KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/043

Gündem No : 23

Karar Tarihi : 30.10.2025

Karar No : 2025/UY.I-2316

BAŞVURU SAHİBİ:

Antalya Yol San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kepez Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1415320 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüz Yatırım Programında Yer Alan Yolların Asfaltının Yaptırılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kepez Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 21.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüz Yatırım Programında Yer Alan Yolların Asfaltının Yaptırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Antalya Yol San. Tic. A.Ş.nin 26.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.10.2025 tarih ve 196469 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2039 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde yer alan "Antalya Büyükşehir Belediyesi merkezine en fazla 50 km mesafede bulunan asfalt üretim tesisine sahip olunması" şartının hem teknik olarak hem de hukuki çerçevede uygulanabilir, orantılı ve eşitlik ilkesine uygun olmadığı, şöyle ki;

- İdarece verilen cevapta söz konusu mesafe ve tesis zorunluluğunun gerekçesi olarak "malzemenin plent altından idare tarafından alınacağı, sürekli malzeme alınacağı ve işlerin hızla tamamlanması gerektiği" ifadelerine yer verildiği, ancak bu gerekçenin işin toplam kapsamı ile bağdaşmadığı, başvuru konusu ihale kapsamında yer alan 6 kalem iş kaleminden sadece 32.000 ton “plent altı bitümlü sıcak karışım asfalt betonu alınması (nakliye idareye aittir)” iş kaleminin sürekli ve idare tarafından alınacak malzeme niteliğinde olduğu, buna karşılık yaklaşık 191.000 tonluk diğer 5 iş kaleminin tamamında nakliye maliyetlerinin yükleniciye ait olduğu, bu durumda ihale konusu tüm işin %85’ten fazlasının nakliyesi yükleniciye ait iken, yalnızca bir kalem iş için getirilen 50 km'lik mesafe sınırlamasının genel şartnameye uygulanmasının açıkça ölçüsüzlük ve orantısızlık oluşturduğu,

- Bahse konu en fazla 50 km mesafe şartının, teknik bir zorunluluktan ziyade, bölgesel rekabeti sınırlandıran ve belirli firmaları kayırıcı nitelik taşıdığından kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

2. İhale konusu iş incelendiğinde, “plent altı asfalt alımı” niteliğindeki mal alımına ilişkin iş kalemi ile diğer kalemler kapsamındaki asfalt serimi, nakliyesi ve yapımı gibi yapım işlerinin aynı ihale içinde yer alma durumunun kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu,

- İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde belirtilen ortak girişimlerde her ortak adına ayrı asfalt tesisi ruhsatı sunulmasının zorunlu tutulması hususunun hukuka aykırı olduğu, kamu ihale mevzuatına göre, iş ortaklıklarında teknik yeterlilik belgelerinin işin niteliğine göre sadece ilgili işi üstlenen ortak tarafından sunulabilmesinin mümkün olduğu, her ortağın ayrı ayrı asfalt tesisi kurmasının işin doğasına aykırı olduğu, söz konusu şartın ihaleye katılımı keyfi biçimde sınırlandırdığı,

- İdari Şartname’de ihalenin en avantajlı teklif sahibinin belirlenmesinde fiyat dışı unsurların da kullanılacağının belirtildiği ve buna ilişkin puanlama sistemini içeren tablo ve puanlama yönteminin teknik sorunlar içerdiği, oranların yüzdelik (%) ifadesiyle verilmesinin hesaplamayı geçersiz kıldığı, dokümanda oranların “%0,4287” gibi yüzdelik ifadelerle belirtildiği, bu haliyle oranlar aslında “%0,4287 - 0,004287 (on binde 4,287)”, “%0,524 - 0,00524 (on binde 5,24)” şeklinde olduğu, bu kadar küçük oranlara göre teklif oluşturmanın, teklifin bu aralıklarda kalmasını sağlamanın ve EKAP sistemi üzerinden otomatik olarak yapılacağı belirtilen FDU puan hesaplamasının neredeyse imkânsız olduğu,

- Kendilerinin ihale konusu işin niteliğine ve teknik gerekliliklerine uygun olarak üretim ve lojistik altyapısına sahip olmalarına rağmen yalnızca şu an itibariyle 50 km sınırı içinde sabit ve çalışır durumda tesis gösterilememesi nedeniyle ihaleye katılımlarının fiilen engellendiği, Burdur il sınırları içinde faal, ruhsatlı, çalışır vaziyette asfalt plent tesislerinin bulunduğu, anılan tesiste yapılan asfalt üretimi ve sıcak asfalt seriminin, gerekli teknik önlemler alınmak suretiyle, asfaltın uygulama sıcaklığını koruyarak teknik şartnamelere uygun biçimde gerçekleştirilebileceği, ayrıca Antalya İli Döşemealtı Organize Sanayi Bölgesi 1. Kısım’da oldukları arazilerinin mevcut olduğu, söz konusu arsa içinde asfalt plenti kurulmasına yönelik Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu sürecinin tamamlanmak üzere olduğu, ayrıca gerek görülmesi halinde Antalya ilinde sabit veya mobil plent kurulumu için hazır altyapılarının olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı beşinci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.

(6) Ortak girişimin yeterli bulunması ortakların her birinin ayrı ayrı yeterli bulunduğunu göstermez ve ön yeterlik değerlendirmesi sonucu yeterli görülen ortak girişimin ihaleden önce bozulması halinde davet mektubu geçersiz sayılır...” hükmü,

“Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İhale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez.

(2) İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yürütülebilmesi için kendi malı olması gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da ihale konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir.

(3) İsteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da (Değişik ibare: 12/06/2015-29384 R.G./2. md.; Mülga ibare: 13/06/2019-30800 RG/ 5. md., yürürlük: 23/06/2019) yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

…

(5) İş ortaklığında, tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortakların biri veya birkaçı tarafından sağlanır. Konsorsiyumda, tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir…” hükmü,

“Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “ (1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

__

__

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü yer almaktadır.

Yönetmelik’in bahse konu 41’inci maddesinin ilk fıkrasına ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 9’uncu maddesinde “9.1. İhale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmez.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” yönünde açıklama yapılmıştır.

İhale ilanının ikinci maddesinde ihale konusu işin niteliği “Toplam 6 ayrı iş kalemi ile yatırım programında yer alan yolların asfaltının yaptırılması” şeklinde tanımlanmıştır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin ilanın “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 4’üncü maddesinin “İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler” başlıklı alt bendinde “İş Yeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatı” ifadesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Müdürlüğümüz Yatırım Programında Yer Alan Yolların Asfaltının Yaptırılması İşi

b) Türü: Yapım işi

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: Toplam 6 ayrı iş kalemi ile yatırım programında yer alan yolların asfaltının yaptırılması Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Belediyemiz sınırları içerisinde bulunan muhtelif mahallelerin cadde ve sokakları” düzenlemesi,

“Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3.2. İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

7.3.2.1. İş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde, her bir ortak tarafından 7.3.2 nci maddede yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dâhildir.

25.2. 25.1 inci maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

33.1.1. Hesaplamada Kullanılacak Formül: Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı
İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken;
Toplam Puan = (Teklif Tam Puanı - (´Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı-Teklif Fiyatı´ X Teklif Tam Puanı / Sınır Değer Üzerindeki İlk Geçerli Teklif Tutarı)) + Fiyat Dışı Unsur Puanı
Teklif Fiyat Puanı:75
Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:25
Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: İsteklinin Teklifi ile Yaklaşık Maliyet Yapısının Birbiri ile Uyumu
(Alınabilecek Azami FDU Puanı: 25 )

Aşağıda, teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinden seçilen kaleme/kalemlere ilişkin asgari ve azami oranlar belirlenmiştir. İsteklinin teklif cetvelinde seçilen bu kalemlere verilmiş olan teklifler, isteklinin ihaleye vermiş olduğu toplam teklife oranlanarak 100 ile çarpılacak, bulunan oran o kalem için belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalıyorsa istekli o kalem için belirlenen fiyat dışı unsur puanını alacaktır.

Bu işlem sırasında hesaplanan oranda herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmayacaktır.
İş kalemlerinde gruplama yapılmış olması halinde, gruba dahil olan kalemlere istekli tarafından teklif edilen tutarların toplamının, isteklinin ihaleye vermiş olduğu toplam teklife oranlanarak 100 ile çarpılması sonucu bulunan oran, o grup için belirlenen asgari oran ile azami oran arasında kalıyorsa, istekli o grup için belirlenen fiyat dışı unsur puanını alacaktır.

Bu işlem sırasında hesaplanan oranda herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmayacaktır. Bu yönteme ilişkin işlemler, belirlenen bütün kalemler için isteklilerin teklif cetveli esas alınarak EKAP tarafından otomatik olarak yapılacak ve toplam fiyat dışı unsur puanları hesaplanacaktır.
Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?: Hayır
Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?:Hayır

İş ortaklıklarında ortaklık oranları dikkate alınmadan istekli bazında fiyat dışı unsur puanlaması yapılacaktır.

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması| Asgari Oran| Azami Oran| Fiyat Dışı
Unsur Puanı
---|---|---|---
Asfalt Kazıma Makinesi ile bitümlü karışım kaplamaların kazılması (Nakliye dahil)| 0,04%| 0,0489%| 2,5
Plent-Miks Temel Yapılması| 0,0359%| 0,0439%| 2,5
Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (her türlü nakliye dahil)| 0,0855%| 0,1046%| 5
Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Yaptırılması (her türlü nakliye dahil)| 0,4287%| 0,524%| 5
Asfalt Betonu ile Yama ve Onarım Yaptırılması (her türlü nakliye dahil)| 0,2085%| 0,2548%| 5
Plent Altı Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Betonu Alınması (Nakliye İdareye Aittir.)| 0,1009%| 0,1234%| 5

” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23’üncü maddesinde “23.1. Yüklenici, 23.3. maddesi uyarınca, İdareye bildirdiği teknik personelin onaylandığının kendisine bildirildiği tarihten itibaren aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.

__

__

23.2. Yüklenici, yukarıda adet ve mesleki unvanı belirtilen teknik personeli idareye süresinde bildirmediği veya iş programına göre iş başında bulundurmadığı takdirde;

__

__

ceza müteakiben düzenlenecek ilk hakedişten kesilir. Bu cezalar, yüklenicinin cezalı çalıştığı süre içerisinde yukarıdaki yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde de uygulanır.

__

__

23.3. Teknik personelin idareye bildirilmesi ve iş yerinde bulundurulmasıyla ilgili hususlarda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.

23.4. Yüklenici, işe başlama tarihinden itibaren aşağıda cinsi, çeşidi, adedi ve kapasitesi belirtilen makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak iş yerinde bulundurmak zorundadır.

” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Kepez Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 21.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ve birim fiyat teklifi alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Yatırım Programında Yer Alan Yolların Asfaltının Yaptırılması” yapım işi ihalesi olduğu, rapor tanzim tarihi 23.10.2025 itibarıyla idarece alınmış olan ihale komisyonu kararı bulunmadığı görülmüştür.

İtirazen şikâyet dilekçesinde, İdari Şartname’nin yukarıda yazılı 7.3.2’nci maddesindeki istekliler tarafından, kendi adlarına düzenlenmiş Antalya İli sınırları içerisinde kurulu, çalışır vaziyette ve Antalya Büyükşehir Belediyesi merkezine en fazla 50 km mesafede bulunan asfalt üretim tesisine ait işyeri açma ve çalışma (GSM) ruhsatının tevsik edilmesinin zorunlu olduğuna ilişkin düzenlemenin, yalnızca bir kalem iş için getirilen 50 km'lik mesafe sınırlamasının genel şartnameye uygulanmasının açıkça ölçüsüzlük ve orantısızlık oluşturduğu, teknik bir zorunluluk olmadan düzenlenen, bölgesel rekabeti sınırlandıran ve belirli firmaları kayırıcı nitelik taşıdığı gerekçeleriyle mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmüş, söz konusu iddialara istinaden idarece verilen şikayete cevapta “…Belirtilen iddialarınızın incelenmesi neticesinde; 1- İhale ilanının 4.3.2’inci maddesinde yapılan düzenleme ile ilgili olarak, birim fiyat teklif cetvelinin 6’ncı kaleminde malzemenin plent altından idare tarafından alınacağı açık olarak belirtilmiş olduğu görülmekte olup, idarelerin ihalelerde İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanmasını sağlamakla sorumlu olduğu, 680 günlük ihale konusu iş kapsamında sürekli bir biçimde asfalt malzemesine ihtiyaç duyulacağı ve bu malzemenin tedarikinin güvenli ve arzu edilen şartlarda olması gerektiği dikkate alındığında, dokümanda istenilen üretim tesisine ait İşyeri Açma ve Çalışma (GSM) Ruhsatının mevzuat gereği zorunlu olduğu, ruhsatı bulunmayan üretim tesislerinin ruhsatsız çalışmadan kaynaklı yaşanabilecek sorunlarda, idaremizin iş programında aksamalar yaşanacağı ve malzeme temininde sıkıntılar olabileceği düşünüldüğünde, yapılan düzenlemenin işin niteliğinden, hizmetin ifası sırasında bir takım güçlüklerle karşılaşılmaması ve asfalt malzemesinin plent altından idarece taşınacak olması nedeniyle ihalede yeterlik kriteri olarak istenilmiştir.

Ayrıca idaremizin düzenlediği yeterlilik kriteri sadece Belediyemiz sınırlarını kapsamadığı Antalya Büyükşehir Belediyesi sınırlarını içine aldığı ve iddialarını arasında yer alan "bir kaç" ruhsatlı asfalt plenti olarak adlandırmış olduğunuz yorumunuzun doğru olmadığı, Antalya Merkez ve tüm ilçelerinde faaliyet gösteren TÜM ÜRETİCİLERİ içerisine alan bir düzenleme yapılmış olduğu ve istenilen yeterliliğe sahip birçok üreticinin bulunduğu açık olarak görülmektedir. İhaleye çıkılan işin özelliği gereği üretimi yapılan asfaltın belirli bir ısı derecesini kaybetmeden uygulamanın yapılması gerektiği, piyasadan hazır alınan bir mal/mamül olmadığı ve idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında temin etmekle yükümlü olduğu, Belediyemizin Antalya Büyükşehir Belediyesi merkez sınırları içerisinde bulunduğu ve nüfus-trafik yoğunluğunun en fazla olduğu merkez ilçe konumunda bulunduğu, yapılacak çalışmalarda can ve mal kaybına yol açmamak, gecikme yaşanmaksızın zamanında ve hızlı şekilde hizmetlerin yerine getirilmesi amaçlanmaktadır.” ifadelerine yer verilerek şikayet başvurusu reddedilmiştir.

Başvuru konusu ihalede idarece “Fiyat dışı unsurlar belirlenmesi ve hesaplanması gerekçe raporu”nda “1. Asfalt yapım işi, karakteristik özelliği itibarıyla nitelikli, donanımlı, büyük çaplı organizasyon gerektiren işlerden olması hasebiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde, fiyatla birlikte isteklilerin işi bu kriterlere uygun bir şekilde yapabilmelerini ölçen ve tespit eden fiyat dışındaki unsurlarında dikkate alınmasına gerek görülmüştür.

2. Asfalt yapım işi, karakteristik özelliği itibarıyla, işin yapım sürecinde yer alan unsurların (kullanılan malzeme, işçilik, üretim yöntemleri, asfalt tesisisin etkinliği ve verimliliği gibi) gözetilmesi zorunlu işlerden olması sebebiyle fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlarında dikkate alınmasına gerek görülmüştür.

3. Asfalt yapım işinin turizm, ekonomi, ulaşım, ticaret gibi sektörlerin yoğunluğunun olduğu bölgelerde yapılacağı göz önüne alındığında, işin nitelikli ve kaliteli yapılmamasını doğuracağı telafisi güç maddi manevi zararların önüne geçilebilmesi için fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlarında dikkate alınmasına gerek görülmüştür.

4. İşin hacmi ve bedelinin yüksekliği karşısında, salt düşük fiyat teklif edilerek işin üstlenilmesi suretiyle ortaya çıkabilecek muhtemel risklerin önüne geçilmesi için fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlarında dikkate alınmasına gerek görülmüştür.

5. İş kapsamında ihtiyaç duyulan plent altı asfaltın idarenin araçları ile taşınacak olması ve asfalt plentinin idarece belirlenen mesafeden uzakta kurulmuş olmasının idareye ek maliyet doğuracak olması sebebiyle fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlarında dikkate alınmasına gerek görülmüştür.

6. İş kapsamındaki asfaltın dokümanda istenilen sıcaklık derecesinin altına düşmeden kesintisiz işyerine naklinin sağlanabilmesi için fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlarında dikkate alınmasına gerek görülmüştür.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiası ve idarece şikâyet üzerine alınan kararda belirtilen hususlara ilişkin yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır:

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen tesise ilişkin bilgilere Sözleşme Tasarısı’nda yer verileceği, ancak, söz konusu tesise ilişkin şartların yeterlik kriteri olarak belirlenemeyeceği, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yürütülebilmesi için kendi malı olması gerekli görülen tesise ilişkin düzenlemelerin ancak fiyat dışı unsurlar kapsamında belirlenebileceği, ihale konusu işte kullanılacak tesisin fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi durumunda isteklilerden teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmalarının istenemeyeceği, İdari Şartname’de fiyat dışı unsur olarak belirlenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verileceği ve sadece fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi amacıyla, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulmasının talep edilebileceği anlaşılmıştır.

Başvuru konusu ihale ilanında ve İdari Şartname’de ihale konusu işte kullanılması öngörülen asfalt üretim tesisi için fiyat dışı unsur belirlemesi yapılmadığı görülmüştür. Bununla birlikte, İdari Şartname’nin 7.3.2’nci maddesinde istekliler tarafından kendi adlarına düzenlenmiş, Antalya İli Sınırları içerisinde kurulu, çalışır vaziyette ve Antalya Büyükşehir Belediyesi merkezine en fazla 50 km mesafede bulunan asfalt üretim tesisine ait işyeri açma ve çalışma (GSM) ruhsatının sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 41’inci maddesinin ilk fıkrası ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin bu maddeye ilişkin dokuzuncu madde düzenlemesinin lafzına aykırı olarak, asfalt üretim tesisine ilişkin başvuruya konu düzenlemelerin Sözleşme Tasarısı yerine İdari Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin 7’nci maddesinde yer verildiği tespit edilmiştir.

Anılan mevzuat düzenlemelerinin amacının, henüz ihaleye teklif sunma aşamasında isteklileri külfete sokmamak, eşit şartlarda yarışma ortamını oluşturmak ve ihaleye katılımı arttırarak rekabeti sağlamak olduğu değerlendirilmiş, sözleşmenin uygulanması aşamasında gözetilmesi gereken kriterlerin henüz teklif aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmesinin bu amaç ile bağdaşmadığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibine ait idareye şikâyet dilekçesinde itirazen şikayet dilekçesinin 2’nci iddiasındaki hususlara yer verilmediği, dolayısıyla itirazen şikayet başvurusunda idareye şikayete konu edilmeyen hususlara ilişkin iddialara yer verildiği, söz konusu 2’nci iddiada yer alan hususların 26.09.2025 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmeyerek söz konusu iddiaların ilk kez 09.10.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir. Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kurumun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddianın, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin idareye şikâyete konu edilmeyen bahse konu iddialarını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği ihale dokümanının indirildiği 18.09.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****