KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/027

Gündem No : 54

Karar Tarihi : 09.07.2025

Karar No : 2025/UY.II-1481

BAŞVURU SAHİBİ:

Muhammed Yeşilçiçek - Metin Aygün İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/549018 İhale Kayıt Numaralı “Gaziler - (Karaurgan - Sarıkamış) Ayr. İl Yolu Km: 0+000 - 24+160 Arası Eksik Kalan İşlerin ve 1 Adet Kar Tünelinin (350M) İkmal Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Gaziler - (Karaurgan - Sarıkamış) Ayr. İl Yolu Km: 0+000 - 24+160 Arası Eksik Kalan İşlerin ve 1 Adet Kar Tünelinin (350M) İkmal Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Muhammed Yeşilçiçek - Metin Aygün İş Ortaklığının 18.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.06.2025 tarih ve 186684 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1262 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 10.06.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile tekliflerinin reddedildiği, ancak bahse konu kararın hatalı olduğu, şöyle ki;

Anılan kararda taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilmeyen analiz girdileri için birim fiyatın 0,01 TL olarak belirlendiği, bu birim fiyat ile miktar çarpıldığında bulunması gereken tutarın 0,00 TL olması gerektiği halde bu tutarın taraflarınca 0,01 TL olarak öngörüldüğü gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiğinin ifade edildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde taraflarınca bahse konusu analizlere ilişkin birim fiyatın 0,01 TL teklif edildiği ve açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmeyeceğinden tutarın da 0,01 TL olarak belirlendiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

T ort1 : Geçerli tekliflerin (T n ) aritmetik ortalaması (T ort1 _=) _

σ : Geçerli tekliflerin standart sapması (σ =)

Aritmetik ortalamadan standart sapma çıkartılır ve eklenir.

T ort1 - σ

T ort1 + σ

Aritmetik ortalama değerinin standart sapma kadar aşağısı ve standart sapma kadar yukarısı arasında kalan bölgede yer alan tekliflerin tekrar ortalaması alınmak suretiyle, ikinci aritmetik ortalama bulunur.

T i : Standart sapma aralığında kalan teklifler : { T i : (T ort1 - σ ≤ T i ≤ T ort1 + σ)}

T ort2 : Standart sapma aralığında kalan tekliflerin (T i ) aritmetik ortalaması (T o rt2 =)

Hesaplanan ikinci aritmetik ortalama yaklaşık maliyete bölünmek suretiyle (C) değeri elde edilir.

C : T ort2 /YM

(C) değeri aşağıdaki eşitliklerin ilgili olanında yerine konularak (K) değeri bulunur.

_C < 0,60 → _

0,60 ≤ C ≤ 1,00 →

_C > 1,00 → _

Sınır değer aşağıdaki eşitlikten bulunur:

SD (Sınır değer) =

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir. …” açıklaması,

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Gaziler - (Karaurgan - Sarıkamış) Ayr. İl Yolu Km: 0+000 - 24+160 Arası Eksik Kalan İşlerin ve 1 Adet Kar Tünelinin (350m) İkmal Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje No.'su (yapım işlerinde): 1993E04-128-65795 (1986E040380-0236 - (Karaurgan-Sarıkamış)Ayr. - Gaziler-Şenkaya Ayr.)

...

e) Miktarı: 30.000 m 3 Yarma Kazısı, 5.000 m 3 Hendek Kaplama, 14.000 m 3 Demirli Beton, 23.000 ton PMAT ve PMT İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Erzurum (Şenkaya)” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 13.05.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Gaziler - (Karaurgan - Sarıkamış) Ayr. İl Yolu Km: 0+000 - 24+160 Arası Eksik Kalan İşlerin ve 1 Adet Kar Tünelinin (350M) İkmal Yapım İşi” ihalesi olduğu, bahse konu ihaleye 19 isteklinin katıldığı, 10.06.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Hür-Yıldız İnş. San. Tic. A.Ş. - Seracettin Arasan İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı,

Bahse konu kararda başvuru sahibi Muhammed Yeşilçiçek - Metin Aygün İş Ortaklığının teklifinin “…sunmuş olduğu analiz girdileri incelendiğinde açıklama istenmeyen analiz girdileri için birim fiyatların 0,01 TL alındığı ; Ancak birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan toplam tutarı 0,00 TL olduğu halde 0,01 TL hesaplandığı …” gerekçesiyle reddedildiği tespit edilmiştir.

27.05.2025 tarihinde EKAP üzerinden sınır değerin altında teklif sunan isteklilere tebliğ edilen “aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ekinde GKY/S12 poz numaralı “Her Çapta Yuvarlak Demir ve Nervürlü Çeliğin; Zati Bedeli Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi ve İşçiliği”, GKY/S4 poz numaralı “Hendeklerin Betonla Kaplanması”, GKY/S5 poz numaralı “Sanat Yapılarında Kuruda veya Suda Her Sınıfta Demirli Beton” ve GKY/U1 poz numaralı “Plent-Miks Alttemel ve Plent-Miks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile)” iş kalemlerinin açıklama istenilen iş kalemleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Muhammed Yeşilçiçek - Metin Aygün İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama sunulan iş kalemlerine ilişkin analizler incelendiğinde; idarece açıklama istenilmeyen analiz girdisi olarak belirlenen 03.027 poz numaralı “Vibratör (2,5 HP güç, 9-16yd3/saat kapasiteli)”, 03.115 poz numaralı “Otomatik kart basan tartı kantarı (50 ton kapasiteli)”, 10.120.1004 poz numaralı “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar 210 - 259 HP (2l/2Yd3)”, 10.120.1023 poz numaralı “Kompresör (210 cfm'lik kompresör + hortum ve tabancalar)”, 10.120.1030 poz numaralı “Yükleyici (11/2 yd3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80 HP muadili lastik tekerlekli)”, 10.120.1043 poz numaralı “Eleme makinası (yaklaşık 70 HP’lik, 3-4 kademeli 100 m3/saat kapasiteli, titreşimli çekilir tip)”, 10.120.1051 poz numaralı “Motopomp (5 PS gücünde, takriben 50 mm çapında)”, 10.120.1054 poz numaralı “Motopomp (20 PS gücünde, takriben 125 mm çapında)”, 10.120.1059 poz numaralı “Arazöz (5 tonluk su sandıklı)”, 10.120.1068 poz numaralı “Titreşimli silindir (7-9 ton-9 ton dahil-statik ağırlık ve 14-18 ton dinamik kuvvete silindir + paletli traktör takriben 56-76 HP)”, 10.120.1078 poz numaralı “Lastik tekerlekli silindir (Kendinden yürür) (80-100 HP, 35 ton statik ağırlığında)”, 10.120.1092 poz numaralı “40 m3 sabit su tankı”, 10.120.1107 poz numaralı “Stabilizasyon karıştırıcı (100-200ton/saat kapasiteli 80-120 HP gücünde)”, 10.120.1112 poz numaralı “Elektronik duyargalı asfalt finişeri (Yaklaşık 60-100 HP lik,300 ton/saat kapasiteli, 5-10 m3 hazneli)”, 10.120.1239 poz numaralı “Mobil vinç (9 ton 80 HP)”, 10.130.9991 poz numaralı “Su” ve 10.420.1006 poz numaralı “Çiviler (ts 155)” analiz girdileri için 0,01 TL birim fiyat öngörüldüğü, bahse konu birim fiyatların bu analiz girdilerine ilişkin idarece belirlenen miktarlarla çarpılması neticesinde elde edilen tutarların ise 0,01 TL olarak öngörüldüğü tespit edilmiştir.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından;**** aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında istekliler tarafından açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin hem birim fiyatı ve hem de birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceği, analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutarın virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacağı, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerlerin bir kuruşa tamamlanacağı, yarım kuruşun altındaki değerlerin ise dikkate alınmayacağı, yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıklarının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde; açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ilişkin hem birim fiyat hem de birim fiyat ile miktarın çarpılması neticesinde elde edilen tutar için bir kuruş (0,01 TL) öngörüldüğü, yukarıda aktarılan mevzuat açıklamaları uyarınca açıklama istenilmeyen analiz girdileri için birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceğinden başvuru sahibi tarafından söz konusu tutarların bir kuruşa tamamlandığının anlaşıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilmeyen analiz girdilerine ilişkin öngörülen birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan toplam tutarın 0,00 TL olduğu halde anılan isteklice 0,01 TL belirlendiği gerekçe gösterilerek idarece anılan isteklinin teklifinin reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 202.718,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 202.718,00 TL başvuru bedelinin iadesinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Muhammed Yeşilçiçek - Metin Aygün İş Ortaklığının teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****