KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/034

Gündem No : 27

Karar Tarihi : 27.08.2025

Karar No : 2025/UY.I-1828

BAŞVURU SAHİBİ:

Sade Grup İnş. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/571368 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 141 (Balıkesir), 142 (Çanakkale), 143 (Bursa), 146 (Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 141 (Balıkesir), 142 (Çanakkale), 143 (Bursa), 146 (Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin Sade Grup İnş. A.Ş. tarafından 08.08.2025 tarih ve 189755 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1539 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Mehmet Güneş İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. - Maruf İnş. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin başvurusu üzerine alınan 16.07.2025 tarihli ve 2025/UY.I-1523 sayılı Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, anılan kararda ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak olan asfalt kazıma makinesine ilişkin olarak yaklaşık maliyet hesabında miktar ve fiyat tespiti yapılmamasının ve maliyet öngörülmemesinin yerinde olmadığının ifade edildiği, bu karar üzerine idarece yaklaşık maliyetin değişmesi sebebiyle bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptal edildiği, ancak söz konusu Kurul kararı ile bu karar üzerine idarece alınan kararın hatalı olduğu, zira Özel Teknik Şartname’nin “Genel Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin “Makina Parkı İle İlgili İlave Hususlar” __ bölümündeki altıncı maddede “Uzun tulde yama çalışmaları yapılırken Asfalt Kazıma Makinesi, yoğun kar mücadelesi döneminde ise gerekli durumlarda rotatif idare tarafından temin edilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu, ayrıca asfalt kazıma makinesinin kullanılması öngörülen KGM/YAMA ve KGM/SERİM poz numaralı iş kalemlerine ait birim fiyat tarifleri incelendiğinde, birim fiyata dâhil olan masraflar kapsamında asfalt kazıma makinesine değinilmediği, sonuç olarak, ihalenin yaklaşık maliyetini etkilemeyen bir iş makinası nedeniyle yaklaşık maliyetin artırılarak ihalenin iptal edilmesinin hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ... ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “ İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

**** Bahse konu Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 57 nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklamaları bulunmaktadır. ****

Başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak alınan 16.07.2025 tarihli ve 2025/UY.I-1523 sayılı Kurul kararında “Yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler incelendiğinde; … Özel Teknik Şartname’deki “Yaz Dönemi Makine Parkı” listesinin dokuzuncu sırasında yer verilen ve ilgili dönemde çalıştırılacağı belirtilen 1 adet asfalt kazıma makinesi (freze makinesi) için ise yaklaşık maliyete esas teşkil eden iş kalemleri analizlerinde herhangi bir girdiye yer verilmeyerek maliyet öngörülmediği tespit edilmiştir.

…

Asfalt kazıma makinesi maliyeti bakımından ise, ihale dokümanında söz konusu makinenin çalıştırılacağı hususunda açık bir düzenleme bulunması karşısında, yüklenici tarafından temin edilecek olan bu makineye ilişkin olarak idarece miktar ve fiyat tespiti yapılmamasının ve yaklaşık maliyet kapsamında buna ilişkin maliyet öngörülmemesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, yaklaşık maliyetteki bu eksikliğin ihale sürecine esastan bir etkisi bulunmadığı takdirde düzeltilerek işlemlere devam edilmesi mümkündür. Kamu ihale mevzuatı kapsamında, ihalenin ilanına ilişkin sürelerden, ihalenin yapılma usulüne, ihaleye katılımda sunulması istenilebilecek belgelerden, ihaleye yabancı isteklilerin katılıp katılamayacağına, aşırı düşük teklif sınır değerinden, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesine vb. birçok konuda yaklaşık maliyetin dikkate alınması gerekmektedir. Bu doğrultuda, yukarıda tespit edildiği üzere eksik şekilde hesaplanmış yaklaşık maliyete göre işlem yapılmasının ilan süreleri, istenecek belgeler, yabancı isteklilerin katılıp katılmama durumu, aşırı düşük tekliflerin tespiti gibi hususlarda gelinen aşamada ihya edilemeyecek aykırılıklara yol açıp açmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Netice itibarıyla, idarece yaklaşık maliyetteki söz konusu eksiklik giderilerek düzeltilmiş yaklaşık maliyetin belirlenmesinin ve bu yeni tutar üzerinden başvuruya konu hatanın ihale sürecine etkisinin yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde değerlendirilmesinin, bu değerlendirme üzerine varılan esasa etkili olup olmama hususundaki sonuç doğrultusunda da işlem tesis edilmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.” hususları belirtilerek bu doğrultuda düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmektedir.__

Söz konusu Kurul kararı üzerine alınan ihale komisyonu kararında; Kurul kararındaki hususlar çerçevesinde yaklaşık maliyetin yeniden hesaplandığının ve yaklaşık maliyetin 11.057.500,00 TL arttığının belirtildiği; bu artış sebebiyle açıklama istenilecek analiz girdilerinin, sıralı iş kalemleri listesinin ve tüm iş kalemlerine ilişkin fiyat dışı unsur puanları ve aralıklarının değiştiği, ayrıca, fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapıldığında isteklilerin puanlarında ve ihale kararına esas sıralamada önemli ölçüde sapmalar ve değişikliklerin söz konusu olduğu tespitlerine yer verildiği; netice itibarıyla, yaklaşık maliyetteki değişikliğin esasa doğrudan etkili olduğu ve tekliflerin değerlendirilmesi işlemlerinin sağlıklı şekilde gerçekleştirilmesine engel teşkil ettiği gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesi çerçevesinde tüm teklifler reddedilerek ihalenin iptal edildiği tespit edilmiştir. ****

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde; idarece 16.07.2025 tarihli ve 2025/UY.I-1523 sayılı Kurul kararının gereklerinin yerine getirildiği ve yaklaşık maliyetteki söz konusu eksiklik giderilerek düzeltilmiş yaklaşık maliyetin belirlendiği, bu yeni tutar üzerinden başvuruya konu hatanın ihale sürecine etkisi değerlendirilerek işlem tesis edildiği; idarece iptal kararında belirtildiği üzere, düzeltilmiş yaklaşık maliyete bağlı olarak açıklama istenilecek analiz girdilerinin, sıralı iş kalemleri listesinin ve tüm iş kalemlerine ilişkin fiyat dışı unsur puanları ve aralıklarının değiştiği, dolayısıyla fiyat dışı unsur değerlendirmesine ilişkin sonuçların da değiştiği ve isteklilerin puanları ile ihale kararına esas sıralamada da değişikliklerin söz konusu olduğu; idarenin söz konusu tespitlerinde hata bulunmadığı ve idarece anılan Kurul kararının doğru şekilde uygulandığı anlaşılmış; bu itibarla, başvuru sahibinin ihalenin iptal edilmesinin hatalı olduğu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan,**** 4734 sayılı Kanun uyarınca, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olup, itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından gerekçesini belirtmek suretiyle verilen nihai karar ile uyuşmazlık, idari başvuru aşaması bakımından sonuçlandırılmakta olup, Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır.

Başvuruya konu iddiaların “asfalt kazıma makinesinin yaklaşık maliyeti etkilemediği” kısmı bakımından ise, konunun 16.07.2025 tarihli ve 2025/UY.I-1523 sayılı Kurul kararında değerlendirilip sonuca bağlandığı, bu itibarla iddianın anılan Kurul kararına itiraz niteliği taşıdığı ve yukarıda aktarılan mevzuat maddeleri gereğince Kurumun görev alanında bulunmadığı anlaşılmış olup, bu iddia yönüyle başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****