KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/044

Gündem No : 35

Karar Tarihi : 05.11.2025

Karar No : 2025/UY.I-2372

BAŞVURU SAHİBİ:

Hasdeniz Yapı İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/711503 İhale Kayıt Numaralı “Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi Necmettin Erbakan 16 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi İkmal ve 200 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından 18.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi Necmettin Erbakan 16 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi İkmal ve 200 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Hasdeniz Yapı İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 18.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 07.10.2025 tarih ve 196063 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2024 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan HIVA Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. - Ensar Ertaşlar İnş. İzal. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı HIVA Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen NVN İnş. Paz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a yüklenmediği, pay defteri ve yönetim kurulu karar defterindeki bilgilerin birbiriyle ve EKAP’taki bilgilerle uyuşmadığı, şirkete ait pay defteri ile yönetim kurulu karar defterlerinin usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, EKAP’a yüklenen pay defterinin pay sahiplerinin tamamını içermediği ve pay sahiplerinin adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, unvan ve adres bilgilerinin de yer almadığı, pay defterinin açılış onayı ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, pay devirlerinin şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği,

2. İhale üzerinde bırakılan HIVA Grup İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. - Ensar Ertaşlar İnş. İzal. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen NVN İnş. Paz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Özel analiz iş kalemi olarak fiyatı açıklanması istenilen iş kalemlerinin üçüncü kişiden alınan fiyat teklifleri ile açıklandığı, ancak bu iş kalemlerinin de analiz girdilerinden oluştuğu ve bu girdilerin bir kısmının özel girdilerden olduğu, dolayısı ile bu iş kalemlerine ilişkin fiyatın her girdi bazında açıklanması veya analiz girdisi bazında fiyat teklifi alınması gerektiği halde analiz girdileri üzerinden değil iş kalemi özelinde fiyat teklifi alındığı, bu nitelikte yapılan fiyat açıklamasının Tebliğ’in 45’inci maddesinde belirtilen yöntemlere uygun olmadığı,

b) Makine tesisat ile montaj gerektiren iş kalemlerinin malzeme ve montaj işçiliği şeklinde iki ayrı satırda gösterilerek açıklama yapılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin bu iş kalemlerinde aktarılan nitelikte fiyat açıklaması yapmadığı, bu iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin ise bu ayırım yapılmadan alındığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinde malzeme ve esaslı işçiliklerin ayrıştırılmadığı, analizlerde bu ayırıma yer verilmediği,

c) Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ihale konusu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınmadığı, fatura bilgileri tablosunda yer alan bilgiler ile fatura bilgilerinin uyumlu olmadığı, alınan fiyat teklifinin ihale ilanının yapıldığı aydan önceki ilk üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olması gerektiği halde tekliflerde bu koşulun sağlanmadığı, bu nitelikte yapılacak açıklamaların aktarılan süre içinde olmakla birlikte birbirini takip eden 3 aylık süreyi aşmamış olması gerektiği, fiyat tekliflerinin 3 aylık periyotları aşacak şekilde alındığı,

Fatura bilgileri tablosunda belirtilmesi gereken alıcı bilgileri ile VKN bilgilerinin yer almadığı, fiyat teklifine dayanak gösterilen belgede yer alan malın/hizmetin cinsi ile açıklama yapılan mal/hizmet cinsinin aynı olmadığı, miktarlara bakıldığında ise fiyat teklifine konu mal/hizmet satışının beyan edilen döneme ilişkin miktarının en az ihale konusu mal ve hizmetin 1/20’sini karşılaması gerektiği halde bu koşulun sağlanmadığı, fiyat teklifi ve tutanak ekinde yer alan kanıtlayıcı belgelerin asıl belge değil fotokopi olduğu, fatura bilgileri tablosunda yer alan birim ile fiyat teklifindeki birimlerin farklı olduğu, farklı birimlerin ikame yolu ile karşılanmasının mümkün olmadığı,

d) Fiyatı açıklanan iş kalemlerinin aktarmalı analiz esas alınarak açıklandığı, aktarmalı analiz içinde işçilik, makine ve malzeme girdileri bulunduğu, bu girdilerin fiyatlarının münferiden açıklanması gerekirken girdilerin tamamını kapsayacak şekilde verilen fiyatın aktarmasız iş kalemi analiz fiyatı olmadığı, anılan isteklilerin bu nitelikte yapılan fiyat açıklamalarının mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,

e) KİGT’nin 45.1.3 maddesi gereğince analiz sunulması zorunlu olmayan ve kamu kurum ve kuruluşlarının yayınlanmış birim fiyatları üzerinden açıklama yapacak isteklilerin kardan arındırılmış maliyete azami %10 kar ilave etmek suretiyle iş kalemi fiyatının belirlenmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamasında bu hususa dikkat edilmediği,

f) Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesinin zorunlu olmadığı, ancak sorgulanmayan bu iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olmaması gerektiği halde idarece fiyatı açıklanması istenilmeyen bu iş kalemlerinin tutarının anılan isteklilerin teklif tutarlarının %10’unu karşılamadığı,

g) Analize dayalı olarak açıklanan iş kalemi analizlerinde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılması gerekirken bu yuvarlama işlemi yapılmadan fiyatların hesaplandığı,

h) Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceği, ancak anılan istekliler tarafından fiyatı açıklanması istenilmeyen analiz girdileri için öngörülen tutarın bu şartı sağlamadığı, analizlerdeki bu girdi fiyatlarının sıfır olarak yer aldığı, girdi tutarının bir kuruşun altında hesaplandığı,

ı) Akaryakıt girdisine ilişkin yapılan açıklamaların, EPDK tarafından yayımlanan İstanbul İli, Avrupa Yakasında Bulunan Bayiler Adına Beyan Edilmiş Fiyatların Ortalamasını Yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında olacak şekilde yapıldığı, ayrıca bu fiyatın KDV’den arındırılmış olmasına rağmen, motorinin kilograma dönüştürülmesi için kullanılacak katsayının 0,8200 kg/lt - 0,8450 kg/lt aralığında bir katsayı seçilerek yapılması gerektiği halde, litreden kilograma dönüşüm formülünün, belirtilen aralıkta bir katsayı kullanılmadan yapıldığı ve kendisine fiyat avantajı sağlandığı, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklamasında, KDV ayrıştırılırken de virgülden sonraki rakamların da lehe sonuç doğuracak şekilde yuvarlandığı,

i) İşçilik maliyetlerinde ihale tarihinde yürürlükte olan 2025 yılı için açıklanmış olan 115,58 TL/saatlik asgari ücretin altında işçilik birim fiyatı öngörüldüğü,

j) Hazır beton iş kalemi için fiyat teklifi alınan firmanın inşaat alanına uzaklığını gösterir veya mesafeyi tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13 maddesi gereği nakliye girdilerine ilişkin mesafe açıklamalarının belgelendirilmesi gerektiği,

k) Açıklama istenilen nakliyelere ilişkin yapılan açıklamada, malzeme yoğunluklarının Teknik Şartname’de yer alan yoğunlukların altında bulunduğu, nakliye mesafelerinin nakliye formüllerinde doğru kullanılmadığı K katsayısının cari değer olmadığı, mesafesi kısa gösterilen nakliyelere ilişkin mesafenin resmi kurumlar ile belgelendirilmediği gibi idarece belirlenen mesafelere de uygun olmadığı,

l) Beton harcı için alınan fiyat teklifinin, KİGT’nin öngördüğü ve bu araçların karayolları nakliyesi için öngörülen azami mesafelerin üzerinde olduğu, bu haliyle alınan fiyat teklifinin uygun olmadığı, idarece istenen beton sınıflarının gri renkte beton harcı olmasına rağmen isteklinin gri renk beton fiyatı almadığı, rayiç olarak kullanılan fiyatın ise gri renkli beton rayici olmadığı,

m) İş kalemleri arasında yer alan ve amortismana dayalı açıklanan fiyatın kabul edilebilmesi için amortisman süresinin dolmuş olması ayrıca makine ekipmanların isteklinin demirbaşına kayıtlı olması gerektiği,

n) İdarece özel/paçal iş kalemi niteliğinde hazırlanan 15.160.1004/Ö poz numaralı “Ø 14- Ø 28 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması”, 15.160.1003/Ö poz numaralı “Ø 8- Ø 12 mm nervürlü beton çelik çubuğu, çubukların kesilmesi, bükülmesi ve yerine konulması” vb. iş kalemlerinde idarece hesaplanan miktar ile anılan istekliler tarafından hesaplanan miktarın makul kabul edilemeyecek derecede farklı olduğu, ayrıca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı birim fiyatlarına göre anılan iş kalemleri ve benzer iş kalemlerinde nakliye ve yükleme-boşaltma bedellerinin ayrıca gösterilmesi gerekirken gösterilmediği,

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin hem ihaleye katılımda yeterlik kriterlerini sağlamadıkları hem de aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçeleriyle tekliflerinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

**** İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “…(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,

İhale ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

…

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur...” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Gerçek veya tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3 (Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Anonim şirketlerde, ilgili mevzuatına göre yapılan işlemler sonucunda ortaklar ve ortaklık oranlarının aynı kalması şartıyla, bu işlemlere ilişkin belgelerin EKAP’a yüklenmemesi durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılmaz. Ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

1) (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)

2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

…

e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, teklif mektubu standart formu ekinde yer alan iş ortaklığı beyannamesi,...” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “...31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır…” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İhale komisyonunun 10.09.2025 onay tarihli kararı ile başvuruya konu “Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi Necmettin Erbakan 16 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi İkmal ve 200 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi”nin Hiva Grup İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi - Ensar Ertaşlar İnşaat İzolasyon Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak ise Nvn İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin belirlendiği anlaşılmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Hiva Grup İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosunun iddia konusu hususa ilişkin kısmı aşağıdaki şekilde doldurulmuştur.

199467-1801-00050_Ortaklara Ait Bilgiler.doc uzantısından; ortaklara ait bilgilerin yer aldığı “Ticaret Sicili Bilgileri Sorgulama Sonucu” başlıklı belgeye erişilmiş olup ve söz konusu belgede şirketin ortaklarının; 420/840 ortaklık oranı ile Hamza Özdemir, 420/840 ortaklık oranı ile Murat Ertaş olduğu anlaşılmıştır.

EKAP platformuna ilgili şirket tarafından yüklenmiş 03.02.2025 toplantı tarihli yönetim kurulu kararından şirket ortaklarının; 420/840 ortaklık oranı ile Hamza Özdemir ile Murat Ertaş olduğu görülmüştür. Söz konusu ilgililere ilişkin pay defterlerinin 03.02.2025 tarihli yönetim kurulu kararında belirtilen pay tutar ve oran bilgisini doğrular nitelikte olduğu tespit edilmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Nvn İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosunun iddia konusu hususa ilişkin kısmı aşağıdaki şekilde doldurulmuştur.

821535-1801-00024_Ortaklara Ait Bilgiler.doc uzantısından; ortaklara ait bilgilerin yer aldığı “Ticaret Sicili Bilgileri Sorgulama Sonucu” başlıklı belgeye erişilmiş olup ve söz konusu belgede Hamiline Yazılı Hisselerin Oranı: % 100 bilgisinin yer aldığı ancak Ortaklara Ait Bilgiler kısmının boş olduğu görülmüştür.

EKAP platformuna ilgili şirket tarafından yüklenmiş ticaret sicil tasdiknamesinden şirketin türünün tek pay sahipli anonim şirket olduğu anlaşılmıştır.

**** Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden, tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP’tan alınacağının düzenlendiği, ancak anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yüklenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının pilot ortağı tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ortaklara ilişkin pay defteri ile yönetim kurulu karar defterinin EKAP sistemine yüklendiği, söz konusu belgelerdeki ortak ve ortaklık oranı bilgilerinin birbiriyle uyumlu olduğu anlaşıldığından bu yöndeki iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan iddianın “ şirkete ait pay defteri ile yönetim kurulu karar defterlerinin usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, pay sahiplerinin adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, unvan ve adres bilgilerinin de yer almadığı, pay defterinin açılış onayı ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, pay devirlerinin şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği ” kısımlarıyla ilgili 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan ihale mevzuatında yapılmış bir düzenleme olmadığı, sadece pay defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yüklenmesinin yeterli görüldüğü değerlendirmesiyle iddianın bu kısmının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan belgelerde ise ortak ismi yer almamakla birlikte, anılan şirketin tek ortaklı bir anonim şirket olduğu, yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yüklenmesi koşulunun tek ortaklı anonim şirketlerde geçerli olmadığı, dolayısıyla anılan istekli tarafından sunulması zorunlu olmayan belgelere yönelik başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte olan**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. …” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi Necmettin Erbakan 16 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi İkmal ve 200 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi

…

e) Miktarı: Betonarme Bodrum+Zemin+3 Katlı Lise (5.200-M2) ve Betonarme Bodrum+Zemin+3 Katlı Pansiyon (5.654-M2) Yapım İşi (İnşaat, Elektrik, Mekanik ve Çevre Düzenlemesi İmalatları)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır…” düzenlemesi,

**** Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Kahramanmaraş Yatırım İzleme Müdürlüğü tarafından anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Kahramanmaraş Onikişubat İlçesi Necmettin Erbakan 16 Derslikli Anadolu İmam Hatip Lisesi İkmal ve 200 Kişilik Pansiyon Binası Yapım İşi” ihalesinde; 10.09.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararından, sınır değer olarak belirlenen 233.871.346,77 TL’nin altında ihale dokümanına uygun teklif veren 4 isteklinin olduğu, bunlardan 3’ünden 28.07.2025 tarihli yazı ile 1’inden ise 06.08.2025 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, her iki yazı ekinde açıklama istenmeyen analiz girdileri, açıklama istenilen inşaat, elektrik, makine tesisatı iş kalemleri ile analiz formatının yer aldığı, 2 isteklinin teklifinin açıklama sunmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Hiva Grup İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi - Ensar Ertaşlar İnşaat İzolasyon Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması uygun bulunarak ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Nvn İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. .

**** Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen yapım ihalelerinde idarelerin ihale dokümanı kapsamında, anahtar teslimi götürü bedel işlerde, iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının ise belirtilmediği analiz formatları ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarını hazırlayıp isteklilere vermesi gerektiği,

İhale aşmasında ise, ihale komisyonlarının verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplayacağı, hesaplanan tutarın altında olan tekliflerin, aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği, bu teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilerek yazılı olarak isteneceği, yazıda ve/veya yazı ekinde; açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri, açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler ile eğer varsa ve ihale dokümanı kapsamında yer almıyor ise kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Şikayete konu ihalede, idarece teklifi aşırı düşük olan isteklilere gönderilen belgeler incelendiğinde, 67 inşaat,11 elektrik tesisatı ve 3 makine tesisatı olmak üzere 81 iş kaleminin açıklanmasının istenildiği, 67 adet inşaat iş kaleminin içinde 25 adet “…/Ö başlıklı ” (15.125.1005/Ö, 15.160.1003/Ö, 15.300.1001/Ö1 vb.) iş kaleminin yer aldığı, söz konunu iş kalemlerin yaklaşık maliyet hesabında yer alan ayrıntılı analizlerine bakıldığında; kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış iş kalemlerindeki analiz girdilerine ek olarak nakliye girdisinin eklendiği anlaşılmıştır. Bu şekilde özel poz haline getirilen iş kalemlerindeki nakliye mesafeleri ise ihale dokümanı kapsamındaki “nakliye mesafe tutanağı” başlığı altında belirlenmiştir.

Tebliğ’in yukarıda açıklanan maddeleri uyarınca idarece bu şekilde hazırlanan iş kalemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri diğer bir ifadeyle özel iş kalemleri niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin ön şartının, aşırı düşük teklif sorgulama işlemi için isteklilere verilen belgelerin aktarılan Tebliğ açıklamalarına uygun hazırlanması olduğu değerlendirilmektedir.

Başvuruya konu ihalede, idarece aşırı düşük teklif açıklaması talep edilen yazı ekinde, açıklama istenilen iş kalemleri arasında özel iş kalemi niteliğinde olduğu değerlendirilen iş kalemlerine ilişkin analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının yer almadığı görülmüştür.

Bu itibarla aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, idarece özel iş kalemleri (kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan) için analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının hazırlanıp ihale dokümanına uygun teklif veren sınır değerin altındaki isteklilere gönderilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı dikkate alındığında başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun hükmünün öngördüğü “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulu gerçekleşmediğinden başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, özel iş kalemleri için analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının hazırlanıp ihale dokümanına uygun teklif veren sınır değerin altındaki isteklilere gönderilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****