KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/020

Gündem No : 32

Karar Tarihi : 22.05.2025

Karar No : 2025/UY.II-1176

BAŞVURU SAHİBİ:

Efe İnşaat Taah. Tic. ve San. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karatay Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/358828 İhale Kayıt Numaralı “Sathi Kaplama ve Sıcak Asfalt Kaplaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karatay Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 07.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sathi Kaplama ve Sıcak Asfalt Kaplaması” ihalesine ilişkin olarak Efe İnşaat Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin 08.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.05.2025 tarih ve 183770 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/961 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdare tarafından teklifi sınır değer altında kalan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgu yazısının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

- İş kalemi/gruplarına ilişkin olarak açıklama istenecek ve istenmeyecek analiz ve alt analiz girdilerine yer verilmediği,

- Birim fiyat tariflerinde nakliyenin birim fiyata dahil olduğu düzenlenmesine rağmen idarece gönderilen sorgu yazısında nakliyeye yönelik herhangi bir mesafe bilgisine yer verilmediği,

- Yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemi/gruplarının belirlenmediği, ayrıca idarece istenen analizlerde % 80’in aşılmasına neden olan iş kalemleri için de analiz girdilerinin belirlenmediği,

- Açıklama istenen analizlerin % 3’ünün hesaplanmadığı, dolayısıyla açıklanma istenilmeyecek olan en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdilerinin de belirlenmediği,

- Özel/paçal iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarına yer verilmediği,

2. İhale üzerinde bırakılan Hayati Dündar İnşaat Mühendislik Nakliyat ve Hafriyat Orman Ürünleri Maden Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a- Açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlerle, açıklama yapılan iş kalemine ait analiz formatlarının ilgili iş kaleminin birim fiyatına uygun analizlerin hazırlanmadığı, analiz girdilerinin eksik olduğu, analizlerde yer verilen girdi miktarlarının değiştirildiği ve zorunlu olan %10 oranındaki kar ve genel giderler gösterilmeden açıklama yapıldığı,

b- İstekli tarafından işçiliğe yönelik olarak ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında teklif verildiği,

c- Açıklama istenmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü,

d- Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu yapılan yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları sonucu oluşan tutarlar, iş kalemi için istekli tarından teklif edilen birim fiyatın üzerinde olduğu,

e- İstekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının analiz formatlarına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olmadığı,

f- Açıklama yapılan iş kalemlerine ait analizler üzerinde sonucu değiştirmeye yönelik çarpım ve toplamlarda hesaplama hatalarının yapıldığı,

g- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan aşırı düşük teklif açıklama yöntemlerine uygun bilgi ve belgelerin sunulmadığı,

h- Açıklamalar kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde, fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinde kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/ hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının% 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi şartlarının sağlanmadığı gibi üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı,

- Söz konusu fiyat tekliflerinde meslek mensubu tarafından kaşeleme işleminin yapılmadığı,

- İlgili fiyat teklifleri kapsamında oluşturulması gereken tutanakların ekinde mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı,

- Fiyat tekliflerine dayanak tutanakların proforma faturalarla açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki fatura bilgileri esas alınarak düzenlenmesi gerektiği,

- Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamalarda teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması gerektiği halde istekli tarafından ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında fiyat teklifi sunulduğu,

ı- Analizlerdeki akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında açıklamalar sunulduğu,

j- Nakliye girdisinin uygun açıklanmadığı,

k- Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1 ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 22.md.; Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G./24. md., yürürlük: 15/06/2024) İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin**** “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde****“2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: SATHİ KAPLAMA VE SICAK ASFALT KAPLAMASI

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): -

d) Kodu: -

e) Miktarı:

290.000 metrekare Çift tabakalı bitümlü sathi kaplama, 100.000 ton Plent Miks Temel malzemenin nakli, serme ve sıkıştırması olmak üzere 7 kalem Sathi ve Sıcak Asfalt Kaplama Yapılması işleri.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karatay Belediyesi sınırları içinde ve idaremizce belirlenecek muhtelif cadde ve sokaklar.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Karatay Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğünün “Sathi Kaplama ve Sıcak Asfalt Kaplaması” işine ilişkin olduğu, anılan ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda ve açık ihale usulü ile 07.04.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, 30.04.2025 tarihli ihale komisyon kararında; şikâyete konu olan ihaleye 8 isteklinin katıldığı ve söz konusu ihalede sınır değer altında kalan Hayati Dündar İnş. Mühendislik Nakliyat ve Hafriyat Orman Ürünleri Maden Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Efe İnşaat Taah. Tic. ve San. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Teklifi sınır değerin altında olan Hayati Dündar İnş. Mühendislik Nakliyat ve Hafriyat Orman Ürünleri Maden Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, idare tarafından 14.04.2025 tarihli yazı ile; “…Ayrıntılı Açıklama İstenilecek İş Kalemleri Poz ve Adı:

*Tanım-2 Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzemeden Plent Miks Temel(PMT) Malzeme temini, nakli, serme ve sıkıştırılması

*Tanım-7 Çift tabakalı bitümlü sathi kaplama yapılması

*Tanım-1 Ocak taşından konkasörde kırılmış ve elenmiş Temel/Alttemel Malzeme temini, nakli, serme, sulama ve sıkıştırılması” kalemleri için aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdileri listelerinin ve açıklaması istenilen 3 iş kalemine ilişkin analizlerin yer almadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda belirtilen açıklamaları uyarınca, yaklaşık maliyeti oluşturan tüm iş kalemlerinin/gruplarının tutarlarının yaklaşık maliyete oranını ve bu oranların kümülatif toplamını gösteren sıralı iş kalemleri/grupları listesinin hazırlanması ve bu listeye göre tutarlarının yaklaşık maliyete oranının kümülatif tutarı %80’e kadar olan iş kalemleri/gruplarının sorgulamaya tabi tutulması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan “açıklama istenilen iş kalemleri listesi”nin yanı sıra idare tarafından “sıralı analiz girdileri listesi”nin de hazırlanması, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin de tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama istenilmemesi; tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenerek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerektiği,

Aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ekinde “açıklama istenilen iş kalemleri listesi” ile birlikte, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin de belirtilmesi, ayrıca birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği örnek analiz formatının da isteklilere verilmesi gerektiği,

Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) bulunması durumunda, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının da isteklilere verilmesi gerektiği,

İsteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, sunulacak analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyete ilişkin belgeler incelendiğinde, birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalede, birim fiyat teklif cetvelinin yedi iş kaleminden oluştuğu, söz konusu iş kalemlerinden “Tanım-2 Ocak taşından konkasörle kırılmış ve elenmiş malzemeden Plent Miks Temel(PMT) Malzeme temini, nakli, serme ve sıkıştırılması” , “Tanım-7 Çift tabakalı bitümlü sathi kaplama yapılması” , “Tanım-1 Ocak taşından konkasörde kırılmış ve elenmiş Temel/Alttemel Malzeme temini, nakli, serme, sulama ve sıkıştırılması” iş kalemlerinin idarece gönderilen sorgu yazısında açıklama istenecek iş kalemleri olarak belirlendiği, söz konusu iş kalemlerine ilişkin herhangi bir poz numarasına yer verilmediği, dolayısıyla bu iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmadığı ve paçal/özel iş kalemi mahiyetinde olduğu göz önüne alındığında, aşırı düşük teklif sorgulamasının söz konusu iş kalemlerinde “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler vb.)” şeklindeki temel analiz girdileri üzerinden, açıklanması istenilecek veya açıklanması istenilmeyecek analiz girdilerinin aktarılan Tebliğ açıklamasında belirtilen kurallar çerçevesinde belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmesine karşın, idarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında bu hususta herhangi bir bilginin yer almadığı ve ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı içeriğinin de belirtilen kurallara uygun olmadığı anlaşılmış olup idare tarafından “sıralı analiz girdileri listesi”nin hazırlanması, aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazı ekinde, açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait temel girdilerin cins ve miktarlarının gösterildiği analiz formatları ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin sınır değer altında teklif veren istekliye gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yukarıda yer verilen hususlar dikkate alınarak yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2- Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****