KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/034

Gündem No : 30

Karar Tarihi : 27.08.2025

Karar No : 2025/UY.I-1831

BAŞVURU SAHİBİ:

Mrc Yatırım Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1083256 İhale Kayıt Numaralı “Gençlik Spor Kampı Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Van Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 18.07.2025 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “Gençlik Spor Kampı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mrc Yatırım Limited Şirketi’nin 04.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.08.2025 tarih ve 189662 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1525 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda belirtilen hususlarda mevzuata uygun olmadığı;

a) Aşırı düşük teklif açıklamasında öngörülen metrajların, başvuru konusu ihaledeki metrajlara oranla %10’un altında ve üstünde olacak şekilde eksik olduğu, eksik gösterilen metrajların parasal tutarlarının ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine eklenmesi halinde teklif sıralamasının değiştiği, eksik gösterilen metraj farklılığı nedeniyle kendilerine fiyat avantajı sağlamış olmaları sebebiyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

b) Analizlerde işçilik giderleri için öngörülen birim fiyatların ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücretin atlında olduğu,

c) Analizlerde ve yaklaşık maliyet cetvellerinde çarpma ve toplama işlemlerinde aritmetik hata bulunduğu,

ç) Analizlerdeki birim fiyatların, ihale tarihinde yürürlükte bulunan 2025 yılı rayiç fiyatlarının altında olduğu,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analizler için en az %10 kâr gösterilmesi gerekirken aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen istekli tarafından sunulan analizlerde kâr oranının %10’un altında olduğu,

e) Açıklanması istenilen iş kalemlerinden mekanik ve elektrik iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci maddesine aykırı olduğu, söz konusu mevzuat maddesi gereğince elektrik ve mekanik iş kalemleri için yapılacak açıklamada malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından söz konusu elektrik ve mekanik iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve eki EK-O.5, EK-O.6 tutanaklarında malzemenin montajına ilişkin herhangi bir açıklamada bulunulmadan malzeme ve montaj dâhil olmak üzere fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, bu durumun yukarıda aktarılan Tebliğ maddesine aykırılık teşkil ettiği,

f) Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen istekli tarafından sunulan analizlerde, açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,00 TL birim fiyat öngörüldüğü, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi gereğince açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,01 TL’nin yani bir kuruşun altında birim fiyat öngörülemeyeceği,

Diğer taraftan açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,01 TL ve üzerinde birim fiyat öngörülmüş ise de öngörülen birim fiyat ile miktarın çarpımının sonucu 0,00 TL olduğundan yukarıda bahsedilen Tebliğ maddesindeki açıklamaya aykırılık bulunduğu,

g) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, açıklanması istenilen iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklamada bulunulduğu, açıklanması istenilen iş kalemlerine ait analiz girdilerinin cins ve miktarları belirgin olmasına rağmen aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan istekli tarafından iş kaleminin tamamı için anahtar teslim fiyat alındığı, gerek fiyat teklifinde gerekse maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında herhangi bir analiz girdisinin ayrıntısına yer verilmediği,

ğ) Üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki;

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin üzerinde mevzuat gereğince bulunması gereken ibarelerin yer almadığı,

- İhale ilanından önceki 3 ay ya da bir önceki 3 ay içerisinde teklife konu malın yaklaşık maliyetteki miktarının 1/20’si kadar alış yapılmadığı,

- Satışlar üzerinden fiyat teklifi verilmesi halinde de ihale ilanından önceki 3 ay ya da bir önceki 3 ay içerisinde teklife konu malın yaklaşık maliyetteki miktarının 1/20’si kadar satış yapılmadığı, EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosundaki malzemenin miktarı kısmındaki miktarın, teklife konu olan malzemenin yaklaşık maliyetteki miktarının 1/20’sinin altında olduğu,

- Fiyat tekliflerinin ekinde teklifin dayanağı olan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarının sunulmadığı,

- Fiyat teklifleri ekinde sunulan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarındaki tarih ve sayının fiyat teklifi üzerinde yazılı olan tarih ve sayı ile örtüşmediği,

- Fiyat teklifleri üzerinde ilgisine göre Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarının tarih ve sayı bilgisine yer verilmiş olmasına rağmen ek olarak sunulan tutanaklarda tarih ve sayı bilgisine yer verilmediği,

- Fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında beyan edilen faturaların döneminin, ihale ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki 3 ay ya da bir önceki 3 ay içerisinde olması gerektiği, beyan edilen faturaların 01/11/2024-31/01/2025 ya da 01/02/2025-30/04/2025 tarihleri aralığında olması gerekirken bu dönemlerin dışında olduğu,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, tutanağa esas üç aylık süre bilgilerine yer verilmediği, tutanaklar ekinde, tutanakların dipnotunda belirtilen SMMM faaliyet belgelerinin, fiyat teklifi veren mükellefin adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin ve mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarının SMMM yerine serbest muhasebeci tarafından onaylandığı,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarının ekinde yer verilen mükellefe ait imza beyannamelerinin yetkili kişilere ait olmadığı, sunulan imza beyannamelerindeki imzalar ile fiyat teklifindeki ve tutanaklardaki imzaların örtüşmediği, diğer bir ifadeyle belgelerin fiyat teklifi vermeye yetkili olmayan kişiler tarafından imzalandığı,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında beyan edilen faturalardaki malzeme cinslerinin, esasen farklı malzemeler olmasına rağmen, söz konusu tutanakların fatura bilgileri tablosuna teklife konu malzemeymiş gibi uyarlanmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, söz konusu durumun da sahte belge düzenleme fiilini oluşturduğu,

- Fatura bilgileri tablosunda fatura düzenlenen firma bilgisine ve vergi numarasına yer verilmediği,

- Fatura bilgileri tablosunda, fatura düzenlenen kişilerin kamu kurumu olduğu ve kamu kurumlarının da malzeme alımlarında hakediş düzenlemek suretiyle ödeme yaptığı dikkate alındığında her ne kadar fatura bilgileri tablosunda malzeme adına yer verilmiş olsa da fatura düzenlenen kişinin kamu kurumu olması hasebiyle beyan edilen faturaların tutanağı düzenleyen serbest meslek mensubundan istenilmek suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarının fatura bilgileri tablosundaki malzeme miktarının, açıklamaya konu iş kalemi ve analiz girdi miktarlarının 1/20’sinin altında olduğu,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarının fatura bilgileri tablosundaki malzeme adı ile gerek fiyat teklifindeki gerekse açıklamaya konu iş kalemi ve analiz girdilerindeki tanım ve özellikler ile malzemelerin cins ve vasıfları itibarıyla projeye özel imalat olan iş kalemleri ile aynı olmadığı,

- Açıklamaya konu iş kalemi ve analiz girdilerinin ölçü birimleri ile fiyat teklifindeki ölçü birimlerinin ve fiyat teklifinin dayanağı olan Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturalardaki ölçü birimlerinin birbirinden farklı olduğu, bu durumun toplam birim maliyetin/ağırlıklı ortalama birim maliyetin tespitine engel olduğu,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosunda faturayı düzenleyen/fatura düzenlenen kişilere ait bilgilerin doldurulmadığı, eksik ve yanlış doldurulduğu, vergi kimlik numaralarına yer verilmediği,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosundaki parasal tutarlar ile toplam birim maliyet/ağırlıklı ortalama birim maliyet tablosundaki tutarların birbiriyle örtüşmediği,

- Fiyat teklifinde yer verilen teklif tutarının, toplam birim maliyet tutarının altında olduğu,

- Fiyat teklifinde yer verilen teklif tutarının, ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının %80’inin altında olduğu,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların gerçekte düzenlenmemiş faturalar olduğu, söz konusu faturalara ait bilgilerden “https://ebelge.gib.gov.tr/earsivsorgula.html” adresi üzerinde sorgulama yapılabileceği, gerekli sorgulamanın yapılması halinde esasen bu faturaların gerçekte hiç düzenlenmemiş olduğunun tespit edilebileceği,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında beyan edilen faturaların esasen farklı malzemelere ait olduğu, farklı malzemelere ait faturaların açıklama istenilen iş kalemiymiş gibi tutanaklara işlendiği, sahte ve gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğu, bu durumun açıklığa kavuşturulması için tutanakları imzalayan SMMM’den beyan edilen faturaların asıllarının istenilmesi gerektiği,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5 tutanaklarında toplam birim maliyet, Ek-O.6 tutanaklarında ise ağırlıklı ortalama birim maliyet tablolarının doldurulmadığı, doldurulan tabloların ise tutanaklarda yer alan fatura bilgileri tablosu ile uygunluk göstermediği, teklif edilen tutarların toplam birim maliyetin altında olduğu, aynı şekilde teklif edilen fiyatın ağırlıklı ortalama birim maliyetin %80’inin altında olduğu,

- Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 tutanaklarında yer alan fatura bilgileri tablosunda, faturayı düzenleyene ya da fatura düzenlenen firmalara ait vergi numaralarına yer verilmediği, aynı şekilde fatura tarih ve seri numaralarına yer verilmediği,

- Gerek fiyat tekliflerinde gerekse tutanakların toplam birim maliyet/ağırlıklı ortalama birim maliyet tablosu ve fatura bilgileri tablosunda yer verilen teklif konusu iş kaleminin tanımının, açıklama istenilen iş kaleminin tanımından farklı olduğu, yani açıklama istenilen iş kalemine uygun malzemeler dayanak alınarak tutanakların düzenlenmediği,

- Aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen istekli tarafından üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanaklarında teklife konu olan malzemelerin ölçü birimlerine yer verilmediği,

- Malzemelere ilişkin açıklama kapsamında alınan fiyat teklifleri üzerinde ölçü birimi bilgisine yer verilmesine karşın Ek-O.5 ve Ek-O.6 tutanakları üzerinde ölçü birimine ilişkin bir bilgiye yer verilmemesinin tereddüde sebebiyet vereceği, tutanaklarda teklife konu malzemeye ait ölçü birimlerinin belirtilmemiş olmasının tutanakta yer alan mal miktarının tespitinin yapılabilmesine engel teşkil ettiği,____

- Fiyat teklifleri ekinde sunulan, teklifi veren üçüncü kişiye ait imza beyannameleri ile fiyat teklifi ve tutanaklardaki imzaların birbiri ile aynı olmadığı, yetkili olmayan kişiler tarafından imzalanmış olması nedeniyle teklifin kabulünün mümkün bulunmadığı,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin bir kısmının vekâleten imzalandığı, ancak vekâleten imza atan kişiye ait imza beyannamelerinin ilgili tutanaklar ekinde sunulmamış olması nedeniyle evraklardaki imzanın vekile ait olup olmadığının tespitinin mümkün olmadığı,

- Fiyat tekliflerinin ekinde sunulan vekâletnamelerde; nakil vasıtalarının alım-satımı, sayma suretiyle resmi dairelerde iş takibi yapma, telefon abonelikleri yapma/sonlandırma ve banka hesabı açma konularında vekâlet verildiği, fiyat teklifi verme ve ihalelere teklif verme hususunda yetki bulunmadığı, yetkili olmayan kişiler tarafından imzalanan fiyat tekliflerinin kabulünün mümkün olmadığı,

h) Açıklama istenilmeyen iş kalemleri için öngörülen toplam tutarın, isteklilerin teklif tutarının %10’unun altında olduğu,

Netice itibarıyla anılan isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Başvuruya konu ihalenin davet tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. ...

...

(10) İhale komisyonu tarafından 60 ıncı madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

a) Aşırı düşük tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceği ihalelerde, ...

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.

3) Sınır değerin altındaki tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyerek tekliflerin tümünün reddedilmesi halinde, teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olan ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmaları istenerek (a) bendindeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır.

4) Sınır değerin altında geçerli en az iki teklif kalması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler yeniden istenmeksizin ihale işlemlerine devam edilir.

5) Sınır değerin altında tek geçerli teklif kalması ve bu teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde bu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeler yeniden istenmez. İhalede ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin öngörülmesi halinde ise bu isteklinin tespitinde (a) bendindeki esaslar uygulanarak ihale işlemlerine devam edilir. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. Sıralı iş kalemleri/grupları listesi oluşturulurken, iş kalemleri/grupları tutarlarının yaklaşık maliyete oranları, en yakın dört ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanacak ve bu oranların toplamının, yuvarlama nedeni ile 1 den farklı olması dikkate alınmayacaktır. ...” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “... 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin %80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

...

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

...

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ...” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Gençlik Spor Kampı Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı: 1 Adet Gençlik Spor Kampı Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Van İli İpekyolu İlçesi” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır. ...” düzenlemesine,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “... 31.6. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir. ...” düzenlemesine,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesine,

“İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “... 36.1.1. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları ve ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları istenir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen veya aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan veya numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan ve numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi uygun görülen isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir. Aşırı düşük tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya reddedilmesi halinde, teklif fiyatı aşırı düşük bulunmayan ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine ilişkin olarak 36.1. inci maddedeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır. Aşırı düşük teklifler arasından geçerli en az iki teklif kalması ve bu tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları veya ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları yeniden istenmeksizin ihale işlemlerine devam edilir. Aşırı düşük teklifler arasından tek geçerli teklif kalması ve bu teklif sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesinin öngörülmesi halinde bu istekliden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunması veya ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermesi/kurulumlarını yapması yeniden istenmez. İhalede ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmesinin öngörülmesi halinde ise, bu isteklinin tespitinde 36.1. inci maddedeki esaslar uygulanarak ihale işlemlerine devam edilir. Bu işlemlere, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilinceye kadar devam edilir. ...” düzenlemesine,

“Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale dokümanında yer verilen bilgilerden itirazen şikâyet başvurusuna konu ihalenin spor kampı yapılması işi olduğu, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacağı anlaşılmaktadır.

İhale komisyonunun 30.07.2025 tarihli kararında, teklif fiyatı sınır değerin altında olan Me-Bal Elek. Taş. İnş. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Mrc Yatırım Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu istekliler tarafından sunulan açıklamaların uygun bulunarak Me-Bal Elek. Taş. İnş. Tur. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Mrc Yatırım Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği ifade edilmektedir.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler ile Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) veri tabanında kayıtlı bilgiler kapsamında yapılan incelemede;

Teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilere 21.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen tebligat ile aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği, söz konusu tebligatın ekinde sıralı iş kalemleri listesine, açıklama istenilen analiz girdilerine ve Ek-Y.2 Örnek Analiz Formatı Standart Formu’na yer verildiği,

Mrc Yatırım Ltd. Şti. tarafından, açıklama ile ilgili yazıda, açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin de belirtilmesi gerektiğine yönelik olarak 25.07.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Söz konusu başvurunun idarece uygun bulunarak açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin listesinin şikâyete cevap tebligatının ekinde, aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderildiği tespit edilmiştir.

İhale dokümanı ile idare tarafından teklifi aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilen aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına yönelik yazı incelendiğinde, açıklanması istenen iş kalemlerine ilişkin olarak herhangi bir analiz formatının düzenlenmediği, ayrıca açıklanması istenen iş kalemleri listesinde, iş kalemlerinin poz numaralarının yer almadığı görülmüş olup söz konusu iş kalemlerine ilişkin herhangi bir poz numarasına yer verilmemesi nedeniyle bu iş kalemlerinin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyat listelerinde poz numaraları yer alan rayiçler niteliğinde mi yoksa paçal/özel iş kalemi mahiyetinde mi olduğu da anlaşılamadığından aşırı düşük teklif sorgulama işleminin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, Kuruma gönderilen belgeler içerisinde, aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde idarelerce hazırlanması gereken sıralı iş kalemleri/grupları listesi ile sıralı analiz girdileri tablosu da bulunmamaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idare tarafından gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte; idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olmakta, ayrıca yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına da engel olmaktadır.

Yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarından;

Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranının tespit edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranlarının kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu”nun hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenmesi gerektiği, ihale komisyonunca, “sıralı iş kalemleri/grupları listesi”ne göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi gerektiği, bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için ise sorgulama yapılmaması gerektiği,

Ayrıca “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için (işçilik girdileri hariç) isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği,

Bununla birlikte tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda %15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi gerektiği,

Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer alması istenilen malzeme, işçilik, makine ve varsa nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb. sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği Kamu İhale Genel Tebliği’nin eki Ek-Y.2’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerektiği,

Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde bulunması gerektiği,

İsteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, sunulacak analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, gerek ihale dokümanı kapsamında gerekse aşırı düşük tekliflerin açıklanmasına ilişkin yazıda, açıklanması istenen iş kalemlerine ilişkin olarak isteklilere herhangi bir analiz formatının verilmediği ve açıklanması istenen iş kalemleri listesinde, iş kalemlerinin poz numaralarının yer almadığı görüldüğünden aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede,

a) “Sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı %80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde %80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi,

b) Açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait birim fiyat analizlerinin temel girdilere (malzeme, işçilik, makine, nakliye vb.) kadar ayrıştırılarak yapılması (Bir başka ifadeyle açıklanması istenilmeyen analiz girdilerinin iş kalemi üzerinden belirlenmeyip, temel girdilere kadar ayrıştırıldıktan sonra belirlenmesi),

c) Paçal/özel iş kalemlerine ait analizlerde aynı poz numarasına sahip girdilerin miktar ve tutarlarının toplanması (örneğin aynı paçal iş kalemi analizi içerisinde yer alan tüm mazot girdilerinin toplanması),

ç) Yukarıdaki işlemlerden sonra Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesine göre aynı girdinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması halinde, bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilmesi (Örneğin mazot girdisinin birden fazla paçal iş kalemi analizinde yer alması durumunda, bu paçal iş kalemleri analizlerinden en az birinde mazot girdisinin oranı söz konusu analiz toplamının %3’ünün üstünde ise açıklama istenilmesi),

e) Açıklama istenilecek iş kalemlerinin tümüne ilişkin olarak tek bir açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin hazırlanması,

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine ilişkin yazı ekinde, açıklama istenilen iş kalemleri listesinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 45.1.4’üncü maddesinde açıklandığı şekilde oluşturulacak analiz formatlarının ve açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinin, sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) bendinin 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüş olup; yapılan inceleme neticesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden yukarıdaki açıklamalara uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****