KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/031

Gündem No : 23

Karar Tarihi : 06.08.2025

Karar No : 2025/UY.I-1662

BAŞVURU SAHİBİ:

Çetin Düru Duru Mühendislik,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. ( TEİAŞ ) Genel Müdürlüğü 22. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/878286 İhale Kayıt Numaralı “170/420 kV Enerji İletim Hatlarında Topraklama İyileştirmesi, Stub Güçlendirmesi, Direk Ayaklarının Açılması ve Direk Ayak Temizliği Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğü (TEİAŞ) 22. Bölge Müdürlüğü tarafından 30.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “170/420 kV Enerji İletim Hatlarında Topraklama İyileştirmesi, Stub Güçlendirmesi, Direk Ayaklarının Açılması ve Direk Ayak Temizliği Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çetin Düru Duru Mühendislik’in 16.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.07.2025 tarih ve 188089 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1384 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye teklif veren Ali Ünal Raysun Enerji, Veysi Tanla ve Ilgaz İnşaat Elektrik Gıda Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

- Sunulan analiz içeriklerinin idarece verilen analiz içeriği ile aynı olmadığı, analiz girdi ve miktarlarının değiştirildiği, açıklama kapsamında analiz formatlarının değiştirildiği, analizlerdeki girdi cinsleri ile miktarlarının idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri, birimleri ve miktarları ile uyuşmadığı, idare tarafından verilmiş olan analizlerdeki girdi miktarlarının düşürülerek fiyat avantajı sağlandığı,

- Sunulan analizlerde aritmetik hataların bulunduğu, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, bu isteklilerin düzeltilmiş analiz fiyatlarının, o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin fiyat teklifindeki tutarların analizlere farklı olarak ve azaltılarak yansıtıldığı, fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme ve işçilik kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, idarenin analiz girdilerinde ve ilgili kamu pozunun analiz girdilerinde bulunmasına rağmen pek çok kalemin fiyat tekliflerinde açıklanmadığı, analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı ve metrajların yanlış hesaplandığı, keza fiyat teklifleri ile satış ve maliyet tespit tutanakları arasında da malzemelerin cinsleri yönünden uyumsuzluk bulunduğu,

- Sunulan belgeler asıl değil fotokopi olarak sunulduğu, fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını tam olarak içermediği, tüm fiyat tekliflerinin ekinde yer alması gereken dayanak tutanakların bazı fiyat tekliflerinin ekinde sunulmadığı, sunulan fiyat teklifi ve tutanakların Tebliğ’in 45.1.13.1 – 11’inci maddelerine uygun olmadığı,

- Sunulan analizlerde işçilik girdisi için saatlik asgari ücretin altında bedel öngörüldüğü,

- Sunulan analizlerde kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarına ait fiyat ve rayiçlerin liste halinde belirtilmediği,

- Sunulan hesap cetvellerinde işin tamamını içerecek şekilde tüm açıklama istenen ve açıklanma istenmeyen imalatlara ve metrajlara doğru olacak şekilde yer verilmesi gerekirken, birçok imalata cetvelde yer verilmediği, cetvelde yer verilen imalatların ise metrajlarının ve birim fiyatlarının hatalı olduğu, hesap cetvelinde açıklama istenmeyen iş kalemlerine ait metraj ve fiyatlara yer verilmediği,

- Sunulan açıklamalarda işin % 80’lik kısmını oluşturan imalatlara ait metrajların hatalı hesaplandığı, metrajlarda aritmetik hatanın olduğu, metrajların idarenin yaklaşık maliyet cetvelinde belirlenen metrajlardan çok farklı ve hatalı olduğu, isteklilerin kendi lehine olacak şekilde maliyet metrajlarının düşürüldüğü,

- Hazırlanan analizlerde açıklama istenmeyen analiz girdilerine yer verilmediği, istenen analizlerin tamamının sunulmadığı,

- Sunulan hesap cetvellerinde açıklama istenen tüm iş kalemlerine yer verilmediği, eksik imalatlar hesaplandığı ve hatalı hesap cetvellerinin sunulduğu,

- Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi gerektiği halde eksik oranda analizlere yansıtıldığı, bu hesaplarda yuvarlamalar kendi lehlerine olacak şekilde yanlış yapıldığı,

- Sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin isteklilerin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan daha az olarak hesaplandığı,

- Sunulan analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel teklif edildiği,

- Sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatlar kullanılmak suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olarak anılan isteklinin kendi lehlerine avantaj sağlandığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “ 38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir…” açıklaması,

“Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “...45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

...

45.1.3.İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir....” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 170/420 kV Enerji İletim Hatlarında Topraklama İyileştirmesi, Stub Güçlendirmesi, Direk Ayaklarının Açılması ve Direk Ayak Temizliği Yapım İşi

…

e) Miktarı:

1 Adet 170/420 kV Enerji İletim Hatlarında Topraklama İyileştirmesi, Stub Güçlendirmesi, Direk Ayaklarının Açılması ve Direk Ayak Temizliği Yapım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamede Belirtilen 170/420 kV Enerji İletim Hatları” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almıştır. ****

Anılan şartnamenin ekinde ihale konusu işin türü ve miktarına aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) 22. Bölge Müdürlüğü’ne ait “170/420 kV Enerji İletim Hatlarında Topraklama İyileştirmesi, Stub Güçlendirmesi, Direk Ayaklarının Açılması ve Direk Ayak Temizliği Yapım İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihaleye isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif vereceklerinin düzenlendiği, 30.06.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, 23 adet ihale dokümanı indirildiği ve 14 isteklinin ihaleye teklif verdiği, 11.07.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararında; sınır değerin 18.776.571,21 TL olduğu, sınır değerin altında 8 isteklinin bulunduğu, söz konusu isteklilerden 01.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 4 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı ve isteklilerden Mahir Gören Eyyüpoğlu Enerji tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesi ile söz konusu isteklilerin teklifinin reddedildiği, söz konusu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Ali Ünal Raysun Enerji üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak ise Veysi Tanla’nın belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere 01.07.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” __ konulu yazıda “170/420 kV Enerji İletim Hatlarında Topraklama İyileştirmesi, Stub Güçlendirmesi, Direk Ayaklarının Açılması ve Direk Ayak Temizliği Yapım İşi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 09.07.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanızve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 09.07.2025 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Bölge Müdürlüğümüzce 30.06.2025 tarihinde gerçekleştirilen 2025/878286 İhale Kayıt Numaralı 170/420 kV Enerji İletim Hatlarında Topraklama İyileştirmesi, Stub Güçlendirmesi, Direk Ayaklarının Açılması ve Direk Ayak Temizliği Yapım İşi ihalesi için vermiş olduğunuz teklifiniz değerlendirilmiş olup, EKAP üzerinden hesaplanan sınır değerin altında olduğu görülmüştür.

İdari Şartnamenin aşırı düşük teklifler başlıklı 33. Maddesi “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” istinaden ekte yer alan Analiz Formatları ile ilgili aşırı düşük açıklamalarınızı yazılı olarak Kamu İhale Genel Tebliği 45. maddesi doğrultusunda en geç 09.07.2025 Çarşamba günü 17:00’a kadar Bölge Müdürlüğümüze teslim etmeniz hususunda;

Gereğini rica ederiz.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde sadece 3 adet iş kalemine ilişkin analiz formatının gönderildiği, açıklama istenilecek ve istenmeyecek analiz girdileri listesine yer verilmediği görülmüştür. ****

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında gönderilen analiz formatlarına aşağıda yer verilmiştir.****

__

__

Yukarıda yer alan “170/420 kV Enerji İletim Hattı Direklerinde Direk Dibi Temizliği”, “170/420 kV Enerji İletim Hattı Direklerinin Tüm Ayaklarının Ziftlenmesi” ve “170/420 kV Enerji İletim Hattı Direklerinin Kapalı Ayaklarının Açılması ve Gerekli Su Drenajlarının Yapılması” iş kalemlerinin idarece gönderilen analiz formatları incelendiğinde, söz konusu özel iş kalemlerinin içinde malzeme ve işçilik girdisinin yer aldığı, analiz formatındaki işçilik analiz girdisinin ölçü biriminin adet olarak belirtildiği, ay, gün veya saat olarak belirtilmediği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin her birinin farklı girdiler esas alınarak açıklama yaptığı, anılan iş kalemlerinin detaylı analizlerinin aşırı düşük açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde yer almadığı, diğer bir ifade ile analizlerde iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre idarece analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” gibi girdi cinslerinin belirlenmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine aykırı olarak idare tarafından bahse konu özel iş kalemleri için ayrıntılı analiz düzenlenmediği ve analiz girdi ve miktarlarına yer verilmediği, bahse konu özel iş kalemlerinin niteliği gereği analiz formatı hazırlanabilen iş kalemleri olduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi ve bu teklif sahiplerinden, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği, bununla birlikte, idarece açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), bahsi geçen hususa ilişkin olarak da açıklama isteme yazılarında, açıklanması istenilmeyecek olan analiz girdilerine yer verileceği,

Diğer yandan, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği, isteklilerce teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlanacak analizlerde ise, açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdilerin gösterileceği, isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenilmesi durumunda yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin idarece verilen analiz formatlarına uygun olması gerektiği, aksi takdirde ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan açıklamaları sunan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, uyuşmazlığa konu ihalede sorgulamaya tabi tutulan özel iş kalemlerine ilişkin hazırlanan analizlerin anılan Tebliğ’de belirtildiği üzere “ayrıntılı analiz” niteliği taşımadığı, ayrıca analiz girdilerinden analiz toplamının %3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmemesi gerektiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla, bu haliyle aşırı düşük teklif sorgulama işleminin usulüne uygun olarak gerçekleştirilmediği, bu şekilde yapılan bir sorgulama sonucunda aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin sağlıklı bir değerlendirme yapılabilmesinin imkân dâhilinde olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı veya aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında isteklilere verilmesi gerektiği, ancak idare tarafından bahse konu 3 özel iş kaleminde ayrıntılı analiz girdilerine yer verilmediği, bu durumda söz konusu iş kalemlerine ilişkin analizler olmadığından isteklilerce sunulan açıklamaların uygunluk denetimlerinin gerçekleştirilemeyeceği anlaşılmış olup, anılan iş kalemleri için __ analiz girdi ve miktarlarının gösterildiği analizlerin idarece hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdilerin de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin idare tarafından oluşturulması, bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan istekliden, analiz hazırlanan özel pozlara ait analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analizlere de yer verilmek suretiyle, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanarak teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi isteklilerinden aşırı düşük teklif açıklamasının yeniden istenilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum’un şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 101.344,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.****

B) Başvuruda eşit muamele yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanıp teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi isteklilerden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****