KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/027

Gündem No : 52

Karar Tarihi : 09.07.2025

Karar No : 2025/UY.II-1480

BAŞVURU SAHİBİ:

Mbd İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Yüda İnşaat Nakliyat Turizm Gıda ve İşletmecilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/376719 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Abone İşleri 3. Bölge Dairesi Başkanlığı Pendik, Kartal, Maltepe, Tuzla İlçeleri İçme Suyu ve Atık Su Hatları Yapım, Bakım ve Onarım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 17.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Abone İşleri 3. Bölge Dairesi Başkanlığı Pendik, Kartal, Maltepe, Tuzla İlçeleri İçme Suyu ve Atık Su Hatları Yapım, Bakım ve Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mbd İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Yüda İnşaat Nakliyat Turizm Gıda ve İşletmecilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın 28.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.06.2025 tarih ve 185808 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1157 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı'nın 33’ncü maddesinde ihale konusu iş kapsamında çalıştıracak personellerin ücretleri net bir şekilde belirlendiği halde, yaklaşık maliyet oluşturulurken işçilik hesaplamalarında asgari ücretin kullanıldığı, uyuşmazlık konusu bu durumdan ihale tarihinde değil aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen analizlere ulaşılması ile haberdar olunduğu, yaklaşık maliyetin ihale dokümanı ile uyumlu olmadığı,

2. İhalenin yapım ihalesi olarak ilana çıkıldığı ancak Sözleşme Tasarısı’nda ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personelin ücretlerinin işçilik hesaplama modülü verileri kullanılarak hesaplanabilecek şekilde belirlendiği, hizmet alımı ihalelerinde personel sayısının ve ücret baremlerinin belirlendiği, hizmet alımı koşullarıyla dokümanı hazırlanan ihalenin yapım ihalesi olarak ihaleye çıkmaması gerektiği,

3. Benzer iş tanımına uygun olmayan iş deneyim belgesi ile ihaleye katılan MCY Orman Ürünleri Peyzaj Temizlik İnşaat Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile HYK Yol Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ihaledeki sınır değeri etkilemek amacıyla ihaleye teklif sundukları, bu durumun temel ilkelere aykırı olduğu,

4. Fiyat dışı unsur düzenlemesinin, yeterlik için sunulan iş deneyim belgesi üzerinden de puan alınabilecek şekilde yapıldığı, bu durumun isteklilerin ve ihale komisyonunun yanlış değerlendirmelerine sebebiyet verdiği ve temel ilkelere aykırı olduğu, tüm bu sebeplerle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1, 2 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun'un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

izleyen günden itibaren başlar.

…

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

__

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.” hükmü,

__

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

__

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikayet başvuru süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “…(5) Tatil günleri sürelere dahil olup, sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde süre, tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.

(6) İdari izin günleri resmi tatil günü olarak sayılmadığından, idari izin günleri iş günü olarak dikkate alınır.” açıklaması,

__

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

__

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu açıktır.

__

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

**** Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi tarafından 14.04.2025 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, 17.04.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye katılım sağlandığı ve idarece alınan ihale komisyonu kararının 20.05.2025 tarihinde kendisine bildirildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasının “Sözleşme Tasarısı'nın 33’ncü maddesinde ihale konusu iş kapsamında çalıştıracak personellerin ücretleri net bir şekilde belirlendiği halde yaklaşık maliyet oluşturulurken işçilik hesaplamalarında asgari ücretin kullanıldığı” şeklinde olduğu, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı yönündeki bu iddianın fark edilme tarihinin ihale tarihi olan 17.04.2025 tarihi olduğu, istekli tarafından ise 28.05.2025 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, ihale tarihinden itibaren süresi içerisinde başvuruya konu edilmeyen iddianın esasının incelenmesinin mümkün olmadığı, süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan aynı iddiada “uyuşmazlık konusu bu durumdan ihale tarihinde değil aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen analizlere ulaşılması ile haberdar olunduğu” hususu dile getirilse de aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen analizlerde, işçilik hesaplamalarında idare tarafından asgari ücretin kullanılmış olduğuna ilişkin bir verinin bulunamayacağı dikkate alındığında, iddiaya konu hususun fark edilmesi gereken tarihin ihale tarihi olduğu durumunun değişmeyeceği dikkate alındığında iddianın süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin 2 ve 4’üncü iddiasının ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olduğu ve 17.04.2025 tarihinde ihalesi gerçekleştirilen uyuşmazlığa konu işbu ihalenin ihale dokümanına yönelik şikayet başvurusunda bulunulabilecek son tarihin 11.04.2025 olduğu, başvuru sahibi tarafından ihale tarihinden sonra 28.05.2025 tarihinde yapılan şikayet başvurusunda anılan iddialara yer verildiği dikkate alındığında, bu iddiaların da süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonu kararında**** MCY Orman Ürünleri Peyzaj Temizlik İnşaat Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifi “Yeterlik Bilgileri Tablosunda sunulan iş deneyim belgesi İdari Şartnamede yer alan “7.6 Benzer iş olarak kabul edilecek işler” kriterlerine uymadığı.” gerekçesiyle, HYK Yol Yapı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin teklifi ise “Yeterlik Bilgileri Tablosunda sunulan iş hacmi bilgileri ve iş deneyimini gösteren belgeler gerekli kriterleri sağlamadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Gerek ihale komisyonu üyelerinin, gerek Kurum personelinin ihaleler bakımından incelemeyi bilgi ve belgeler üzerinden yaptığı, somut dayanak sunulmayan, bilgi ve belgeler üzerinden inceleme yapılmasının fiilen de mümkün olmadığı bu iddia bakımından başvuru sahibinin iddiasının ise varsayımdan öte somut bilgi ve belgeler içermediği dikkate alındığında başvurunun bu yönden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan EKAP üzerinden yapılan incelemede anılan isteklilerin şirket ortak ve yöneticilerinin farklı kişiler olduğu, doküman indirme ve teklif verme IP adreslerinin farklı adresler olduğu anlaşılmış ve ihaleye sunulan bilgi ve belgeler üzerinden anılan istekliler arasında bağlantı bulunduğunu gösterir bir veriye de ulaşılamamıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****