KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/028

Gündem No : 36

Karar Tarihi : 16.07.2025

Karar No : 2025/UY.I-1518

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil Çalık (Assos İnşaat),

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Nilüfer Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/774476 İhale Kayıt Numaralı “Nilüfer Belediyesi Sınırları Dahilinde Merkez Mahallelerde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Kaplama ve Yama Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Nilüfer Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Nilüfer Belediyesi Sınırları Dahilinde Merkez Mahallelerde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Kaplama ve Yama Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 13.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.06.2025 tarihli ve 186554 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1246 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sözleşme Tasarısı’nın 23.1’inci maddesinde yer alan “1 adet İnşaat Mühendisi (5 Yıl deneyimli)” düzenlemesi ile net bir şekilde 5 yıl deneyim aranmasının daha deneyimli personellerin çalıştırılması mümkün iken daha az deneyimli/deneyimsiz personel çalıştırılmasına neden olacağından mevzuata aykırı olduğu,

2. Sözleşme Tasarısı’nın 33.1’inci maddesinde istenilen belgelerin 4734 sayılı Kanun’da belirtilen sözleşme öncesinde sunulmasını zorunlu belgeler arasında yer almadığı, bu belgelerin istenilmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeye davet yazısının tebliğinden itibaren geriye kalan 10 günlük sürede GSM ruhsatını almasının hemen hemen imkansız olduğu, ayrıca 2-3 aylık zaman zarfında alınabilen TS EN 13108-1/ 09.12.2016 belgelerinin de aynı sürede istenilmesinin rekabeti engeller nitelikte olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur... ” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “ _İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.” _hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “İsteklinin organizasyon yapısı ve personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu işte çalıştırılması öngörülen teknik personelin nitelik ve sayısı, sözleşme tasarısının ‘ Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı bölümünde belirtilir. Bu durumda, yüklenicinin, işin yürütülmesi sırasında çalıştıracağı teknik personelin idarece öngörülen nitelik ve sayıda olduğuna dair belgeleri, Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan süreler içinde idareye sunması zorunludur… ” hükmü,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar” başlıklı 19’uncu maddesinde “…(6) Yüklenici, sözleşmesine göre işyerinde bulundurulması istenen teknik personelin isimleri ile belgelerini (diploma, meslek odası kayıt belgesi, noterden alınan taahhütname) Teknik Personel Bildirimi ile birlikte yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren beş gün içerisinde idareye bildirmek zorundadır. İdare, bu personel hakkında gerekli incelemeyi yaptıktan sonra kabul edip etmediğini on gün içinde Yükleniciye bildirir. İdare tarafından bu süre içerisinde herhangi bir bildirim yapılmadığı takdirde Teknik Personel Bildirimindeki teknik personel kabul edilmiş sayılır… ” hükmü yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Teknik personel, makine, teçhizat ve ekipman bulundurulması” başlıklı 23.1 maddesinde “ Yüklenici, 23.3. maddesi uyarınca, İdareye bildirdiği teknik personelin onaylandığının kendisine bildirildiği tarihten itibaren aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır.

1 adet İnşaat Mühendisi (5 Yıl deneyimli)

1 adet İnşaat Teknikeri (3 Yıl deneyimli)

1 adet Harita Mühendisi (3 Yıl deneyimli)

1 adet İş Güvenliği Uzmanı

1 adet harita teknikeri (3 Yıl deneyimli)

1 adet asfalt formeni… ” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Sözleşme Tasarısı’nın 23.1’inci maddesinde yapılan düzenlemeyle 5 yıl deneyimli 1 adet inşaat mühendisinin yüklenici tarafından iş programına göre iş yerinde bulundurulmak zorunda olduğu düzenlenmiş olup, idare tarafından başvuru sahibine verilen cevap yazısı da dikkate alındığında, anılan düzenlemeden deneyim süresinin en az 5 yıl olarak anlaşılması gerektiğinin açık olduğu, dolayısıyla düzenlemenin bu haliyle 5 yıldan daha deneyimli olan personelin çalıştırılmasına engel teşkil etmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.

g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.

h) Bu maddede belirtilen bilgi ve belgeleri vermeyen veya yanıltıcı bilgi ve/veya sahte belge verdiği tespit edilen.

i) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılan.

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye on iki gün ilave edilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. 1-Asfalt Plentine ait belgeleri; kendi malı ise kendi malını tevsik edici belgeleri, kendi malı değil ise tesisin kurulu olduğu alanı işin süresi ve muhtemel süre uzatımı dahilinde kesintisiz kullanacağına dair mülkiyet sahibinden alınacağı izin belgesini sözleşme tarihinde İdareye sunacaktır.

2-Asfalt betonu ürününe ait, TS EN 13108-1/ 09.12.2016 standardında AŞINMA Asfalt betonu, BİNDER Asfalt betonu, BİTÜMLÜ TEMEL ASFALT BETONU ürün uygunluk belgesine sahip olduğuna dair (süresi geçerli olan) resmi belgeleri sözleşme tarihinde idareye sunacaktır.

3-Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatını (GSM) sözleşme tarihine kadar idareye sunacaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde ihaleye katılım aşamasında aranan belgelerden Kurum tarafından taahhütname sunulmasına imkân tanınanlara ilişkin olarak kanıtlayıcı belgeler ile yine Kanun’un bahse konu maddesi kapsamında sayılan diğer belgelerin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce idareye sunulacağı, söz konusu belgelerin sözleşme imzalanmadan önce idareye verilmemesi veya sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen durumlara aykırı hususlar içermesi halinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılmaktadır.

Bahse konu Kanun’un yukarıda aktarılan maddesinde sözleşmenin imzalanması öncesinde sunulması gereken belgelerin neler olduğunun hüküm altına alındığı, dolayısıyla idarelerce sözleşmenin imzalanması öncesinde ihale üzerinde bırakılan istekliden istenilebilecek belgelerin belirli olduğu anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın yukarıda yer verilen maddesinde asfalt plentine ait belgelerin (kendi malı ise kendi malını tevsik edici belgeleri, kendi malı değil ise tesisin kurulu olduğu alanı işin süresi ve muhtemel süre uzatımı dahilinde kesintisiz kullanacağına dair mülkiyet sahibinden alınacağı izin belgesi); asfalt betonu ürününe ait TS EN 13108-1/ 09.12.2016 standardında aşınma asfalt betonu, binder asfalt betonu, bitümlü temel asfalt betonu ürün uygunluk belgesine sahip olduğuna dair resmi belgelerin sözleşme tarihinde, gayri sıhhi müessese ruhsatının ise sözleşme tarihine kadar __ idareye sunulacağı düzenlenmiştir.

Anılan belgeler incelendiğinde, bu belgelerin henüz ihalenin hangi istekli üzerinde bırakılacağının belli olmadığı teklif verme aşamasında yeterlik kriteri olarak öngörülmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce sunması gereken belgeler olarak öngörüldüğü, bu belgelerin niteliğine bakıldığında ise anılan belgelerin ihale konusu işte kullanılacak tesislerin kurulu ve çalışır vaziyette olduklarına ve çalıştırılmalarında yasal bir engel bulunmadığına ilişkin belgelerden olduğu, başvuruya konu ihalenin “ Nilüfer Belediyesi Sınırları Dahilinde Merkez Mahallelerde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Kaplama Ve Yama Yapılması İşi ” olduğu, dolayısıyla işin gerçekleştirilmesinde temel gereksinim mahiyeti taşıyan asfalt plentine ilişkin söz konusu belgelerin 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde yer alan “Temel ilkeler” gereğince ihale konusu iş ile doğrudan ilgili ve işin niteliğiyle uyumlu olduğu, işin aksamadan devam etmesinin sağlanabilmesi amacını taşıdığı anlaşıldığından, katılımı engelleyici ve rekabet ilkesini zedeleyici nitelik arz etmediği değerlendirilmektedir. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****