü” ile “85 W 60x120 sıva altı led armatür” iş kalemlerine ilişkin olarak sunulan fiyat tekliflerinde SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı, ibarede belirtilen fiyat teklifine dayanak olan satış tutarı tespit tutanaklarındaki tarih ve sayı bilgisinin fiyat tekliflerinin ekinde yer verilen tutanaklarla (Ek-O.6) uyumlu olduğu, anılan iş kalemlerine ilişkin olarak fiyat tekliflerinin gerçek kişi statüsünde olan Ebubekir Gülverdi’den alındığı, söz konusu gerçek kişinin “Mükellefin durumunu gösterir belge” konulu Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Dijital Vergi Dairesince düzenlenmiş kişinin faaliyet alanının yer aldığı bir belgenin sunulduğu, ilgili belgede yer alan faaliyet alanı bilgisinden bu alanda faaliyet gösterdiğinin anlaşıldığı, fiyat teklifi alınan iş kalemlerinin de ayrı satırlar halinde fiyatlandırıldığı görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde istekliler tarafından teklif dosyaları kapsamında sunulması gereken belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümlerin yer aldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının nasıl yapılacağının ve açıklama kapsamında sunulması gereken belgelerin tanımlandığı 45’inci maddesinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gereken belgelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesine uygun olarak sunulması gerektiği yönünde bir düzenlemenin bulunmadığı, diğer yandan idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması gereken belgelerin sunuluş şekline uygun bir biçimde sunulacağına ilişkin bir ifadenin de bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin ekinde Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının sunulduğu, söz konusu tutanakların ihale ilan tarihinin (28.04.2025) bulunduğu aydan önceki üç ay ve bundan önceki üç ay içindeki bilgilerin esas alınarak düzenlendiği, tutanakların üzerinde düzenleyen SMMM’ye ait özel kaşe ve TÜRMOB kaşesi ile teklif veren firmaya ait imza ve kaşenin bulunduğu, belge eklerinde imza sirküleri ve meslek mensubunun faaliyet belgesinin yer aldığı, ayrıca mükellefin defterlerini elektronik ortamda tutması durumunda defter tasdik bilgileri kısmında bu hususun belirtilmesi gerektiği, sunulan her bir tutanakta da e-defter bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Ayrıca tutanaklarda yer alan bilgilerin gerçeği yansıtmadığı, ağırlıklı ortalama fiyat tespiti ile fatura bilgilerinin uyumsuz olduğu, özel pozlara ait fiyat tespit tutanaklarındaki belirtilen bilgilerin gerçeği yansıtmadığı fatura bilgilerinin sahte olarak hazırlandığı, satış yapılan firma bilgilerinin eksik ve hatalı olarak düzenlendiği, fatura listesinin hayali doldurulduğu ve mükerrer olarak beyan edildiği, fatura listesindeki satışa konu malların tutanağa yanlış aktarıldığı, malların aynı olmadığı şeklindeki iddialarının ilgili meslek mensubu tarafından tutulan muhasebe kayıtlarının yanlış yapıldığı hususuna ilişkin olduğu, ancak, anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinin dayanağı Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının mevzuata uygun olarak düzenlendiği ve söz konusu belgelerin içeriğinde yer alan bilgilere ilişkin tutulan muhasebe kayıtlarının doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibinin iddiasını destekleyecek herhangi bir somut bilgi ve belgenin de bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde bu hususlara yönelik araştırma yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (g) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede, idarece hazırlanan yaklaşık maliyet cetvellerinde ve aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde yer alan belgelerde herhangi bir nakliye girdisinin maliyet unsuru olarak yer almadığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin (h) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik için öngörülen birim fiyatların Kamu kurum kuruluşları tarafından 2025 yılı için yayınlanan saatlik ücretin altında fiyat öngörülmediği görülmüştür.

Başvuru sahibinin (ı) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

İdarece açıklama istenilen iş kalemlerinden; 15.550.1202 poz numaralı “Lama ve profil demirlerden çeşitli demir işleri yapılması ve yerine konulması”, 15.165.1003 poz numaralı “Her çeşit profil, çelik çubuk ve çelik saçlarla karkas, (çerçeve) inşaat yapılması, yerine tespiti”, 15.120.1002 poz numaralı “Makine ile yumuşak ve sert küskülük kazılması (serbest kazı)”, 15.460.1005 poz numaralı “Elektrostatik toz boyalı ısı yalıtımsız alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması”, 15.460.1010 poz numaralı “Elektrostatik toz boyalı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması”, 15.150.1003 poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 16/20 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)”, 15.150.1006 poz numaralı “Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)” ve 77.105.1001 poz numaralı “Mineral dolgulu kompozit alüminyum levhalar ile cephe kaplaması yapılması (ısı yalıtımsız)” iş kalemlerinin alt analizlerinde motorin girdisinin yer aldığı, istekli tarafından söz konusu iş kalemleri için kamu kurum kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyatların kullanıldığının belirtildiği görüldüğünden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesi uyarınca ayrıca analiz sunulmasına gerek bulunmadığı, dolayısıyla bahsi geçen iş kalemlerinde alt analiz girdisi olarak yer alan “motorin” girdisinin de mevzuata uygun olarak açıklandığının kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (i) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

Sunulan açıklamalarda kamu kurum kuruluş birim fiyatları ve rayiçleri kullanılan iş kalemleri ve analiz girdileri için hangi kurum kuruluşun birim fiyatının kullanıldığının poz numaraları da belirtilmek suretiyle listelendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin (j) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan incelemede idarece malzeme ve montaj bedeli ayrı ayrı açıklama istenilen analiz girdileri listesinde yer alan 8 adet elektrik iş kalemi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanmış montaj dahil birim fiyatların kullanıldığı görülmüş olup, bu şekilde yapılan açıklamalarda ayrıca malzeme ve montajın ayrı ayrı gösterildiği analizlerin sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin (k) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan analizlerde anılan istekli tarafından teklif edilen kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının en az %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülerek birim fiyatların oluşturulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin (l) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.3, 45.1.13.4 ve 45.1.13.5’inci maddelerindeki bedeller için ihale tarihindeki fiyatların dikkate alındığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında Kamu İhale Genel Tebliği’nin bahsi geçen maddelerindeki yöntemlerin kullanılmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (m) bendinde yer verilen iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinde isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı açıklamasına yer verildiği, aşırı düşük teklif açıklamalarında bulunan isteklinin ise açıklamalarını, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen birim fiyat poz numaralarını kullanarak açıkladığı ve ilgili poz numaralarına ilişkin 2025 yılı rayiç birim fiyatlar esas alınarak yapıldığı, bu durumda analiz düzenlemesinin zorunlu olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddialarına yönelik olarak yapılan tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde; ihale üzerinde bırakılan istekli Kutlu Taah. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının ilgili mevzuatına göre uygun yapıldığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****