KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/040

Gündem No : 47

Karar Tarihi : 08.10.2025

Karar No : 2025/UY.I-2199

BAŞVURU SAHİBİ:

Başçı Grup İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Fibey İnşaat San. Tur. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/679120 İhale Kayıt Numaralı “Ankara İli Etimesgut İlçesi Balıkuyumcu Mahallesi 1. Etap 1492 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 16.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara İli Etimesgut İlçesi Balıkuyumcu Mahallesi 1. Etap 1492 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Başçı Grup İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Fibey İnşaat San. Tur. Tic. A.Ş. İş Ortaklığının 21.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.08.2025 tarih ve 191782 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1667 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli EN-EZ İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - SRL İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığının teklifinin yeterlik kriterlerini karşılamadığı, şöyle ki;

a) Anılan istekliler adına teklifi imzalayan kişilere, yönetiminde bulunan görevlilere, ortaklara ve hisse oranlarına ilişkin olarak EKAP’tan alınan yeterlik bilgileri tablosu ile ortaklık tespit belgesinde yer alan ve ticaret sicilinde kayıtlı olan bilgiler arasında farklılıklar bulunduğu, beyan edilen bilgilerin anılan şirketlerin son durumunu göstermediği, yeterlik bilgileri tablosundaki vekaletname ve imza beyannamesi bilgilerinin eksik ve hatalı olduğu,

b) Anılan istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço ve ciro tutarlarının İdari Şartname’de istenen yeterlik kriterini sağlayamadığı, bilanço ve ciro bilgilerinin İdari Şartname’nin 7.4.2. ve 7.4.3’üncü maddelerindeki yıllara ait olmadığı, anılan şirketlerin iş hacmi tutarları ile birlikte ortak oldukları ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarlarını da toplamak suretiyle toplam iş hacmi tutarını belirledikleri halde, iş hacmi tutarını kullandıkları ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranlarını gösteren belgelere ilişkin bilgileri teklifleri kapsamındaki yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmedikleri, yine anılan şirketler tarafından yapım işleri ile ilgili ciro tutarlarını göstermek üzere beyan edilen bilgiler ve bu kapsamda idareye sunulan fatura bilgilerinde yer alan işler kısmen veya tamamen yapım işi niteliği taşımadığı halde ciro tutarının hesaplanmasında hukuka aykırı şekilde dikkate alındığı, ciro bilgilerini tevsik etmek üzere sunulan belgelerin yapım işleri ciro bilgileri tablosu standart formuna uygun şekilde düzenlenmediği, belgelerdeki imza ve kaşelerin eksik olduğu, belgelerin yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, yapım işleri ciro bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların yeterlik bilgileri tablosunda belirtilen yıla/yıllara ait olmadığı, ortak girişim kapsamında elde edilen ciro tutarlarına ilişkin fatura bilgilerinin ayrı bir tabloda gösterilerek hesaplanması gerekirken tüm ciro tutarlarına ilişkin fatura bilgileri tek bir tabloda gösterildiği, ciro tutarları ile ilgili güncelleme işleminin hatalı şekilde yapıldığı,

c) Anılan isteklilerin sunduğu iş deneyim belgelerinin ihale konusu işe ve İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde düzenlenen benzer işe uygun olmadığı, sunulan iş deneyim belgelerinde benzer işe ilişkin gerekli ayrıştırmaların yapılmadığı, iş deneyim belgeleri kapsamında bulunduğu iddia edilen benzer işe uygun iş kısımlarının güncellenmiş tutarlarının, İdari Şartname’de öngörülen asgari iş deneyim tutarını karşılayamadığı, anılan isteklilerin iş deneyim belgelerindeki esaslı unsurun (ana iş grubu) doğru belirlenmediği, ayrıca iş deneyim belgesinde esaslı unsur olarak gösterilen ana iş grubunun ihale konusu işe ve benzer işe uygun olmamasına rağmen, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 48’inci maddesinin ikinci fıkrası ile Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesine aykırı şekilde belge tutarlarının tamamının dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması istenen iş kalemleri için sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye aykırı olduğu, hukuka aykırı şekilde sadece alış ya da satış faturası kullanarak açıklama yapıldığı, yapılan açıklamada analiz girdileri ve miktarlarının değiştirildiği, girdilerin adları ve birimlerinin hatalı şekilde gösterildiği, idarece açıklanması istenen tüm girdilerin açıklanmadığı, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği

Yapılan açıklamalarda, farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatların kullanıldığı, sunulan analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, düzeltilmiş analiz fiyatlarının, o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine aykırı olarak, her bir analizde en az %10 oranında yüklenici karının öngörülmediği, idarece açıklama istenmeyen iş kalemleri için de aşırı düşük savunması kabul edilen istekli tarafından teklif edilen bedelin en az % 10 oranında bir bedel öngörülmesinin zorunlu olduğu, daha düşük bir bedel yazılmasının uygun olmamasına rağmen bu hususun dikkate alınmadığı ve aşırı düşük açıklamasının uygun görüldüğü, bazı analiz girdilerinin tutarının bir kuruşun altında belirlendiği, analizlerdeki birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutarların, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanmadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5. ve 45.1.6’ncı maddeleri uyarınca, isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklif açıklamasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan birim fiyat ve/veya rayiçlerin kullanılması halinde, anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde belirtilen tevsik edici belgelerin sunulmasına gerek bulunmadığı, ancak anılan istekliler tarafından yapılan açıklamalarda yer alan analiz girdileri için, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılması gerekmesine rağmen, bir önceki yıla ait olan fiyatların kullanıldığı, dolayısıyla bu suretle cari yıl birim fiyatlarının altında kalan fiyatların teklif edildiği; ayrıca yapılan açıklamalarda yine hukuka aykırı olarak cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatların kullanıldığı, rayiç fiyatları kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenen pozların birbiriyle uyuşmadığı, dolayısıyla söz konusu analiz girdileri için kullanılan fiyatların anılan Tebliğ maddelerine uygun olmadığı ve anılan Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesine göre de belgelendirilmediği,

Sunulan analizlerdeki işçilik bedellerinin, anılan Tebliğ’in 45.1.9’uncu maddesine aykırı olarak 2025 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetleri için en az “saatlik asgari ücretin” esas alınması gerekmesine rağmen, işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edildiği, bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dahildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

Açıklama istenen analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin, fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı ve bu hususu tevsik eden belgelerin idareye sunulmadığı, fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat tekliflerini veren firmalar ile bu teklifleri imzalayan ve onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi veya beyannamelerini imzalamaya yetki veren bir sözleşmenin bulunmadığı ya da bu sözleşmelerin geçerlilik sürelerinin sona erdiği, söz konusu belgelerde meslek mensubunun kaşesi ve imzası ile iletişim bilgileri ve fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin de eksik olduğu, fiyat tekliflerindeki teklif sahibinin ve meslek mensubunun imzasının hem tutanaklardaki hem de tutanakların ekinde sunulması gereken imza sirkülerinde ve imza beyannamelerindeki imzalarla aynı olmadığı, fiyat teklifleri ve ekindeki tutanakların farklı kişiler tarafından imzalandığı, fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden faturaların, fiyat teklifine konu mala veya hizmete ilişkin olmadığından fiyat tekliflerinin geçersiz olduğu,

Fiyat tekliflerinde tarih, fiyat teklifine konu malın veya hizmetin adı, birim fiyatı ve miktar bilgilerinin bulunmadığı, yer verilen bilgilerin ise fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil etmesi gereken tespit tutanaklarındaki bilgilerden farklı olduğu, özellikle tespit tutanaklarının tarih ve sayıları ile bu tutanaklara istinaden düzenlenen fiyat tekliflerinde belirtilen tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının birbirleriyle çeliştiği, fiyat tekliflerinin geçerlik süresinin dolduğu, fiyat tekliflerinde yapılan hesaplamaların hatalı olduğu, satışlar dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların, satış tutarı tespit tutanaklarında gösterilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olduğu, maliyetler dayanak alınarak düzenlenen fiyat tekliflerindeki birim fiyatların ise maliyet tespit tutanaklarında gösterilen ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olduğu, fiyat tekliflerini düzenleyen gerçek ya da tüzel kişilerin, ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının 1/20’si kadar alım ya da satım yapmadıkları, ayrıca, fiyat teklifi veren firmaların yasal defter ve belgelerinde, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya bundan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mal veya hizmetin alış, satış veya üretimine ilişkin kayıt bulunmadığı halde, aşırı düşük teklif açıklaması yapılabilmesini sağlamak amacıyla muvazaalı bir biçimde gerçekte olmayan işlemler varmış gibi gösterilerek fiyat tekliflerinin düzenlendiği, fiyat teklifi veren kişi veya şirketlerin faal durumda olmadıkları gibi vergi ve oda kayıtlarının da bulunmadığı,

Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stok tespit tutanağında, tutanağa esas alınan son üç ay veya bundan önceki üç ayın hatalı şekilde belirlendiği veya hiç belirlenmediği, tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine ve ekindeki Ek-O.5, Ek-O.6., Ek-O.7 ve Ek-O.8 standart formlarına aykırı şekilde düzenlendiği, stoklarda olduğu belirtilerek stok tespit tutanağı kullanılmak suretiyle açıklama yapılan malın stoktaki miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu halde eksik kalan miktar için anılan Tebliğ’deki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılmadığı, isteklinin kendi ürettiği ve aldığı mallara ilişkin maliyetlere dayanarak Ek-O.7 tutanağı ile yaptığı açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği halde belirtilen süreler içinde mevzuatta düzenlenen asgari miktarda alımın yapılmadığı,

Maliyet/satış tutarı ve stok tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisi ve tutanak tarih ve sayısının bulunmadığı hususunda; tutanaklarda mükellefin ve meslek mensubunun adı, soyadı/unvanı ile diğer bilgileri (meslek mensubunun bağlı olduğu oda, oda sicil ve kaşe numarası bilgileri gibi), geçici vergi beyanname dönemi, defterlerin tasdik makamı, noter tasdik tarihi ve sayısı bilgilerinin yazılmadığı veya hatalı olarak ya da eksik yazıldığı, söz konusu defterlerin e-defter veya defter beyan sistemi gibi elektronik ortamlarda tutulduğu halde buna ilişkin açıklayıcı bilgiye tutanaklarda yer verilmediği, aynı fiyat teklifi kapsamında birden fazla mal için fiyat teklifi alınmasına rağmen, bu tekliflerin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında her bir mal için satış veya maliyet tutarının hesaplanması amacıyla ayrı bir tablonun düzenlenmediği; ayrıca idareye ibraz edilen tutanakların ekinde meslek mensuplarının oda faaliyet belgeleri ile mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ve mükellef adına temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi ya da Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, ayrıca vekile ait vekaletnameler ile vekilin imza beyannamesinin açıklama kapsamında sunulmadığı, sunulan ticaret sicili gazeteleri veya tasdiknameleri ile vekaletnamelerin ise hem münferiden imza yetkisini, hem de üçüncü kişilere fiyat teklifi verilmesi yetkisini içermediği, ticaret sicili gazeteleri, ticaret sicili tasdiknamesi, imza beyannamesi ve vekaletnamelerdeki geçerlilik sürelerinin sona erdiği, meslek mensuplarının oda faaliyet belgelerinin, fiyat tekliflerinin ve tutanakların meslek mensubunca onaylandığı tarihi kapsamadığı, meslek mensubunun faaliyet belgelerinin “aslı gibidir” şeklinde tasdik yapılmadan sunulduğu, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını düzenleyen mükellef (fiyat teklifini veren firma) adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da sureti ile vekil sıfatıyla tutanağı imzalayan kişinin vekaletnamesi ve imza beyannamesinin aslı ya da suretinin sunulması kuralına uyulmadığı,

Maliyet tespit tutanakları ve satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”nun usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, tablodaki bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, ayrıca tablodaki fatura adedi, faturaya konu mamul/mal veya hizmetin adı/nevi, miktar ve tutarı bilgileri ile tutanağın satış veya maliyet tutarının tespitine ilişkin kısmında yer alan tablodaki bilgilerin birbiriyle çeliştiği, ayrıca tutanakta ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde düzenlenmeyen faturalara da yer verildiği, faturaların bir kısmının fiyat teklifine konu mal veya hizmetlere ilişkin olmadığı, fatura içeriğinde fiyat teklifine konu mal veya hizmet dışında başka mal ve hizmetler de bulunduğu halde, bunların tutarlarının ayrıştırılmadığı, faturanın mükellef tarafından düzenlendiği durumda alıcı bilgilerine, mükellef tarafından düzenlenmediği durumda ise faturayı düzenleyen bilgilerine ve vergi kimlik numaralarına yer verilmediği gibi, söz konusu bilgilerin hatalı ve eksik şekilde düzenlendiği, fiyat tekliflerine dayanak oluşturan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki ortalama/toplam birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının, ihale ilan tarihinden önceki son üç ay veya ondan önceki üç ay içinde fiyat teklifine konu mala/hizmete ilişkin olarak düzenlenen bütün faturalar dikkate alınmak suretiyle hesaplanması gerekirken sadece fiyatı uygun olanların seçilerek fatura bilgileri tablosunda gösterildiği ve hesaplamanın bunlar üzerinden yapıldığı hususunda;

Maliyet tespit tutanağının, fiyat teklifi veren mükellefin, fiyat teklifine konu malın veya hizmetin üreticisi sıfatıyla düzenlenmiş olmasına rağmen, mükellefin sahip olduğu kapasite raporuna ilişkin bilgilere bu tutanakta hiç yer verilmediği ya da eksik veya hatalı olarak yer verildiği, tutanaktaki kapasite raporunun geçerlilik süresinin sona erdiği, üretim konusu, yıllık üretim kapasite miktarı ve üretim konusu malların biriminin, fiyat teklifine konu mal veya hizmet üretimi için uygun ve yeterli olmadığı, bu kapsamda fiyat teklifi veren mükelleflerin, Ek-O.7 (Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı) ve Ek-O.8 (Stok Tespit Tutanağı) ile açıklama yapan isteklilerin (pilot ve özel ortağın) defter kayıtlarının ve faturaların ilgili meslek mensuplarından istenmesi ve iddia konusu edilen hususlara yönelik tespit ve değerlendirmelerin bu belgeler incelenmek suretiyle yapılması gerektiği,

Sunulan fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tespit tutanaklarında bilgilerine yer verilen faturaların, aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği tarihten sonra geriye dönük olarak düzenlenerek mevzuata aykırı haksız menfaat elde edilmeye çalışıldığı, zira gerçekte beyan edilmeyen, vergi beyannamesi verilmeyen, vergi dairesine ulaşmayan, hiçbir şekilde işleme geçmemiş ve vergi mevzuatına göre de oluşmamış faturalarla açıklama yapıldığı, faturalar aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği tarihte mevcut olmadığından, faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde gözükmesinin belgenin gerçek bir belge olduğunu göstermediği, bu kapsamda söz konusu faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine ne zaman gönderildiği, faturaların hangi tarihte e-fatura entegratör firmasına sunulduğu, faturaların hangi tarihte oluşturulduğu, hangi tarihte elektronik imza ile imzalandığı, aşırı düşük teklif açıklamasının idareye verildiği anda faturanın düzeltme beyannamesinin verilip verilmediği hususları ile sahte ve gerçekte olmayan faturalarla açıklama yapılıp yapılmadığının tespiti için e-fatura yazılımı log kayıtları dahil detaylı bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığından istenilmesi gerektiği,

Sunulan analizlerin ve tekliflerin bazılarında kar ve genel gider için herhangi bir bedelin öngörülmediği, kullanılan analiz formatlarının, idare tarafından verilen analiz formatlarına uygun olmadığı,

Akaryakıta ilişkin açıklamalar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine uygun yapılmadığı,

Analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.9.maddesinde,“İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.” açıklaması gereği iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında belirlenemeyeceği,

İhale tarihinde ve aşırı düşük teklif açıklamanın yapıldığı tarihte güncel fiyatların yayımlanmış olması nedeniyle geçmiş yıl fiyatlarının kullanılmasının mümkün olmadığı, bu kapsamda kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatlarının kullanılması koşulunun karşılanmadığı,

İlgili analizler için sunulması gereken alt analizlerin tamamının sunulmadığı,

İsteklinin kendisine avantaj sağlayacak şekilde açıklama istenilen iş kalemleri listesi (inşaat) iş kalemlerinde yer alan 75 adet, açıklama istenilen iş kalemleri listesi (tesisat) 27 adet kamu ve özel poz numaralı iş kalemlerinin imalatlarında işin metrajları ile arasında % 10’dan fazla sapma bulunduğu, fiyat teklifine konu maliyet girdisi için, ihale yetkilisince ihalede öngörülen malzeme miktarının ihtiyacın 1/20’si kadar alış/satış yapılması gerekirken bu miktarın yeterli olup olmadığı hesaplanmaksızın sunulmuş olan tekliflerin kabul edilemeyeceği,

Aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanırken idarece verilen iş kalemlerinin ve analiz girdilerinin birimlerinde hata yapıldığı,

Açıklama istenen nakliye girdileri için teklif edilen tutarların, idarece analizlerde belirtilen formüllere göre hesaplanması ve bu hesaplamada idarece öngörülen katsayıların ve nakliye mesafelerinin kullanılması gerekirken, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından nakliye mesafelerinin ve formüllerdeki katsayıların düşürülmesi, değiştirilmesi, analizlerdeki nakliye formülü yerine farklı formüllerin kullanılması, ayrıca K katsayısının 2025 yılı rayicinden düşük alınması ve bir kısım nakliye girdilerinin fiyat teklifi ile açıklanması suretiyle lehine haksız avantaj sağlandığı, anılan istekli tarafından nakliye mesafelerinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.15’inci maddesine aykırı şekilde tevsik edildiği, idarece açıklanması istenilen iş kalemlerinde belirlenen mesafelerden daha kısa mesafeler esas alınmak suretiyle açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı,

MEK - 1001 pozuna ilişkin (25.000 kişilik arıtma yapılması) gösterilen faturanın uygun olmadığı, ihale tarihinden önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde tek seferde gerçekleştirilmiş bir işe ait olmadığı, faturanın muhteviyatında nakliye unsurunun dikkate alınmadığı hususunda;

MEK -12 pozuna karşılık sunulan faturanın uygun olmadığı, sunulan faturalarda, bireysel doğalgaz abonelik bedellerinin yer almadığı, yalnızca doğalgaz projelerinin çizimi ve imalatlarının faturalarının sunulduğu, açıklamanın yetersiz olduğu, ayrıca abonelik bedelleri doğrudan bireysel kullanıcılar ile doğalgaz dağıtım şirketi arasında gerçekleştiğinden, bu kalemlerin şirket tarafından başka bir şirkete fatura edilmesinin mali açıdan ve hukuken mümkün olmadığı,

Açıklama istenen iş kalemleri içerisindeki analiz girdilerinden olan “ÖZEL-Bitüm” iş kalemine ilişkin bitüm fiyatı için m2 birimi olması gerekirken kg analiz girdisi için fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı, alınan fiyat teklifinin nakliye dahil alındığı, fiyat teklifi eki tutanaklarda nakliye bedeline ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı bu hususun mevzuata aykırı olduğu, malzeme bedeli olarak nakliye hariç alınmış olsa dahi, savunma verilirken iş ortaklığınca nakliye bedelinin hesaplamaları yapılarak fiyatının belirlenmediği, nakliye taşıma formülünün m2 birimine göre değil kg birimine göre düzenlendiği,

Diğer özel poz numaralı iş kalemlerinin de projeye özel imalat olduğu, hazır halde alınıp satılan ve sadece montajının şantiye mahallinde yapılması gereken bir imalat olmadığından detayı projesinde verilen malzeme ve tasarım şartlarına uygun imal edilmesinin gerektiği, dolayısıyla açıklama kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin bu özel pozlu imalatlarda kullanılan malzeme miktarları, malzemelerin cins ve vasıfları itibariyle projeye özel imalat olan iş kalemleri ile aynı olmadığından bu belgelerin geçersiz sayılarak aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesinin gerektiği,

Açıklama istenen iş kalemi analizlerinde, açıklama istenmeyen analiz girdilerinin birim fiyatlarının ve miktarlarının çarpılması sonucu bulunan tutarların 0,01 kuruşun altında belirlendiği,0,01 kuruşun üzerinde çıkan fiyatların Tebliğ’e uygun olarak olması gereken tutarların yazılmadığı, motorin girdisine ilişkin olarak EPDK tarafından yayımlanmış olan fiyat ortalamasının altında fiyatlar belirlendiği, analizlerde aritmetik hata yapıldığı, analizlerde karsız fiyatların üzerine belirlenen kar oranları eklendiğinde çıkan fiyatlar teklif edilen fiyatın üzerinde olduğu, proforma fiyat teklifi alınan malzemeler ile tutanakta beyan edilen malzemelerin aynı özellikte malzemeler olmadığı, teknik özellikleri farklı malzemelerle açıklama yapıldığı, idari şartnameye ve birim fiyat tariflerine aykırı olan malzemelerle açıklama yapıldığı, özel pozlarla ilgili işçilik fiyatları için fiyat teklifiyle açıklama yapıldığı, yapılan açıklamada belirtilen işçilik fiyatları ile ilgili tutanaklarda bir bedel hesaplaması yapılmadığı, idare tarafından fiyat teklifi eki olan tutanaklarda beyan edilen faturaların ilgili mükelleften istenmesi durumunda, fiyat teklifinde belirtilen malzeme ile aynı olmadığının tespit edileceği ve idare tarafından ilgili beyan edilen faturaların istenmesi gerektiği,

3. İhale komisyonu kararında belirtilen “Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi bulunmamaktadır.” ifadesinin hakkaniyete ve şeffaflığa aykırı olduğu, rekabet ilkesine ve 4734 sayılı Kanun’un temel dayanaklarına aykırı bu ibarenin kaldırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri … ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur. …” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur.

Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir…” hükmü,

Başvuruya konu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ankara İli Etimesgut İlçesi Balıkuyumcu Mahallesi 1. Etap 1492 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

...

e) Miktarı: Tünel Kalıp Sistemi ile 1492 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ankara” düzenlemesi,

Anlan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…

2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

…

d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname

…

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan isteklilerin, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 60'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

•11.06.2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Yapım İşlerinde benzer iş grupları tebliği" nde yer alan "B/II grubu işler" benzer iş olarak kabul edilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

a) Aktarılan mevzuat hükümlerinde; ihaleye katılım sağlayacak isteklilerin tüzel kişi olmaları durumunda yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP üzerinden alınması gerektiği, isteklilerin anonim şirket olması durumunda da ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a kayıt edilmesi gerektiği, ayrıca yeterlik bilgileri tablosu sunulan ve tekliflerin elektronik ortamda alındığı ihalelerde isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınması gerektiği, yeterlik bilgileri tablosunda ortaklar ve ortaklık oranları ile temsile yetkili kişilerin ve varsa vekile ilişkin bilgilerin beyan edilmesinin yeterli olduğu, herhangi bir ticaret sicil gazetesinin beyan edilmesine gerek olmadığı, ayrıca tekliflerin elektronik ortamda alındığı ihalelerde imza beyannamesi düzenlenmesine gerek olmadığı belirtilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, EN-EZ İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - SRL İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığının yeterlik bilgileri tablolarının ilgili satırlarında tüzel kişiliğin yöneticilerine ilişkin bilgilerin beyan edildiği, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerle EKAP üzerinden temin edilen bilgilerin uyumlu olduğu, e-teklifin isteklileri temsile yetkili kişilerce e-imza ile imzalandığı, vekâletname bilgileri ile ilgili beyanda bulunulmadığı, limited şirket statüsünde olan özel ortak SRL İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosuna EKAP üzerinden yansıdığı, bu bilgilerin MERSİS entegrasyonu kapsamında EKAP’a aktarıldığı, anonim şirket statüsünde olan pilot ortak EN-EZ İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırında tüzel kişiliğin ortaklarına ilişkin bilgilerin beyan edildiği, beyan edilen bilgiler ile EKAP’a istekli tarafından yüklenen şirketin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarından şirket ortaklarının Züleyha Sarıalioğlu (ortaklık oranı: %51), Emre Zorlu (ortaklık oranı: %49) olarak göründüğü, söz konusu bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerle uyumlu olduğu, anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

b) İhale üzerinde bırakılan isteklinin pilot ortağı tarafından e-teklifi ekinde sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” bölümünde “ Cari oran: 2,25710205, Öz kaynak oranı: 0,53574296, Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0,00044596 Yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıllar: 2024”, bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “İş Hacmi Bilgileri” bölümünde ise, “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıl ve Bu Yıllara Ait Toplam Ciro Tutarı” bölümünde “ 2024 – *****189,91 TL” , __ bilgilerinin beyan edildiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağı tarafından e-teklifi ekinde sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” bölümünde “ Cari oran: 1,585395, Öz kaynak oranı: 0,3331166, Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0, Yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıllar: 2024”, bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “İş Hacmi Bilgileri” bölümünde ise, “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıl ve Bu Yıllara Ait Toplam Ciro Tutarı” bölümünde “ 2024 – *****801,98 TL” , __ bilgilerinin beyan edildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, isteklilerin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri kapsamında ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin olarak sundukları bilanço ve eşdeğer belgelerde cari oranın en az 0,75 olması, öz kaynak oranının en az 0,15 olması, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,50’den küçük olması gerektiği, isteklilerin toplam cirosunun teklif ettikleri bedelin % 25'inden, yapım işleri cirolarının ise teklif ettikleri bedelin % 15'inden az olmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan istekliler tarafından beyan edilen yıllara ilişkin kendilerine ait bilanço ve gelir tablolarının EKAP üzerinden sorgulanarak ulaşılan bilgiler olduğu, bu çerçevede anılan isteklilere ait cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ihale dokümanında belirtilen oranları karşıladığı, diğer yandan söz konusu isteklinin teklif fiyatı (3.144.961.961,00 TL) dikkate alındığında, 2024 yılına ait ciro tutarlarının sağlaması gereken iş hacmi tutarlarından fazla olduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca söz konusu ihalenin elektronik ortamda gerçekleştirildiği, istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgilerin Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan alınan veriler olduğu, İdari Şartname’de istenilen bilanço ve ciro kriterlerinin sağlandığı, beyan edilen bilgilerin EKAP üzerinden teyit edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) İhale üzerinde bırakılan isteklinin pilot ortağı tarafından iş deneyim belgesini tevsiken kendi adına düzenlenen 23.05.2025 tarihli ve 2023/452031-7231565-1-1 sayılı iş deneyim belgesinin sunulduğu, belgede iş sahibinin “T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı”, işin adı ve varsa ihale kayıt numarasının “Kahramanmaraş İli Pazarcık İlçesi İncirli Mevki 2 Etap 951 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi, 2023/452031”, uygulanan yapı tekniğinin “Tünel Kalıp Sistemiyle 951 Adet Konut İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi, (Yapı Kullanma İzin Belgesine Esas Toplam Yapı İnşaat Alanı:126.647,32 m², Konutlar: 6 ve 7 Katlı)”, belgeye konu işin esaslı unsuru: “BII grubu üst yapı bina işleri”, gerçekleştirilen iş tutarının “2.007.441.178,90 TRY” sözleşme tarihinin 23.05.2023, ihale tarihinin “09.05.2023”, kabul tarihinin “07.11.2024” olarak düzenlendiği,

Belgeye konu işin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan BII grup bina işlerinden toplu konut işlerine girdiği, dolayısıyla benzer iş grubuna uygun bir iş olduğu, ayrıca pilot ortak tarafından sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının karşılandığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin özel ortağı tarafından ise yeterlik bilgileri tablosunda, kendi adına düzenlenen 26.02.2025 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, anılan iş deneyim belgesinde iş sahibinin “T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı”, işin adı ve varsa ihale kayıt numarasının “Hatay İli Antakya İlçesi Karaali Mahallesi 373 Adet Konut ve 12 Adet Dükkan İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi, 2024/372041”, uygulanan yapı tekniğinin “Tünel Kalıp Sistemiyle 373 Adet Konut, Konvansiyonel Kalıp Sistemiyle 12 Adet Dükkan İnşaatı İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi, (Yapı Ruhsatına Esas Toplam Yapı İnşaat Alanı: 60.259,24 m², Kat Sayısı: Konutlar 7 Katlı, Ticaret Merkezleri 2 Katlı)”, belgeye konu işin esaslı unsurunun “BII grubu bina işleri”, sözleşme tarihinin “02.04.2024”, ihale tarihinin “22.03.2024”, kabul tarihinin “06.01.2025”, belge tutarının “928.994.610,30TL” şeklinde düzenlendiği,

Bahse konu iş deneyim belgesinin “BII Grubu Bina İşleri” benzer iş grubuna uygun olduğu, belge tutarının güncellenmesi neticesinde elde edilen tutarın özel ortağın sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde (45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

_Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir._Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

...

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. (Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14.İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda ve anahtar teslim götürü bedel üzerinden alındığı “Ankara İli Etimesgut İlçesi Balıkuyumcu Mahallesi 1. Etap 1492 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” olduğu, ihaleye 39 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin sunduğu iş deneyim belgesi tutarının yetersiz olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede sınır değerin altında teklif veren 7 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sadece En-Ez İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Srl İnşaat Taahhüt Turizm Elektronik Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığının aşırı düşük teklif açıklaması sunduğu, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilerek ihalenin üzerinde bırakıldığı ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, “… Aşırı düşük teklif sorgulama dosyasının kapsamı aşağıya yazılmıştır:

• Toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli,
• Açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizler,
• Açıklama istenen iş kalemlerine ait analizlerin girdi maliyetlerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği çerçevesinde düzenlenecek bilgi ve belgeler,
• Genel Gider ve Yüklenici karına ait oranları gösteren liste, bilgi ve/veya belgeler, (KİK, Karar Pulu, Damga Vergisi, Kar v.b. masraflar)
• Ayrıca aşağıdaki hususlarda belgelendirmek suretiyle yapılacak yazılı açıklamalar

1. Yapım yönteminin ekonomikliği,
2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

Sorgu dosyası fiziki olarak teslim edilecek olup, ayrıca dijitali ve hesap cetvelleri Exel formatında CD ortamında idareye verilecektir….” ifadelerinin yer aldığı, yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi (inşaat) 75 adet, açıklama istenilen iş kalemleri listesi (tesisat) 27 adet iş kaleminin yer aldığı açıklama istenilen iş kalemi listesi, açıklama istenilen girdi listesi ile açıklama istenilmeyen analiz girdi listesi ve açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analizlere yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelediğinde;

İdarece istekliye verilen analizler ile isteklinin sunduğu analizlerdeki girdilerin ve miktarı belirli olan iş kalemlerinin miktarlarının birbiri ile uyumlu olduğu, malzeme, yakıt ve işçilik girdilerinin analizlerde ayrı ayrı yer verilmek suretiyle analizlere uygun olarak açıklandığı, girdilerin adları ve birimlerinin hatalı şekilde gösterilmediği, istekli tarafından sunulan analizlerde aynı girdiler için farklı fiyatların kullanılmadığı, aritmetik hataya rastlanılmadığı, her bir analizde %15 oranında yüklenici karının öngörüldüğü, bir kuruşun altında belirlenen analiz girdilerine rastlanılmadığı, tutarların, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayı olacak şekilde yazıldığı, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif bedelinin %10’undan fazla maliyet öngörüldüğü, mevzuat gereği bu kalemlere ilişkin açıklama sunulmasına gerek bulunmadığı, açıklama kapsamında sunulan analizlerde yer alan kamu kurum ve kuruluşları fiyatlarına ilişkin istekli tarafından 2025 yılı birim fiyatlarının kullanıldığı, “ÖZEL-Bitüm” iş kalemine ilişkin idarece verilen analizde miktarın “kg” olarak belirtildiği,

İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının (160,00 TL) ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (115,58 TL) altında olmadığı, akaryakıta ilişkin açıklamalarda kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan 2025 yılı birim fiyatların kullanıldığı, açıklama istenilen iş kalemlerinin analizlerinde açıklama istenilen analiz girdileri içerisinde nakliye girdisinin bulunmadığı, dolayısıyla isteklilerin nakliye girdisine ilişkin açıklama sunmasına gerek bulunmadığı,

Açıklama kapsamında toplam 11 adet fiyat teklifinin bulunduğu, fiyat tekliflerinin tamamının satışlar esas alınarak düzenlendiği ve tekliflerin mevzuat gereği taşıması gereken meslek mensubuna ait beyan ile imza kaşesini içerdiği, fiyat tekliflerinde yer alan miktar ve birimlerin analizlerde yer alan miktar ve birimlerle uyumlu olduğu, tekliflerin mükellefler tarafından da imzalandığı, fiyat tekliflerini düzenleyen firmaların unvanları dikkate alındığında fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı,

Fiyat teklifleri ekinde EK-O6 satış tutarı tespit tutanakları ile tutanaklar ekinde meslek mensubu faaliyet belgeleri, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin de açıklama kapsamında sunulduğu,

EK-O6 satış tutarı tespit tutanaklarının tutanağa esas dönemlerin ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olduğu, tutanaklarda faturalara ilişkin bölümlerin bulunduğu, tutanakta yer alan fatura bölümlerine göre sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, teklif edilen birim fiyatların, ilgili tutanaklarda tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, sunulan fiyat teklifleri üzerinde “…2025/679120 IKN “Ankara İli Etimesgut İlçesi Balıkuyumcu Mahallesi 1. Etap 1492 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihale konusu işle alakalı Teknik Şartnamesine ve poz tariflerine uygun olacak şekilde…” ibaresinin yazıldığı, sunulan fiyat teklifleri ile eki EK-O.6 satış tutarı tespit tutanaklarının usulüne uygun düzenlendiği görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin “…İsteklinin kendisine avantaj sağlayacak şekilde açıklama istenilen iş kalemleri listesi (inşaat) iş kalemlerinde yer alan 75 adet, açıklama istenilen iş kalemleri listesi (tesisat) 27 adet kamu ve özel poz numaralı iş kalemlerinin imalatlarında işin metrajları ile arasında % 10’dan fazla sapma bulunduğu…” şeklindeki iddiasının 21.08.2025 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 28.08.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

**** Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

**** Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 12.08.2025 tarihini (ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği tarih) izleyen günden itibaren on gün içinde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 28.08.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan 16.09.2025 tarihli yazı ile Gelir İdaresi Başkanlığından fiyat tekliflerine konu faturaların sistemlerinde kayıtlı olup olmadığı, sistemde kayıtlı olması durumunda sistemlerine hangi tarih ve saatte girişinin yapıldığı, diğer bir ifadeyle, ilgili faturaların düzenlenme tarihi ile sisteme yüklenme tarih ve saati ile bahse konu faturaların muhteviyatı hakkında bilgi ve belgeler istenilmiş olup**** Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 23.09.2025 tarihli cevabi yazısında “ …Başkanlığımız kayıtlarının tetkikinden; yazınıza ekli listede yer alan faturaların e-Fatura olarak düzenlendiği ve sistemde kayıtlı olarak yer aldığı tespit edilmiş olup bahse konu e-Faturaların imzalanma ve alıcılara iletilme tarihleri içeren excel dosyaları ile faturalara ait .xml dosyaları Ek'te gönderilmektedir…” ifadelerine yer verilmiştir.****

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gönderilen**** bilgilerin incelenmesi neticesinde, fiyat tekliflerine konu satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6 ) “Fatura Bilgileri Tablosu” başlıklı bölümünde yer alan faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine ihale tarihi (16.06.2025) ve aşırı düşük teklif açıklama talebi tarihinden (11.07.2025) önce gönderildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı,

Ayrıca başvuru sahibi tarafından somut olarak iddia konusu edilen girdilere ilişkin olarak Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan talep edilen bilgiler çerçevesinde Kuruma gönderilen veriler üzerinden erişilen fatura muhteviyatları incelendiğinde;

“MEK-12 Bireysel doğalgaz abonelik bedeli ve doğalgaz projelerinin yapılması” iş kalemine ilişkin fiyat teklifinin bahse konu abonelik bedeli ve proje yapılmasına ilişkin olduğunun belirtildiği ancak fiyat teklifine dayanak fatura içeriğinde “Bireysel doğalgaz abonelik bedeli”nin yer almadığı ve proje yapılmasına ilişkin farklı girdiler ihtiva ettiği, bu haliyle fiyat teklifine konu edilen girdi ile tutanağa esas fatura uyumsuzluk arz ettiğinden yapılan açıklamanın uygun olmadığı değerlendirilmekle birlikte başvuru sahibi tarafından söz konusu iş kalemine ilişkin sunulan analizde fiyat teklifinde belirtilen bedele ek olarak EPDK tarafından belirlenen bazı abonelik bedellerinin analiz fiyatına eklendiği görüldüğünden açıklamanın kabul edilebilir nitelikte olduğu,

Başvuru sahibi tarafından somut olarak iddia konusu edilen “MEK-1001 25000 kişilik arıtma yapılması” iş kalemine karşılık sunulan fiyat teklifinde ve eki satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6 ) “Fatura Bilgileri Tablosu” başlıklı bölümünde girdi adının “MEK-1001 25000 kişilik arıtma yapılması-temini ve montajı” şeklinde belirtildiği ve fakat faturanın içeriği incelendiğinde, söz konusu faturanın “5000 m3/gün atıksu arıtma tesisi”ne yönelik olduğu anlaşılmıştır.

**** “5000 m3/gün atıksu arıtma tesisi”ne yönelik faturaya ilişkin olarak 02.10.2025 tarihli yazı ile Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Atıksu Dairesi Başkanlığından “…Atıksu Arıtma tesisinin de yapılacağı bir yapım işi kapsamında söz konusu tesisin kapasite hesabının hangi esaslar çerçevesinde belirlenmesi gerektiğine ilişkin hususları açıklığa kavuşturmak adına ekte yer alan "5000 m3/gün atıksu arıtma tesisi"ne yönelik fatura örneği de dikkate alınarak idarece açıklanması istenilen "25000 kişilik arıtma yapılması-temini ve montajı" şeklindeki iş kaleminde belirtilen nitelikteki ihtiyacın hangi kapasitede bir tesisle sağlanabileceği ile bu hesaplamalara ilişkin esaslar ve "5000 m3/gün atıksu arıtma tesisi"nin belirtilen ihtiyacı karşılayabilir nitelikte olup olmadığı…” hususlarında görüş istenmiş olup, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Atıksu Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda “…Söz konusu talep Daire Başkanlığımız görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında incelenmiş olup ayrıntılı olarak hazırlanan bilgi notu, tebliğ ve örnek projelerimize ait dökümanlar yazımız ekinde gönderilmektedir…Paket atıksu arıtma tesisi yapımının söz konusu olması durumunda 25 yıllık nüfus projeksiyonları yapılarak ulaşılacak nihai nüfus kabulü yapılır. İnsan aktiviteleri sonucunda kişi başına günlük ne kadar atıksu oluşumu meydana geleceği hususu paket atıksu arıtma tesisleri için piyasa ve uygulama örnekleri göz önüne alındığında kişi başına günlük 200 litre atıksu oluşacağı kabul edilebilir. Kabulü yapılan nüfus değeri ile söz konusu atıksu oluşum miktarı çarpılarak tesis kapasitesinin ne kadar olması gerektiği belirlenir…” ifadelerine yer verilmiştir.****

**** Ayrıca Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği’nde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir.

__

Tablo 2.1 Nüfusa bağlı olarak atıksu oluşumu ve kirlilik yüklerinin değişimi*

* Kirlilik yüklerinin konsantrasyon olarak ifadesinde infiltrasyon debisi de dikkate alınır.

__

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü İçmesuyu ve Atıksu Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen yazı ve Atıksu Arıtma Tesisleri Teknik Usuller Tebliği’nde yer alan Tablo 2.1 çerçevesinde “MEK-1001 25000 kişilik arıtma yapılması-temini ve montajı” iş kalemine karşılık sunulan fiyat teklifi ekinde beyan edilen “5000 m3/gün atıksu arıtma tesisi”ne yönelik faturanın uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükmüne göre idarelerce gerçekleştirilen ihalelerde ihale üzerinde bırakılan isteklinin süresi içerisinde sözleşmeyi imzalamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalanabileceği, idarelerce ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmesi gerektiğine dair emredici bir hükmün mevzuatta bulunmadığı, kaldı ki anılan mevzuata göre belirlenmesi durumunda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif ile sözleşmenin imzalanmasının da ihale yetkilisinin onayına bırakıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****