KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/052

Gündem No : 23

Karar Tarihi : 24.12.2025

Karar No : 2025/UY.I-2773

BAŞVURU SAHİBİ:

Kutal Proje İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1149629 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul İli Tuzla İlçesi Aydınlı Mahallesi (Tuzla Piyade Okulu) Genel Altyapı İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 02.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İstanbul İli Tuzla İlçesi Aydınlı Mahallesi (Tuzla Piyade Okulu) Genel Altyapı İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Kutal Proje İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 10.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.11.2025 tarih ve 201185 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2407 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli Hi-Ka Nakl. İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ür. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Özmert İnş. Bet. Mad. Nakl. İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. - Halil Avcı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tekliflerinin yeterlik şartlarını sağlamadığı ve bu istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1. Sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu işe veya benzer iş tanımına uymadığı, benzer iş kalemi dışındaki imalat miktarları ayrıştırılmadan, belgelerin toplam tutarı üzerinden değerlendirme yapıldığı, ayrıştırılmış belge tutarının güncel halinin istenilen tutarı karşılamadığı,

2. Teklif sahiplerinin, teklifi imzalayan kişileri, yönetiminde bulunan görevlileri, ortakları ve hisse oranlarına ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile ortaklık tespit belgesinde ve ticaret sicilinde kayıtlı olan bilgiler arasında farklılık olduğu, beyan edilen bilgilerin anılan şirketlerin son durumunu göstermediği, yeterlik bilgileri tablosundaki vekaletname ve imza beyannamesi bilgilerinin eksik ve hatalı olduğu,

3. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço ve ciro tutarlarının yetersiz olduğu, ait olduğu yıllar bakımından İdari Şartname'nin 7.4.2 ve 7.4.3'üncü maddelerini karşılamadığı, anılan şirketlerin iş hacmi tutarları ile birlikte ortağı oldukları ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarlarının toplanması suretiyle toplam iş hacmi tutarı beyan ettikleri halde, iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmediği, anılan şirketler tarafından yapım işleri ile ilgili ciro tutarlarını göstermek üzere beyan edilen bilgiler ve bu kapsamda idareye sunulan fatura bilgilerinde yer alan işlerin kısmen veya tamamen yapım işi niteliği taşımadığı halde ciro tutarının hesaplanmasında hukuka aykırı şekilde dikkate alındığı, ciro bilgilerini tevsik etmek üzere sunulan belgelerin yapım işleri ciro bilgileri tablosu standart formuna uygun şekilde düzenlenmediği, belgelerdeki imza ve kaşelerin eksik olduğu, belgelerin yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, yapım işeri ciro bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların yeterlik bilgileri tablosunda belirtilen yıla/yıllara ait olmadığı, ortak girişim kapsamında elde edilen ciro tutarlarına ilişkin fatura bilgilerinin ayrı bir tabloda gösterilerek hesaplanması gerekirken tüm ciro tutarlarına ilişkin fatura bilgilerinin tek bir tabloda gösterilmiş olduğu ve güncelleme işleminin de hatalı şekilde yapıldığı,

4. a) Aşırı düşük teklif açıklaması sunulan 28 adet inşaat ve 7 adet tesisat olmak üzere toplamda 35 adet iş kaleminde %10'un üzerinde metraj farklılığı bulunduğu, ayrıca %10'un üzerindeki metraj farkından ötürü fiyat teklifine konu maliyet girdisi için ihalede öngörülen malzeme miktarı ihtiyacının 1/20'si kadar alış/satış yapılması gereken miktarın karşılanmadığı,

b) Sunulan analizlerin, analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname'ye aykırı olduğu, yapılan açıklamada analiz girdilerinin adları, birimleri ve miktarlarının değiştirildiği, idarece açıklanması istenen tüm girdilerin açıklanmadığı, açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği, yapılan açıklamalarda farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatların kullanıldığı, sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, bazı analiz girdilerinin tutarının bir kuruşun altında belirlendiği, analizlerdeki birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutarların virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanmadığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hataları bulunduğu, ayrıca her bir analizde en az %10 oranında yüklenici kârı öngörülmediği,

c) Analiz girdileri için yapılan açıklamalarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılması gerekmesine rağmen, bir önceki yıla ait olan fiyatların kullanıldığı, rayiç fiyatların kullanıldığı iş kalemi pozları ile açıklanması istenilen iş kalemlerinin birbiriyle uyumlu olmadığı, söz konusu analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesine göre de belgelendirme yapılmadığı,

ç) Sunulan analizlerdeki işçilik bedellerinin, anılan Tebliğ'in 45.1.9'uncu maddesine aykırı olarak 2025 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlenmiş olduğu, işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edilerek, bazı fiyat tekliflerinde "işçilik dahildir" ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

d) Hukuka aykırı şekilde sadece alış ya da satış faturası kullanılarak açıklama yapıldığı, fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, fiyat teklifi üzerinde gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalar ile bu teklifleri imzalayan ve onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi ve beyannamelerini imzalamaya yetki veren bir sözleşme bulunmadığı, bu sözleşmelerin geçerlik sürelerinin sona erdiği, söz konusu belgelerde meslek mensubunun kaşesi ve imzası ile iletişim bilgileri ve fiyat teklifini veren mükellefe ait imza ve kaşenin de eksik olduğu,

e) Fiyat tekliflerindeki mükellefin ve meslek mensubunun imzasının hem tutanaklardaki hem de tutanakların ekinde sunulması gereken imza sirkülerinde ve imza beyannamelerindeki imzalarla aynı olmadığı, fiyat teklifleri ve ekindeki tutanakların farklı kişiler tarafından imzalandığı,

f) Fiyat tekliflerinin dayanağı olan faturaların, fiyat teklifine konu mala veya hizmete ilişkin olmadığı, fiyat tekliflerinde, tarih, fiyat teklifine konu malın veya hizmetin adı, birim fiyatı ve miktar bilgilerinin bulunmadığı, yer verilen bilgilerin ise fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil etmesi gereken tespit tutanaklarındaki bilgilerden farklı olduğu, tespit tutanaklarının tarih ve sayıları ile fiyat tekliflerinde belirtilen tespit tutanaklarına ilişkin tarih ve sayılarının birbiriyle çelişkili olduğu,

g) Fiyat tekliflerinin geçerlik süresinin dolduğu, fiyat tekliflerinde yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, satışlar dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların, satış tutarı tespit tutanaklarında gösterilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80'inin altında olduğu, maliyetler dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların ise maliyet tespit tutanaklarında gösterilen ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olduğu, fiyat tekliflerini düzenleyen gerçek ya da tüzel kişilerin, ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının 1/20'si kadar alım ya da satım yapmadıkları. Ayrıca fiyat teklifi veren firmaların yasal defter ve belgelerinde, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya bundan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mal veya hizmetin alış, satış, veya üretimine ilişkin kayıt bulunmadığı halde, aşırı düşük teklif açıklaması yapılabilmesini sağlamak amacıyla muvazaalı bir biçimde gerçekte olmayan işlemler varmış gibi gösterilerek fiyat tekliflerini düzenledikleri,

ğ) Fiyat teklifi veren kişi veya şirketlerin faal durumda olmadıkları gibi vergi ve oda kayıtlarının da bulunmadığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stok tespit tutanaklarının, tutanağa esas alınan son üç ay veya bundan önceki üç ayın hatalı şekilde belirlendiği, bir kısmında hiç belirlenmediği, tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine ve ekindeki Ek-O.5, Ek-O.6., Ek-O.7 ve Ek-O.8 standart formlarına aykırı şekilde düzenlendiği, stoklarda olduğu belirtilerek stok tespit tutanağı kullanılmak suretiyle açıklama yapılan malın stoktaki miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu halde eksik kalan miktar için anılan Tebliğ’deki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılmadığı, isteklilerin kendi ürettiği ve aldığı mallara ilişkin maliyetlere dayanarak Ek-O.7 tutanağı ile yaptığı açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği halde belirtilen süreler içinde mevzuatta düzenlenen asgari miktarda alım yapılmadığı,

h) Maliyet/satış tutarı ve stok tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisi ve tutanak tarih ve sayısının bulunmadığı, tutanaklarda mükellefin ve meslek mensubunun adı, soyadı/unvanı ile diğer bilgileri (meslek mensubunun bağlı olduğu oda, oda sicil ve kaşe numarası bilgileri gibi), geçici vergi beyanname dönemi, defterlerin tasdik makamı, noter tasdik tarihi ve sayısı bilgilerinin yazılmadığı, yazılan bilgilerin hatalı ve eksik yazıldığı, söz konusu defterlerin e-defter veya defter beyan sistemi gibi elektronik ortamlarda tutulduğu halde buna ilişkin açıklayıcı bilgiye tutanaklarda yer verilmediği,

ı) Aynı fiyat teklifi kapsamında birden fazla mal için fiyat teklifi alınmasına rağmen, bu tekliflerin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında her bir mal için satış veya maliyet tutarının hesaplanması amacıyla ayrı bir tablo düzenlenmediği, ayrıca idareye ibraz edilen tutanakların ekinde meslek mensuplarının oda faaliyet belgeleri ile mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ve mükellef adına temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi ya da Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, ayrıca vekile ait vekaletnameler ile vekilin imza beyannamesinin açıklama kapsamında sunulmadığı, sunulan ticaret sicili gazeteleri veya tasdiknameleri ile vekaletnamelerin ise hem münferiden imza yetkisini, hem de üçüncü kişilere fiyat teklifi verilmesi yetkisini içermediği, ticaret sicili gazeteleri, ticaret sicili tasdiknamesi, imza beyannamesi ve vekaletnamelerdeki geçerlilik sürelerinin sona erdiği,

i) Meslek mensuplarının oda faaliyet belgelerinin, fiyat tekliflerinin ve tutanakların meslek mensubunca onaylandığı tarihi kapsamadığı, meslek mensubunun faaliyet belgelerinin “aslı gibidir” şeklinde tasdik yapılmadan sunulduğu, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen mükellef (fiyat teklifini veren firma) adına tutanağı imzalayan kişinin imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da sureti ile vekil sıfatıyla tutanağı imzalayan kişinin vekaletnamesi ve imza beyannamesinin aslı ya da sureti sunulmadığı,

j) Maliyet tespit tutanakları ve satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”nun usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, tablodaki bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, ayrıca tablodaki fatura adedi, faturaya konu mamul/mal veya hizmetin adı/nevi, miktar ve tutarı bilgileri ile tutanağın satış veya maliyet tutarının tespitine ilişkin kısmında yer alan tablodaki bilgilerin birbiriyle çeliştiği, ayrıca tutanakta ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde düzenlenmeyen faturalara da yer verildiği, faturaların bir kısmının fiyat teklifine konu mal veya hizmetlere ilişkin olmadığı, fatura içeriğinde fiyat teklifine konu mal veya hizmet dışında başka mal ve hizmetler de bulunduğu halde, bunların tutarlarının ayrıştırılmadan, faturanın mükellef tarafından düzenlendiği durumda alıcı bilgilerine, mükellef tarafından düzenlenmediği durumda ise faturayı düzenleyen bilgilerine ve vergi kimlik numaralarına yer verilmediği, söz konusu bilgilerin hatalı ve eksik şekilde düzenlendiği,

k) Fiyat tekliflerine dayanak oluşturan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki ortalama/toplam birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mala/hizmete ilişkin olarak düzenlenen bütün faturalar dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerekirken sadece fiyatı uygun olanların seçilerek fatura bilgileri tablosunda gösterildiği ve hesaplamanın bunlar üzerinden yapıldığı, maliyet tespit tutanağını, fiyat teklifi veren mükellefin, fiyat teklifine konu malın veya hizmetin üreticisi sıfatıyla düzenlenmiş olmasına rağmen, mükellefin sahip olduğu kapasite raporuna ilişkin bilgilere bu tutanakta hiç yer verilmediği, tutanaktaki kapasite raporunun geçerlilik süresi sona erdiği, üretim konusu, yıllık üretim kapasite miktarı ve üretim konusu malların biriminin, fiyat teklifine konu mal veya hizmet üretimi için uygun ve yeterli olmadığı, bu kapsamda fiyat teklifi veren mükelleflerin, Ek-O.7 (Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı) ve Ek-O.8 (Stok Tespit Tutanağı) ile açıklama yapan isteklilerin (pilot ve özel ortağın) defter kayıtlarının ve faturaların ilgili meslek mensuplarından istenmesi gerektiği ve iddia konusu edilen hususlara yönelik tespit ve değerlendirmelerin bu belgeler incelenmek suretiyle yapılması gerektiği,

l) Sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tespit tutanaklarında bilgilerine yer verilen faturaların, aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği tarihten sonra geriye dönük olarak düzenlenerek mevzuata aykırı haksız menfaat elde edilmeye çalışıldığı, zira gerçekte beyan edilmeyen, vergi beyannamesi verilmeyen, vergi dairesine ulaşmayan, hiçbir şekilde işleme geçmemiş ve vergi mevzuatına göre de oluşmamış faturalarla açıklama yapılmış olduğu, faturalar aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği tarihte mevcut olmadığından, bu kapsamda söz konusu faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine ne zaman gönderildiği, faturaların hangi tarihte e-fatura entegratör firmasına sunulduğu, faturaların hangi tarihte oluşturulduğu, hangi tarihte elektronik imza ile imzalandığı, aşırı düşük teklif açıklamasının idareye verildiği anda faturanın düzeltme beyannamesinin verilip verilmediği hususları ile sahte ve gerçekte olmayan faturalarla açıklama yapılıp yapılmadığının tespiti için e-fatura yazılımı log kayıtları dahil detaylı bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığından istenilmesinin gerektiği,

m) Sunulan analizlerin ve tekliflerin bazılarında kar ve genel gider için herhangi bir bedel öngörülmediği, kullanılan analizlerin, idare tarafından verilen analiz formatlarına uygun olmadığı, akaryakıta ilişkin açıklamaların Tebliğ'in 45.1.13.14’üncü maddesine uygun yapılmadığı, ihale tarihinde ve aşırı düşük teklif açıklamanın yapıldığı tarihte güncel fiyatların yayımlanmış olması nedeniyle geçmiş yıl fiyatlarının kullanılmasının mümkün olmadığı, ilgili analizler için sunulması gereken alt analizlerin tamamının sunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanırken idarece verilen iş kalemlerinin ve analiz girdilerinin birimlerinde hata yapıldığı, açıklama istenen nakliye girdileri için teklif edilen tutarların, idarece analizlerde belirtilen formüllere göre hesaplanması ve bu hesaplamada idarece öngörülen katsayıların ve nakliye mesafelerinin kullanılması gerekirken, nakliye mesafeleri ve formüllerdeki katsayıların düşürülmesi, değiştirilmesi, analizlerdeki nakliye formülü yerine farklı formüllerin kullanılması, ayrıca K katsayısının 2025 yılı rayicinden düşük alınması ve bir kısım nakliye girdilerinin fiyat teklifi ile açıklanması suretiyle haksız avantaj sağlandığı, anılan istekliler tarafından nakliye mesafelerinin Tebliğ'in 45.1.13.15’inci maddesine aykırı şekilde tevsik edildiği, idarece açıklanması istenilen iş kalemlerinde belirlenen mesafelerden daha kısa mesafeler esas alınmak suretiyle açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı,

n) 29.09.2025 tarihinde gönderilen ve hatalı olduğu gerekçesiyle 06.10.2025 tarihinde değiştirilen aşırı düşük sorgulama yazısında yer verilen pozların detaylı incelenmesinde; aynı iş içerisinde Nakliye gereken iş kalemlerinin bazılarının nakliye formülü ile hesaplanması istenirken, bazılarında nakliye formüllerinin kaldırılmasının hatalı olduğu,

o) İdareye sundukları şikâyet başvuru dilekçesinin 8. maddesindeki nakliye hesaplamaları ile ilgili husususun süre yönünden reddedildiği, idarece 29.09.2025 tarihinde gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer verilen analizlerin hatalı olduğu gerekçesiyle 06.10.2025 tarihinde değiştirdiği analizler içerisinde yer alan özel iş kalemlerine ait analizlerin, ihale konusu işin açıklanan yaklaşık maliyeti ile örtüşmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “ (1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

…

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

…

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

1) İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

2) İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla,

olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.

…

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir…” hükmü,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “…(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

(3)İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır. …” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde (A) Alt Yapı işleri

V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)

1. Otoyollar

2. Devlet, il ve köy yolları

3. Cadde ve sokak yapım işleri” şeklinde belirlenmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İstanbul İli Tuzla İlçesi Aydınlı Mahallesi (Tuzla Piyade Okulu) Genel Altyapı İnşaatı İşi

…

e) Miktarı: Projesinde gösterilen şekilde 2.220.929,19 m² Alanda Genel Altyapı Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

_işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin %_80 'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Yapım İşlerinde benzer iş grupları tebliği" nde yer alan "A/V grubu işler" benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar :

” düzenlemesi yer almaktadır.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 02.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İstanbul İli Tuzla İlçesi Aydınlı Mahallesi (Tuzla Piyade Okulu) Genel Altyapı İnşaatı Yapım işi” ihalesinde 120 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 48 isteklinin katıldığı, 30.10.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile 27 isteklinin teklifinin geçerli olduğunun belirlendiği, ihalenin Hi-Ka Nakliye İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. - Halil Avcı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasında yer alan belgelerden, ihale üzerinde bırakılan Hi-Ka Nakliye İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif bedelinin 1.469.230.000,00 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. - Halil Avcı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 1.688.000.000,00 TL fiyat teklif ettiği, İş Ortaklığı’nın pilot ortağının %50 ortaklık oranı ile Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. olarak belirlendiği, özel ortağın %50 ortaklık oranına sahip Halil Avcı İnş. A.Ş. olduğu anlaşılmıştır.

İhale konusu iş veya benzer işe ait iş deneyim tutarına ilişkin olarak; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeli dikkate alındığında sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının 1.175.384.000,00 TL (1.469.230.000,00 TL x 0,80) olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın teklif bedeli dikkate alındığında pilot ortağın sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının 1.080.320.000,00 TL (1.688.000.000,00 TL x 0,80 x 0,80) olduğu, özel ortağın sağlaması gereken ihale konusu iş veya benzer işe ait tutarın ise 270.080.000,00 TL (1.688.000.000,00 TL x 0,80 x 0,20) olduğu hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihaleye katılım belgesi incelendiğinde “2023/461502-7291333-4-1” sayılı belgenin, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın pilot ortağının ihaleye katılım belgesinde “2011/114240-691086-2-1” sayılı belgenin, özel ortağın ihaleye katılım belgesinde “2023/513679-7342556-1-1” sayılı belgenin iş deneyimini tevsiken beyan edildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekliye ilişkin olarak; EKAP üzerinden erişilen 2023/461502-7291333-4-1 sayılı belgenin Hi-Ka Nakliye İnşaat Taahhüt Madencilik Turizm Petrol Ürünleri İthalat İhraacat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Metem Ulaşım Anonim Şirketi İş Ortaklığı adına Mersin Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından “Mersin Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde Bulunan Muhtelif Cadde –Bulvar ve Sokaklarda Altyapı, Sanat Yapıları, Katlı Kavşak, Köprü ve Yol Yapım İşi” ne ilişkin düzenlenmiş bir Yüklenici - İş Bitirme Belgesi olduğu, belgede uygulanan yapı tekniğinin “Sanat Yapıları, Toprak İşleri, Kaldırım, Alt Yapı, Üst Yapı işleri” olduğu, belgeye konu işin esaslı unsurunun “A-V GRUP –KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı)” olduğu, ilk sözleşme bedelinin 964.823.747,00 TL, işin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihinin “30.07.2024” , belge tutarının 1.151.640.323,34 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, belgenin adına düzenlendiği İş Ortaklığı’nın %75 oranında ortağı olduğu, belge tutarının güncel hâlinin 2.305.972.314,83 TL olduğu, bu tutarın bahse konu isteklinin payına düşen kısmının 1.729.479.236,12 TL (2.305.972.314,83 x 0,75) olduğu ve istenilen asgari iş deneyim tutarını karşıladığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın pilot ortağına ilişkin olarak; EKAP üzerinden erişilen 2011/114240-691086-2-1 sayılı belgenin Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. adına Karayolları Mersin 5. Bölge Müdürlüğü tarafından “Erdemli-Silifke-Taşucu Yolu BSK yapım ve onarım işi” ne ilişkin düzenlenmiş bir Alt Yüklenici – İş Bitirme Belgesi olduğu, işin alt yüklenici tarafından yapılan kısmının “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Trafik Güvenliği, Üstyapı ve BSK” olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Trafik Güvenliği, Üstyapı ve BSK” olduğu, belgeye konu işin esaslı unsurunun “(A) V.Grup:Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)” olduğu, esas işin ilk sözleşme bedelinin 83.323.550,00 TL olduğu, esas işin toplam sözleşme bedelinin 99.140.124,80 TL olduğu, alt yüklenicinin yüklenici ile yaptığı sözleşme bedelinin 80.823.843,50 TL olduğu, sözleşme tarihinin 26.11.2019 olduğu, alt yüklenici tarafından yapılan işin kısmi kabul tarihi ile esas işin geçici kabul/tasfiye tarihinin “26.11.2019” olduğu, belge tutarının 96.165.921,05 TL olduğu, belge tutarının güncel hâlinin 2.047.071.594,69 TL olduğu ve istenilen asgari iş deneyim tutarının tamamını tek başına karşıladığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın özel ortağına ilişkin olarak; EKAP üzerinden erişilen 2023/513679-7342556-1-1 sayılı belgenin Halil Avcı İnşaat Anonim Şirketi, Or-Han İnşaat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığı adına T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından “Adana İli Yumurtalık İlçesi Akyuva Mahallesi 405 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ne ilişkin düzenlenmiş bir Yüklenici – İş Bitirme Belgesi olduğu, belgede uygulanan yapı tekniğinin “Tünel Kalıp Sistemiyle 405 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi (Yapı Ruhsatına Esas Toplam Yapı İnşaat Alanı 59.907,27 m² Kat Sayısı 6-7 Katlı)” olduğu, belgeye konu işin esaslı unsurunun “B II Grubu Üstyapı (Bina) İşleri” olduğu,__ ilk sözleşme bedelinin 681.900.000,00 TL olduğu, işin geçici kabul/tasfiye veya iskan tarihinin “28.10.2024” olduğu, belge tutarının 664.170.600,00 TL olduğu, belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımında A-V grubu işlerin tutarının 11.282.419,24 TL olarak belirtildiği, söz konusu özel ortağın, belgenin adına düzenlendiği İş Ortaklığı’nın %80 oranında ortağı olduğu, Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş.nin ihalede istenilen asgari iş deneyim tutarının tamamını tek başına karşıladığı hususu göz önünde bulundurulduğunda; bahse konu özel ortak tarafından sunulan benzer işe ait olmayan iş deneyim belgesinin tutarının güncellenmesi halinde güncellenmiş tutarın özel ortağın payına düşen kısmının 1.063.914.824,71 TL olduğu ve istenen asgari iş deneyim tutarının %40’ının (1.688.000.000,00 x 0,8 x 0,4 = 540.160.000,00 TL) altında olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 80’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, iş ortaklıklarında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlamasının zorunlu olduğu, ancak pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortakların, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabileceği, diğer taraftan ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı, ama iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamının dikkate alınacağı anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin “İstanbul İli Tuzla İlçesi Aydınlı Mahallesi (Tuzla Piyade Okulu) Genel Altyapı İnşaatı Yapımı İşi” olduğu, istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işe ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği ve bu doğrultuda benzer işin A-V grubu işler olarak belirlendiği görülmüştür.

Bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye katılım belgesinde beyan edilen EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgesi incelendiğinde; benzer işe uygun iş bitirme belgesi sunulduğu, belge tutarının güncellenmiş hâlinin isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyimini sağladığı, esaslı unsuru A-V grubu işler olarak belirlenen belgenin ayrıştırılmasına gerek bulunmadığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın pilot ortağının iş deneyim belgesi incelendiğinde; benzer işe uygun iş bitirme belgesi sunulduğu, belge tutarının güncellenmiş hâlinin isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyimi tutarının tamamını tek başına sağladığı, esaslı unsuru A-V grubu işler olarak belirlenen belgenin ayrıştırılmasına gerek bulunmadığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın özel ortağının iş deneyim belgesi incelendiğinde; benzer işe uygun olmayan iş bitirme belgesi sunulduğu, belge tutarının güncellenmiş hâlinin isteklinin sağlaması gereken asgari iş deneyimi tutarının %40’ının üzerinde olduğu, belge tutarının ayrıştırılmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır...” hükmü,

“Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “…(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

…

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Gerçek veya tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3 Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Anonim şirketlerde, ilgili mevzuatına göre yapılan işlemler sonucunda ortaklar ve ortaklık oranlarının aynı kalması şartıyla, bu işlemlere ilişkin belgelerin EKAP’a yüklenmemesi durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılmaz. Ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…

2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

…

e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, teklif mektubu standart formu ekinde yer alan iş ortaklığı beyannamesi,...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “...31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; ortaklara ait bilgiler bölümünde “25080-1801-00100_Ortaklara Ait Bilgiler.doc” dosya adına sahip doğrudan EKAP’ta oluşturulan “Ortaklara Ait Bilgiler” belgesinin yer aldığı , yöneticilere ait bilgiler bölümünde “25080-1802-00100_Yöneticilere Ait Bilgiler.doc” dosya adına sahip doğrudan EKAP’ta oluşturulan “Yöneticilere Ait Bilgiler” belgesinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu belgelerden, müdür İsmet Kaya’nın şirketin % 60 ortağı ve süresiz olarak şirketi münferiden temsile yetkili olduğu, müdür Hikmet Kaya’nın şirketin % 40 ortağı ve süresiz olarak şirketi münferiden temsile yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın ortaklarına ait ihaleye katılım belgeleri incelendiğinde; pilot ortak tarafından ortaklara ait bilgiler bölümünde “189788-1801-00032_Ortaklara Ait Bilgiler.doc” dosya adına sahip doğrudan EKAP’ta oluşturulan “Ortaklara Ait Bilgiler” belgesine yer verildiği, yöneticilere ait bilgiler bölümünde “189788-1802-00031_Yöneticilere Ait Bilgiler.doc” dosya adına sahip doğrudan EKAP’ta oluşturulan “Yöneticilere Ait Bilgiler” belgesine yer verildiği, özel ortak tarafından ortaklara ait bilgiler bölümünde “830914-1801-00025_Ortaklara Ait Bilgiler.doc” dosya adına sahip doğrudan EKAP’ta oluşturulan “Ortaklara Ait Bilgiler” belgesine yer verildiği, yöneticilere ait bilgiler bölümünde “830914-1802-00024_Yöneticilere Ait Bilgiler.doc” dosya adına sahip doğrudan EKAP’ta oluşturulan “Yöneticilere Ait Bilgiler” belgesine yer verildiği görülmüştür.

Pilot ortağa ait belgelerden; şirketin %12,5 oranında eşit ortaklık oranına sahip 8 ortağının bulunduğu, ortaklardan; Gafur Tunç, Mustafa Tunç ve Murat Tunç’un görevinin “Yönetim Kurulu Üyesi” olarak belirtildiği, bahse konu kişilerin 07.05.2027 tarihine kadar münferiden temsile yetkili oldukları, ortaklardan; Adnan Tunç, Ali Tunç ve Erdem Tunç’un süresiz şekilde şirketi münferiden temsile yetkili oldukları, Turgut Fırat’ın şirketin % 100 ortağı ve 16.05.2028 tarihine kadar şirketi münferiden temsile yetkili kişisi olduğu, özel ortağa ait belgelerden ise müdür Servet Özgökçe’nin şirketin % 100 ortağı ve şirketi münferiden temsile yetkili kişisi olduğu, kalan 2 ortak; Mukaddes Tunç ile Naciye Tunç’un ise şirketi temsile yetkisinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Özel ortağa ait belgelerden; anonim şirketinin tek ortağı %100 ortaklık oranına sahip Halil Avcı olduğu, görevinin “Yönetim Kurulu Başkanı” ve “Yönetim Kurulu Üyesi” olarak belirtildiği, şirketi 18.11.2027 tarihine kadar münferiden temsile yetkili olduğu, Orhan Murat Avcı’nın şirketi süresiz olarak münferiden temsile yetkili olduğu, Billur Avcı Eksen ile Kerem Boz’un süresiz şekilde şirketi temsile İç Yönergede belirtilen şekilde sınırlı yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden ihaleye teklif veren tüzel kişi isteklilerin, mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler kapsamında yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerinin idarece EKAP'tan alınacağı, anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yükleneceği, ancak ilgili mevzuatına göre yapılan işlemler sonucunda ortaklar ve ortaklık oranlarının aynı kalması durumu hariç, bu işlemlere ilişkin belgelerin EKAP’a yüklenmemesi durumunda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede başvuru konusu ihalede, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın ortakları tarafından sisteme yüklenen belgelere konu bilgilerin, ticaret sicili bilgilerinin yer aldığı MERSİS sisteminden alındığı, dolayısıyla söz konusu bilgilerin son durumu gösterir nitelikte bilgiler olduğunun kabulünün gerektiği, bahse konu istekliler tarafından kendi tüzel kişilikleri adına düzenlenmiş bulunan iş deneyim belgelerini sundukları, bu durumda ortaklık tespit belgesi sunulmasına gerek bulunmadığından beyan edilen belgeler ile ortaklık tespit belgesi arasında uyumsuzluk olduğu yönündeki iddianın dayanaktan yoksun olduğu, vekâletname bilgilerinin ancak ihaleye vekâleten katılım halinde beyan edilmesinin gerektiği, söz konusu isteklilerin vekil aracılığı ile teklif vermedikleri dolayısıyla söz konusu bilgilere yer verilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

…

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “ İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

…

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

…

gerekir. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

…

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

…

7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekliye ait ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; bilanço bilgilerine ait bölümde “yeterlik değerlendirmesinde esas alınması istenen yıllar 2024, cari oran 6,81392641, öz kaynak oranı 0,32002754, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0,04683277” iş hacmi bilgilerine ait bölümde “yeterlik değerlendirmesine esas alınması istenen yıl 2024, bu yıla ait toplam ciro tutarı *****92.583,08 TRY (Türk Lirası)” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.

Diğer yandan anılan isteklinin teklif bedeli 1.469.230.000,00 TL olup sağlaması gereken iş hacmi tutarının 367.307.500,00 TL olduğu hesaplanmıştır.

Anılan isteklinin EKAP’a yüklü 2024 yılına ait bilanço ve gelir tablosunda yer alan tutarlar ile hesaplama yapıldığında, cari oranın 6,831003666, öz kaynak oranının 0,321120445, ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,046598358 oranlarına ulaşılmaktadır.

İsteklinin beyan etmiş olduğu oranlar ile bilançodaki tutarlar üzerinden yapılan hesaplama neticesinde bulunan oranlar arasındaki farkın yıllara yaygın inşaat maliyetleri ve yıllara yayın inşaat hakediş gelirlerindeki enflasyon düzeltme hesabının hesaplamaya dahil edilip edilmemesi durumundan kaynaklandığı, netice itibarıyla söz konusu oranların birbirine çok yakın olduğu ve her iki durumda da İdari Şartname’de istenilen kriteri karşıladığı,

Beyan edilen ciro tutarının EKAP’ta yer alan veriler ile uyumlu olduğu ve İdari Şartname’de istenilen kriteri karşıladığı anlaşıldığından yapım işleri cirosunu gösteren belgelerin ayrıca sunulması gerekliliğinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin pilot ortağının ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; bilanço bilgilerine ait bölümde “yeterlik değerlendirmesinde esas alınması istenen yıllar 2024, cari oran 1,44809115, öz kaynak oranı 0,65138647, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0,01274173” iş hacmi bilgilerine ait bölümde “yeterlik değerlendirmesine esas alınması istenen yıl 2024, bu yıla ait toplam ciro tutarı *****9.988,58 TRY (Türk Lirası)” bilgilerinin; özel ortak tarafından ise bilanço bilgilerine ait bölümde “yeterlik değerlendirmesinde esas alınması istenen yıllar 2024, cari oran 1,93753236, öz kaynak oranı 0,30242122, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı 0” iş hacmi bilgilerine ait bölümde “yeterlik değerlendirmesine esas alınması istenen yıl 2024, bu yıla ait toplam ciro tutarı *****084,12 TRY (Türk Lirası)” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.

Diğer yandan anılan isteklinin teklif bedeli 1.688.000.000,00 TL olup sağlaması gereken iş hacmi tutarının 422.000.000,00 TL olduğu hesaplanmıştır.

Anılan pilot ve özel ortak adına EKAP’a yüklü 2024 yılına ait bilanço ve gelir tablosunda yer alan tutarlar ile hesaplama yapıldığında, ihaleye katılım belgesinde beyan edilen cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranına ulaşıldığı, beyan edilen ciro tutarının EKAP’ta yer alan veriler ile uyumlu olduğu ve İdari Şartname’de istenen kriteri karşıladığı anlaşıldığından yapım işleri cirosunu gösteren belgelerin ayrıca sunulması gerekliliğinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini sunmaları gerektiği, sunulan bilançolarda cari oranın en az 0,75, öz kaynak oranının en az 0,15 ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması gerektiği, isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve belirtilen kriterleri birlikte sağlamasının zorunlu olduğu, ayrıca istekli tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait teklif edilen bedelin % 25'inden az olmamak üzere toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun sunulması gerektiği, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunlu olduğu, belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanların, son iki yıla ait belgelerini sunabileceği, bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin ihale tarihinin 02.09.2025 olduğu, bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait bilanço bilgilerinin beyan edildiği, beyan edilen bilgilerin mevzuatta aranılan kriterleri karşıladığı, EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin bilanço bilgilerinden ulaşılan oranlar ile ihaleye katılım belgesinde beyan edilen oranların yakın seviyede birbiriyle uyumlu olduğu ve her iki durumda da yeterlik şartlarını karşıladığı, gelir tablosu verilerinin birbiriyle uyumlu olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İş Ortaklığı’nın her iki ortağı tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait bilanço bilgilerinin beyan edildiği, beyan edilen bilgilerin mevzuatta aranılan kriterleri karşıladığı, EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde ihale İş Ortaklığı’nın ortakları tarafından beyan edilen bilanço ve gelir tablosu bilgileri ile EKAP’ta yer alan bilgilerin uyumlu olduğu ve İdari Şartname’de istenen kriteri karşıladığı görüldüğünden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca her iki isteklinin iş hacminin gelir tablosu dışında başka bir belge ile tevsik edilmediği için başvuru sahibinin ciro tutarını göstermek için beyan edilen belgelere yönelik (fatura, Yapım İşleri Ciro Bilgileri Tablosu’na) iddiaları dayanaksız olduğundan yerinde bulunmamıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

“İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir... ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir... ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. …” açıklaması,

“Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği, ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek te

sisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3-45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.

…” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. …” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere 29.09.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumlarının yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazılarda “İstanbul İli Tuzla İlçesi Aydınlı Mahallesi (Tuzla Piyade Okulu) Genel Altyapı İnşaatı İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 06.10.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 06.10.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde, 13 adet inşaat ve 1 adet tesisat olmak üzere toplam 14 iş kaleminin belirtildiği açıklama istenilen iş kalemleri listesi, açıklama istenilen iş kalemleri analiz listesi, açıklama istenilen iş kalemleri girdileri, açıklama istenilmeyen iş kalemleri girdileri ve örnek analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

Akabinde 01.10.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif sorgulaması hk.” konulu yazılarda “2025/1149629 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul İli, Tuzla İlçesi, Aydınlı Mahallesi (Tuzla PiyadeOkulu) Genel Altyapı İnşaatı İşi” için daha önce tarafınıza gönderilen 29.09.2025 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama dosyası sonrası istekli firmalar tarafından yazı ile “Ömerli Döküm Sahası” nın kapalı olduğu bildirilmiştir.

Aşırı düşük teklif sorgulama dosyasında “ÖZEL/KAZI.01” iş kaleminin girdilerinden olan “Döküm Bedeli – Ömerli Döküm Sahasına Döküm Bedeli (İstaç Resmi Döküm Ücreti)” girdisinde “Ömerli Döküm Sahası” ifadesi sehven yanlış yazılmış olup, söz konusu girdi “Döküm Bedeli - Şile Döküm Sahasına Döküm Bedeli (İstaç Resmi Döküm Ücreti)” şeklinde düzeltilmiştir.

Söz konusu değişikliği içeren iş kalemine ait analiz yazımız ekinde tarafınıza gönderilmiş olup, 29.09.2025 tarihli yazımızda hususlara göre aşırı düşük teklif açıklamasının 06.10.2025 tarihine kadar İdaremize sunulması hususunda;

Gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verildiği ayrıca söz konusu yazı ekinde ÖZEL/KAZI.01 poz numaralı iş kaleminin analizine yer verildiği görülmüştür.

Devam eden süreçte 06.10.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Aşırı düşük teklif sorgulaması hk.” konulu yazılarda “2025/1149629 İhale Kayıt Numaralı “İstanbul İli, Tuzla İlçesi, Aydınlı Mahallesi (Tuzla Piyade Okulu) Genel Altyapı İnşaatı İşi” için daha önce tarafınıza gönderilen 29.09.2025 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama dosyası ile 01.10.2025 tarihli revize aşırı düşük teklif sorgulama yazısı sonrası istekli bir firma tarafından 02.10.2025 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulamasına yönelik şikayet başvurusunda bulunulmuştur.

Aşırı düşük teklif sorgulama dosyası tekrardan incelenmiş olup, aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiğine karar verilmiştir.

Söz konusu yeni aşırı düşük teklif sorgulaması yazımız ekinde tarafınıza gönderilmiş olup, aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalara uygun olarak 13.10.2025 tarihine kadar İdaremize sunulması gerekmektedir.

“AÇIKLAMA:

Aşırı düşük teklif sorgulama dosyasının kapsamı aşağıya yazılmıştır:

Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli,

Açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler,

Açıklama istenen iş kalemlerine ait analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde düzenlenecek bilgi ve belgeler,

Genel Gider ve Yüklenici karına ait oranları gösteren liste, bilgi ve/veya belgeler, (KİK, Karar Pulu, Damga Vergisi, Kar v.b. masraflar)

Ayrıca aşağıdaki hususlarda belgelendirmek suretiyle yapılacak yazılı açıklamalar

Yapım yönteminin ekonomikliği,

Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

Teklif edilen işin özgünlüğü,

Sorgu dosyası fiziki olarak teslim edilecek olup, ayrıca dijitali ve hesap cetvelleri Excel formatında CD ortamında idareye verilecektir.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu yazı ekinde 28 adet inşaat iş kalemi ve 7 adet tesisat iş kaleminin bulunduğu açıklama istenen iş kalemleri listesi, açıklama istenilen iş kalemleri girdileri, açıklama istenilmeyen iş kalemleri girdileri ve örnek analiz formatlarına yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında; “açıklama istenilen iş kalemleri analiz listesi (inşaat) (7 sayfa), açıklama istenilen iş kalemleri analiz listesi (tesisat) (1 sayfa), açıklama istenilen iş kalemleri girdileri (2 sayfa), açıklama istenilmeyen iş kalemleri girdileri (1 sayfa), hesap cetveli (2 sayfa), döküm sahası fiyat bilgisi (1 sayfa)” belgelerinin sunulduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında; “İmza sirküleri, Vekaletname ve yetki belgeleri, Açıklama yazısı (3 Sayfa), İçindekiler Bilgisi (1 Sayfa), Teklif İcmali (1 Sayfa), Genel Gider Ve Yüklenici Karına Ait Oranları Gösteren Liste (1 Sayfa), Açıklama İstenilen İş Kalemleri Listesi (İnşaat İcmali) (2 Sayfa), Açıklama İstenilen İş Kalemleri Listesi (Tesisat İcmali) (1 Sayfa), Açıklama İstenilen İş Kalemleri Analiz Listesi (İnşaat) (28 Sayfa), Nakliye Analizleri (1 Sayfa), Açıklama İstenilen İş Kalemleri Analiz Listesi (Tesisat) (7 Sayfa), Açıklama İstenilen İş Kalemleri Girdileri (2 Sayfa), Açıklama İstenilmeyen İş Kalemleri Girdileri (1 Sayfa), Döküm Sahası Resmi Döküm Ücret Bedel Bilgisi (1 Sayfa), CD (1 Adet)” belgelerinin sunulduğu, her iki istekli tarafından; yukarıda belirtilenler haricinde başka bir açıklama yönteminin kullanılmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Hi-Ka Nakliye İnş. Taah. Mad. Tur. Pet. Ürü. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Özmert İnşaat Bet. Mad. Nak. İth. İhr. Tic. ve San. A.Ş. - Halil Avcı İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin, başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelenmesi neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yazılı açıklamanın, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmaması durumunda isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Bu noktada anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Dolayısıyla, ihale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul düzeyde olması gerekmektedir.

Ayrıca, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan bir istekli tarafından açıklama istenilen bir iş kalemi miktarının düşük hesaplanmasının isteklinin teklif bedelinin düşük hesaplanmasına yol açacağı gibi, açıklama istenilen başka bir iş kaleminin miktarının fazla hesaplanmasının da teklif bedelinin yüksek hesaplanmasına yol açacağı açıktır.

Netice itibariyle, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının bire bir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul kabul edilebilecek bir oranda olmasının yanında, açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı ve kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususu da dikkate alınmalıdır. Bu nedenle, idare tarafından bir iş kaleminde başvuru sahibi isteklinin metrajının idare metrajına oranla önemli ölçüde düşüklüğü gerekçesinin aşırı düşük teklif açıklamalarının doğrudan reddedilmesi sonucunu doğurmayacağından açıklama istenilen tüm iş kalemleri üzerinden değerlendirme yapılması gerekmektedir.

İdarece sorgulamaya tabi tutulan 35 adet iş kalemine ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından hesaplanan miktarlar incelendiğinde; hiçbir iş kaleminde idarece hesaplanan miktarlardan daha düşük miktar öngörülmediği, bir diğer deyişle 35 iş kaleminin tamamında istekli tarafından belirlenen miktarların, idarece belirlenen miktarlardan daha fazla olduğu, bütün iş kalemlerinde isteklinin miktarının idarece belirlenen miktardan fazla olması nedeniyle istekli lehine avantaj oluşmasının mümkün olmadığı, tam tersine isteklinin aleyhine tutar farkı oluşmasının kesin olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiası bu yönüyle yerinde görülmemiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin miktarları incelendiğinde, 12 adet iş kaleminde idare tarafından hesaplanan miktarlardan daha düşük olduğu, söz konusu 12 adet iş kaleminin içerisinde yer alan 7 adet iş kaleminde metraj farklılıklarının %10 mertebesinin üzerinde olduğu, anılan istekli tarafından bahse konu 35 adet iş kalemini açıklamak için kullanılan fiyatlar ile isteklinin metrajı ve idarenin metrajları arasındaki farkların satır satır çarpılarak toplanması sonucunda; istekli aleyhine olmak üzere 187.952.396,98 TL tutar farkı oluştuğu, dolayısıyla metraj farklılığının istekliye avantaj sağlamadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdarece sorgulamaya tâbi tutulan 35 adet iş kalemi ve bu iş kalemleri kapsamında bulunan 71 adedi açıklama istenilen ve 43 adedi açıklama istenilmeyen toplam 114 adet ayrı analiz girdisi bulunduğu, bunların hem ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları bakımından hem de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları yönünden olacak şekilde toplam 70 iş kalemi analizi ve 228 adet analiz girdisini (1 analiz girdisinin birden fazla iş kalemi bünyesinde bulunabileceği ve ait olduğu her bir iş kaleminde bu girdinin miktarlarının değişebileceği göz önünde bulundurulduğunda 228 adedin de üzerinde analiz girdisi satırı bakımından işlem yapılmasını) içermek suretiyle herhangi bir iş kalemi ya da analiz girdisinin poz numarasına yer verilmeden açıklama kapsamında sunulan bütün analizlerin, analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname'ye aykırı olduğu, yapılan açıklamada analiz girdilerinin adları, birimleri ve miktarlarının değiştirildiği, idarece açıklanması istenen tüm girdilerin açıklanmadığı, açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği, yapılan açıklamalarda farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatların kullanıldığı, sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, bazı analiz girdilerinin tutarının bir kuruşun altında belirlendiği, analizlerdeki birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutarların virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanmadığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hataları bulunduğu, ayrıca her bir analizde en az %10 oranında yüklenici kârı öngörülmediği, analiz girdileri için yapılan açıklamalarda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılması gerekmesine rağmen, bir önceki yıla ait olan fiyatların kullanıldığı, rayiç fiyatların kullanıldığı iş kalemi pozları ile açıklanması istenilen iş kalemlerinin birbiriyle uyumlu olmadığı, söz konusu analiz girdileri için Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesine göre de belgelendirme yapılmadığı, sunulan analizlerdeki işçilik bedellerinin, anılan Tebliğ'in 45.1.9'uncu maddesine aykırı olarak 2025 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlenmiş olduğu, işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edilerek, bazı fiyat tekliflerinde "işçilik dahildir" ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı, sunulan analizlerin ve tekliflerin bazılarında kar ve genel gider için herhangi bir bedel öngörülmediği, kullanılan analizlerin, idare tarafından verilen analiz formatlarına uygun olmadığı, akaryakıta ilişkin açıklamaların Tebliğ'in 45.1.13.14’üncü maddesine uygun yapılmadığı, ihale tarihinde ve aşırı düşük teklif açıklamanın yapıldığı tarihte güncel fiyatların yayımlanmış olması nedeniyle geçmiş yıl fiyatlarının kullanılmasının mümkün olmadığı, ilgili analizler için sunulması gereken alt analizlerin tamamının sunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanırken idarece verilen iş kalemlerinin ve analiz girdilerinin birimlerinde hata yapıldığı, açıklama istenen nakliye girdileri için teklif edilen tutarların, idarece analizlerde belirtilen formüllere göre hesaplanması ve bu hesaplamada idarece öngörülen katsayıların ve nakliye mesafelerinin kullanılması gerekirken, nakliye mesafeleri ve formüllerdeki katsayıların düşürülmesi, değiştirilmesi, analizlerdeki nakliye formülü yerine farklı formüllerin kullanılması, ayrıca K katsayısının 2025 yılı rayicinden düşük alınması ve bir kısım nakliye girdilerinin fiyat teklifi ile açıklanması suretiyle haksız avantaj sağlandığı, anılan istekliler tarafından nakliye mesafelerinin Tebliğ'in 45.1.13.15’inci maddesine aykırı şekilde tevsik edildiği, idarece açıklanması istenilen iş kalemlerinde belirlenen mesafelerden daha kısa mesafeler esas alınmak suretiyle açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı yönündeki iddialara ilişkin her iki istekli yönünden bu çerçevede yapılan incelemede;

Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (26.005,50/30/7,5=115,58 TL) altında olmadığı görülmüş olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

İstekliler tarafından sunulan analizlerde aritmetik hataya rastlanılmadığı, hesaplanan analiz ve iş kalemlerinin hesap cetveline yanlış yansıtıldığına rastlanılmadığından başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

İdarece verilen analizler ile isteklilerin sunduğu analizlerdeki girdilerin miktarlarının birbiri ile uyumlu olduğu, girdi cinslerinin değiştirilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan istekliler tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ait analiz girdilerindeki birim fiyatlar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, İller Bankası, TEDAŞ ve İSTAÇ birim fiyatlarının kullanıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

Anılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarına %10’undan az olmayan oranda yüklenici kârı ve genel gider öngörülerek toplam tutara ulaşıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmemiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin 1.469.230.000,00 TL olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin toplamı için 175.567.119,09 TL bedel öngörüldüğü, bu bedelin de teklif bedelinin asgari %10’u olan 146.923.000,00 TL’den fazla olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif bedelinin 1.688.000.000,00 olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin toplamı için (1.688.000.000,00 – 1.211.507.069,50 – 121.411.013,40 =) 355.081.917,10 TL bedel öngörüldüğünün anlaşıldığı, bu bedelin de teklif bedelinin asgari %10’u olan 168.800.000,00 TL’den fazla olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anılan istekliler tarafından sunulan analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin birim fiyatı ile birim fiyat ve miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için 0,01 TL’nin altında bedel belirtilmediği görüldüğünden, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Nakliye giderine ilişkin olarak; Nakliye.06 (Kırmataş Nakli), ÖZEL.NAKLİYE.01(Kazı ve Moloz Nakli Mesafe: 55KM), ÖZEL.NAKLİYE.02 (Kazı ve Moloz Nakli Mesafe: 2000mt), ÖZEL.NAKLİYE.03 (Plentten Asfalt Nakli Mesafe Ort. 40 Km), ÖZEL.NAKLİYE.04 (Soğuk Karışım Plentinden Serim Yerine Plentmiks Malzeme Nakli Mesafe Ort:40 KM) ve ÖZEL.NAKLİYE.05 (Ocaktan İş Mahaline Kırmataş Temel Nakli Mesafe Ort:40 Km) poz numaralı açıklama istenilen analiz girdilerinin yer aldığı, söz konusu analiz girdileri içerisinde idarece yalnızca Nakliye.06 girdisi için “F=A x K x (0,0007 x M+ 0,01) x G” formülüne yer verildiği, geri kalan nakliye girdileri için 06.10.2025 tarihinde yapılan sorgulama yazısında herhangi bir formül bilgisine yer verilmediği,

29.09.2025 tarihinde isteklilere gönderilen ilk sorgulama yazısında isimleri birebir aynı olmamakla birlikte Nakliye.1 (Kırmataş Nakli), Nakliye.2 (Bitümlü Sıcak Karışım ve Plentmiks Nakli), Nakliye.3 (Kazı ve Moloz Nakli), Nakliye.4 (Kazı ve Moloz Nakli) girdilerine ilişkin formüllerin verildiği,

Son sorgulama yazısı ve ilk sorgulama yazısında yer verilen bu formüller üzerinden anılan istekliler tarafından özel nakliye pozları için yapılan açıklamalarda; söz konusu nakliye formülünde idarenin belirlemiş olduğu nakliye mesafelerinin dikkate alındığı, K katsayısının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 2025 yılı için ilan etmiş olduğu 10.110.1003 poz numarası karşılığı fiyatın kullanıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin kazı ve moloz nakline ilişkin G katsayısını formülde kullanırken şu şekilde bir yöntem izlediği değerlendirilmektedir : İlk sorgulama yazısında Nakliye.3 poz numaralı “Kazı ve Moloz Nakli (A: 1, G: 2.4, Mesafe: 55 KM…) analiz girdisinde yer verilen G katsayısının 2.4 olduğu, söz konusu analiz girdisinin 06.10.2025 tarihli son sorgulama yazısında herhangi bir formül bilgisine yer verilmeyen ÖZEL.NAKLİYE.01 (Kazı ve Moloz Nakli Mesafe 55 km) poz numaralı analiz girdisi ile tür ve mesafe bakımından benzeştiği, bu gerekçeyle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama kapsamında söz konusu formülün kullanıldığı, ancak G katsayısının 2.4 yerine 2.1 olarak alındığı, bu durumun ise ilk sorgulama yazısında yer alan bir diğer nakliye girdisi olan ve gene tür bakımından benzeşen (bu girdi de kazı ve moloz nakline ilişkindir, ancak söz konusu kalemle bu sefer formül bakımından benzeşmemektedir.) Nakliye.4 (Kazı ve Moloz Nakli A:1, G:2.1, M:2000mt, F=Ax0,00017xKx’MxG) poz numaralı girdiden kaynaklanmış olabileceği, netice itibarıyla idarece yapılan nihai sorgulamada yalnızca Nakliye.06 (Kırmataş Nakli) girdisi için formül verildiğinden, anılan istekli tarafından yapılan açıklamaların idarece belirlenen çerçevede yapılmış olduğu kabulünün yapılabileceği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından ise güvenli tarafta kalmak adına G katsayısının “Kazı ve moloz nakli”nin söz konusu olduğu durumlarda her halükârda 2.4 alındığı ve bu nedenle açıklamalarının uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiaları bu yönüyle de yerinde görülmemiştir.

Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında hiçbir analiz girdisi maliyetinin açıklanmasına ilişkin fiyat teklifi veya EK-O.7, EK-O.8 tutanakları kullanılmadığı, dolayısıyla fiyat teklifinin dayanağı ilgili tutanakların da sunulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin, ikinci aşırı düşük teklif sorgulamasında bazı nakliye girdilerine ilişkin formüllerin kaldırılmasının uygun olmadığı, ve özel iş kalemlerine yönelik gönderilen analizlerin yaklaşık maliyet ile örtüşmediği iddiasına yönelik olarak, 06.10.2025 tarihinde başvuru sahibi istekliye son aşırı düşük teklif sorgulama yazısının tebliğ edildiği, iddia konusu hususlar bakımından farkına varma/varılmış olması gereken tarihinin 06.10.2025 olduğu, bu tarihi izleyen 10 gün içerisinde anılan hususlara yönelik olarak şikâyet başvurusunda bulunulması gerekmekteyken, süre geçirildikten sonra 30.10.2025 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****