KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/049

Gündem No : 34

Karar Tarihi : 03.12.2025

Karar No : 2025/UY.I-2581

BAŞVURU SAHİBİ:

Yazar Bilişim Elektr. İnş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1464432 İhale Kayıt Numaralı “Kbb Körfez Otobüs Garajı Atölye Binası ve İlave Park Alanı Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 13.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kbb Körfez Otobüs Garajı Atölye Binası ve İlave Park Alanı Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Yazar Bilişim Elektr. İnş. Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 10.11.2025 tarih ve 199425 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2260 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale iptalini düzenleyen 4734 sayılı kanun hükümleri çerçevesinde idarenin ihale iptal yetkilerinin sınırsız olmadığı, ihalenin iptal edilmesine ilişkin idarece ifade edilen gerekçelerin hukuki niteliği bulunmadığı gibi, iptal kararının 4734 sayılı kanunun temel ilkelerine açıkça aykırı olduğu, inşaat pursantaj cetvelinde farklı bir ihalenin adına yer verilmesinin yalnızca şekilsel bir hata olduğu, sehven yapılan ve içeriğe etkisi bulunmayan bir durumdan ibaret olduğu, ihale dokümanının esasına etkili bir unsur olmadığı gibi, ihalenin iptaline gerekçe teşkil edecek nitelikte bir hata olmadığı, pursantaj cetvellerinin yaklaşık maliyet esas alınarak hazırlanan ve anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde işin ilerleme oranlarına göre yapılacak ödemeleri gösteren yardımcı tablolar olduğu, cetvellerin teklifin esasını belirleyen ihale dokümanı niteliğinde olmadığı, sözleşme kapsamını genişletici veya taraflar aleyhine bağlayıcı belge niteliği taşımadığı, Yüksek Fen Kurulunun görüşünün de bu yönde olduğu, kat planında isimlendirilen kolonlar ile kolon açılımlarında yer alan kolon isimlerinin birbiriyle uyumsuz olduğu ve bu nedenle demir donatı hesabının sağlıklı bir şekilde yapılamadığı gerekçesinin hangi yapı grubuna, hangi kata veya hangi kolonlara ilişkin olduğunun somut biçimde belirtilmediği, her kata ait kolon aplikasyon planlarının projelerde yer aldığı, bu planlarda kolonların boyuna donatıları, etriyeleri, çap, adet ve aralık bilgilerinin açıkça ve teknik standartlara uygun biçimde gösterildiği, projelerin bütünlüğü içinde imalatın yürütülmesini veya donatı hesaplarının yapılmasını engelleyecek nitelikte teknik bir hata içermediği, projeler arasında teknik şartnamede yer almasına rağmen güvenlik yapısına ilişkin herhangi bir projenin bulunmadığı, dolayısıyla bu yapının yapılıp yapılmayacağı hususunun belirsiz olduğu gerekçesinin yersiz olduğu, mimari klasör içerisinde yer alan mahal listesinde “güvenlik” başlığı altında duvar, döşeme, çatı kaplama, kapı ve pencere gibi imalatlara yer verildiği, vaziyet planında “mevcut güvenlik” yapısının bulunduğunun belirtildiği, aynı şekilde mevcut idari binanın da iş sahası sınırları içerisinde yer aldığı vaziyet planı üzerinden tespit edildiği, işin yürütüleceği sahanın fiilen kullanılmakta olan bir tesis olduğu, güvenlik yapısının da halihazırda mevcut bulunduğu, yalnızca mimari mahal listesinde yenilenecek veya onarılacak imalatların öngörüldüğü, buna karşılık statik, elektrik veya mekanik projelere yer verilmediği, idarenin mevcut güvenlik binasının esas itibarıyla korunacağı, yalnızca mimari unsurların (örneğin iç kaplama, çatı, duvar gibi yapı elemanlarının) yenileneceği yönünde bir düzenleme yapıldığı, ihale dokümanında güvenlik yapısının yapılıp yapılmayacağına ilişkin belirsizlik bulunduğu yönündeki idare gerekçesinin teknik ve mevzuat açısından dayanaksız olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“İhale saatinden önce ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “İdarenin gerekli gördüğü veya ihale dokümanında yer alan belgelerde ihalenin yapılmasına engel olan ve düzeltilmesi mümkün bulunmayan hususların bulunduğunun tespit edildiği hallerde ihale saatinden önce ihale iptal edilebilir.

Bu durumda, iptal nedeni belirtilmek suretiyle ihalenin iptal edildiği isteklilere hemen ilân edilerek duyurulur. Bu aşamaya kadar teklif vermiş olanlara ihalenin iptal edildiği ayrıca tebliğ edilir. İhalenin iptal edilmesi halinde, verilmiş olan bütün teklifler reddedilmiş sayılır ve bu teklifler açılmaksızın isteklilere iade edilir. İhalenin iptal edilmesi nedeniyle isteklilerce idareden herhangi bir hak talebinde bulunulamaz.

İhalenin iptal edilmesi durumunda, iptal nedenleri gözden geçirilerek yeniden ihaleye çıkılabilir.” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir .” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dâhil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

**** “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ ...İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

…

İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. ” hükmü bulunmaktadır.

Anılan maddenin gerekçesinde “ Kanunun muhtelif maddeleriyle idareye verilen iptal yetkisinin itirazen şikayet incelemesine tabi tutulması idareyi ihale yapmaya zorlamak anlamına geleceğinden ve esasen iptal edilen ihaleden sonra aynı amaçla açılan ihalelerin de idari başvuruya konu edilmesi zaten mümkün olduğundan, idarenin ihalenin iptali işlemlerinin itirazen şikayete konu edilemeyeceği öngörülmekte, ancak idareye yapılan şikayet üzerine Kanunun 54 üncü maddesi uyarınca idare tarafından ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda veya 56 ncı maddesi uyarınca Kurul tarafından verilen kararların uygulanmasından kaçınmak için ihalenin iptaline karar verilmesi durumunda ise bu kararlara karşı doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi öngörülmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

**** İdare tarafından ihalenin ihale tarihinden sonra 03.11.2025 tarihli ihale komisyonu kararının ihale yetkilisince 06.11.2025 tarihinde onaylanması üzerine “ihale dokümanları üzerinde yapılan inceleme ve istekli tarafından yapılan teknik içerikli itirazlar neticesinde aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir:

1. İnşaat pursantaj cetvelinde farklı bir ihalenin adına yer verildiği,

2. Statik proje kat planında isimlendirilen kolonlar ile kolon açılımlarında yer alan kolon isimlerinin birbiriyle uyumsuz olması sebebiyle demir donatı hesabının sağlıklı bir şekilde yapılamadığı,

3. Projeler kısmında teknik şartnamede yer almasına rağmen güvenlik yapısına ilişkin herhangi bir projenin bulunmadığı, dolayısıyla bu yapının yapılıp yapılmayacağı hususunun belirsiz olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda belirtilen hususlar, ihale dokümanlarının bütünlüğünü ve teknik şartnamenin uygulanabilirliğini olumsuz yönde etkileyerek istekliler arasında eşit muamele ilkesinin sağlanmasını engellemektedir. Ayrıca, teknik şartnameye yönelik gelen itirazlar neticesinde yapılması gereken doküman değişiklikleri, ihale sürecinin sağlıklı yürütülmesini imkânsız kılmaktadır.” gerekçesiyle iptal edildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve düzenlemelerden, ihale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek bir hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği anlaşılmaktadır. Ayrıca anılan Kanun’un 5’inci maddesinde, Kanun kapsamında yapılacak ihalelerde, idarelerin rekabeti ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını sağlamakla yükümlü olduğu hüküm altına alınmış olup, bu bağlamda bahse konu kanun hükmüyle idarelere ayrıca bir sorumluluk yüklendiği anlaşılmaktadır. İdarelerin, kendilerine kanunla verilen bu sorumluluğu yerine getirilebilmesi için, ihale süreci içerisinde ihale işlemleri ile ilgili olarak alınacak kararlarda takdir haklarının bulunduğu, ancak bu takdir haklarının mutlak ve sınırsız olmadığı ve kamu yararı gerektiren durumlarda kullanılması gerektiği anlaşılmıştır. İdarenin ihalenin iptal gerekçeleri incelendiğinde;

İnşaat pursantaj cetvelinde farklı bir ihalenin adına yer verildiği gerekçesinin ihalenin iptaline neden olacak bir hata olmadığı, zira idare tarafından inşaat pursantaj icmalinde farklı bir işin adına yer verilmiş olsa da, pursantaj icmali incelendiğinde ana gruplar inşaat, mekanik ve elektrik tesisatı pursantaj toplamının 100’e eşit olduğu, alt gruplar pursantaj toplamlarının ise ilgili ana grup iş kalemlerinin pursantajına eşit olduğu, dolayısıyla söz konusu hatanın sözleşmenin yürütülmesi aşamasında bir soruna yol açacak nitelikte olmadığı,

Statik proje kat planında isimlendirilen kolonlar ile kolon açılımlarında yer alan kolon isimlerinin birbiriyle uyumsuz olması sebebiyle demir donatı hesabının sağlıklı bir şekilde yapılamadığı gerekçesinin hangi yapı grubuna, idare tarafından uyumsuzluğun hangi kata ve hangi kolonlara ilişkin olduğunun somut bir biçimde belirtilmemiş olması, demir donatı hesabında ne kadar belirsizliğe neden olabileceğine ilişkin bir hesaplama yapılmamış olması nedeniyle uygun olmadığı,

Projeler kısmında Teknik Şartname’de yer almasına rağmen güvenlik yapısına ilişkin herhangi bir projenin bulunmadığı, dolayısıyla bu yapının yapılıp yapılmayacağı hususunun belirsiz olduğu iddiasına ilişkin olarak, ihale dokümanı içerisinde teknik dokümanlar içindeki mimari dosyasındaki mahal listesinde güvenlik başlığı altında döşeme, süpürgelik, duvar, tavan, kapı, pencere, kasa, denizlik ve çatı kaplama imalatlarının yer aldığı, fakat güvelik yapısına ilişkin herhangi bir projenin ihale dokümanı kapsamında yer almadığı, başvuru sahibi tarafından mevcut güvenlik yapısının yenilenmesi ve onarılmasına ilişkin olduğu iddiasının uygun olmadığı, idare tarafından söz konusu hususun güvenlik yapısının yapılıp yapılmayacağı konusunda belirsizliğe yol açtığının ifade edildiği, dolayısıyla idarenin ihtiyacının mevcut yapının yenilenmesi veya onarılması olmadığı, genel olarak idarenin hukuka aykırı işlemlerini geri alma yetkine haiz olduğu, ihale dokümanına ilişkin belirsizlik her ne kadar ihale tarihinden sonra tespit edilmiş olsa da söz konusu husus nedeniyle oluşan belirsizliğin tekliflerin değerlendirilmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında uyuşmazlıklara neden olacak bir husus olduğu, dolayısıyla idarenin söz konusu iptal gerekçesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****