KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/046

Gündem No : 29

Karar Tarihi : 12.11.2025

Karar No : 2025/UY.I-2407

BAŞVURU SAHİBİ:

Gizem İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

KGM 16. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/419571 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 16.Bölge Müdürlüğü 166(İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

KGM 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 14.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 16.Bölge Müdürlüğü 166(İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gizem İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi’nin 02.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2025 tarih ve 196320 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2033 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) “Seksiyonel kapı yapılması (520 cm x 550 cm)” ve “Dekoratif Led 36 W Armatür” girdileri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, söz konusu fiyat teklifi ve dayanağı tutanakların teklif vermeye yetkili olan kişiler tarafından imzalanması gerektiği, fiyat teklifini veren şirkete ait imza beyannamelerinin sunulmadığı, teklif veren firmaya ait imza beyannamesinde yer alan imza ile fiyat teklifi ve EK-O.5 ile EK-O.6 tutanaklarındaki imzaların aynı olmadığı, teklif ve tutanakların yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, alınan fiyat tekliflerin bir kısmının vekâleten imzalandığı, ancak vekaleten imza atan kişiye ait imza beyannamelerinin sunulmadığı, fiyat teklifi ve tutanakları imzalayan meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin sunulmadığı, fiyat tekliflerinde yazılması gereken ibarelerin bulunmadığı veya yanlış yazıldığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında tutanağa konu malzemelerin ölçü birimlerinin yer almadığı, söz konusu durumun tutanakta yer alan mal miktarının tespitinin yapılabilmesine engel teşkil ettiği, fiyat tekliflerinin başvuru konusu ihaleye teklif veren isteklilerden alındığı,

Fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan tutanaklarda sadece 1 adet faturaya yer verildiği, salt ağırlıklı ortalama birim maliyet ya da ağırlıklı ortalama birim satış fiyatını düşük göstermek için tek bir fatura beyan edildiği, tutanaklarda tarih ve sayı kısımlarının doldurulmadığı veya yanlış doldurulduğu, tutanakların ihale ilan tarihinden önceki üç aylık veya ondan önceki üç aylık döneme ait olması gerekirken bu dönemler içerisinde olmadığı ve ilgili dönemlerin tutanakta belirtilmediği, maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat teklifi için; mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak sunulan fiyat teklifi için; teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması şartının sağlanmadığı, sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım/satış yapılmış olması şartının sağlanmadığı, fatura bilgileri tablosunda yer alan birim fiyat ile miktar çarpımı bulunan sonucun yanlış hesaplandığı, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, faturaların kime düzenlendiği ya da kimden alındığı hususu ile birlikte bu mükelleflere ait vergi numaralarına yer verilmediği,

“Dekoratif Led 36 W Armatür” girdisi için üçüncü kişiden fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunun “faturaya konu malın veya işin nevi” kısmında “Dekoratif Led 36 W Armatür” açıklamasına yer verildiği, ancak söz konusu faturanın esasen farklı güçteki led armatüre ilişkin olduğu,

“Seksiyonel kapı yapılması (520 cm x 550 cm)” girdisi için alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunun “faturaya konu malın veya işin nevi” kısmında “Seksiyonel Kapı Yapılması (520 cm X550 cm)” açıklamasına yer verildiği, ancak söz konusu faturada esasen bu ölçü ve teknik özelliklerde malın bulunmadığı, söz konusu faturanın itirazen şikayet başvurusunun ekinde sunulduğu, fatura üzerinde yapılacak incelemede faturada 5 adet farkı ebatlardaki endüstriyel panel kapı malzemesinin yer aldığının anlaşılacağı, idarece açıklanması istenen “Seksiyonel Kapı Yapılması (520 cm x 550 cm)” girdisinin söz konusu faturada yer alan “W;600 x H:500 Endüstriyel Panel Kapı” malzemesine ilişkin fiyatın esas alınarak açıklandığı, dolayısıyla farklı ölçü ve özellikteki kapıların ihale konusu işte açıklama istenilen iş kalemine uyarlanmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, bu durumun 4734 sayılı Kanun’da belirtilen yasak fiil ve davranışlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiği,

b) İdarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde yer verilen analiz formatlarındaki analiz girdi cins ve miktarlarının değiştirilerek açıklama yapıldığı, sunulan analizlerde aritmetik hata bulunduğu,

c) Açıklama kapsamında kullanılan birim fiyatların 2024 ve daha önceki yıllara ait olduğu ve bu birim fiyatların ihale tarihi itibariyle Yİ-ÜFE fiyat endeksleri esas alınarak güncellenmediği,

d) Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde idarenin metrajları ile isteklilerin metrajlarının birebir örtüşmesi beklenmemekle birlikte, aradaki metraj farkının makul kabul edilebilecek bir oranda olmasının gerektiği, ayrıca açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı ve avantaj sağlanıp sağlanmadığı hususu dikkate alınarak eksik gösterilen metrajların isteklinin teklif etmiş olduğu birim fiyatlar ile çarpılması sonucunda ortaya çıkan tutarın, isteklinin teklif rakamına eklendiğinde ihaleye teklif veren isteklilerin teklif sıralamasının değişmesine yol açması halinde teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

e) Açıklama istenilen ve istenilmeyen nakliye girdileri için nakliye mesafelerinin azaltılarak hesaplama yapıldığı, nakliyesi istenilen iş kaleminin yükleme boşaltma bedeli için analizlerde herhangi bir gider öngörülmediği, nakliye açıklama istenilmeyen analiz girdisi olsa dahi yükleme ve boşaltma için işçilik girdisinin açıklanması gerektiği,

f) Açıklama kapsamında sunulan kalemlerde % 10’un altında kar öngördüğü,

g) Anılan istekli tarafından açıklama istenilmeyen iş kalemleri için öngörülen tutarın, teklif tutarının % 10’undan daha düşük olduğu, öngörülen miktarlar ile birim fiyatların çarpımı sonucu çıkan rakamın 0,01 TL nin altında olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri** __**değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. ...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12 Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 16.Bölge Müdürlüğü 166.(İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2016E04-78-229333 ( - 166. (İliç) Şube Tesisleri),2025E04-239534-239535 ( - Tesis Onarımları)

d) Kodu:

e) Miktarı:

İdari Bina (1568 m2), İşçi ve Memur Yatakhanesi (1810 m2), Personel Barınma Binası (1484 m2), Tamir Bakım Atölyesi (703 m2), Araç Sundurma Binası (985 m2), Teknik Merkez (613 m2), Tuz-Rotmiks Deposu (913 m2), Akaryakıt-Yıkama Yağlama Binası (213 m2)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Erzincan/İliç” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır…” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin KGM 16. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü 166(İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi” olduğu, bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı indirildiği, 14.04.2025 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, Tarlak Yapı İnş. Mad. San. A.Ş. ve Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 2 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğu, idare tarafından teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere 29.04.2025 tarihinde EKAP üzerinden “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı gönderilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, 06.05.2025 tarihinde idareye yapılan e-şikayet başvurusu sonrasında teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere 12.05.2025 tarihinde EKAP üzerinden yeniden “Aşırı Düşük Teklif Sorgusu” konulu yazının gönderildiği ve 16.05.2025 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının yapılmasının istendiği, Tarlak Yapı İnş. Mad. San. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılmadığı, 04.06.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin açıklaması uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi Gizem İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan komisyon kararına karşı Gizem İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından şikayet ve itirazen şikayet başvurularında bulunulduğu, itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 16.07.2025 tarih ve 2025/UY.I-1535 sayılı Kurul kararı ile idarece açıklama istenecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi, birim fiyat analizlerinin temel girdilere kadar ayrıştırılması şeklinde analiz oluşturulmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,

İdare tarafından 29.08.2025 tarihli yazıyla Tarlak Yapı İnş. Mad. San. A.Ş. ve Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.nden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu yazının ekinde sıralı iş kalemleri listesi, sıralı analiz girdi tabloları, açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri, açıklama istenilen iş kalemleri listesinin yer aldığı, Tarlak Yapı İnş. Mad. San. A.Ş. tarafından açıklama sunulmadığı, 24.09.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunduğu ve ihalenin anılan isteklinin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Gizem İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. tarafından yapılan incelemeye konu itirazen şikayet başvurusunda, Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.ne ait aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığının iddia edildiği, bu kapsamda yapılan incelemede;

Başvuruya konu ihalede aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerden, 72 iş kalemi için açıklama istenildiği, EKAP üzerinden isteklilere 29.08.2025 tarihinde tebliğ edilen açıklama isteme yazısının ekinde, açıklama istenilen 72 kaleme ait analiz girdilerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

“Seksiyonel kapı yapılması (520 cm x 550 cm)” ve “Dekoratif Led 36 W Armatür” girdilerine ilişkin olarak yapılan açıklamanın üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılarak yapıldığı; söz konusu fiyat tekliflerinin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alındığı, açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin başvuruya konu ihaleye teklif veren isteklilerden alınmadığı, teklifler üzerinde teklif veren şirket yetkilisine ait imza ve meslek mensubunun bilgileri, TÜRMOB kaşesi ile imzasının yer aldığı, fiyat teklifi üzerinde ilgili tutanakların tarih ve sayı bilgisine yer verildiği, fiyat teklifinde yer alan birim fiyatın satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığına dair beyanın yer aldığı, fiyat tekliflerinde teklif konusu malzemeye ilişkin bilgilerin yer aldığı,

Açıklama kapsamında, fiyat tekliflerinin dayanağı olan 2 adet satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulduğu, tutanaklara esas alınan üç aylık sürenin 2024 yılı Eylül, Ekim ve Kasım ayları olduğu, söz konusu girdiler için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması şartının sağlandığı, tutanaklar üzerinde tarih ve sayı bilgisinin yer aldığı, söz konusu bilgilerin fiyat teklifinde belirtilen bilgilerle uyumlu olduğu, ayrıca tutanaklarda teklif veren şirket yetkilisine ait imza ve meslek mensubunun bilgileri, TÜRMOB kaşesi ile imzasının yer aldığı, ayrıca teklifin ekinde teklif veren üçüncü kişiye ait ticaret sicil gazetesi, imza sirküleri ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, tutanaklarda defter tasdik bilgilerinin yer aldığı, fatura bilgileri tablosunda fatura alıcısının bilgilerine yer verildiği, fiyat teklifi ve dayanağı tutanaklarda açıklama konusu malzemenin ölçü biriminin yer aldığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, “Dekoratif Led 36 W Armatür” ve “Seksiyonel kapı yapılması (520 cm x 550 cm)” girdileri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, başvuru sahibi tarafından fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunun “faturaya konu malın veya işin nevi” kısmında yer alan malzemeler ile faturada yer alan malzemelerin farklı özelliklerdeki malzemeler olduğunun iddia edildiği, söz konusu iddiaya yönelik olarak yapılan incelemede fiyat teklifleri ve dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanakları üzerinde imza ve kaşesi bulunan meslek mensuplarından 24.10.2025 tarihinde iddia konusu faturaların aslı veya onaylı suretlerinin istendiği, “Dekoratif Led 36 W Armatür” girdisi için Tira Aydınlatma San. Tic. A.Ş.den alınan 08.05.2025 tarihli fiyat teklifi ve dayanağı tutanakta imza ve kaşesi bulunan meslek mensubundan karar tarihi itibarıyla cevap gelmediği,

“Seksiyonel kapı yapılması (520 cm x 550 cm)” girdisine ilişkin maliyetlerin tevsiki amacıyla Çobanlar End. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. firmasından alınan 02.09.2025 tarihli fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fatura bilgileri tablosu kısmında beyan edilen 24.09.2024 tarihli ve "ARS2024000000176" numaralı faturanın başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet başvurusunun ekinde sunulduğu,

Söz konusu iddiaya yönelik olarak yapılan inceleme kapsamında, 24.10.2025 tarihli ve “E-13983960-101.01.02-81478” sayılı yazı ile açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifi ve dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı üzerinde imza ve kaşesi bulunan meslek mensubundan iddia konusu faturanın aslı veya onaylı sureti istenmiş olup 04.11.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 24.09.2024 tarihli ve "ARS2024000000176" numaralı fatura üzerinde yapılan incelemede, istekli tarafından fatura bilgileri tablosunda faturaya konu girdinin “Seksiyonel kapı yapılması (520 cm x 550 cm)” olarak beyan edilmesine karşın, sunulan faturada esas alınan birim fiyata konu malın “1- W:600'H:500 ENDÜSTRİYEL PANEL KAPI

2- W500*H:500 ENDÜSTRİYEL PANEL KAPI

3- W800*H:500 ENDÜSTRİYEL PANEL KAPI

4- W.700*H:500 ENDÜSTRİYEL PANEL KAPI

5- W.450‘H:450 ENDÜSTRİYEL PANEL KAPI” şeklinde olduğunun görüldüğü, fiyat teklifi ve ekinde beyan edildiği gibi “Seksiyonel kapı yapılması (520 cm x 550 cm)” şeklinde bir satışın bulunmadığı, fiyat teklifi ve tespit tutanağı ile dayanak faturadaki girdinin farklı olduğu anlaşıldığından anılan girdiye ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun kabul edilemeyeceği anlaşıldığından aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

**** Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yer alan analizlerin idarece verilen analiz formatına uygun olduğu, analizlerde yer alan girdi ve miktarların değiştirilmediği, aritmetik hata yapılmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Açıklama kapsamında sunulan analizlerde yer alan 10.300.1045 poz numaralı “Akrilik esaslı su bazlı yarı mat antibakteriyel boya” ve 10.300.1053 poz numaralı “Silikon esaslı su bazlı grenli/tekstürlü dış cephe kaplaması” girdileri dışındaki analiz girdilerinin tamamının Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları kullanılarak açıklandığı, anılan poz numaralı girdilere ilişkin olarak 2025 yılında yayımlanmış birim fiyat bulunmadığından 2024 yılı fiyatlarının Yİ-ÜFE oranları esas alınarak güncellendiği ve söz konusu fiyatların üzerinde fiyat öngörülerek açıklama yapıldığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (d) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarları karşılaştırıldığında, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilen metrajların açıklama istenilen 72 adet iş kaleminden; 46 adedinde idarenin metrajından fazla olduğu, 11 adedinin idarenin metrajıyla aynı olduğu, 15 kalemde ise isteklinin metrajının idare metrajından 0,17-3,47 oranları arasında daha düşük olduğu, ancak yapılan hesaplamada 72 iş kaleminin tamamında idarece öngörülen miktarlar ile anılan istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpılması sonucunda istekli aleyhine tutar farkı oluştuğu, dolayısıyla söz konusu durumun anılan isteklinin lehine fiyat avantajı oluşturmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Açıklama istenilen nakliye girdilerine ilişkin olarak, nakliye formülleri kullanılarak oluşturulan analizlerle açıklama yapıldığı, söz konusu nakliye formüllerinde idarenin belirlemiş olduğu nakliye mesafelerinin birebir dikkate alındığı, idare tarafından hazırlanan analizlerde “yükleme” ve/veya “boşaltma” şeklinde girdiler yer almadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (f) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Analizlerin tamamında Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesine uygun olacak şekilde %10’un üzerinde yüklenici karının belirlendiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (g) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, açıklama istenilen 72 iş kalemi için 229.291.221.120 TL, açıklama istenilmeyen iş kalemleri için 26.056.325,880 TL bedel öngörüldüğü, bu bedelin anılan isteklinin teklif bedelinin (255.347.547,00 TL x 0,10= 25.534.754,7 TL) %10’undan az olmadığı ve açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülmediği**** anlaşıldığından bahse konu hususlarla ilgili açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****