KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/028

Gündem No : 43

Karar Tarihi : 16.07.2025

Karar No : 2025/UY.I-1523

BAŞVURU SAHİBİ:

Mehmet Güneş İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. - Maruf İnş. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/571368 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 141 (Balıkesir), 142 (Çanakkale), 143 (Bursa), 146 (Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü tarafından 22.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 141 (Balıkesir), 142 (Çanakkale), 143 (Bursa), 146 (Bandırma) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mehmet Güneş İnş. Yat. San. ve Tic. A.Ş. - Maruf İnş. ve Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin 02.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 23.06.2025 tarih ve 186307 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1227 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, yaklaşık maliyetteki hatalar sebebiyle tekliflerinin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığı; kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini (KGM/KAMTEM) iş kalemine ilişkin maliyetin 83.168.446,86 TL hesaplandığı, bu hesaplamada şoför maliyetinin brüt asgari ücret üzerinden aylık 41.268,66 TL olarak dikkate alındığı, hâlbuki Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2025 yılı birim fiyatlarının esas alınması ve 10.100.1051 poz numaralı rayiç bedeli üzerinden aylık 56.250,00 TL şoför maliyeti öngörülmesi gerektiği; Özel Teknik Şartname’de yaz dönemi makine parkında asfalt kazıma makinesine de yer verildiği halde yaklaşık maliyet içerisinde bu makineye ilişkin maliyetin hesaba katılmadığı; bu nedenlerle ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

**** Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

(4) İhale konusu işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur…” hükümleri,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “ (1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler…” hükümleri,

__

Özel Teknik Şartname’nin Genel Hükümler başlıklı 3’üncü maddesindeki Makine Parkı ve Ekip Listesi bölümünün ilgili kısmında “Karayolları 14. Bölge Müdürlüğü 141. (Balıkesir), 142. (Çanakkale), 143. (Bursa), 146. (Bandırma) Şube Şeflikleri Yaz Dönemi İçin İstenilecek aşağıda yer alan makine, ekipman ve personelin işe başlama tarihinden geçici kabul tarihine kadar her yıl 1 Mart tarihinde başlayıp 30 Kasım tarihi bitimine kadar iş programına göre çalıştırılacak makine parkı.

” düzenlemeleri bulunmaktadır.

**** Yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler incelendiğinde; kar ve buz mücadelesi için refüj mahallinde kamyon temini (KGM/KAMTEM) iş kalemi analizindeki şoför girdisi maliyetinin asgari ücret üzerinden aylık 41.268,66 TL olarak dikkate alındığı; Özel Teknik Şartname’deki “Yaz Dönemi Makine Parkı” listesinin dokuzuncu sırasında yer verilen ve ilgili dönemde çalıştırılacağı belirtilen 1 adet asfalt kazıma makinesi (freze makinesi) için ise yaklaşık maliyete esas teşkil eden iş kalemleri analizlerinde herhangi bir girdiye yer verilmeyerek maliyet öngörülmediği tespit edilmiştir.

**** Şoför girdisi maliyeti bakımından yapılan değerlendirmede, yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespitine ilişkin olarak Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde sayılan yöntemlerden biri, birkaçı veya tamamının herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanılabileceği dikkate alındığında, bu hesaplamada kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin esas alınmasının zorunlu olmadığı, bu itibarla idarece güncel asgari ücret üzerinden maliyet hesabı yapılmasında bir uygunsuzluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Asfalt kazıma makinesi maliyeti bakımından ise, ihale dokümanında söz konusu makinenin çalıştırılacağı hususunda açık bir düzenleme bulunması karşısında, yüklenici tarafından temin edilecek olan bu makineye ilişkin olarak idarece miktar ve fiyat tespiti yapılmamasının ve yaklaşık maliyet kapsamında buna ilişkin maliyet öngörülmemesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, yaklaşık maliyetteki bu eksikliğin ihale sürecine esastan bir etkisi bulunmadığı takdirde düzeltilerek işlemlere devam edilmesi mümkündür. Kamu ihale mevzuatı kapsamında, ihalenin ilanına ilişkin sürelerden, ihalenin yapılma usulüne, ihaleye katılımda sunulması istenilebilecek belgelerden, ihaleye yabancı isteklilerin katılıp katılamayacağına, aşırı düşük teklif sınır değerinden, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesine vb. birçok konuda yaklaşık maliyetin dikkate alınması gerekmektedir. Bu doğrultuda, yukarıda tespit edildiği üzere eksik şekilde hesaplanmış yaklaşık maliyete göre işlem yapılmasının ilan süreleri, istenecek belgeler, yabancı isteklilerin katılıp katılmama durumu, aşırı düşük tekliflerin tespiti gibi hususlarda gelinen aşamada ihya edilemeyecek aykırılıklara yol açıp açmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir.

Netice itibarıyla, idarece yaklaşık maliyetteki söz konusu eksiklik giderilerek düzeltilmiş yaklaşık maliyetin belirlenmesinin ve bu yeni tutar üzerinden başvuruya konu hatanın ihale sürecine etkisinin yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde değerlendirilmesinin, bu değerlendirme üzerine varılan esasa etkili olup olmama hususundaki sonuç doğrultusunda da işlem tesis edilmesinin yerinde olacağı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, yaklaşık maliyet düzeltilerek, yaklaşık maliyetteki eksikliğin ihale sürecine esastan bir etkisinin bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****