KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/038

Gündem No : 79

Karar Tarihi : 24.09.2025

Karar No : 2025/UY.I-2080

BAŞVURU SAHİBİ:

Hayat Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Nilüfer Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1227537 İhale Kayıt Numaralı “Nilüfer Belediyesi Sınırları Dahilinde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Kaplama ve Yama Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Nilüfer Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 03.09.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nilüfer Belediyesi Sınırları Dahilinde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Kaplama ve Yama Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Hayat Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 27.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.09.2025 tarih ve 193234 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.09.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1831 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Fiyat farkı hesaplanırken kullanılan katsayı ve endekslerin, “3.3. İşin niteliği, türü ve miktarı” maddesinde belirtilen analiz miktarları ile doğru orantılı olarak dikkate alınmadan; işçilik, motorin ve diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı, makine ve ekipmana ait amortismanın ağırlık oranının, yapılan işlere uygun olmadan yanlış oranlanarak hesaplandığı, dolayısıyla maliyet hesaplanmasının mümkün olmadığı, gerekli hususların zeyilname ile düzeltilmemesi veya açıklığa kavuşturulmamasının teklif verilmesine engel teşkil ettiği,

Başvuruya konu ihalede toplam 32.000 ton asfalt, 2.000 ton plentmiks temel üretimi yapılacağı; asfalt uygulama serme, sıkıştırma, nakliye safhasında kullanılması gerekli motorin tutarının 16.771.248,00 TL (KDV hariç) olarak hesaplandığı, ihale maliyetine göre en az %20 motorin oranının olması gerektiği, idarenin yaklaşık maliyeti hesaplarken bu oranı dikkate alması gerektiği, buna göre fiyat farkı hesaplamasında kullanılan katsayı ve endeks tablosunda “b3 (Akaryakıtın ağırlık oranı)” motorin oranının 0,12 olarak yanlış hesaplandığı, bu durumun sağlıklı ve rekabetçi bir teklif verilmesine engel teşkil ettiği,

İş makinelerinin ortalama günlük 7-8 saat çalışacağı göz önüne alındığında günlük 1.156 litre motorin gerektiği, işin süresinin 240 gün olarak hesaplandığı, bu durumda 277.440 litre (1.156 x 240) motorin kullanılacağı, ihale tarihi itibarıyla motorinin litre fiyatının (EPDK) 44,20 TL (KDV hariç) olduğu, toplam motorin miktarının 102.000 litre nakliye, (1700 sefer x 60 km) ve 277.440 litre iş makineleri olmak üzere 379.440 litre olduğu, buna göre kullanılan motorin tutarı hesaplandığında 16.771.248,00 TL (379.440 litre x 44,20 TL) olduğunun görüldüğü,

2. İdari Şartname ve Teknik Şartname’de iş kalemlerinin poz numaralarında AS.H.005 poz numarası belirtilmeden ve AS.H.005 pozu olması gerekli iken, AS.H.006 numaralı poza yer verildiği, iş kalemlerinde poz numarası belirtilirken hatalı işlem yapıldığı, 5 sıra numarası ve AS.H.005 poz numarasının ne olduğu belirtilmeden diğer poz numarasına geçildiği, bu durumun, her aşamada hataya ve yanlış işleme yol açmaması açısından düzeltici işlem yapılması gerektiği,

3. Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde istenilen belgelerin, Kanun’da belirtilen yer tesliminde sunulması zorunlu belgeler arasında yer almaması nedeniyle, mevzuata aykırı olduğu, ayrıca ilgili düzenlemeyle bahse konu belgelerin istenmesinin ihaleye katılmayı zorlaştırdığı, süre kısıtlaması getirilerek bu süre içerisinde alınması mümkün olmayan belgelerin yer teslimi tarihine kadar talep edilmesinin Kanun’a aykırı olduğu, istenilen şartları sağlayan firmaya yönelik avantaj sağlaması açısından Kanun’a aykırı olduğu, bu şartların ihaleye katılımı kısıtladığı, teklif verilmesine engel teşkil ettiği, rekabeti engellediği ve kamu zararına yol açacağı, ayrıca bu nedenlerle maliyet hesaplanmasının da mümkün olmadığı,

Bu belgelerin istenmesinin, ihaleye en düşük fiyatı veren ancak sözleşmede istenen belgeleri sunamayan firmaların mağdur olmasına ve kamu zararına neden olacağı, ihaleyi alan firmanın süresi içerisinde işi yapmaması halinde uygulanacak cezaların ve fesih şartlarının Sözleşme Tasarısı’nın 25’inci ve 26’ncı maddelerinde düzenlendiği, ihale üzerinde kalan isteklinin, yer teslimi tarihine kadar, belirtilen kısa süre içerisinde gayri sıhhi müessese ruhsatını (GSM) almaya süresinin yeterli olmadığı, ayrıca ruhsat alınsa bile asfalt betonu ürününe ait TS EN 13108-1/09.12.2016 belgelerinin yer teslimi süresine kadar sağlanabilmesi için işlemlerin teknik olarak 1-2 ay gibi uzun süre (üretim, inceleme, deney, rapor) gerektirdiği, bu durumun ihaleye teklif verilmesine engel olduğu,

Netice itibarıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı hesabında aşağıdaki formül uygulanır:

F = A n x B x ( P n - 1 )

__

İ n Ç n D n AY n Y n K n G n M n

P n = a —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— __+ b4 —— + b5 —— + b6—— + c ——

İ 0 Ç 0 D 0 AY 0 Y 0 K 0 G 0 M 0

__

(2) Formülde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

c) B: 0,90 sabit katsayısını,

ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile girdilerin ağırlık oranlarını temsil eden sabit katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a: İşçilik ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

e) b1: Metalik olmayan diğer mineral ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

f) b2: Demir ve çelik ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

g) b3: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ğ) b4: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

h) b5: Ağaç ve mantar ürünlerinin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ı) b6: Diğer malzemelerin ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

i) c: Makine ve ekipmana ait amortismanın ağırlık oranını temsil eden sabit katsayıyı,

ifade eder.

(3) İhale dokümanında gösterilen sabit katsayılar, sözleşmenin uygulanması sırasında hiçbir gerekçe ile değiştirilemez.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilik için, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (2003=100) Harcama Gruplarına Göre Endeks Sayıları Tablosunun “Genel” sütunundaki sayıyı,

b) Ço, Çn: Metalik olmayan mineral ürünleri için, Endeks Tablosunun 23 numaralı “Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünleri”, 23.1 numaralı “Cam ve Cam Ürünleri”, 23.2 numaralı “Ateşe Dayanıklı Ürünler”, 23.3 numaralı “Kilden İnşaat Malzemesi”, 23.4 numaralı “Diğer Porselen ve Seramik Ürünler”, 23.5 numaralı “Çimento, Kireç ve Alçı”, 23.6 numaralı “Betondan, Çimentodan ve Alçıdan Eşyalar”, 23.7 numaralı “Taş (Kesilmiş, Şekil Verilmiş ve Tamamlanmış)”, 23.9 numaralı “Metalik Olmayan Diğer Mineral Ürünler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

c) Do, Dn: Demir ve çelik ürünleri için, Endeks Tablosunun 24 numaralı “Ana Metaller”, 24.1 numaralı “Ana Demir-Çelik ve Ferro Alaşımlar”, 24.2 numaralı “Tüp, Boru, İçi Boş Profiller ve İlgili Bağlantı Parçaları, Çelikten”, 24.3 numaralı “Çeliğin İlk İşlenmesinde Elde Edilen Diğer Ürünler”, 24.4 numaralı “Değerli Ana Metaller ve Diğer Demir Dışı Metaller”, 24.5 numaralı “Metal Döküm Hizmetleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ç) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

d) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

e) Ko, Kn: Ağaç ve mantar ürünleri için, Endeks Tablosunun 16 numaralı “Ağaç ve Mantar Ürünleri (Mobilya Hariç)”, 16.1 numaralı “Kereste, Biçilmiş ve Planyalanmış”, 16.2 numaralı “Ahşap, Mantar, Hasır ve Örgü Malzemesinden (Saz, Saman vb.) ürünler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

f) Go, Gn: İhale konusu yapım işi kapsamında yer alan diğer malzemeler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

g) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahlan”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki sayılardan G o ve G n için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla işin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise G o ve G n endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.

6) İdare tarafından, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde sabit katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur.

7) İşin nitelik ve kapsamına göre imalatta kullanılacak malzemelerin niteliği ile iş programına göre malzemenin kullanılacağı safha dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas sabit katsayılar için imalatın farklı aşamalarında uygulanmak üzere farklı endeksler belirlenebileceği gibi, bu değerlerin her biri için yukarıda sayılanlar arasından aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir. Ağırlık oranını gösteren sabit katsayılardan biri, birkaçı veya tamamı kullanılarak, yapım işinin farklı bölümleri/aşamaları için toplamları bire (1.00) eşit olacak şekilde farklı katsayılar belirlenebilir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı, esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” açıklaması,

Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi yapım işi ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan yapım işlerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.

(2) Fiyat farkı uygulanan işlerde, zorunlu nedenler dışında, hakedişlerin uygulama ayından sonraki ayın ilk beş iş günü içerisinde ve uygulama ayına ait endeksler belli olduktan sonra düzenlenmesi esastır. Uygulama ayına ait endeksler belli olmadan hakedişin düzenlendiği hallerde, fiyat farkı hesabı hakedişle birlikte yapılmaz, uygulama ayına ait endeksler belli olduktan sonra ayrıca hesaplanır.

(3) Bu Esasların uygulanması sonucu ilave olarak ödenecek ya da kesilecek tutarlar fiyat farkı olup, yüklenici ile idare arasında imzalanan sözleşme bedelini değiştirmez.

…

(5) Bu Esaslara göre hesaplanan fiyat farkları, fiyat farkı ödenmesine konu olabilecek tüm fiyat artışlarını kapsar. Ancak, yüklenicinin kullandığı farklı yapım teknikleri, makine, ekipman ve malzeme ile işçiliğin cins ve miktarı, Türk parasının yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi veya kazanması, yurtdışından temin edilen malzemenin menşei ülkede fiyatının değişmesi ve benzeri diğer nedenlerle fiyat farkı hesaplanamaz. …” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Nilüfer Belediyesi Sınırları Dahilinde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Kaplama ve Yama Yapılması İşi

b) Türü: Yapım işi

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 10 Kalem sıcak karışım asfalt kaplama ve yama yapım işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Nilüfer Belediyesi Sınırları dahilindeki mahalleler” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

43.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn - 1 )

Pn= a İn/İo+b1 Çn/Ço+b2 Dn/Do+b3 AYn/AYo+b4 Yn/Yo+b5 Kn/Ko+b6 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile girdilerin ağırlık oranlarını temsil eden sabit katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Fiyat Farkı Açıklamaları

İmalatın aşağıda belirtilen aşamalarında uygulanacak katsayı ve endeksler şu şekilde belirlenmiştir

Fiyat farkı hesaplanacaktır. Bu işte, 24.02.2022 tarih ve 31760 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 23/02/2022 tarih ve 2022/5202 nolu karar doğrultusunda 4734 sayılı kamu ihale kanununa göre ihale edilen yapım işlerinde uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslara göre fiyat farkı ödenecektir.” düzenlemesine,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin adı, yapılma yeri, niteliği, türü ve miktarı” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.3. İşin niteliği, türü ve miktarı:

” düzenlemesine,

Aynı Tasarı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

14.2. Fiyat farkı hesaplanacaktır.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn - 1 )

Pn= a İn/İo+b1 Çn/Ço+b2 Dn/Do+b3 AYn/AYo+b4 Yn/Yo+b5 Kn/Ko+b6 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemleri ve ihzarat miktarlarının sözleşme birim fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile girdilerin ağırlık oranlarını temsil eden sabit katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):

Fiyat Farkı Açıklamaları

İmalatın aşağıda belirtilen aşamalarında uygulanacak katsayı ve endeksler şu şekilde belirlenmiştir.

Fiyat farkı hesaplanacaktır. Bu işte, 24.02.2022 tarih ve 31760 sayılı Resmi Gazete?de yayınlanan 23/02/2022 tarih ve 2022/5202 nolu karar doğrultusunda 4734 sayılı kamu ihale kanununa göre ihale edilen yapım işlerinde uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslara göre fiyat farkı ödenecektir.

14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden, başvuruya konu ihalenin bitümlü sıcak karışım asfalt kaplama ve yama yapılması işi olduğu anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’de ve Sözleşme Tasarısı’nda, ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanacağı düzenlenmiş olup fiyat farkı formülündeki a katsayısı 0,35; b3 katsayısı 0,12; b4 katsayısı 0,34; b6 katsayısı 0,1; c katsayısı 0,09; diğer katsayılar (b1, b2 ve b5) sıfır olarak belirlenmiştir.

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar doğrultusunda fiyat farkının, bahse konu Esaslar’ın 5’inci maddesinde yer alan formüller kullanılarak hesaplanması gerekmektedir.

Söz konusu formüllerde yer alan a katsayısı, işçilik ağırlık oranını; b1 katsayısı metalik olmayan diğer mineral ürünlerinin ağırlık oranını; b2 katsayısı, demir ve çelik ürünlerinin ağırlık oranını; b3 katsayısı, akaryakıtın ağırlık oranını; b4 katsayısı, diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını; b5 katsayısı, ağaç ve mantar ürünlerinin ağırlık oranını; b6 katsayısı, diğer malzemelerin ağırlık oranını __ ve c katsayısı, makine ve ekipmana ait amortismanın ağırlık oranını temsil etmektedir.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu katsayıların hatalı belirlendiği iddia edilmekte olup idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta, söz konusu ihalede kamu kurumlarına ait rayiç ve analizlerin kullanıldığı, istekli tarafından yapılan hesaplamaların ve fiyat farkı hususundaki iddiaların varsayıma dayandığı ifade edilmektedir.

İtiraza konu hususun açıklığa kavuşturulabilmesini teminen fiyat farkı hesabında kullanılan katsayıların nasıl belirlendiğine/hesaplandığına ilişkin bilgi ve belgeler 16.09.2025 tarihli ve 13983960-101.01.02-2025/7493 sayılı Kurum yazısı ile idareden talep edilmiş olup idarenin 18.09.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2025 tarihli ve E.75136361-730.10-174341 sayılı cevabi yazısı ile fiyat farkı hesabına dayanak olan belgeler Kuruma gönderilmiştir.

Söz konusu belgelerin incelenmesi neticesinde; idarece yaklaşık maliyet icmal tablosunda yer alan her bir iş kaleminde bulunan girdilerin ağırlık oranlarının ayrı ayrı belirlendiği (örneğin AS.H.001 iş kaleminde a katsayısının (işçilik) ağırlık oranının 0,509 olduğu), bu ağırlık oranları kullanılarak girdilerin tüm iş kalemlerindeki toplam maliyetlerinin (örneğin işçilik maliyeti 32.680.843,57 TL’dir) hesaplandığı anlaşılmıştır.

İdarece yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan girdi maliyetlerinin, ihalenin yaklaşık maliyetine oranlanması suretiyle bulunan değerlerin, fiyat farkı formülünde yer alan ağırlık katsayıları ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, idarece belirlenen fiyat farkı katsayılarının, ilgili girdilerin yaklaşık maliyetteki ağırlığı ile uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin ekinde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir.

Teknik Şartname’nin “İş Kalemleri” başlıklı 9’uncu maddesinde aşağıda yer verilen iş kalemleri listesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “Ekler” başlıklı 10’uncu maddesinde söz konusu iş kalemlerinin poz tarifleri bulunmaktadır.

İhale dokümanını oluşturan belgelerde (İdari Şartname, Sözleşme Tasarısı, Birim Fiyat Teklif Cetveli, Teknik Şartname), 4 sıra numaralı ve AS.H.004 poz numaralı “Asfalt Betonu Binder ile Kaplama Yapılması” iş kaleminin ardından 5 sıra numaralı ve AS.H.006 poz numaralı “Her Ebattaki Muayene Kontrol Baca Kapağının Her Derinlikte Yükseltilmesi” iş kalemine yer verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından AS.H.005 pozu belirtilmeden AS.H.006 numaralı poza yer verilmesinin hatalı işlemlere yol açacağı ileri sürülmekte olup idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta, iş kalemleri ile ilgili bir hatanın bulunmadığı, ihale konusu iş kapsamında AS.H.005 pozuna karşılık gelen herhangi bir imalat öngörülmediğinden, bu pozun iş kalemleri listesine dahil edilmediği ifade edilmektedir.

Yapılan incelemede, ihale dokümanını oluşturan tüm belgelerde iş kalemlerinin aynı biçimde ve sıra numaraları birbirini takip eder şekilde belirtildiği, iş kalemlerine ait poz numaralarının da ardışık şekilde belirlenmesine yönelik kamu ihale mevzuatında bir zorunluluk bulunmadığı, idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta da iş kalemleri listesinde herhangi bir hata/eksiklik bulunmadığının belirtildiği hususları bir arada değerlendirilerek söz konusu düzenlemelerin isteklileri tereddüde düşürücü ve/veya teklif hazırlanması engeller nitelikte olmadığı sonucuna varılmış olup iddia yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 18’inci maddesinde _“(1)_İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırla r.

(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.

(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 41’inci maddesinde “(1) İhale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilir. Ancak, söz konusu tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman yeterlik kriteri olarak belirlenemez.

(2) İşin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yürütülebilmesi için kendi malı olması gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir. İdari şartnamede, fiyat dışı unsur olarak belirlenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısı, niteliği ve teknik kriterlere yönelik düzenlemelere yer verilir. Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için, kendi malı olduğunu gösteren belgeler ile teknik kriterleri tevsik eden belgelerin teklif ile birlikte sunulması gerekir. Kendi malı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurun, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil hesaplanan toplam değerlendirme puanı içindeki ağırlığı yüzde biri geçemez. Söz konusu oranı arttırmaya veya azaltmaya ya da ihale konusuna göre farklı oranlar belirlemeye Kurum yetkilidir.

(3) İsteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir. Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

(4) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile isteklinin kendi malı sayılır. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İhale konusu işte kullanılacak tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, fiyat dışı unsur olarak belirlenmemesi veya danışmanlık hizmet alımlarında yeterlik kriteri olarak aranmaması durumlarında aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmez.

9.2. Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Gecikme halinde uygulanacak cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Bu sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde en az 10 gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikme cezası uygulanır.

25.2. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için ilk sözleşme bedelinin % 0,04 (on binde dört ) oranında gecikme cezası uygulanır.

25.3. İhtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.

25.4. Gecikme cezaları ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın Yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinden kesilir. Bu cezaların hakediş ödemelerinden karşılanamaması halinde Yükleniciden ayrıca tahsilat yapılır.

25.5. Kısmi kabul öngörülmeyen işlerde işin tamamının bitirilmemesi halinde, günlük gecikme cezası sözleşme bedeli üzerinden alınır.

25.6. Kısmi gecikme cezası uygulanan işlerde, işin tamamının süresinde bitirilmemesi halinde gecikme cezası işin bitirilmeyen kısımları için uygulanır. Bu durumda sözleşme bedelinin tamamı üzerinden gecikme cezası uygulanmaz.

25.7. Gecikme halinde uygulanacak cezalar dahil sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı, hiçbir durumda, ilk sözleşme bedelinin % 15'ini geçemez. Toplam ceza tutarının, ilk sözleşme bedelinin % 15'ini geçmesi durumunda, bu orana kadar uygulanacak cezanın yanı sıra 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesine,

Aynı Tasarı’nın “Sözleşmenin feshine ilişkin şartlar” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. Sözleşmenin İdare veya Yüklenici tarafından feshedilmesine ilişkin şartlar ve sözleşmeye ilişkin diğer hususlarda 4735 Sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uygulanır.” düzenlemesine,

“Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. 1-Yüklenici; istenen Asfalt Plentine ait belgeleri; kendi malı ise kendi malını tevsik edici belgeleri, kendi malı değil ise tesisin kurulu olduğu alanı işin süresi ve muhtemel süre uzatımı dahilinde kesintisiz kullanacağına dair mülkiyet sahibinden alınacağı izin belgesini yer teslimi tarihinde İdareye sunacaktır.

2-iş kapsamında kullanılacak olan Asfalt betonu ürününe ait, TS EN 13108-1/ 09.12.2016 standardında AŞINMA Asfalt betonu, BİNDER Asfalt betonu, BİTÜMLÜ TEMEL ASFALT BETONU ürün uygunluk belgesine sahip olduğuna dair (süresi geçerli olan) resmî belgeleri yer teslimi tarihinde idareye sunacaktır.

3-iş kapsamında kullanılacak olan asfalt üretim tesisine ait Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatını (GSM) yer teslimi tarihine kadar idareye sunacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Sözleşme Tasarısı’nın 33’üncü maddesinde; asfalt plentine ait belgelerin (kendi malı ise kendi malı olduğunu tevsik edici belgeleri, kendi malı değil ise tesisin kurulu olduğu alanı işin süresi ve muhtemel süre uzatımı dahilinde kesintisiz kullanacağına dair mülkiyet sahibinden alacağı izin belgesi) ve asfalt betonu ürününe ilişkin TS EN 13108-1/09.12.2016 standardında aşınma asfalt betonu, binder asfalt betonu, bitümlü temel asfalt betonu ürün uygunluk belgesine sahip olunduğuna dair resmi belgelerin yer teslimi tarihinde ; gayri sıhhi müessese ruhsatının yer teslimi tarihine kadar idareye sunulması talep edilmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; idarelerin, sözleşme tasarısını Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlayacağı, tip sözleşmede düzenlenmeyen ve işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususların, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, “Diğer Hususlar” bölümüne eklenebileceği,

Yapım işi ihalelerinde, ihale konusu işin yürütülmesi için işyerinde bulundurulması öngörülen; tesis, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin bilgilere sözleşme tasarısında yer verileceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın itiraza konu 33’üncü maddesinde sayılan belgelerin, ihalenin hangi istekli üzerinde bırakılacağının henüz belli olmadığı teklif verme aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülükler kapsamında yüklenici tarafından yer tesliminde/yer teslimine kadar sunulması gereken belgeler olarak belirlendiği anlaşılmakta olup; bahse konu belgelerin ihale konusu işte kullanılacak tesislerin kurulu ve çalışır vaziyette olduklarına, çalıştırılmalarında yasal bir engel bulunmadığına ve işin standartlara uygun şekilde yapılmasına ilişkin belgelerden olduğu, başvuruya konu ihalenin “ Nilüfer Belediyesi Sınırları Dahilinde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Kaplama ve Yama Yapılması İşi ” olduğu, dolayısıyla işin gerçekleştirilmesinde temel gereksinim mahiyeti taşıyan söz konusu belgelerin 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler gereğince işin aksamadan ve belirli bir standartta devam etmesinin sağlanabilmesi amacını taşıdığı, ihale konusu iş ile doğrudan ilgili ve işin niteliğiyle uyumlu olduğu hususları bir arada dikkate alındığında söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırılık taşımadığı, katılımı engelleyici ve rekabet ilkesini zedeleyici nitelik de arz etmediği sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****