KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/039

Gündem No : 37

Karar Tarihi : 01.10.2025

Karar No : 2025/UY.I-2130

BAŞVURU SAHİBİ:

1923 İnşaat A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16’ncı Bölge Müdürlüğü Kümbet Mah. Muhsin Yazıcıoğlu Cad. SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/791823 İhale Kayıt Numaralı “(Yozgat-Sivas) İl Sınırı- Tokat Dya (Yıldızeli Kavşağı) (Kk No: 200-19) Km:0+000-51+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Üstyapı (Bsk) Onarım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bölge Müdürlüğü-16.Bölge Sivas Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından 16.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Yozgat-Sivas) İl Sınırı- Tokat Dya (Yıldızeli Kavşağı) (Kk No: 200-19) Km:0+000-51+000 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları Ve Üstyapı (Bsk) Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak 1923 İnşaat A.Ş. nin 18.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.09.2025 tarih ve 192679 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1788 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- İhale üzerinde bırakılan istekli Arhat Enerji Anonim Şirketi & 2 M Turizm İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Tebliğinin 45’inci maddesine uygun olmadığı şöyle ki:

a) İhale uhdesinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan analizlerin, idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve Teknik Şartname’ye aykırı olduğu, anılan istekli tarafından yapılan açıklamada analiz girdilerini ve miktarlarını değiştirildiği, analiz girdilerinin tamamına yer verilmediği, girdilerin adlarının ve birimlerinin hatalı şekilde gösterildiği, idarece açıklanması istenilen tüm girdilerin açıklanmadığı, açıklanan girdilere ilişkin belgelendirme yapılmadığı, sunulan belgelerin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalara aykırı şekilde düzenlendiği, açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği, örneğin, açıklama istenilen U-6320 poz numaralı Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (İdare Malı Bitüm İle) (Herşey Dahil) iş kalemi analiz formatında 03.030 poz numaralı Konkasör (Primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı) girdisi ile 10.120.1030 poz numaralı Yükleyici (11/2 yd3 veya 5500 libre taşıma güçlü, takriben 80 HP muadili lastik tekerlekli) girdisinin fiyatlarının yazılmadığı,

b) Sözleşme Tasarısı’nın “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması ”başlıklı 23.4 maddesinde yer alan “Yapı araçları listesi” incelendiğinde 54 adet makine, teçhizat ve ekipmanının istenildiği, söz konusu teklif bileşenlerini oluşturan analizlerde makine, teçhizat ve ekipmanın amortisman bedeli ile ağırlığının bulunduğu, anılan istekli tarafından sunulan analizlerde söz konusu bileşenler ile vermiş olduğu teklifin uyum göstermediği, her ne kadar fiyat teklifi üzerinde ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ile birim fiyat tariflerinin dikkate alındığı yazılsa da, söz konusu araç için alınan fiyat teklifinin aracın sadece amortismanı veya birim fiyat tarifinde belirlenen diğer hususları ihtiva edip etmediği konusunda bir husus belirtilmediği, çünkü ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve birim fiyat tariflerinin dikkate alınması halinde de aracın sadece amortismanını ihtiva etme imkanının bulunmadığı, bu yönüyle alınan fiyat teklifi üzerinde söz konusu aracın bir günlük bedeli için amortisman ve birim fiyat tarifinde belirlenen diğer giderleri ihtiva edip etmediği anlaşılmadığından ve buna ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediğinden ve ayrıca istekli tarafından söz konusu fiyat teklifi analizler içerisinde tüm giderler dahil olarak kullanıldığından aşırı düşük açıklamasının uygun olmadığı,

Açıklama istenen iş makinesi girdileri ve kamyonlar ile ilgili olarak, istekliler tarafından, iş makinelerinin ve kamyonlarının kendi malı olduğuna dair, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde öngörülen belgeler ile iş makinelerinin teknik özelliklerini tevsik eden belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı, sunulan belgelerin ise anılan isteklinin Teknik Şartname’de özellikleri belirtilen kamyon ve iş makinelerine sahip olduğunu göstermediği, bu isteklilerin kamyon ve iş makineleri ile ilgili yaptığı açıklamaların tümüyle Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesine aykırı olduğu,

Ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu sunulmadığı, iş makineleri ile ilgili olarak yapılan açıklamalarda, söz konusu güç, teknik özellik ve kapasite değerlerinin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği halde bu belgelendirmenin yapılmadığı,

İsteklinin açıklamalarında kullandığı makinelerin beygir güçleri başta olmak üzere teknik özelikleri, idarenin analizi ile birim fiyat tarifleri, idarece tanımlanan yapım şartları ve Teknik Şartname’de belirtilen teknik özelliklerden farklı olduğundan açıklamalarının analizlere uygun olmadığı,

c) Anılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ait her bir analizdeki tüm girdilerin ayrı ayrı gösterilerek fiyatlandırılması ve bu fiyatların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde belgelendirilmesi gerekirken, söz konusu iş kalemlerinin bütün olarak tek bir fiyat teklifine konu edilmek suretiyle açıklama yapılmasının, anılan Tebliği’n 45.1.4’üncü maddesi ile 45.1.13’üncü maddesine aykırılık teşkil ettiği,

d) Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceği, açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL veya daha az fiyat teklif edilmesi nedeniyle bazı analiz girdilerinin tutarlarının 0,00 TL olarak hesaplandığı, bu durumun da anılan istekli tarafından söz konusu analiz girdileri için fiyat öngörmediği anlamına geldiği, analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılması gerektiği, yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanması gerektiği, yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının bu yönde olmadığı,

e) Açıklamada yapım yönteminin ekonomik olması, kullanılacak avantajlı koşullar ve yapım işinin özgünlüğü hususlarında herhangi bir açıklamada bulunulmadığı, sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunlu olduğu, açıklama sunulan analizlerde kâr ve genel giderler toplamının proje için gerekli genel giderleri (mobilizasyon, finansman vs.) dâhi karşılamadığı,

f) Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, bu isteklilerin düzeltilmiş analiz fiyatlarının, o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı,

g) Yapılan açıklamada yer alan analiz girdileri için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılması gerekirken, bir önceki yıla ait olan fiyatların kullanıldığı ve bu suretle cari yıl birim fiyatlarının altında kalan fiyatların teklif edildiği, ayrıca bu istekli tarafından yapılan açıklamalarda yine hukuka aykırı olarak cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatlar kullanıldığı, rayiç fiyattan kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenilen pozların birbiriyle uyuşmadığı,

ğ) Analizlerdeki işçilik bedellerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesine aykırı olarak 2025 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetleri için en az saatlik asgari ücretin esas alınması gerekirken işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dahildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

h) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanılmak suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olarak anılan isteklinin kendi lehine avantaj sağlandığı,

ı) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılan akaryakıt fiyatlarının, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan “En yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda” yer alan ve ihale ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu, EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatının TL/lt cinsinden hesaplanmasında, mazotun litre’den kg’ye dönüşümündeki yoğunluk 0,820-0,845 kg/lt aralığında belirlenmediği, motorin rayiç birim fiyatlarının EPDK listesinde yer alan birim fiyatlar ile uyum sağlamadığı, sunulan analizlerde motorin fiyatlandırılmalarının farklı olduğu, söz konusu iş artışı iş eksilişi yapılması ve/veya hak ediş düzenlemesi sırasında hangi fiyatın alınması gerektiği yönünde kesinlik bulunmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle reddedilmesi gerektiği, örneğin, açıklama istenilen U-6320 poz numaralı Asfalt Betonu Binder Tabakası Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (İdare Malı Bitüm İle) (Herşey Dahil) iş kalemi analiz formatında 10.160.1026 poz numaralı Mazot (Motorin) girdisi için 40,027 TL birim fiyat yazılarak EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulmuş olduğu,

i) Primer + Seconder +Konkasör grubu, Mekanik Stabilizasyon Plenti, Finişer, Asfalt Plenti, Demir Bandajlı Silindir, Asfalt kazıma makinesi, Ekskavatör, Damperli Kamyon, Lastik Tekerli Yükleyici, Su Tankı, Lastik Tekerli Silindir, Greyder, Asfalt süpürme makinesi, Arazöz, Distribütör, Toz üretme makinesi, Beton Pompası, Transmikser, Elektronik Kantar, Beton santrali, Trafik İşaretleme Levha Takımı, Trafik İşaretleme Kamyoneti, Polimer modifiye katkı malzemesi (iş başında temini), Konkasör (Primer 15x24 inç + sekonder 24x16 inç eleme ve yükleme tertibatlı, 25 m3/saat 1 inç ve 40 m3/saat 2 inç randımanlı), Paletli delgi makinesi (112 KW, 152 HP, 2500 rpm, Ankraj, zemin çivisi bulon barbakan deliği delinmesi için) giderleri başta olmak üzere tüm analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan firmalardan alınmadığı ve bu hususu tevsik edici belgelerin idareye sunulmadığı, fiyat tekliflerinin dilekçelerinde ayrıntıları verildiği üzere Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesine uygun olmadığı,

j) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45. maddesine Ek-0.5, Ek-0.6, Ek- 0.7 ve Ek-0.8 standart formlarının mevzuata aykırı düzenlendiği,

Bahse konu tutanağın “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan faturaların tarihlerinin geçici vergi beyanname dönemi ile uyumlu olmadığı, bu bölümde yer alan faturaların konusunun fiyat teklifinin konusunu oluşturan mal/hizmetin konusu ile uyumlu olmadığı, ilgili tutanakta farklı mal/hizmetler için düzenlenen faturalara yer verildiği, dolayısıyla söz konusu faturalar ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, ayrıca tutanağın “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış Tutarı” bölümü ile “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan faturaların miktar ve tutar bilgileri arasında uyumsuzluk bulunduğu, diğer bir ifadeyle, “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan bilgilerin “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış Tutarı” bölümüne hatalı bir şekilde yansıtıldığı,

İstekli tarafından sunulan proforma faturada yer alan fiyata “malzeme, işçilik ve nakliye” bedellerinin dahil olduğunun belirtildiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.7’nci maddesinde belirtildiği üzere malzeme, montaj ve nakliye bedellerinin ayrı ayrı gösterilmediği ve bu şekilde yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesinde yer alan açıklamasına uygun olmadığı,

k) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, açıklama yapılan iş kalemleri kapsamında yer alan açıklama istenilen nakliye girdilerine ilişkin olarak idarece verilen nakliye formüllerinin kullanılmadığı, bu formüllerdeki değerleri değiştirdiği, (K) katsayısını 2025-2 yılı için belirlenen tutardan daha düşük aldığı, ayrıca açıklama istenilen nakliye girdilerine yönelik olarak idarece belirlenen nakliye mesafelerini düşürmek suretiyle haksız avantaj sağladığı, 45.1.13.15’inci maddesi gereğince yapılacak açıklamada kullanılan tüm belgelerin ya doğrudan bir kamu kurum veya kuruluşu tarafından düzenlenmiş olması ya da bir kamu kurum veya kuruluşu tarafından onaylanmış olması gerektiği, ancak itinererler, nakliye hesaplamasına esas ocak yerlerini gösterir harita, taahhütnameler ve muvafakatnameler de dahil olmak üzere nakliye girdisinin fiyatını açıklamak üzere sunulan tüm belgelerin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış belge niteliğinde olmadığı,

Analiz girdileri içerisinde yer alan PMAT - PMT Yola Nakli F=Kx(0,0007xM+0,01) M=25 km, Bitüm Nakli F=Kx(0,0007xM+0,01) M=360 km, Bitümlü Sıcak Karışımın Yola Nakli F=Kx(0,0007xM+0,01) M=52,63 km ve Kazınan Malzemenin Taşınması F=Kx(0,0007xM+0,01)xY M=19,75 km Y=1,6 nakliye hesaplamalarının belirlenen formüllerle hesaplanması gerektiği, ihale uhdesinde bırakılan istekli nakliye hesaplamalarında hata yaptığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.15’inci maddesi gerekçe gösterilerek idarece verilen nakliye mesafesi dışında bir mesafe ile açıklama yapılabilmesi için, nakliye konusu malzemenin işin yerine getirilmesi amacıyla temin edilecek malzeme (kum, çakıl, moloz, harfiyat, stabilize vb.) niteliğinde olmasının zorunlu olduğu, bu nedenle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklamasındaki kazı nakli girdilerini; imalatlar içinde kullanılacak olan kırmataş, moloz, harfiyat bazalt ve kullanılacak agreganın ihalenin üzerinde bırakılan istekli tarafından analizlerde belirtilen km üzerinden hesap edilmesi gereken analiz girdilerine aykırı olarak km belirlenerek fiyatlandırılmasının aykırı olduğu, analiz girdileri içerisinde yer alan M taşıma mesafesini analizlerin içerisinde yer alan nakliye formüllerinde belirlenen km’den farklı olarak yapılan hesaplamalarının anılan Tebliğ maddelerine uygun olmadığı,

2- İhale uhdesinde bırakılan iş ortaklığı tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ciro bilgilerinin İdari Şartname’de düzenlenen asgari kriterleri karşılamadığı, isteklilerin iş hacminin tevsikine ilişkin olarak yapım işleri cirosunu gösteren belgeleri sunabilecekleri, bu kapsamda ortak oldukları ortak girişime ait iş hacmi tutarının belirlenmesinde isteklinin ortaklık oranının esas alınacağı, bunun tevsiki için de, KİK024.3/Y sayılı standart formun ekinde hisse oranını gösteren bir belgenin sunulmasının zorunlu tutulduğu, iş ortaklığı tarafından sunulan ortak cironun tevsiki için herhangi bir belge ve bilgi sunulmadığı, Sunulan Ciro bilgilerinin ortaklık oranına göre sağlanmadığı, Yeterlik bilgileri tablosunda sunulan ciro’ya ait güncellemelerin doğru yapılmadığı, güncellemelerin doğru yapılması durumunda ihale uhdesinde bırakılan isteklinin cirolarının karşılanmadığı açıkça görüleceği gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde

45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde

45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Mülga ibare: 06/02/2018-30324 R.G./4. md.)

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve (ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde

45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

Yapılan incelemede söz konusu ihalede idarenin 18.07.2025 tarihli yazı ile teklifi sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerden açıklama istediği,

Bahse konu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesine, açıklama istenilen analiz girdilerine, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine, inşaat sıralı analiz girdi tablosuna, inşaat iş kalemleri birim fiyat analizlerine yer verildiği,

Teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen Demgün İnşaat Harfiyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Kadir Petrol Ürünleri İnşaat Taşımacılık Hafriyat Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin süresi içerisinde açıklama yapmadığı görülmüştür.

Açıklama istenilen iş kalemlerinin:

şeklinde olduğu,

Açıklama istenilen analiz girdileri ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklama yöntemlerinde belirtildiği üzere, İşçilik girdileri için yürürlükteki asgari ücretin, idarece verilen nakliye formüllerinin, 2025 yılı ÇŞB ve KGM rayiçlerinin, EPDK fiyatlarının Polimer modifiye katkı malzemesi için fiyat teklifinin kullanıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen açıklamalara ilişkin ihale üzerinde bırakılan isteklinin idareye sunmuş olduğu belgeler üzerinde yapılan incelemede:

İdarenin göndermiş olduğu açıklama istenilen analiz girdilerine ait birim ve miktarlar ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarında kullandığı analiz girdi birim ve miktarlarının aynı olduğu, analiz girdilerinin tamamına yer verildiği, girdilerin adlarının ve birimlerinin doğru bir şekilde gösterildiği, başvuru sahibi isteklinin dilekçesinde örnek verdiği analiz girdileri dahil idarece açıklanması istenilen tüm girdilerin açıklandığı, açıklanan girdilere ilişkin olarak resmi rayiçler için herhangi bir belgelendirmeye gerek bulunmadığı, söz konusu resmi rayiçlerin ise ilgili Kurumların yayınladığı resmi rayiçler ile uyumlu olduğu, resmi rayiçler dışında ise (Polimer modifiye katkı malzemesi (iş başında temini)) isteklinin dayanak belgeleri sunduğu, sunulan belgelerin ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalara uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 a) iddiasının yerinde olmadığı,

Açıklama istenilen analiz girdilerinde yer alan araç, makine, teçhizata ilişkin ihale üzerinde bırakılan isteklinin envanterinde bulunan kendi malına yönelik herhangi bir açıklamasının bulunmadığı açıklama istenilen araç makine için resmi rayiçleri kullandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 b) iddiasının yerinde olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin belgelendirmeye dayalı birden fazla analiz girdisi bulunmadığından, iş kalemlerinin bütün olarak tek bir fiyat teklifine konu edilmek suretiyle açıklama yapılarak belgelendirildiğine dair 1 c) iddiasının yerinde olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilmeyen analiz girdilerinde 0.01 TL’nin altında ve sıfıra yuvarlanmış herhangi bir tutar bulunmadığından 1 d) iddiasının yerinde olmadığı,

Söz konusu ihalede idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen isteklilerden açıklama istenildiği, bahse konu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesine, açıklama istenilen analiz girdilerine, açıklama istenilmeyen analiz girdilerine, inşaat sıralı analiz girdi tablosuna, inşaat iş kalemleri birim fiyat analizlerine yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda (kar ve genel giderleri de hesaplamak sureti ile) açıkladığı anlaşıldığından 1 e) iddiasının yerinde olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yer alan (birim fiyat miktar çarpımlarında ya da toplam tutarın hesaplanmasında) herhangi bir aritmetik hata ya da hesaplama hatası görülmediğinden başvuru sahibinin 1 f) iddiasının yerinde olmadığı,

Anılan isteklinin açıklamalarında kullandığı birim fiyatlar ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan resmi rayiçlerin karşılıklı incelenmesi neticesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında kullanmış olduğu resmi rayiç birim fiyatları ile ilgili Kamu Kurumunca yayımlanan birim fiyatların aynı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin 1 g) iddiasının yerinde olmadığı,

Anılan isteklinin her bir işçilik kalemi için ayrı bir satır açmak sureti ile açıklama yaptığı, yukarıda yer verilen işçiliğe ilişkin tüm analiz girdilerinde 2025 yılı itibari ile açıklanan saatlik asgari ücret olan 115,58 TL’nin kullanıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 ğ) iddiasının yerinde olmadığı,

İdare tarafından açıklanması istenilen 22 analiz girdisinin bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin farklı iş kalemlerinin analizlerinde aynı girdiler için aynı fiyatlar kullanılmak suretiyle açıklama yaptığı anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 h) iddiasının yerinde olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan Mazot (motorin) girdisine ilişkin açıklamada akaryakıt maliyeti için EPDK tarafından yayımlanmış 12.06.2025 tarihli Petrol Piyasası Aylık Ortalama Bayi Satış Fiyatı Bülteni’nin sunulduğu, hesaplamada kullanılan fiyatın, ihale ilan tarihi (12.06.2025) ile ihale tarihi (16.07.2025) arasında geçerli olan ve EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında olmadığı, EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatının TL/lt cinsinden hesaplanmasında, mazotun litre’den kg’ye dönüşümündeki yoğunluk oranı hesabının 0,820-0,845 kg/lt aralığında belirlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 (ı) iddiasının yerinde olmadığı,

Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece “ÖZEL-MDFY (Polimer modifiye katkı malzemesi (iş başında temini)” girdisi için fiyat teklifi aldığı, alınan fiyat teklifinin 21.07.2025 tarihli söz konusu analiz girdisi ve ihaleye ilişkin olduğu, hem alınan fiyat teklifinin hem dayanak satış tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan şekil ve esasa ilişkin açıklamalarına uygun düzenlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin 1 (i) ve (j) iddiasının yerinde olmadığı,

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilere:

şeklinde nakliye formülü ve taşıma mesafesinin verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idarece verilen mesafe ve nakliye formülü kullanılmak suretiyle nakliye bedelinin hesaplandığı, (K) katsayısının ihale ilan tarihi (12.06.2025) itibari ile geçerli ve güncel tutardan az olmadığı (1.750,00 TL), idare tarafından verilen mesafelerle anılan isteklinin hesaplamalarda kullandığı mesafelerin aynı olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin başvuru sahibinin 1 (k) iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;__

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

…

gerekir. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihalelerde, üçüncü fıkradaki kriterleri sağlayamayan aday veya isteklinin yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının üçüncü fıkranın (a) bendinde sayılan ihalelerde teklif ettiği bedelin %40’ından veya üçüncü fıkranın (b) bendinde sayılan ihalelerde yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutarın iki katından az olmaması durumunda, yapım işleri ile ilgili ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gereklidir (6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

…

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü

Aynı Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellemesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Yapım işleri ciro tutarı, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin aranacak belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4’üncü maddesinde “ 7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir “ düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile İdari Şartname düzenlemelerinden İsteklilerin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam cirosunu gösteren gelir tablosu veya yapım işleri cirosunu gösteren belgelerden birini sunması yeterli olacağı, isteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerektiği, bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edileceği, bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanların, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabileceği, bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede ihale üzerinde bırakılan isteklinin elektronik ortamda sunmuş olduğu iş ortaklığı beyannamesinden Arhat Enerji Anonim Şirketi’nin % 80 oran ile pilot ortak, 2 M Turizm İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin ise % 20 oran ile özel ortak olduğu,

Pilot ortağın iş hacmini gösteren belgeler kapsamında yapım işleri cirosunu gösteren belgeler sunduğu, belge tutarının ****08.333,02 TL olduğu, söz konusu tutarın karşılanması gereken asgari ciro tutarını karşıladığı, (393.080.355,40 x 0,80 x 0,15=47.169.642,64),

Özel ortağın iş hacmini gösteren belgeler kapsamında 2024 yılına ait cirosunu beyan ettiği (****.653,85) beyan edilen tutar ile EKAP üzerinden yapılan sorgulamada görülen tutarın aynı olduğu, söz konusu tutarın karşılanması gereken asgari ciro tutarını karşıladığı, (393.080.355,40 x 0,20x 0,25=19.654.017,7 TL) anlaşıldığından başvuru sahibinin 2’nci iddiası yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| |