KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/035

Gündem No : 23

Karar Tarihi : 03.09.2025

Karar No : 2025/UY.I-1852

BAŞVURU SAHİBİ:

Eymen Dağ Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/894887 İhale Kayıt Numaralı “İlimiz Merkez İlçesi Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 11.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İlimiz Merkez İlçesi Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Eymen Dağ Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 28.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.08.2025 tarih ve 189786 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1541 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu işin temelden çatıya kadar tüm ince ve kaba inşaat işleri ile birlikte kapalı spor salonu yapım işi olduğu, ihale dokümanından da söz konusu işin bir binanın tamamlanması veya onarımı değil, temelden çatıya kadar tüm işler dahil olmak üzere bina yapılması işi olduğunun anlaşıldığı, söz konusu ihalede benzer iş tanımının sadece BIII grubu bina işlerini içerdiği, ancak ihale üzerinde bırakılan Ahkem Mimarlık Ltd. Şti.ye ait iş deneyim belgesine konu işin ikmal işi olduğu, söz konusu belgeden elde edilen sözleşme kapsamında temel inşaatı ve temel imalatı yapılmadığı, anılan iş deneyim belgesinin temel imalatı başka bir firma tarafından yapıldıktan sonra yarım bırakılan bir lise inşaatının, temel hariç diğer işlerinin yapılmasıyla elde edildiği, başka bir deyişle “İkmal/Tamamlama” işlerine ilişkin olduğu, dolayısıyla anılan firmanın sunduğu iş deneyim belgesinin, bir binanın temelden çatıya kadar yapılmasıyla elde edilebilen “BIII Grup Bina İşleri” kapsamına girmediği, işin adına bakıldığında bile işin konusunun temelden çatıya bina yapımı değil sadece ikmal işlerinden ibaret olduğu, nitekim bu ihaleye ait doküman kapsamında bulunan “01-ST-BA-001-022 bitlis betonarme.dwg” isimli projeye bakıldığında, proje dosyasının en üzerinde “Temel yapılmış olup maliyetten minha edilmiştir” ifadesine yer verildiği,

Ayrıca temel işlerinin %99’unun ilk yüklenici tarafından yapıldığı, temele ilişkin işlerin %1’ini oluşturan sıva, yalıtım, drenaj gibi işlerin ise Ahkem Mimarlık Ltd. Şti. tarafından yapıldığı hususlarının idare tarafından da kabul edildiği, hakediş belgeleri ile de sabit olduğu üzere Ahkem Mimarlık Ltd. Şti. tarafından 1 m³ bile temel kazısı yapmadığı, 1 m³ bile temel betonu dökülmediği, 1 kg bile temel demiri döşenmediği, 1 m² bile temel kalıbı yapmadığı, 1 m³ bile grobeton dökmediği, yine idarenin şikayete cevap yazısından Ahkem Mimarlık Ltd. Şti.nin, temel kazısı yapma, temel betonu dökme, temel demiri döşeme, temel kalıbı yapma gibi temel imalatı için gerekli olan konularda hiçbir iş kalemini yapmadığının anlaşıldığı, buna rağmen, anılan firmanın tamamlanmış bir temelin su drenajına ilişkin boru döşeme, yalıtım vb. işleri yaptığını ve bu işlerin de temel imalatı kapsamında kaldığı idarece ileri sürüldüğü, oysa Ahkem Mimarlık Ltd. Şti. tarafından yapılmayan temel imalatı işleri, asıl bina projesinin %11,4741 gibi yüksek bir oranına tekabül ettiği, anılan firma tarafından temele ilişkin yapılan tek işin, yapımı tamamlanmış temel inşaatının çevresine drenaj borularını döşemek ve yalıtım işlerini yapmak olduğu, drenaj borusu döşemenin ve yalıtım işleri yapmanın ise, “bir binanın temel imalatını yapmak” olarak kabul edilemeyeceği,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği dikkate alındığında; “bir binanın temelden çatıya yapılması” ile “bir binanın sadece ikmal işlerinin yapılması” arasında farklılık bulunduğu ve sadece ikmal işlerinin yapılması halinde, iş bitirme belgesinin B III grubu olarak kabul edilemeyeceği,

Açıklanan nedenlerle Ahkem Mimarlık Ltd. Şti.nin “temelden çatıya tüm kaba ve ince işleri” içermeyen iş bitirme belgesinin “BIII Grup: Bina İşleri” kapsamında olmadığı ve benzer iş tanımı “B-III Grup Bina İşleri Bu İşte Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir” şeklinde yapılan uyuşmazlık konusu ihalede kullanılamayacağı, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı üçüncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

Esaslı unsur: Proje bütünlüğü çerçevesinde yapının amacı ile işlevi ve/veya gerçekleştirilen toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımı göz önünde bulundurularak belirlenen ana iş grubunu,

i) İş grubu: Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin eki Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesindeki ilgili iş grubunu ifade eder.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.”

…

Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir …” hükmü __ yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ilk maddesinde “4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen yapım işleri ihalelerinde, idareler tarafından işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak şekilde benzer iş belirlemesi yapılmasına esas olmak üzere (Ek-1)’de yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede “altyapı işleri”, “üstyapı (bina) işleri”, “sıhhi tesisat ve mekanik tesisat işleri”, “elektrik işleri” ve “elektronik ve iletişim işleri” olmak üzere beş ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli yapım işlerinden oluşan gruplar düzenlenmiştir. İdareler, ihale edecekleri yapım işinin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dâhil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda benzer iş belirlemesi yapacaklardır.” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in ikinci maddesinde “2.4. (Ek-1)’de yer alan listedeki işlerle ilgili; tamamlama, onarım, sondaj, güçlendirme, montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, yapılacak işin niteliği ile bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir. Örneğin; BII grubu bir idari binanın çatı örtüsü onarım ihalesinde, benzer işin sadece “BII grubu veya BII grubu işin onarım işi” olarak belirlenmesi, ihale konusu işin niteliği çerçevesinde Kanunun 5 inci maddesinde yer alan rekabetin sağlanması ilkesine aykırı olabilecektir. Bu nedenle, anılan örnekte ihale edilen işin niteliği göz önünde bulundurularak “BII grubu veya BII grubu işin onarım işi”nin yanında “BIII grubu veya BIII grubu işin onarım işi” de benzer iş olarak belirtilebilecektir.

Onarım işleri ihalelerinde benzer iş belirlemesi yapılırken, onarımı gerçekleştirilecek yapının temelden inşasını içeren işlerin öncelikle belirtilmesi gerekmekte olup, bu ihalelerde benzer işin “bir grup veya o gruptaki işin onarım işi” şeklinde tespit edilmesi gerekmektedir. Örneğin “(A) Alt Yapı İşleri – VII. Grup: Havaalanı İşleri” grubuna giren bir onarım ihalesinde benzer iş “AVII grubu veya AVII grubu işin onarım işi” şeklinde belirlenecektir.

Tamamlanmamış bir yapının geriye kalan imalatlarının gerçekleştirilmesi şeklindeki ikmal (tamamlama) ihalelerinde ise, ikmale konu iş kapsamının işin bütününün karakteristiğini yansıtıp yansıtmadığına göre benzer iş belirlemesi yapılması gerekmektedir. Örneğin, kapsamında birden fazla BII grubu bina inşaatı olan bir projede bir kısım bina inşaatlarının tamamlandığı, bir kısım bina inşaatlarına ise hiç başlanılmadığı durumda, yapılacak ikmal ihalesinde benzer işin “BII grubu iş” şeklinde belirlenmesi gerekmektedir. Ancak, proje kapsamındaki binaların tamamının kaba inşaatının bitirildiği, ince işlerinin tamamlanmadığı bir durumda ise, benzer işin “BII grubu veya BII grubu işin tamamlama işi” şeklinde belirlenmesi uygun olacaktır.

…

2.8. İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Örneğin, yapılan iş tutarının %30’unun AI grubuna giren köprü işleri, %30’unun AII grubuna giren tünel işleri ve %40’ının AVI grubuna giren demiryolu işleri olan bir demiryolu yapım işinde, projenin amacı ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolunun yapılması olduğundan, esaslı unsur “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak belirlenebilecektir.

Yine, gerçekleştirilen iş tutarının %70’inin AII grubuna giren tünel işleri, %15’inin AVI grubuna giren demiryolu işleri ve %15’inin BIII grubuna giren istasyon binası yapım işleri olan bir metro hattı yapım işinde esaslı unsur, projenin amaç ve işlevinin canlı ve cansız varlıkların bir yerden bir yere nakli için gerekli olan demiryolu yapılması olduğundan “AVI Grup: Demiryolu İşleri (Altyapı + Üstyapı)” olarak veya yapılan iş tutarı içerisinde sahip olduğu oranının büyüklüğünden dolayı “AII Grup: Tünel İşleri” olarak belirlenebilecektir.

Tamamlanamayan ya da devredilen işlerde ise, işin yapılan kısmına ilişkin belge düzenlenmesi durumunda yapılan işin projenin bütününün karakteristiğini yansıtıp yansıtmadığına göre esaslı unsur belirlemesi yapılması gerekmektedir. İşin yapılan kısmının projenin bütününün karakteristiğini yansıtması halinde esaslı unsur belirlenecektir. Örneğin, tamamlanamayan bir otoyolu projesinin yapılan kısmının hem altyapı hem de üstyapı karayolu işi içermesi halinde belgeye konu işin esaslı unsuru “AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)” olarak belirlenebilecektir. Benzer şekilde, birden fazla BIII grubu bina inşaatı içeren bir projede bina inşaatlarının bir kaçının temelden çatıya kaba ve ince işleri ile birlikte bir bütün olarak tamamlanması, diğerlerinin ise kısmen tamamlanması halinde belgeye konu işin esaslı unsuru “BIII Grup: Bina İşleri” olarak belirlenebilecektir. Ancak, binaların hiçbirinin bir bütün olarak bitirilmediği hallerde esaslı unsur belirlemesi yapılmayacaktır. Aynı şekilde, yapımına başlanıp tamamlanamamış bir boru hattı işinde sadece kazı işi yapılmış, boru montajı ve yerine tespiti yapılmamış ise söz konusu işte esaslı unsur belirlemesi yapılmayacaktır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır. Örneğin; esaslı unsuru AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) olan ve kapsamında köprü ve tünel yapımı da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; köprü ve tünel yapımı içermeyen bir karayolu işi ihalesine sunulması halinde, köprü ve tünel yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır. Aynı şekilde, esaslı unsuru AXVIII Grup: Saha İşleri olan ve kapsamında BIII grubu bir bina inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; bina inşası içermeyen bir rekreasyon alanı yapım işi ihalesine sunulması halinde, BIII grubu bina yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır.” açıklaması yer almakta olup, Tebliğ ekinde aşağıdaki tabloya yer verilmiştir:

__

(B) ÜSTYAPI (BİNA) İŞLERİ

I. GRUP: BİNA İŞLERİ 1. Taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon işleri 2. Taşınmaz kültür varlıklarının rekonstrüksiyon işleri 3. Taşınmaz kültür varlıklarının fonksiyon değiştirme işleri| II. GRUP: BİNA İŞLERİ 1. Askeri tesis ve binalar (20.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_2. Hastaneler (20.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_3. Havaalanı terminal binaları (25.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_4. İbadethaneler (5.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_5. İdari binalar (25.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)__6. Kapalı spor salonları (5.000 ve üstü seyirci kapasiteli)_7. Kültür ve kongre merkezleri (20.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_8. Müze ve konser salonları (20.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)__9. Stadyum, hipodrom ve veledromlar (en az 20.000’i kapalı olmak üzere toplam 25.000 ve üstü seyirci kapasiteli)_10. Ticaret ve alışveriş merkez ve kompleksleri (25.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_11. Toplu konut işleri (sosyal donatısı ile birlikte 50.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_12. Tren gar ve istasyonları ile liman binaları (20.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_13. Uluslararası fuar merkez ve kompleksleri (en az 20.000 m 2 si kapalı sergileme alanı olmak üzere toplam yapı inşaat alanı 25.000 m 2 _ve üstü)_14. Üniversite ve eğitim binaları (25.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_15. Yüksek yapılar (30 kat üzeri ve 25.000 m 2 _ve üstü yapı inşaat alanı)_16. (5) ve üzeri yıldızlı oteller ve 1. sınıf tatil köyleri (25.000 m 2 ve üstü yapı inşaat alanı)
III. GRUP: BİNA İŞLERİ 1. BII. Grup işler 2. BI. ve BII. Grubu işlerin dışındaki bina işleri| __

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: İLİMİZ MERKEZ İLÇESİ KAPALI SPOR SALONU YAPIM İŞİ

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2014H05-822 (2006H050010 - Okul Spor Salonları)

d) Kodu:

e) Miktarı: 1 ADET BETONARME KAPALI SPOR SALONU

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İLİMİZ MERKEZ İLÇESİ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde “ İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 100'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: B-III GRUP BİNA İŞLERİ BU İŞTE BENZER İŞ OLARAK KABUL EDİLECEKTİR.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalenin Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ve açık ihale usulü ile 11.07.2025 tarihinde gerçekleştirilen “İlimiz Merkez İlçesi Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” olduğu, 17.07.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararından, 17 isteklinin ihaleye teklif verdiği, 4 istekliye ait teklifin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle reddedildiği, söz konusu ihalede Ah-Kem Mim. ve Müh. İnş. Mad. Trz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, başvuru sahibi Eymen Dağ Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ait teklifin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale dokümanında iş deneyimine ilişkin, istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 100'ünden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği ve Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği”nde yer alan “B-III GRUP BİNA İŞLERİ”nin benzer iş olarak düzenlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli Ah-Kem Mim. ve Müh. İnş. Mad. Trz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablosunda “ 2023/261488-9620098-1-3 ” sayılı yüklenici-iş bitirme belgesi sayı bilgisinin beyan edildiği, anılan bilgiler ile EKAP üzerinden elde edilen iş deneyim belgesinde iş sahibi idarenin “Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğü Okul Öncesi ve İlköğretim Okulları” , işin adı ve İKN’sinin “İlimiz Merkez İlçesi TOBB 24 Derslikli Lise İkmal Yapım İşi, 2023/261488”, uygulanan yapı tekniğinin “Betonarme” , belgeye konu işin esaslı unsurunun “ İnşaat-III Grubu işler” olduğu, söz konusu belge tutarının 43.070.000,00 TL ve bu tutarın iş itibarıyla dağılımının %85,56 inşaat, %5,35 mekanik, %9,09 elektrik şeklinde olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından yapılan şikayet başvurusuna idarece verilen şikayete cevap ekinde söz konusu iş deneyim belgesine konu olan işe ilişkin olarak, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’ne ait 19.12.2022 tarihli tasfiye yazısı, kontrol teşkilatı tarafından düzenlenen kesin hakediş tutanağı, anılan yapım işine ilişkin ilk yüklenici tarafından düzenlenen inşaat imalat pursantajları, Milli Eğitim Bakanlığı ile imzalanan 2’nci ek protokol, iş kalemleri pursantajları, yapılan işler listesi ve söz konusu listede yer alan hakediş ödemeleri bilgilerinin yer aldığı belgelerin bulunduğu görülmüştür.

Söz konusu belgeler arasında yer alan TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi tarafından Bitlis Valiliği’ne gönderilen 19.12.2022 tarihli yazıda, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait iş deneyim belgesine konu “TOBB 24 Derslikli Lise İkmal Yapım İşi”nin Cumhurbaşkanlığı Kararı doğrultusunda tasfiye edildiği ve bahse konu işin %8,38’inin gerçekleştirildiği, işin kalan kısmının Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ihale edilerek tamamlatılacağı bilgileri yer almaktadır.

Anılan işte oluşturulan kontrol teşkilatı tarafından düzenlenen kesin hakediş tutanağına göre, bahse konu işi gerçekleştirmeye başlayan ilk yüklenici tarafından üniversiteye sözleşmenin feshi talebinde bulunulduğu, üniversite tarafından kabul edilen tasfiye akabinde kontrol teşkilatı tarafından inşaat mahalline gidilerek daha önce yapılmış ve hakediş ile ödemesi yapılmış imalatlar ve inşaatın son durumunun kontrol edildiği, yapılan işlerin “1-Temel Kazısı, 2-Grobeton, 3-Su Yalıtımı, 4-Koruma Betonu ve 5-Temel B.A. Betonu (Demir ve Kalıp Dahil)” şeklinde belirlendiği, yapılan inceleme neticesinde inşaatın fiziki gerçekleşmesinin toplam bedel üzerinden % 8,3783 olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

İlk yüklenici tarafından düzenlenen “inşaat imalat pursantajları” listesinin yer aldığı 1 no’lu hakediş belgesi incelendiğinde, anılan listenin ilk sırasında yer alan “temel kazısı, grobeton, su yalıtımı, koruma betonu, drenaj, temel b.a. betonu (demir ve kalıp dahil)” şeklinde tarif edilen işlerin toplam işin %11,59’unu oluşturduğu, söz konusu işlerin gerçekleşme oranının %99 olduğu görülmektedir.

Aynı şekilde şikayete cevap ekinde yer alan belgeler arasında bulunan, söz konusu iş deneyim belgesine konu “TOBB 24 Derslikli Lise İkmal Yapım İşi”ne ait iş kalemleri pursantajları/yüzdeleri listesinde, inşaat temeline ilişkin iş kalemlerinin yer aldığı, belgelerin devamında bulunan ve ihale üzerinde bırakılan istekli Ah-Kem Mim. ve Müh. İnş. Mad. Trz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen “Yapılan işlerin listesi” başlıklı “9 no’lu hakediş” belgesinde, bahse konu olan inşaat temeline ilişkin iş kalemlerine dair hakediş imalat tutarlarının 0,00 TL olduğu görülmekte olup, söz konusu durumdan ihale konusu işin temel inşaatının ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Ayrıca başvuruya konu ihale dokümanında elektrik, mekanik, statik ve mimari planlara ilişkin projelerin, vaziyet planına ilişkin projenin, iş gruplarının maliyetteki oranlarının olduğu listenin, iş gruplarının yüzdelerini içeren listenin ve yaklaşık maliyet cetvelinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen şikayete cevap yazısında, anılan iş deneyim belgesine konu olan işin önceden tasfiye edildiği, söz konusu işin ilerleme seviyesinin %8,38 olduğu, ilk yüklenici tarafından gerçekleştirilen işlerin “temel kazısı, grobeton, su yalıtımı, koruma betonu, drenaj, temel b.a. betonu (demir ve kalıp dahil)” şeklinde belirtildiği, “inşaat imalat pursantajları”nın yer aldığı 1 no’lu hakediş belgesinde yer alan inşaat kalemindeki işin %11,59'luk kısmına tekabül eden “Temel Kazısı, Grobeton, Su yalıtımı, Koruma Betonu, Drenaj, Temel B.A betonu (Demir ve Kalıp Dahil)” işinin de %99 unu gerçekleştirdiği, kalan %1‘lik imalatın ise gerçekleştirilmediği, söz konusu eksik kısmın temel inşaatının bir parçası olan "drenaj işleri’' olduğunun tespit edildiği, diğer bir deyişle inşaat kalemindeki toplam işin sadece %11.4741’lik kısmının yapılarak buna göre hakediş ödemesinin yapıldığı, aynı şekilde binanın temel kısmının bir parçası olan ve toplam işin % 1.29’luk kısmına tekabül eden "Bodrum perde ve dış duvar sıva, su ve ısı yalıtımı, temel koruması, drenaj levhası, temel toprak serme ve dolgu işlerinin " ise hiç yapılmadığının tespit edildiği, ihale dokümanında "TEMEL YAPILMIŞ OLUP MALİYETTEN MİNHA EDİLMİŞTİR” denilmişse de, temel imalatının ilk yüklenici tarafından yapılan işlerinin minha edilerek eksik bırakılan yine temel imalatına ilişkin işlerin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından tamamlandığının ifade edildiği görülmüştür.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde üstyapı işleri; yeni yapım, restorasyon, ikmal (tamamlama) ve bakım onarım şeklinde dört ana başlıkta toplanmaktadır. Anılan Tebliğ’de, restorasyon işlerine B-I grubunda, belirli özel fiziki niteliklere sahip işler B-II grubunda, bunun dışında kalan bina işlerine ise B-III grubunda yer verilmiş olup, 2.4’üncü maddesinde onarım işlerinde ve ikmal (tamamlama) işlerinde benzer iş belirlemesinin ne şekilde yapılacağı açıklanmış ve temelden çatıya bir yapım işinden farklılık ortaya konulmuştur. Ek olarak, 2.8’inci maddede iş deneyim belgelerinde esaslı unsur belirlemesi yapılırken işin binaların temelden çatıya bir bütün halinde gerçekleştirilmesi haline vurgu yapılmış ve bu nitelikte yapı olmaması halinde esaslı unsur belirlenmemesi gerektiği açıklanmıştır.

Bu durumda, anılan Tebliğ’in genel kurgusundan hareketle, bir işin B-III grubuna uygun olarak değerlendirilebilmesinin ana koşulunun, yapının bir bütün halinde baştan sona (temelden çatıya) inşaatının gerçekleştirilmesine bağlı olduğunun kabulü gerekmektedir.

Yapım işlerine konu olan bir inşaatın temel imalatlarına, hafriyat alanlarının belirlenmesi ardından inşaat temelinin kazılması işiyle başlanmaktadır. Temel kazma işinin kapsamında, alandaki fazla toprağın sıyrılması, mıcırların dökülmesi ve temelin su geçirmezliğinin sağlanması amacıyla drenaj borularının yerleştirilmesi işlemleri yer almaktadır. Bu işlemlerden sonra inşaatın betonarme sistemi oluşturulmadan kalıp ve demir bağlantıları kurulmakta, akabinde temel izolasyonu olarak bilinen yalıtım işlemleri yapılmaktadır. Bu aşamadan sonra ise grobeton denilen beton türü mıcırların üstüne dökülmekte ve anılan grobeton döküm işleminden sonra temel altı yalıtıma geçilmekte, uygulanan bu işlemlerin ardından ise koruma betonu dökülmektedir.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin doküman, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait iş deneyim belgesine konu olan işe ilişkin ihale dokümanı ve şikayet dilekçesine idarece verilen cevaptan ihale üzerinde bırakılan istekliye ait iş deneyim belgesine konu işe ilişkin olan ve anılan iş ile başvuru konusu ihaleyi gerçekleştiren Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün arşivinde olduğu anlaşılan tasfiye tespit tutanakları, pursantajlar ve hakediş belgelerinin incelenmesi sonucunda; ihale üzerinde bırakılan istekli Ah-Kem Mim. ve Müh. İnş. Mad. Trz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait iş deneyim belgesine konu “TOBB 24 Derslikli Lise İkmal Yapım İşi” nin ilk ihalesi kapsamında, temel kazısı, grobeton, su yalıtımı, koruma betonu, temel b.a. betonu (demir ve kalıp dahil) işlerinin ilk yüklenici tarafından tamamlandığı, dolayısıyla belgeye konu işin temel imalatının karakteristik özelliklerini oluşturan imalat kısmının ilk yüklenici tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Yapım işine ilişkin ihalelerde idare tarafından benzer işlerin belirlenmesinde Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğ’inde yer alan esasların dikkate alınacağı, anılan Tebliğ’in ekindeki listede yer alan (B) grubu yapıların üstyapı (bina) işlerinden, bir yapının bütünüyle temelden çatıya inşa edilmesini kapsadığı, başvuru konusu edilen ihalenin konusunun “Kapalı Spor Salonu Yapım İşi” olduğu, idare tarafından yalnızca BIII grubu kapsamındaki işlerin benzer iş olarak kabul edileceğinin düzenlendiği ve BIII grubu bina işlerinin ikmal veya tamamlama işlerinin benzer iş olarak belirlenmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin beyan ettiği iş deneyim belgesinde ise, belgeye konu işin esaslı unsurunun BIII grubu olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu iş deneyim belgesi ve EKAP üzerinden erişilen ihale dokümanında yer alan belgeler üzerinde, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında yapılan incelemede, iş deneyim belgesine konu işin yeni bir bina yapım işine ilişkin olmadığı, işin mevcutta temel imalatları gerçekleştirilmiş bulunan betonarme yapının ikmal ve tamamlanmasına ilişkin olduğu, dolayısıyla temelden çatıya bir yapım işi olmadığı, ayrıca idarece gönderilen şikayet cevap yazısında, ihale dokümanında yer alan işin tamamlanmış halinin yer aldığı projede "TEMEL YAPILMIŞ OLUP MALİYETTEN MİNHA EDİLMİŞTİR” ifadesinin yer aldığı belirtilmiş olup, söz konusu ifadeden temel imalatın ilk yüklenici tarafından gerçekleştirildiğinin idarece de kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, bahse konu iş deneyim belgesi üzerinde esaslı unsur olarak B III grubu bina işleri düzenlendiği görülmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş bitirme belgesinin baştan sona (temelden çatıya) bir yapı inşaatına ilişkin olmadığı, ilgili belgelerden de söz konusu işin ikmal işi olduğunun anlaşıldığı, bu nedenle anılan belgeye konu işin idarece belirlenen İdari Şartname’de benzer iş olarak kabul edilecek olan BIII grubu bina işlerine uygun olarak değerlendirilemeyeceği ve iş deneyim belgesinde düzenlenen esaslı unsurun belgeyi düzenleyen idare tarafından hatalı belirlendiği hususları da dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihale üzerinde bırakılan istekli olan Ah-Kem Mim. ve Müh. İnş. Mad. Trz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesi için belgeyi düzenleyen Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bildirim yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 152.021,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ah-Kem Mim. ve Müh. İnş. Mad. Trz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

3. 17.10.2024 tarih ve 2023/261488-9620098-1-3 sayı ile düzenlenmiş olan “TOBB 24 Derslikli Lise İkmal Yapım İşi”ne ait iş deneyim belgesinin iptal edilip, anılan belgenin mevzuata uygun olarak yeniden düzenlenmesi için belgeyi düzenleyen idare olan Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bildirim yapılmasına,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****