KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/028

Gündem No : 56

Karar Tarihi : 16.07.2025

Karar No : 2025/UY.I-1535

BAŞVURU SAHİBİ:

Gizem İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/419571 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü 166 (İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü tarafından 14.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü 166 (İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gizem İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi’nin 13.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.06.2025 tarih ve 186483 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1239 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

- ÖZEL.AKAR.01 poz numaralı iş kalemine ilişkin düzenlemelerin yer aldığı Mekanik Tesisat Teknik Şartnamesi’nin “Akaryakıt Tankları” başlıklı maddesinde akaryakıt tankının 2 adet 40 m3 çift çidarlı, tek bölmeli olmasının istendiği, ancak anılan istekli tarafından yapılan açıklamanın “YAKIT DEPOLAMA TANKI V:40000 LT” olarak yapıldığı, çift cidarlı ve tek bölmeli olma özelliğini sağlamayan akaryakıt tankı üzerinden açıklama yapıldığı,

- İdare tarafından düzenlenen sıralı analiz girdileri tablosunda ÖZEL.AKAR.01 poz numaralı iş kaleminin malzeme ve montaj girdilerinden oluştuğunun belirtildiği, söz konusu pozun analiz düzenlenemeyecek nitelikte olduğu ve anahtar teslimi götür bedel şeklinde teklif alındığı, ancak anılan istekli tarafından söz konusu girdilere ilişkin hatalı olarak alt analiz yapıldığı, malzeme girdisinin alt girdilerinden “akaryakıt istasyon saha ve bina elektrik malzemeleri” ile “akaryakıt alt yapı malzemesi” için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, ancak bu girdiler içerisinde ne tür malzemenin ve hangi miktarda kullanılması gerektiği hususunda bir açıklamanın yer almadığı, kendince belirlemiş olduğu ana malzemelere yer vermiş olup montaj esnasında kullanılacak kaynak makinesi, elektrot, vida, somun, slikon, matkap, işin ve malzemenin cinsine göre beton imalatı, askı aparatları, profil vb.nin neler olduğu ve hangi miktarlarda kullanılması gerektiği yönünde sarf malzemelerine ilişkin detaylı bir açıklamada bulunmadığı, söz konusu analizlerde işçiliğin de yer aldığı, malzeme giderlerine yönelik olarak üçüncü kişilerden alınan tekliflerin içerisinde yer alan muhtemel işçilik ücretlerle açıklandığı, ancak söz konusu açıklamanın doğru olmadığı, fiyat teklifi alınan firmaların yalnızca malzeme satıcısı olduğu, montajcı olmadığı,

- Mekanik Tesisat Teknik Şartnamesi’nin “Akaryakıt Tankları” başlıklı maddesinde “Dolum Kovası (Taşkan Kova)” yer almasına rağmen anılan istekli tarafından “Taşma Tavası” olarak açıklama yapıldığı, dolayısıyla yapılan açıklamanın ihaleye ait imalat girdilerini yansıtmadığının açık olduğu,

- Akaryakıt istasyon saha ve bina elektrik malzemesi ile akaryakıt altyapı malzemesi girdileri için üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifini tevsik etmek üzere sunulan Satış Tutarı Tespit Tutanağı’na (EK-O.6) esas alınan faturalarda yer alan malzemenin “Akaryakıt istasyon saha ve bina elektrik malzemesi” ve “Akaryakıt altyapı malzemesi” şeklinde olduğu, söz konusu faturalardaki malzemelerin esasen farklı olmasına rağmen ihale konusu işe uyarlandığı, anılan istekli ile söz konusu tutanakları düzenleyen meslek mensubu hakkında gerekli yaptırımların uygulanması gerektiği,

- Dispenser (2 adet tabancalı), taşma tavası ve pompa dedektörü malzemeleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifini tevsik etmek üzere sunulan Maliyet Tespit Tutanağı’nda (EK-O.5) “Toplam Birim Maliyet Tablosu”nun doldurulmadığı, dolayısıyla teklif tutarının, tutanaktaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olup olmadığının tespitinin yapılamadığı,

- Açıklama kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde malzemelerin ölçü birimlerinin yer aldığı, ancak maliyet/ satış tutarı tespit tutanaklarında ölçü birimlerinin yer almadığı, söz konusu durumun tutanakta yer alan mal miktarının tespitinin yapılabilmesine engel teşkil ettiği, ayrıca söz konusu fiyat teklifi ve dayanağı tutanakların teklif vermeye yetkili olan kişiler tarafından imzalanması gerektiği, teklif veren firmaya ait ait imza beyannameleri ile fiyat teklifi ve EK-O.5 ile EK-O.6 tutanaklarındaki imzaların birbiri ile aynı olmadığı, yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, alınan fiyat tekliflerin bir kısmının vekâleten imzalandığı, ancak vekaleten imza atan kişiye ait imza beyannamelerinin sunulmadığı, “Seksiyonel kapı yapılması” ve “Otomasyon sistemi” girdileri için alınan fiyat tekliflerinde fiyat tekliflerinin vekaleten imzalandığı ancak sunulan vekaletnamelerin, fiyat teklifi verme ya da ihalelere teklif verme hususunda yetkilerinin bulunmadığı,

- Anılan istekli tarafından sunulan analizlerde miktar ve birim fiyat çarpımı sonucu çıkan rakamların yukarı ve aşağı yuvarlanmak suretiyle açıklama yapıldığı, analiz toplamının da farklı olduğu, sunulan analizlerde aritmetik hata bulunduğu,

- Bazı iş kalemleri için % 10’un üzerinde kâr ve genel gider öngörmüş olmasına rağmen, bazı iş kalemleri için % 10’un altında kar öngördüğü,

- Anılan istekli tarafından açıklama istenilmeyen iş kalemleri için öngörülen tutarın, teklif tutarının % 10’undan daha düşük olduğu, öngörülen miktarlar ile birim fiyatların çarpımı sonucu çıkan rakamın 0,01 TL’nin altında olduğu,

- Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında metrajların eksik hesaplandığı, metraj eksikliğinin istekliler lehine fiyat avantajı oluşturduğu, eksik gösterilen metrajların parasal tutarı isteklilerin teklif fiyatlarına eklendiğinde tekliflerin sıralamasını değiştirdiği,

2. İhaleye teklif veren istekliler tarafından ihale sonucunu değiştirmek ve ortak hareket etmek maksadıyla aynı IP adresi üzerinde ihale dokümanı indirilerek teklif verildiği, ayrıca ihaleye teklif veren istekliler arasında organik bağ olduğu, teklif mektupları üzerindeki iletişim bilgilerinin aynı olduğu, idarelerin şeffaflık ilkesi uyarınca ihaleye teklif veren isteklilerin doküman indirme ve teklif kullanma IP adreslerinin ihale komisyonu kararında yayınlaması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

… sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 16.Bölge Müdürlüğü 166.(İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2016E04-78-229333 ( - 166. (İliç) Şube Tesisleri),2025E04-239534-239535 ( - Tesis Onarımları)

d) Kodu:

e) Miktarı: İdari Bina (1568 m2), İşçi ve Memur Yatakhanesi (1810 m2), Personel Barınma Binası (1484 m2), Tamir Bakım Atölyesi (703 m2), Araç Sundurma Binası (985 m2), Teknik Merkez (613 m2), Tuz-Rotmiks Deposu (913 m2), Akaryakıt-Yıkama Yağlama Binası (213 m2)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Erzincan/İliç” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır…” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

İhale dokümanında yer alan “Proje Birim Fiyat Poz Tarifleri” başlıklı tabloda “…

****|
---|---
Sıra No| 720
Poz No| ÖZEL AKAR.01
Tanımı| Deposu ve Dispanseri ile komple akaryakıt sistemi
Birimi| AD
Tarifi| _Projesine ve şartnamesine uygun olarak Deposu ve Dispanseri ile komple akaryakıt sistemi yapılması için her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, alet ve edevat giderleri, iş yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşımalar, boşaltma, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1 adet fiyatıdır._Ölçü: Projesi üzerinden adet olarak hesaplanır.

düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin KGM 16. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Karayolları 16. Bölge Müdürlüğü 166(İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi” olduğu, bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı indirildiği, 14.04.2025 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 2 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğu, bu nedenle idare tarafından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, Tarlak Yapı İnş. Mad. San. A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması yapılmadığı, idarece yapılan değerlendirme neticesinde Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti.nin açıklaması uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi Gizem İnş. Taah. Tic. ve San. A.Ş. olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere 29.04.2025 tarihinde EKAP üzerinden “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, bahse konu yazıda “2025/419571 İhale Kayıt Numaralı Karayolları 16.Bölge Müdürlüğü 166 (İliç) Şube Şefliği Tesis Binaları Yapım İşi sınır değer altında kalan aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesine karar verilmiştir. Komisyonumuzca yapılan değerlendirme sonucu vermiş olduğunuz teklifinizin aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir.

İdaremizce; Kamu İhale Mevzuat hükümlerine göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi göz önünde bulundurularak sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri için açıklama istenilen analiz girdileri, açıklama istenmeyen analiz girdileri, açıklama istenilen iş kalemleri listesi, sıralı analiz girdi tabloları ve fiyat analizleri yazımız ekinde gönderilmiştir. … yazımız ekinde gönderilen iş kalemlerine ait tüm analiz girdileri için teklif ettiğiniz bedelle nasıl gerçekleştireceğiniz hususunu ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatını da kullanarak Kamu İhale Genel tebliğ 45. Maddesine göre belgelendirmek suretiyle idaremize yazılı olarak 5 (Beş) (07.05.2025 tarihi mesai bitimine kadar) iş günü içinde açıklamada bulunmanız gerekmektedir.

…

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.” ifadelerine yer verildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde, örnek analiz formatı, açıklama istenecek analiz girdileri listesi, açıklama istenmeyecek analiz girdileri listesi, sıralı analiz girdileri tablosu bulunduğu,

06.05.2025 tarihinde idareye yapılan e-şikayet başvurusu sonrasında teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere 12.05.2025 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı Düşük Teklif Sorgusu” konulu yazının gönderildiği, bahse konu yazıda “…Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında ÖZEL.ÇEV02, ÖZEL.ÇEV04 ve ÖZEL.İNŞ04 pozlarına ilişkin analizlerin verilmesine karar verilmiş olup ayrıca ÖZEL.ÇEV01, ÖZEL.ÇEV02, ÖZEL.ÇEV04, ÖZEL.İNŞ06, ÖZEL.İNŞ04 pozlarına ilişkin sıralı analiz girdi tabloları, açıklama istenen tüm iş kalemlerine ait açıklama istenen ve istenmeyen analiz girdileri yeniden düzenlenmiş bunun dışında aşırı düşük teklif sorgulama dokümanlarında bir değişiklik yapılmamıştır. Revize edilen aşırı düşük teklif sorgulama evrakları yeniden gönderilmiş olup 16.05.2025 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarını idaremize sunmanız gerekmektedir…” ifadelerine yer verilerek ÖZEL.ÇEV01, ÖZEL.ÇEV02, ÖZEL.ÇEV04, ÖZEL.İNŞ06, ÖZEL.İNŞ04 pozlarına ilişkin olarak verilen dokümanda değişiklik yapıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un da bir gereği olarak teklif fiyatları sınır değerin altında kalan ve aşırı düşük teklif sahibi olarak nitelendirilen isteklilerin, işin aşırı düşük bir fiyatla gerçekleştirilebilmesi için seçtiği teknik çözümler ve/veya avantajlı koşulları ve bu kapsamda dayanak aldığı verileri belgeleriyle birlikte ortaya koyması ve bu kapsamda isteklilerin gerçekçi ve kabul edilebilir açıklamalarını sunmaları gerektiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesinden sonra hesaplanan sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak tespit edilmesi ve bu teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntıların yazılı olarak istenilmesi gerektiği, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edileceği, söz konusu analiz girdilerine ilişkin olarak isteklilerden açıklama yapılmasının istenilmeyeceği (işçilik girdileri hariç), açıklama isteme yazısında Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerinin de belirtileceği, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği, isteklilerin teklifleri kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdileri de dâhil analizlerini oluşturan tüm girdileri gösterecekleri, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizler idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanının ekinde yer alan “Birim Fiyat Poz Tarifleri” başlıklı tabloda “ÖZEL AKAR.01” pozuna yer verildiği, söz konusu pozun tarifinde deposu ve dispanseri ile komple akaryakıt sistemi yapılması için her türlü işçilik, malzeme ve zayiatı, alet ve edevat giderleri, iş yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşımalar, boşaltma, müteahhit karı ve genel giderlerin dahil olduğunun belirtildiği,

Söz konusu özel poza ilişkin analizin,

şeklinde olduğu, idare tarafından ÖZEL AKAR.01 pozunun malzeme ve montaj bedeli girdileri olarak ayrıştırıldığı,

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde yer alan “Açıklama İstenilen Analiz Girdileri” tablosunda “ÖZELAKAR.01/MLZ” ve “ÖZELAKAR.01/MONT” numaralı girdilerin yer aldığı, ilgili pozların tanımında sırasıyla “(Malzeme Bedeli) Deposu ve Dispanseri ile komple akaryakıt sistemi” ve “(Montaj Bedeli) Deposu ve Dispanseri ile komple akaryakıt sistemi” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Arkon Müş. Müh. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında; “ÖZELAKAR.01/MLZ” girdisine ilişkin dispenser (2 adet tabancalı), ana dağıtım panosu ve sayaç panosu, akaryakıt istasyon saha ve bina elektrik malzemesi, akaryakıt altyapı tesisat malzemesi, yakıt transfer pompa seti (exproof), pompa dedektörü, yakıt depolama tankı v:40000 lt, çamur ve petrol ürün tutucu, akaryakıt istasyonu otomasyon yapılması, 1 m3 yerüstü tek cidarlı yakıt tankı, taşma tavası ve havalandırma boruları koruma kulesi olmak üzere alt girdilerin belirlenerek açıklama yapıldığı,

“ÖZELAKAR.01/MONT” girdisine ilişkin (montaj bedeli) dispenseri ile komple akaryakıt sistemi, (montaj bedeli) deposu, (montaj bedeli) havalandırma boruları koruma kulesi, (montaj bedeli) yakıt transfer pompa seti (exproof), (montaj bedeli) 1 m3 yerüstü tek cidarlı yakıt tankı, (montaj bedeli) taşma tavası, (montaj bedeli) çamur ve petrol ürün tutucu olmak üzere alt girdilerin belirlenerek açıklama yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede idarece analizi yalnızca malzeme ve montaj olarak yapılan ve alt girdileri belirlenmeyen bir iş kalemine ilişkin yapılan alt/yardımcı analizin doğruluğunu karşılaştırma imkânının bulunmadığı ve uygunluk değerlendirmesinin bu aşamada yapılamayacağı hususlarından hareketle, idarece açıklama istenecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin belirlenmesi, birim fiyat analizlerinin temel girdilere kadar ayrıştırılması şeklinde analiz oluşturulmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesinin mevzuata uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: …

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

“Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek. b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak. c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

“İsteklilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde, “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.

Bu Kanunda belirtilen yasak fiil veya davranışları nedeniyle haklarında mükerrer ceza hükmolunanlar ile bu kişilerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketleri veya bu kişilerin ortağı olduğu şahıs şirketleri, mahkeme kararı ile sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır. …” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin istekliler tarafından aynı IP adresi üzerinden ortak teklif kullanıldığı iddiasına yönelik olarak Kurum tarafından EKAP üzerinden yapılan incelemede, istekliler tarafından ihale dokümanının indirildiği IP adresleri ve teklifin gönderildiği IP adreslerinin birbirinden farklı olduğu,

Ayrıca, teklif mektupları üzerindeki iletişim bilgilerinin aynı olduğu iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede teklif mektuplarında bulunan adres ve iletişim bilgilerinin farklı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez.

Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, teklif fiyatı sınır değerin altında olan isteklilerden mevzuata uygun şekilde yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****