KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 46

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UY.II-1389

BAŞVURU SAHİBİ:

Ege Asfalt Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/252709 İhale Kayıt Numaralı “Asfalt Kaplama İşi (5)” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 26.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Asfalt Kaplama İşi (5)” ihalesine ilişkin olarak Ege Asfalt Mad. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. tarafından 10.06.2025 tarih ve 185340 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1114 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 2025/252709 ihale kayıt numaralı “Asfalt Kaplama İşi (5)” ihalesinin idarenin 28.05.2025 tarihli kararıyla iptal edildiği,

İhalenin iptal gerekçesinin “Esenyurt, Beylikdüzü, Şile, Üsküdar ve Beykoz ilçelerinde yapılması planlanan atıksu yağmursuyu ve dere ıslah inşaatları kapsamında yaklaşık 128 km uzunluğunda yapım işlerinin iptal edilmesi nedeni ile asfalt taleplerinin miktarının ciddi oranda azalması sonucu Asfalt Kaplama İşi (5) işinde hesap edilen asfalt metrajlarının revize edilmesi gerekmektedir. 2025 yılı bütçe gelir gider dengesinin sağlanamaması ve 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesinde kamu hizmetleri ve yatırım projeleri, bütçe sınırları içinde kalınarak ayrılan kaynakların üzerinde harcama yapılmasına yol açılmadan azami tasarruf anlayışı içinde yürütüleceği, yılı ve takip eden yılların bütçelerinde ilave yük oluşturacak şekilde faaliyet genişlemesine gidilmemesi gerektiğinden ihale sürecinin mevcut haliyle sürdürülmesi uygun görülmemiştir ” şeklinde ifade edildiği, ancak ihalenin iptal gerekçesi açıkça hukuka aykırı olduğundan, iptal kararının kaldırılmasının gerektiği,

Şöyle ki; İSKİ tarafından bir şirkete hazırlattırılan master planına göre Esenyurt, Beylikdüzü, Şile, Üsküdar ve Beykoz ilçelerinde yapılması planlanan atıksu yağmursuyu ve dere ıslahının yapılmasının zorunlu olduğu, hatta Marmara Denizi’ndeki kirliğinin önlenmesi bakımından bu ıslahların yapılmasının gerekli olduğu,

İdarece, yaklaşık 128 km uzunluğundaki yapım işlerinin iptal edilmesi gerekçe olarak gösterilmiş ise de işin süresinin 730 gün olduğu dikkate alındığında şikâyete konu ihaledeki iptal kararının kesinleşmesinden hemen sonra söz konusu hat için veya ilçe bazında kısım kısım yeniden ihale çıkılmasının mümkün olduğu, ancak idarenin iptal gerekçesinde “atıksu, yağmursuyu ve dere ıslahı ” ihtiyacının tümden ortadan kalkmış gibi bir yaklaşımla asfalt ihtiyacının da ortadan kalktığı gerekçesiyle ihalenin iptal edildiği, ancak söz konusu ihtiyaçların bir günlük bir ihtiyaç olmadığı, gün geçtikte kaynakların azalması ve kirlenmenin artması nedeniyle daha çok ortaya çıkan ihtiyaçlar olduğu, asfalt ihtiyacının günü geçmekle tükenen, ortadan kalkan bir ihtiyaç olmadığı, zamanla artan bir ihtiyaç olduğu, İstanbul yollarında her gün milyonlarca aracın trafikte olduğu dikkate alındığında, asfalt ihtiyacının kamu hizmetinin sürdürülmesi bakımından çok önemli olduğu, dolayısıyla asfalt ihtiyacının azalmasının idarenin aleyhine veya lehine bir sonuç doğurmayacağı, yüklenici ne kadar imalat yapmış ise o kadar hakediş ödemesi yapılacağı, bu nedenle, birim fiyat teklif almak suretiyle gerçekleştirilen söz konusu ihalenin asfalt miktarında azalma olacağı gerekçesiyle iptal edilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

Ayrıca şikâyete konu ihalede işin süresinin 730 (yediyüzotuz) gün**** olduğu dikkate alındığında, bu süreçte ortaya çıkacak asfalt miktarındaki azalmanın 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 24’üncü maddesi uyarınca iş eksilişi kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olduğu,

Öte yandan, idare tarafından Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gerekçe gösterilerek iptal gerekçesine haklılık oluşturulmak istenilmiş ise de söz konusu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin yapım işi ihalelerini, diğer bir ifadeyle şikâyete konu olan ihaleyi kapsamadığı,

İhalede ihtiyaç dışında İSKİ’ye ek yük getirecek bir düzenleme bulunmadığı, asfalt ihtiyacında azalma olup olmayacağının 730 günlük sözleşme süresi içerisinde belli olacağı ve süreç içerisinde asfalt miktarında azalma olması durumunda azalan miktar kadar iş eksilişine gidilmesi mümkün olduğundan, Cumhurbaşkanlığı Genelgesine yapılan atfın bu yönüyle de hukuka aykırı olduğu,

Açıklanan nedenlerle, ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,

Söz konusu Kanun’un**** “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: ASFALT KAPLAMA İŞİ (5)

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): K-8844

d) Kodu:

e) Miktarı:

420.000 ton asfalt serim işleri, 115.000 mt izolasyon işleri, 95.000 m³ asfalt kaplama kazı işleri, 11.000 ton plent-mix temel yapım işleri ile muayene baca kapağı ve yağmursuyu ızgaralarının yol kotu seviyesine getirilmesi işleri

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI İSKİ SORUMLULUK ALANI DÂHİLİNDE ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “ 34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir. ” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.”** __** düzenlemesi yer almıştır.****

Başvuruya konu ihalenin İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2025/252709 İhale Kayıt Numaralı Asfalt Kaplama İşi (5) ” işi olduğu, bahse konu ihalenin 26.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalede 24 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, ihaleye 7 isteklinin katıldığı görülmüş olup, süreç içerisinde ihale komisyonu kararının alınmadığı tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalede, istekli Clka Gayrimenkul Yatırımları A.Ş. - İnciyol Petrol Nak. İnş. Peyzaj Tem. Mad. San. ve Tic. A.Ş. - Bks Global Enerji ve İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine**** 07.05.2025 tarihli ve 2025/UH.II-1074 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının alındığı, anılan kararda itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği görülmüştür.

28.05.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “ 2025/252709 ihale kayıt numaralı “Asfalt Kaplama İşi (5)” ihalesi; Esenyurt, Beylikdüzü, Şile, Üsküdar ve Beykoz ilçelerinde yapılması planlanan atıksu yağmursuyu ve dere ıslah inşaatları kapsamında yaklaşık 128 km uzunluğunda yapım işlerinin iptal edilmesi nedeni ile asfalt taleplerinin miktarının ciddi oranda azalması sonucu Asfalt Kaplama İşi (5) işinde hesap edilen asfalt metrajlarının revize edilmesi gerekmektedir.

2025 yılı bütçe gelir gider dengesinin sağlanamaması ve 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesinde kamu hizmetleri ve yatırım projeleri, bütçe sınırları içinde kalınarak ayrılan kaynakların üzerinde harcama yapılmasına yol açılmadan azami tasarruf anlayışı içinde yürütüleceği, yılı ve takip eden yılların bütçelerinde ilave yük oluşturacak şekilde faaliyet genişlemesine gidilmemesi gerektiğinden ihale sürecinin mevcut haliyle sürdürülmesi uygun görülmemiştir.

Yukarıda izahı yapılan gerekçelerle; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir" denilmektedir.

İdarenin bütçe yetersizliği, kısıtlaması ve proje revizyonu sebebiyle 2025/252709 ihale kayıt numaralı “Asfalt Kaplama İşi (5)” yapım işi ihalesi iptal edilmiştir.” ifadeleriyle ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatında yer alan düzenlemelerden, idarelerin yapmış oldukları ihaleleri iptal etme yetkisinin bulunduğu, ancak ihalenin iptali noktasında idarelerin sahip olduğu takdir yetkisinin sınırsız olmadığı; şöyle ki, idarelerin sahip olduğu takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. İhalenin iptal edilmesine ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesinde takdir yetkisinin, gerekçe belirtilmek suretiyle kullanımı bu işlemin hukuka uygunluğu noktasında önem arz etmekte olup, anılan Kanun’da ihalenin iptal edilmesi durumunda isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılması gerektiğine işaret edilmiştir.

**** Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile somut olay birlikte değerlendirilerek idarenin iptal gerekçesi ile sınırlı olarak yapılan incelemede, 26.03.2025 tarihinde gerçekleştirilen şikayete konu ihaleye ait yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine 07.05.2025 tarihli ve 2025/UH.II-1074 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı alındığı, anılan kararda itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği, ihale işlem dosyasında yer alan belgelerde 20.05.2025 tarihli yönetim kurulu kararlarıyla Esenyurt, Beylikdüzü, Şile, Üsküdar ve Beykoz ilçelerinde yapılması planlanan atıksu yağmursuyu ve dere ıslah inşaatları kapsamındaki yapım işlerinin ilave işlerin meydana gelmesi nedeniyle proje revizyonunun gerektiği gerekçesiyle iptal edildiğinin görüldüğü, Esenyurt, Beylikdüzü, Şile, Üsküdar ve Beykoz ilçelerinde yapılması planlanan atıksu yağmursuyu ve dere ıslah inşaatları kapsamında yaklaşık 128 km uzunluğunda yapım işlerinin iptal edilmesi nedeni ile asfalt taleplerinin miktarının ciddi oranda azalması sonucu “ Asfalt Kaplama İşi (5)” işinde hesap edilen asfalt metrajlarının revize edilmesi gerektiği gerekçesiyle 28.05.2025 tarihinde iptal edildiği ve inceleme tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararı alınmadığı tespit edilmiştir. Ancak anılan yazıda sözü edilen asfalt metrajlarındaki azalma miktarının somut olarak ortaya konulmadığı, ihtiyaçtaki azalmanın belirsiz olduğu, yazı ekinde ihtiyaçtaki azalmayı ortaya koyan dayanak hiçbir hesaplamaya ya da bilgi/belgeye yer verilmediği ve idarenin söz konusu hizmete ihtiyacının devam ettiğinin açık olduğu kaldı ki yukarıda yer verilen mevzuat kapsamında 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesi gereğince işin yürütülmesi aşamasında iş eksilişi yapılmasının mümkün bulunduğu ancak idarece asfalt miktarındaki azalmanın iş eksilişi yapılmak suretiyle karşılanıp karşılanamayacağına yönelik bir değerlendirme/hesaplama yapılmadığı, 26.03.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalenin yaklaşık maliyete ilişkin itirazen şikayet başvurusunun Kurulca reddi üzerine, 20.05.2025 tarihli başka ihalelerin iptali kararları gerekçe gösterilerek, tekliflerin alınmasının ardından geçen süreç sonunda 28.05.2025 tarihinde iptal edilmesinin yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla ihalenin iptaline gerekçe olarak gösterilen hususların yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde uygun olmadığı tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin anılan iddialarının yerinde olduğu ve idarenin ihalenin iptali kararının iptaline karar verilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 202.718,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 202.718,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****