KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/034

Gündem No : 34

Karar Tarihi : 27.08.2025

Karar No : 2025/UY.I-1822

BAŞVURU SAHİBİ:

Sadi Ersöz,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/483817 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 5 Bölge Müdürlüğü Mersin, Adana Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 12.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 5 Bölge Müdürlüğü Mersin, Adana Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Sadi Ersöz’ün 10.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.07.2025 tarih ve 188780 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1460 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İnci Sol. Ene. Tar. Gıd. İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Okyanus Yol Yap. A.Ş. İş Ortaklığı ve Fenix Pet. Haf. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Egm Oto. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Mehmet Düzenli, Bmm Kim. ve Gıd. Tek. İç Dış Tic. A.Ş. - Diyar Sur İnş. Nak. Oto. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Tumtaş Tra. Ula. Müh. Taah. San.ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Fatih Genç İş Ortaklığı tarafından aynı IP adresi üzerinden doküman indirildiği ve ihaleye teklif verildiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

- İdarece verilen süre içinde aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı,

- Sunulan analizlerde minimum %10 kar ve genel gider sınırına uyulmadığı,

- Sunulan analizlerde aritmetik hata bulunduğu,

- Cari yıl resmi rayiç ve birim fiyatları ile saatlik asgari ücretin altındaki fiyatlarla açıklama yapıldığı, fiyatları kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenen pozların birbiriyle uyuşmadığı, işçilik maliyetlerinin fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dahildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

- Fiyat tekliflerine dayanak olarak gösterilen tutanaklarda listelenen faturalarla ilgili olarak fatura içerikleri uygun olmayıp bilerek veya sehven hatalı biçimde ilgisiz faturaların tutanaklara ve fiyat tekliflerine dayanak olarak gösterildiği, hesaplamalarda hata yapıldığı, fiyat teklifi vermiş firmalara ulaşılarak gerekli teyitlerin yapılması, bu yapılamıyorsa veya yapılan teyitlerde ilgili faturaların hatalı/sahte/eksik içerikli vb. olduğu tespit ediliyorsa aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesinin gerektiği,

- Bahse konu faturaların ilgili döneme ait olmadığı gibi fatura içeriklerinin fiyat teklifine konu mal/hizmet ile aynı vasıflarda olmadığı, maliyet ve satış tutarı tespit tutanaklarında dayanak alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer aldığı tabloda faturaya konu malın nevi bölümleri sırf fiyat teklifine konu mala uyum sağlasın diye faturadakinden farklı doldurulduğu, bazılarında da hiç doldurulmadığı, ayrıca, fiyat teklifini veren firmaların yasal defter ve belgelerinde, hesaplama yapılan dönem için fiyat teklifine konu mal veya hizmetin alış, satış veya üretimine ilişkin kayıt bulunmadığı halde gerçeğe aykırı şekilde fiyat teklifi düzenlendiği,

- Özellikle “Sac” girdisi için sunulan fiyat teklifleri ve ekindeki tutanaklar ve faturalardan girdi adında belirtilen tanımdan belirtilen kalınlık ve kalitede sac alış veya satışı yapıldığı anlaşılamadığı, farklı kalınlık veya kalitedeki (s235 jr ve s355 jr ayrımı gibi) ürünlerin hesaplamalara dahil edildiği,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan fiyat tekliflerinin yetkili kişilerce imzalanmadığı ve ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, sunulan belgelerin geçerlilik sürelerinin sona ermiş olduğu, fiyat teklifleri ve ekindeki tutanaklarda imzaları bulunan meslek mensubu ile mükellef arasında sözleşme bulunmadığı, fiyat tekliflerinin kamu ihale mevzuatınca taşıması gereken şartları taşımadığı, fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren üçüncü kişilerden alınmadığı,

- Sunulan tespit tutanaklarında tespit edilen maliyet ve satış tutarı hesaplarının hatalı olduğu,

- Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının ihale tarihinden önceki son veya bir önceki üç aylık dönemdeki kayıtlar dikkate alınarak düzenlenmediği,

- Fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat teklifleri arasında, tutanakların tarih ve sayısı, hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği, fiyat teklifini veren ve meslek mensubuna ait bilgiler de dahil olmak üzere içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlık bulunduğu,

- Fiyat teklifine konu maliyet girdisi için ihtiyacın 1/20’si kadar alış/satış yapılması gerekirken bu hususun karşılanmadığı,

- Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde öngörülmeyen yöntemlerle yapılan açıklamalar (alış faturası vb.) uygun olmadığı,

- Motorin girdisi için teklif edilen birim fiyatın fiyat EPDK fiyatlarıyla uyumlu olmadığı, kesafet değeri olarak kullanılan katsayının güncel değerlerle uyumlu olmadığı,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesi uyarınca tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamaların; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabileceği, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabileceği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesindeki düzenlemeye aykırı biçimde makineler için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, ayrıca kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılan açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin sunulmadığı, iş makinesine ilişkin tutar olarak; Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesindeki katsayı hesabı ve gerekli hesaplamaların hatalı yapıldığı,

- Analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

...” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

…

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Mersin, Adana Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2023E04-207622-207623 ( - Otokorkuluk)

d) Kodu:

e) Miktarı:

170.000 metre otokorkuluk rayı montajı, 165.000 metre otokorkuluk rayı sökülmesi ve muhtelif miktarda diğer otokorkuluk malzemeleri montajı ve sökülmesi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Mersin, Adana Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri sorumluluk ağındaki yollar ile muhtelif kesimler .” düzenlemesi bulunmaktadır.

**** İhale işlem dosyası incelendiğinde; Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Mersin, Adana Otoyol Bakım ve İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Otokorkulukların Yapım, Bakım ve Onarımı Yapılması” için açık ihale usulü ile ihaleye çıkıldığı, başvuruya konu ihalede 28 adet ihale dokümanı indirildiği ve 13 istekli tarafından teklif sunulduğu görülmüştür.****

**** Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

İnci Sol. Ene. Tar. Gıd. İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Okyanus Yol Yap. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ortaklarından İnci Sol. Ene. Tar. Gıd. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin “37...” sayılı IP adresi üzerinden, Okyanus Yol Yap. A.Ş.nin “5.1..” sayılı IP adresi üzerinde ihale dokümanını indirdiği ve söz konusu iş ortaklığının “21...*” sayılı IP adresi üzerinden teklif verdiği görülmüştür.

Fenix Pet. Haf. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. - Egm Oto. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ortaklarından Egm Oto. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin “37...” sayılı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirdiği ve söz konusu iş ortaklığının “85...” sayılı IP adresi üzerinden teklif verdiği görülmüştür.

Mehmet Düzenli’nin “31...” sayılı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirdiği ve “5.2..***” sayılı IP adresi üzerinden teklif verdiği görülmüştür.

Bmm Kim. ve Gıd. Tek. İç Dış Tic. A.Ş. - Diyar Sur İnş. Nak. Oto. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ortaklarından Diyar Sur İnş. Nak. Oto. San. ve Tic. A.Ş.nin “17*...” sayılı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirdiği, Bmm Kim. ve Gıd. Tek. İç Dış Tic. A.Ş.nin “84...” sayılı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirdiği ve söz konusu iş ortaklığının “31...**” sayılı IP adresi üzerinden teklif verdiği görülmüştür

Tumtaş Tra. Ula. Mühen. Taah. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. - Fatih Genç İş Ortaklığı’nın ortaklarından Fatih Genç’in “21*...” sayılı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirdiği, Tumtaş Tra. Ula. Mühen. Taah. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin “95...” sayılı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirdiği ve söz konusu iş ortaklığının “21*...**” sayılı IP adresi üzerinden teklif verdiği görülmüştür.

**** Bu doğrultuda, EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, itirazen şikayet başvuru sahibi istekli tarafından iddia konusu edilen isteklilerin birbirinden farklı IP adresleri üzerinden ihale dokümanı indirdiği ve ihaleye teklif sunduğu görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İ hale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

…

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

**** İdarece teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen isteklilere gönderilen 26.05.2025 tarihli yazıyla aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, bunu takiben idarece bazı analiz girdilerinde değişiklik yapıldığı gerekçesiyle 04.06.2025 tarihli yeni bir aşırı düşük sorgulama yazısının gönderildiği, söz konusu yazının ekinde açıklama istenilen iş kalemlerinin, açıklama istenilen analiz girdilerinin ve açıklama istenilmeyen analiz girdileriyle sıralı analiz girdi tablolarının yer aldığı görülmüştür.

**** İnci Sol. Ene. Tar. Gıd. İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Okyanus Yol Yap. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunduğu ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.****

**** Buna göre ihale üzerinde bırakılan İnci Sol. Ene. Tar. Gıd. İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Okyanus Yol Yap. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan incelemede, idarece gönderilen 26.05.2025 tarihli ilk aşırı düşük teklif sorgulama yazısında aşırı düşük teklif açıklamalarının 02.06.2025 tarihinde mesai bitimine kadar sunulmasının istenildiği, bununla birlikte idarece görülen lüzum üzerine bazı analiz girdilerinde değişiklikler yapıldığı ifade edilerek 04.06.2025 tarihli yeni bir aşırı düşük teklif sorgulama yazısının gönderildiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarının 13.06.2025 tarihinde mesai bitimine kadar sunulmasının istenildiği, buna karşılık ihale üzerinde bırakılan isteklinin 13.06.2025 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu görülmüş ve bu kapsamda söz konusu açıklamaların süresi içinde sunulduğu anlaşılmıştır.

**** Sunulan analizlerde minimum %10 kar ve genel gider sınırına uyulduğu görülmüştür.

**** Sunulan analizlerde aritmetik hata bulunmadığı görülmüştür.

**** Açıklamalarda, cari yıl resmi rayiç ve birim fiyatları ile saatlik asgari ücretin altındaki fiyatlarla açıklama yapılmadığı, fiyatları kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenen pozların birbiriyle uyumlu olduğu, işçilik maliyetlerinin fiyat tekliflerine konu edilmediği görülmüştür.

**** Açıklama kapsamında, Tebliğ’in 45.1.13’üncü maddesinde öngörülmeyen yöntemlerin kullanılmadığı görülmüştür.

**** Motorin girdisi için EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul ili, Avrupa yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporun kullanıldığı ve kesafet değeri olarak kullanılan katsayının güncel değerlerle uyumlu olduğu görülmüştür.

**** Makinelere ilişkin maliyet tevsikinde üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ve kendi malı iş makinesine ilişkin hesaplamaların kullanılmadığı görülmüştür.

Analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdilerinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun altında bedel öngörülmediği görülmüştür.

**** Fiyat teklifleri, tutanaklar ve tutanakların dayanağı olan faturalarla ilgili iddiaları neticelendirmek amacıyla anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ilgili fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklardaki fatura bilgileri tablosunda yer alan faturalarla ilgili Gelir İdaresi Başkanlığı’na gönderilen yazı ile söz konusu faturaların sistemlerinde kayıtlı olup olmadığına ilişkin bilgi istenilmiştir.

**** Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 21.08.2025 tarihli cevabi yazıda söz konusu isteklinin fiyat teklifi aldığı “Üçbey Demirçelik Hır. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.” tarafından düzenlenen ve fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden tutanaklardaki fatura bilgileri tablosunda yer alan “Haslan İnş. Müh. Ene. Mak. ve San. Tic. A.Ş.” adına düzenlenmiş faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı kayıtlarında yer almadığı ifade edilmiştir.

**** 509 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin “Elektronik Belgelere İlişkin Ortak Hükümler” başlıklı maddesinde e-belgeler için GİB portalı, kendi bilgi işlem sistemlerinin GİB bilgi işlem sistemleri ile doğrudan entegre edilmesi ya da Başkanlıktan izin almış özel entegratörlerin bilgi işlem sistemleri yöntemlerinden yararlanılabileceği, e-belgenin özel entegratör aracılığıyla oluşturulması durumunda da söz konusu belgelere GİB sistemi üzerinden erişim sağlanabilmesinin gerektiği, mevcut durumda tutanağa dayanan alınan faturaların GİB sisteminde kayıtlı olmadığı, dolayısıyla bu faturalar dayanak alınarak düzenlenen EK-O.6 satış tutarı tespit tutanağının ve fiyat tekliflerinin kamu ihale mevzuatı açısından dikkate alınabilecek nitelikte olmadığı, söz konusu faturaların EK-O.6 tutanağına dayanak olamayacağı, anılan fiil ve davranışın ise Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinin (b) bendinde düzenlenen “ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak” fiili kapsamında değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi istekli olan Sadi Ersöz tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde “3,00 mm-4,99 mm kalınlıkta, sıcak haddelenmiş asitlenmiş rulodan sac”, “5,00 mm – 7,99 mm kalınlıkta sıcak haddelenmiş asitlenmiş rulodan sac”, “2,50 mm – 2,99 mm kalınlıkta, sıcak haddelenmiş asitlenmiş rulodan sac” girdilerinin birim fiyatını tevsik için “Çukurova Gal. San. ve Tic. A.Ş.” tarafından düzenlenmiş fiyat tekliflerinin kullanıldığı, söz konusu fiyat tekliflerinin dayanağı olan tutanaklardaki fatura bilgileri tablosu incelendiğinde tutanakların “TR Jant Oto. San. Tic. A.Ş.” adına düzenlenmiş faturalar esas alınarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

Gelir İdaresi Başkanlığı ile yapılan yazışma neticesinde anılan Başkanlık tarafından gönderilen, faturalara ilişkin düzenlenmiş bilgi tablosu ve faturalara ilişkin sorgulama ekran görüntüleri incelendiğinde söz konusu faturaların tamamının ihale tarihi (03.04.2025) ve aşırı düşük teklif açıklama talebi tarihinden (04.06.2025) sonra olmak üzere 12.06.2025 tarihinde imzalanarak gönderildiği tespit edilmiştir.

Bu nedenle söz konusu faturaya dayanak alınarak düzenlenen “satış tutarı tespit tutanağının dayanağı/ve veya unsuru olamayacağı, anılan fiil ve davranışın ise 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinin (b) bendinde düzenlenen “ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak” fiili kapsamında değerlendirilmesi ve aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, İnci Sol. Ene. Tar. Gıd. İnş. San. ve Tic. A.Ş. – Okyanus Yol Yap. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ve Sadi Ersöz‘ün teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****