KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/037

Gündem No : 26

Karar Tarihi : 17.09.2025

Karar No : 2025/UY.I-1958

BAŞVURU SAHİBİ:

Gündoğuran İnş. Harf. San. ve Tic. Ltd. Şti.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/688907 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Kocaeli İli Kartepe, Başiskele, Gölcük ve Karamürsel İlçeleri Yol Yapısı İyileştirme Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 24.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Kocaeli İli Kartepe, Başiskele, Gölcük ve Karamürsel İlçeleri Yol Yapısı İyileştirme Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Gündoğuran İnş. Harf. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 05.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.08.2025 tarih ve 191127 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1626 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda yer verilen gerekçelerle uygun olmadığı, şöyle ki;

a) “Poz No İnş.01 Yarma Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi”, Poz No İnş-08 Tanımı Hendeklerin Betonla Kaplanması (C 20/25 Hazır Beton Harcı İle)”, “Poz No İnş-13 Tanımı Beton Yol Tamiratı Yapılması (Çelik Hasır Dahil)” , “Poz No İnş-18 Tanımı Ocak Taşı ile Moloz Taş İnşaat Yapılması”, “Poz No İnş-28 Tanımı Prefabrik Beton Parke Temini ve Yerine Döşenmesi” , “Poz No İnş-29 Tanımı Prefabrik Beton Parke Temini ve Yerine Döşenmesi” (8 CM), Poz No İnş-23 Tanımı Plent-Miks Temel Yapılması” , “Poz No İnş-24 Tanımı Binder Tabakası Yapılması” , Poz No İnş-26 Tanımı Asfalt Yama Yapılması”, “Poz No İnş-27 Tanımı İdare Malı Asfalt ile Yama Yapılması” iş kalemlerine yönelik yapılmış olan açıklamaların uygun olmadığı,

- C 20/25 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları ve C 30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları için kurum pozu yerine fiyat teklifi ile açıklama yapıldığı,**** fiyat teklifinin üzerinde “Nakliye dahil” belirtmesinin yapılmadığı, Tebliğ’in 45.1.13.16’ncı maddesinde niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması gerektiği, C 20/25 beton harcı ve çam kerestesi 2.sınıf için sunulan fiyat teklifinin; üretici firmanın ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olması gerektiği ve mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olmasının beklendiği, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu,

-Analizlerde de belirtilen nakliye mesafesi yerine isteklinin kendi lehine bir nakliye mesafesi kullandığı, kazıda kullanılacak “Ekskavatör ve dragline tipi makinalar” tipi makineye ait fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesinde uygun olmadığı**,** analizde açıklama istenen motorin fiyatının fiyat teklifi ile açıklanmasının uygun olmadığı, birim fiyat tariflerinde yer alan girdiler ile aynı iş kaleminin analizlerinde yer alan girdi ve miktarların örtüşmediği dolayısı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin anılan iş kalemlerindeki fiyat açıklamalarının idarece hazırlanan birim fiyat tarifleri ile uyumlu olmadığı, ayrıca K katsayısının ilgili yılın rayicinden düşük alınması suretiyle kendi lehine haksız avantaj sağladığı,

-Analizlerde yer alan döküm harç bedeli olarak rehabilite ücreti ile açıklama yapılmasının uygun olmadığı, analizde açıklama istenen analizde belirtilen beton yol tamiratı yapılması çelik hasır dahil olarak belirtildiği, çelik hasırın kurum pozlarından Q188/188 Ø6,15x15 göz aralıklı olarak nakliye ve işçilik dahil fiyatının alınmadığı, idarece fiyatı açıklanması istenilen iş kalemlerinin birim fiyat tariflerine bakıldığında, her bir iş kalemi tarifinde yer alan girdinin iş kaleminin aktarmasız analizine eksiksiz olarak yansıtılması gerekirken bu girdi ve miktarlarının doğru olarak aktarılmadığı veya bunlar analize aktarılmış olmakla birlikte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu girdi ve miktarlar düşürüldüğü, aksi halde bu iş kalemlerinin fiyatlarının açıklanmasının mümkün olmadığı, idarece hazırlanan analizlerin paçal analiz niteliğinde hazırlandığı, paçal nitelikte hazırlanan iş kalemlerinin birden fazla iş kalemini ihtiva ettiği,

-Lastik tekerlekli yükleyicinin 1 saatlik ücretinin doğru hesaplanmadığı,8 cm yüksekliğinde prefabrik beton parke temini ve yerine döşenmesi pozu ile ilgili formen, kaldırım ustası düş işçi ile ilgili işçiliklerin karşılıklarının uygun alınmadığı, açıklama istenen imalat kalemlerinde olması gereken asgari %10 kar oranının analiz fiyatlarına eklenmediği, C/16, C20/25 ve C30/37 hazır beton harçları için fiyat teklifleri ile açıklama yapıldığı, nakliye sürelerinin kısaltıldığı,

**** b) Nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerektiği, ayrıca İNŞ-01 poz numaralı “Yarma Kazısı Yapılması ve Depoya Gönderilmesi”,
İNŞ-13 poz numaralı “Beton Yol Tamiratı Yapılması (Çelik Hasır Dahil)”, İNŞ-26 poz numaralı “Asfalt Yama Yapılması” ve İNŞ-27 poz numaralı “İdare Malı Asfalt İle Yama Yapılması” iş kalemlerine ait birim fiyat tarifleri incelendiğinde ilgili birim fiyat tarifleri içeriklerinde oluşan artık/kazı fazlası malzemeler ile ilgili olarak çıkan malzemenin Kocaeli Büyükşehir Belediyesi izinli depoya nakledilmesi gerektiği, aşırı düşük savunma analizlerinde nakliye mesafesinin kısaltılması amacıyla farklı bir depo alanı belirlediği, bununla birlikte bu alana ait nakliye mesafeleri kullanılmış ve idare tarafından analizlerde belirtilen hafriyat atık bedeli de kullanılmayarak kendi lehine sonuç yaratıldığı,

c) İdare tarafından ilgili isteklilere iletilen analizlerin içeriğinde 10.330.5421/ÖZEL poz nolu “Tüpraş Rafineri Bitüm Bedeli” adı altında “Ton” ölçü birimi adında özel iş kalemi yer aldığı, ilgili kaleme ait açıklama 10.330.5421 poz numaralı ve ölçü birimi “Kg” olan “Asfalt çimentosu (Penetrasyon asfalt) (İzmit)” rayici ile yapılmasının uygun olmadığı,

d) Beton girdisine ait fiyat teklifleri incelendiğinde ilgili santral ile iş yeri arasındaki mesafenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.16’ncı maddesine uygun olmadığı,

e) Fiyat teklifi ekinde sunulan tutanaklarda mevzuat gereği bulunması gereken ibarelerin bulunmadığı,

f) “Su geçirimsizlik katkısı (sıvı)” ve “C 25/30 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206-1+A1)” kalemleri için alınmış olan fiyat tekliflerinde nakliye kaleminin fiyatlara dahil olduğunun belirtildiği, ancak satış faturalarında ilgili kalemlerin nakliye dahil fiyatlar olduğu belirtilmediği gibi, bire bir aynı satış cinsi/girdi de ilgili faturalarda belirtilmediği,

g) İdare tarafından teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen analizlerde bulunan “pmt malzemesinin yola nakli” girdi istenen iş kalemi olmasına istekli tarafından açıklama istenmeyen olarak belirlendiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

__

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, (fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

_Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir._Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/26. md., yürürlük: 15/06/2024) tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

. (45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. (İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2025 Yılı Kocaeli İli Kartepe, Başiskele, Gölcük ve Karamürsel İlçeleri Yol Yapısı İyileştirme Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı: 8.000 m³ hendeklerin betonla kaplanması, 8.000 ton binder tabakası yapılması, 35.000 plent-miks temel yapılması, 20.000 ton asfalt ile yama yapılması, 80.000 m² prefabrik beton parke temini ve yerine konulması v.b bakım onarımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kartepe, Başiskele, Gölcük ve Karamürsel İlçeleri” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveline ekte yer verilmiş olup, ihale dokümanı kapsamında Asfalt Yama İşleri, Özel Teknik Şartnamesi, Üst Yapı Teknik Şartnamesi, Sanat Yapıları ve Köprüler Teknik Şartnamesi, Yol Alt Yapı Teknik Şartnamesi, Genel Hükümler, Ön Proje ve 38 iş kaleminden oluşan Birim Fiyat Tariflerine yer verildiği görülmüştür.

İnceleme konusu ihalede 32 adet ihale dokümanı indirildiği, 24.06.2025 tarihinde yapılan ihaleye 21 isteklinin teklif verdiği, 25.07.2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Özyol Yapı Nak. İnş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde kaldığı, başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan ikinci avantajlı teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 27.06.2025 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı gönderildiği, açıklama istenilecek girdiler ve tablolarda komisyon tarafından bazı eksikliklerin tespit edilmesi üzerine de 07.07.2025 tarihinde yeniden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı gönderildiği, yazı içeriğinde “…komisyonumuz tarafından aşırı düşük bileşenlerinde bazı eksiklikler tespit edilerek yeniden düzenlenmiş teklif bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer almaktadır….” ifadelerine yer verilerek, açıklama istenilecek iş kalemleri, açıklama istenen analiz girdileri, açıklama istenilmeyen analiz girdileri, açıklama istenen aktarmasız inşaat analizlerine ait tablolarının gönderildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının idareye 15.07.2025 tarihinde sunulduğu anlaşılmıştır.

Açıklama istenilecek iş kalemlerinin;

“İNŞ-01 YARMA KAZISI YAPILMASI VE DEPOYA GÖNDERİLMESİ,

İNŞ-08 HENDEKLERİN BETONLA KAPLANMASI (C 20/25 HAZIR BETON HARCI İLE),

İNŞ-13 BETON YOL TAMİRATI YAPILMASI (ÇELİK HASIR DAHİL)

İNŞ-18 OCAK TAŞI İLE MOLOZ TAŞ İNŞAAT YAPILMASI

İNŞ-23 PLENT-MİKS TEMEL YAPILMASI

İNŞ-24 BİNDER TABAKASI YAPILMASI

İNŞ-26 ASFALT YAMA YAPILMASI

İNŞ-27 İDARE MALI ASFALT İLE YAMA YAPILMASI

İNŞ-28 PREFABRİK BETON PARKE TEMİNİ VE YERİNE DÖŞENMESİ (6 CM)

İNŞ-29 PREFABRİK BETON PARKE TEMİNİ VE YERİNE DÖŞENMESİ (8 CM)” den oluştuğu görülmüştür.

Yukarıda yer alan iddialar çerçevesinde, istekli tarafından sunulan 53 sayfadan oluşan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

İdare tarafından açıklama istenilen iş kalemleri listesinde yer alan 10 adet iş kalemi için listede poz numaraları da belirtilmek suretiyle açıklama talep edildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 10 iş kalemi için idarenin verdiği analiz formatına uygun olarak ilgili analizlerin sunulduğu, kullanılan birim fiyatlarda eksiltme yapılmadığı, fiyatların ilgili birim fiyatlar ve rayiçlerle uyumlu olduğu, iş kalemleri içerisinde yer alan 3 analiz girdisi için piyasadan fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı,

Fiyat teklifleri ile yapılan açıklamalar incelendiğinde;

“C20/25 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” analiz girdisi için Sedaş İnşaat A.Ş.den 01.07.2025 tarihli ve 1 m3 birim fiyatının 1.465,00 TL olarak, KDV hariç nakliye ve diğer bütün masraflar dahil olmak üzere şantiye teslimi olarak fiyat teklifinin alındığı , “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı” incelendiğinde; tutanağa esas sürenin “01.02.2025-30.04.2025” aralığı olduğu, tutanağın ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki “Maliyet/ Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.6)” standart formu ile uyumlu olduğu, mevzuat gereği belirtilmesi gereken bilgilerin söz konusu belgeye aktarıldığı tutanaklarda yer alan Fatura Bilgileri Tablosu’nda fatura tarihi, fatura numarası, faturaya konu malın nevi, miktarı, birimi, birim fiyatı ve fatura tutarı bilgilerinin bulunduğu, ayrıca bahse konu tutanağın ekinde tutanağı düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin elektronik ortamda teyit edilebilir örneğinin sunulduğu, tutanakların her sayfasının meslek mensubu tarafından imzalandığı, söz konusu tutanaklarda yer alan ürünlere ilişkin satış miktarları incelendiğinde, söz konusu girdi miktarlarının ihale konusu işte kullanılacak miktarının 1/20’sinden az olmadığı, 01.07.2025 tarihli ve 02.1 sayılı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 01.02.2025-30.04.2025 dönemi esas alınarak düzenlendiği, ayrıca anılan tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablosundaki fatura tarihlerinin ilgili tutanakta belirtilen dönemler ile uyumlu olduğu,

“C30/37 beton harcı gri renkte, normal hazır beton harçları (TS EN 206)” analiz girdisi için Sedaş İnşaat A.Ş.den 01.07.2025 tarihli ve 1 m3 birim fiyatının 1.450,00 TL olarak, KDV hariç nakliye ve diğer bütün masraflar dahil olmak üzere şantiye teslimi olarak fiyat teklifinin alındığı , “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı” incelendiğinde; tutanağa esas sürenin “01.11.2024-31.01.2025” aralığı olduğu, tutanağın ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki “Maliyet/ Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.6)” standart formu ile uyumlu olduğu, mevzuat gereği belirtilmesi gereken bilgilerin söz konusu belgeye aktarıldığı tutanaklarda yer alan Fatura Bilgileri Tablosu’nda fatura tarihi, fatura numarası, faturaya konu malın nevi, miktarı, birimi, birim fiyatı ve fatura tutarı bilgilerinin bulunduğu, ayrıca bahse konu tutanağın ekinde tutanağı düzenleyen meslek mensubuna (Sedat Akbıyık) ait faaliyet belgesinin elektronik ortamda teyit edilebilir örneğinin sunulduğu, tutanakların her sayfasının meslek mensubu tarafından imzalandığı, söz konusu tutanaklarda yer alan ürünlere ilişkin satış miktarları incelendiğinde, söz konusu girdi miktarlarının ihale konusu işte kullanılacak miktarının 1/20’sinden az olmadığı, 01.07.2025 tarih ve 02.1 sayılı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 01.11.2024-31.01.2025 dönemi esas alınarak düzenlendiği, ayrıca anılan tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablosundaki fatura tarihlerinin ilgili tutanakta belirtilen dönemler ile uyumlu olduğu,

“Hasır çelik (1.50-3.00 kg)” analiz girdisi için Cevher Metalürji San. Tic. A.Ş.den 01.07.2025 tarihli ve 1 kg birim fiyatının 18,50 TL olarak, KDV hariç nakliye ve diğer bütün masraflar dahil olmak üzere şantiye teslimi olarak fiyat teklifinin alındığı , “Ek-O.6 Satış Tutarı Tespit Tutanağı” incelendiğinde; tutanağa esas sürenin “01.11.2024-31.01.2025” aralığı olduğu, tutanağın ihale tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki “Maliyet/ Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.6)” standart formu ile uyumlu olduğu, mevzuat gereği belirtilmesi gereken bilgilerin söz konusu belgeye aktarıldığı tutanaklarda yer alan Fatura Bilgileri Tablosu’nda fatura tarihi, fatura numarası, faturaya konu malın nevi, miktarı, birimi, birim fiyatı ve fatura tutarı bilgilerinin bulunduğu, ayrıca bahse konu tutanağın ekinde tutanağı düzenleyen meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin elektronik ortamda teyit edilebilir örneğinin sunulduğu, tutanakların her sayfasının meslek mensubu tarafından imzalandığı, söz konusu girdi miktarlarının ihale konusu işte kullanılacak miktarının 1/20’sinden az olmadığı, 01.07.2025 tarih ve 2 sayılı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 01.11.2024-31.01.2025 dönemi esas alınarak düzenlendiği, ayrıca anılan tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablosundaki fatura tarihlerinin ilgili tutanakta belirtilen dönemler ile uyumlu olduğu,

Anılan Tebliğ’in yukarıda aktarılan açıklamalarına göre isteklilerin aşırı düşük bulunan açıklamalarını fiyat teklifleri, üretici fiyatları, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar, ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, stok tespit tutanakları ile açıklayabilecekleri, bunlardan herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda isteklinin 3 analiz girdisi için fiyat teklifi almasının açıklama yöntemlerine uygun olduğu,

__

İstekli tarafından 10 iş kalemi içerisindeki analiz girdileri arasında yer verilen işçilikler için saatlik brüt asgari ücret üzerinden açıklama yaptığı (Kik İşçilik Hesaplama Modülü vasıtasıyla 2025 yılı, 115,58 TL)

İstekli tarafından 10 iş kalemi içerisindeki analiz girdileri arasında yer verilen motorin girdisi için 40,91 TL birim fiyat üzerinden açıklama yaptığı EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul ili, Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Rapor’da yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığı,

__

Açıklamalar kapsamında nakliye formüllerinde yer alan K taşıma katsayısı için 2025 yılı için Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı tarafından yayınlanan 1750 TL rayiç bedelinin kullanıldığı,

__

Açıklama istenmeyen analiz girdileri için 0,1 TL bedel öngördükleri,

Açıklamaya konu iş kalemlerine ait analizlerde %10 oranında kâr ve genel gider öngörülerek analizlerde gösterildiği,****

İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı tarafından “Hafriyat Toprağı İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinin 8’inci Maddesi Gereği” başlıklı tabloda yer alan “hafriyat toprağı, inşaat ve yıkıntı atıklarının rehabiliteye hazırlık maksatlı dolgu sahası, kazı fazlası dolgu sahası veya rekreasyon alanlarında bertaraf edilmesi ücreti (Körfez, Derince, İzmit, Kartepe, Başiskele, Kandıra, Karamürsel, Gölcük)” 2025 tarife tutarında birim fiyat karşılığı 40,00 TL olmakla birlikte taraflarınca 45,00 TL olarak açıkladıklarının belirtildiği, “ Hafriyat döküm alanı harç bedeli” analiz girdisine yönelik olarak ayrıca 12.12.2024 tarihli ve 630 sayılı meclis kararının ilgili ekinin yer aldığı,

10.330.5421/ÖZEL poz nolu “Tüpraş Rafineri Bitüm Bedeli” adı altında “TON” ölçü birimi adında özel iş açıklama yapıldığı ve ilgili fiyatların gösterildiği bilgi ve belgelerin sunulduğu, görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yukarıda yer alan Tebliğ’in ilgili maddelerine ve ihale dokümanına uygun olduğu, idarece hazırlanan açıklama istenilecek iş kalemleri, açıklama istenen analiz girdileri, açıklama istenilmeyen analiz girdileri, açıklama istenen aktarmasız inşaat analizlerine ait tablolar kullanılarak 53 sayfadan oluşan açıklamaların yapıldığı, yukarıda yer verilen tespit ve incelemeler neticesinde başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin b, c, d, e, f ve g maddelerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak ise;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Anılan Kanun'un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

__

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.

Somut olayda, idarece alınan 25.07.2025 tarihli ihale komisyonu kararına karşı başvuru sahibi tarafından 05.08.2025 tarihinde idare kayıtlarına alındığı anlaşılan şikâyet dilekçesinde yukarıda aktarılan iddialara (b, c, d, e, f ve g maddelerinde yer alan iddialar - itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 13-19 numaralı iddialar - ) yer verilmediği, söz konusu iddialara ilk olarak 22.08.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesinde yer verildiği tespit edilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde, bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin yukarıda aktarılan iddialarının (b, c, d, e, f ve g maddelerinde yer alan iddialar - itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan 13-19 numaralı iddialar-) ihale komisyonu kararının tebliğ edildiği 25.07.2025 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi gerekirken, bu süreler geçtikten sonra 22.08.2025 tarihinde itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****