KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/026

Gündem No : 47

Karar Tarihi : 02.07.2025

Karar No : 2025/UY.I-1442

BAŞVURU SAHİBİ:

Fatih Kara,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/356799 İhale Kayıt Numaralı “Sinop İli Saraydüzü İlçesi Merkez Mahallesi 160 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 18.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sinop İli Saraydüzü İlçesi Merkez Mahallesi 160 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Fatih Kara’nın 10.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.06.2025 tarih ve 185914 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1180 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Uyuşmazlık konusu ihalenin elektronik ortamda gerçekleştirildiği, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca yeterlik belgeleri ve iş hacmine ilişkin verilerin EKAP üzerinden sorgulanabildiği, ancak sorgulanamayan durumlarda yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin esas alınacağı, e-teklif kapsamında beyan edilen eksikliklerin ise bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilerek Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan teyidinin yapılabileceği,

İdarece, EKAP entegrasyonundan elde edilen verilere dayanılarak 2022 ve 2023 yıllarına ait cirolarının “0” olduğu kabul edildiği ve bu gerekçeye bağlı olarak iş hacmine ilişkin yeterlik kriterlerinin sağlanmadığından dolayı tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak 2022 ve 2023 yıllarına ait iş hacimlerinin meslek mensubu onaylı belgelerle beyan edildiği ve ilgili vergi beyannameleriyle uyumlu olduğu, bu belgelerin Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde yer almakta olup interaktif vergi dairesi üzerinden sorgulanabildiği, ilgili yıllara ait ciro bilgilerinin Gelir Vergisi Gerçek Usulde Ticari Kazanç Hasılat Bilgi Formu ile sunulduğu, sunulan belgelerdeki tutarlar ile e-teklif kapsamında yüklenen yapım işleri ciro belgesindeki beyanların örtüştüğü,

2022 ve 2023 yılı cirolarına ilişkin teknik sorun nedeniyle sisteme yansımamasında taraflarının kusuru olmadığı, ilgili hususta Gelir İdaresi Başkanlığı’na yapılan başvuruya anılan idare tarafından verilen yanıtta söz konusu sorunun kendi sistemlerinden değil EKAP’tan kaynaklandığının ifade edildiği, EKAP’ın entegrasyon hatasından kaynaklanan eksik bilgi neticesinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata ve kamu ihale hukukunun temel ilkelerine açıkça aykırı olduğu,

E-teklif kapsamında sunulan belgede her ne kadar Yapım İşleri Ciro Belgesi Standart Formu kullanılmış olsa da, söz konusu belgenin EKAP’taki hata nedeniyle ulaşılamayan ciro bilgilerini tevsik etme amacıyla sunulduğu ve bu nedenle belgede fatura bilgilerinin bulunmamasının idarece belgedeki bilgilerin yetersiz görülmesine dayanak oluşturmayacağı,

Ayrıca, 01.08.2025 tarihinde yürürlüğe girecek olan yeni Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği ile entegrasyon kaynaklı eksikliklerde istekli tarafından belge yüklenmesinin zorunlu hale geleceği, ancak mevcut düzenlemelere göre istekli beyanının yeterli sayılması gerektiği, bu durumda idarece daha yürürlüğe girmeyen bir yönetmelik hükmünün esas alınarak haklarında işlem tesis edildiğinin anlaşıldığı,

Sonuç olarak, yeterlik kriterlerinin sağlandığı, beyan edilen verilerin teyidinin idareye ait olduğu, EKAP kaynaklı teknik sorunların istekli aleyhine yorumlanamayacağı hususları dikkate alınarak tekliflerinin geçerli sayılması ve hukuka aykırı işlemin düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

1. Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

1) Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler,

2) İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,

3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili cirosunu gösteren belgeler. …” hükmü,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

… Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. ...” hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” __ başlıklı 36’ncı maddesinde “ (1) İş hacmini gösteren belgeler, aday veya isteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;__

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgedir.

(2) Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına kadar olan ve iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerinde belirtilen her iki belgenin idarece istenilmesi zorunludur. Bu durumda aday veya isteklinin üçüncü fıkradaki yeterlik kriterini sağladığını göstermek üzere ihaleden önceki yıla ait bu iki belgeden birini sunması yeterlidir. Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde ise yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin sunulması gerektiğine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya isteklinin idarece istenilen ilgili belgeyi sunması gereklidir.

(3) Birinci fıkrada sayılan belgelerin istenildiği durumlarda;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde; isteklinin, toplam cirosunun, teklif ettiği bedelin % 25’inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15’inden az olmaması,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında; aday veya isteklinin toplam cirosunun, yaklaşık maliyetin % 25’i ile % 35’i aralığında idarece belirlenen tutardan, yapım işleri cirosunun ise yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutardan az olmaması,

gerekir. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihaleler hariç olmak üzere, yeterlik kriteri olarak bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday veya istekli yeterli kabul edilir.

(4) Üçüncü fıkradaki kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. İdarece yalnızca birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen belgenin istenildiği ihalelerde, üçüncü fıkradaki kriterleri sağlayamayan aday veya isteklinin yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının üçüncü fıkranın (a) bendinde sayılan ihalelerde teklif ettiği bedelin %40’ından veya üçüncü fıkranın (b) bendinde sayılan ihalelerde yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutarın iki katından az olmaması durumunda, yapım işleri ile ilgili ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gereklidir

(6) Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

(7) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

(8) Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

(9) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

(10) Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

(11) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

(12) Konsorsiyum olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından kendi kısmı için sağlanması zorunludur.

(13) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt edilen iş kısmı üzerinden hesaplanır.

(14) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” hükmü,

“İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellemesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Yapım işleri ciro tutarı, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü,

“Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “ (1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır.

…

c) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin sunulan tevsik edici belgelerin, belgenin geçerliğine ilişkin taşıması zorunlu tüm asli unsurları sağlaması kaydıyla, belgelerde bulunan bilgi eksiklikleri Kanunun 37 nci maddesi kapsamında tamamlatılabilir. Ancak asli unsurlarda eksiklik bulunması durumunda, bu belgeler sunulmamış kabul edilir. …” hükmü yer almaktadır.

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “İhalelerde uyulması zorunlu hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “… (7) Aday ve isteklilere ait, katılım ve yeterliğe ilişkin bilgiler, ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinin veri paylaşımına imkân vermesi durumunda, idareler tarafından EKAP üzerinden sorgulanarak teyit edilir. Yapılan sorgulama sonucunda gerekli bilgiler EKAP’a aktarılır. Hangi bilgilerin sorgulanabileceği Kurum tarafından belirlenerek EKAP üzerinden duyurulur. Bu durumda, aday ve istekliler tarafından bu bilgilere ilişkin belge sunulmaz.

(8) İdareler ile aday ve isteklilerin, mevzuatın uygulanması amacıyla EKAP üzerinden Kurumca belirlenen yönlendirmelere uymaları ve istenen her türlü veri girişini eksiksiz, doğru ve güncel olarak yapmaları gerekmektedir. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Bilanço ve eşdeğer belgeler ile iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 10’uncu maddesinde “… 10.2. İş hacmini göstermek üzere aday veya isteklilerin başvuru veya teklifleri ile birlikte toplam ciroyu gösteren gelir tablosunu ya da ihale konusu iş ile ilgili ciroyu gösteren standart forma uygun belgeyi sunması zorunludur. Bu çerçevede, idarece yalnızca yapım işleri cirosunu gösteren belgenin istendiği yapım işi ihaleleri hariç olmak üzere, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday veya isteklinin her bir ortağının iş ortaklığındaki hissesi oranında iş hacmine ilişkin kriteri sağladığını göstermek üzere bu iki belgeden herhangi birini sunması mümkündür.

…

10.6. İhale Uygulama Yönetmeliklerinde ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların iki önceki yıla ait belgelerini sunabileceğine ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. İlgili Yönetmeliklerde düzenlenen dört aylık süre, Kurumlar Vergisi Beyannamelerinin olağan şartlardaki verilme süreleri dikkate alınarak belirlenmiş olup, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamında vergi beyannamelerinin verilme sürelerinin uzatılması durumunda anılan Yönetmeliklerde belirlenen dört aylık süre de aynı sürelerde uzamış sayılır.” açıklaması,

“Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1 Uygulama Yönetmeliğinin “İsteklinin iş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasındaki kriterleri, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda sağlayamayan aday veya istekliler, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son altı yıla kadarki belgelerin ortalaması üzerinden söz konusu kriterleri sağlayabilirler. İş hacmini gösteren belge olarak gelir tablosu sunulması durumunda, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait gelir tablolarının sırasıyla sunulması zorunludur. Örneğin; 2011 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede, 2010 yılına ait gelir tablosu ile yeterlik kriterini sağlayamayan bir isteklinin, 2009-2010, 2008-2009-2010, 2007-2008-2009-2010, 2006-2007-2008-2009-2010 veya 2005-2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tablolarını sunmak suretiyle yeterlik kriterini sağlaması mümkündür. Ancak 2006 yılına ait gelir tablosu sunulmadan, 2005-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait gelir tabloları sunulmak suretiyle yeterlik kriterinin sağlanması mümkün değildir.

Yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katına eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde idarece yalnızca yapım işleri cirosunu gösteren belgenin sunulması gerektiği yönünde düzenleme yapılması durumunda, aday veya isteklilerce Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer alan standart formlara uygun olarak düzenlenen belgelerin sunulması gerekmektedir. Bu belgelerin, ilk ilan veya davet tarihinden önce de düzenlenmesi mümkündür.

İhalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıldan itibaren geriye doğru olan yıllara ait yapım işleri faturaları üzerinden düzenlenecek olan anılan belgelerde, fatura bulunmayan yıllara ait yapım işleri ciro tutarı sıfır olarak belirtilecek ve yapım işleri cirosu bulunan ve bulunmayan yılların ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacaktır. Örneğin; 2019 yılı Eylül ayında yapılacak olan bir ihalede sunduğu Yapım İşleri Ciro Bilgileri Tablosunda 2017 yılı yapım işleri cirosu sıfır olarak belirtilen ancak 2018 ve 2016 yıllarına ait yapım işleri cirosu bulunan bir isteklinin yeterlik kriterlerini sağlayıp sağlamadığının tespiti için isteklinin 2017 yılı cirosu sıfır olarak kabul edilerek, 2018-2017-2016 yılları üzerinden son üç yılın ortalaması dikkate alınarak değerlendirme yapılacaktır.

Öte yandan, bu ihalelerde yapım işleri cirosunun asgari tutarını sağlayamayan aday veya isteklinin, söz konusu asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam cirosunun;

Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde teklif ettiği bedelin % 40’ından,

Belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerin ön yeterlik aşaması ile Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerin yeterlik aşamasında yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutarın iki katından,

Az olmaması koşuluyla aday veya isteklinin yapım işleri ciro kriterini sağladığı kabul edilecektir. İş hacmine ilişkin yeterlik kriterini bu şekilde sağlayacak olan aday veya isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da teklif veya başvuru kapsamında sunması gerekmektedir.

Örneğin; açık ihale usulüyle yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin üç katının üzerinde olan bir ihalede, 200 milyon TL tutarında teklif vermiş olan bir istekli, yapım işleriyle ilgili olarak sahip olması gereken asgari ciro tutarı olan 30 milyon TL’yi sağlayamadı ise isteklinin yapım işleri cirosunun bu tutarın yarısına tekabül eden 15 milyon TL’den az olmaması ve isteklinin toplam cirosunun teklif bedelinin % 40’ına tekabül eden 80 milyon TL’den az olmaması halinde, istekli iş hacmine ilişkin istenen kriteri sağlamış kabul edilecektir.

Benzer şekilde, belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ve yaklaşık maliyetin % 15’i ile % 25’i aralığında idarece belirlenen tutarın 50 milyon TL olduğu bir ihalede, aday bu asgari tutarı sağlayamadı ise adayın yapım işleri cirosunun bu tutarın yarısına tekabül eden 25 milyon TL’den az olmaması ve adayın toplam cirosunun idarece belirlenen tutarın iki katına tekabül eden 100 milyon TL’den az olmaması halinde, aday iş hacmine ilişkin istenen kriteri sağlamış kabul edilecektir.

…

36.3. Birden fazla yıla ait iş hacmine ilişkin belgelerdeki tutarlar, Uygulama Yönetmeliğinin 37 nci maddesi uyarınca güncellenerek değerlendirilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sinop İli Saraydüzü İlçesi Merkez Mahallesi 160 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: Tünel Kalıp Sistemiyle 160 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sinop” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait, aşağıda belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir;

a) Toplam cirosunu gösteren gelir tablosu,

b) Yapım işleri cirosunu gösteren belgeler,

İsteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin % 25'inden, yapım işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale tarihi yılın ilk dört ayında olduğundan, bir önceki yıla ait gelir tablosunu sunmayanlar bakımından iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilir. Bu gelir tablosu itibariyle yeterlik şartının sağlanamaması halinde ise, iki önceki yıl, ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yıl olarak kabul edilmek üzere son altı yıla kadarki gelir tabloları sunulabilir ve bu durumda gelir tabloları sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.

…

7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

7.9.1. İdarece talep edilmesi halinde istekliler tarafından, e-teklifleri kapsamında beyan edilen bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak teyit edilemeyenler ekleri ile birlikte bu maddede düzenlenen şekil kurallarına uygun olarak sunulur. …” düzenlemesi,

“Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “… 22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır. …” düzenlemesi,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “… 31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. …” düzenlemesi,

“İsteklilerden tekliflerine açıklık getirmelerinin istenilmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “32.1. İhale komisyonunun talebi üzerine İdare, tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere açık olmayan hususlarla ilgili isteklilerden açıklama isteyebilir.

32.2. Bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında öngörülen kriterlere uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilemez ve bu sonucu doğuracak şekilde kullanılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan “ Sinop İli Saraydüzü İlçesi Merkez Mahallesi 160 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi ” olduğu, ihale komisyonunun 28.05.2025 tarihli kararına göre ihaleye 6 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihaleye teklif sunan isteklilerden Mefe İnş. Dış Tic. A.Ş. & Sebil İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin pay defteri ve dayanağı yönetim kurulu kararının birbiri ile uyumlu olmadığı gerekçesiyle, Erdem Köktepe & Karataş İnş. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve başvuru sahibi Fatih Kara’ya ait tekliflerin ise iş hacmine ilişkin yeterlik kriterini sağlamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan 3 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin Mck End. Yapı ve Oto. A.Ş. & Ays Yıldız Yapı İnş. Mad. Oto. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Seler Yapı İnş. San. Tic. Ltd. Şti. & Özgüler Yapı San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamaları ile ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca; istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda iş hacmine ilişkin kriterleri sağlamak amacıyla, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosu veya yapım işleri cirosunu gösteren standart forma uygun belge sunulmasının zorunlu olduğu, yapım işleri cirosunun iş hacmine yönelik belge olarak sunulması durumunda sunulacak belgelerin yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenmesinin zorunlu olduğu, fatura bulunmayan yılların yapım işleri cirosunun sıfır kabul edilerek ortalama tutar üzerinden yeterlik kriteri değerlendirmesinin yapılacağı, isteklilerin beyan ettiği toplam ciro tutarının veya yapım işleri cirosuna ilişkin fatura tutarlarının güncellenmiş halinin; toplam cironun teklif bedelinin %25’inden, yapım işleri cirosunun ise %15’inden az olmaması gerektiği ve bu kriterlerden herhangi birini sağlayan aday veya isteklinin yeterli kabul edileceği, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yılda yeterlik kriterlerini sağlayamayanların, ihalenin yapıldığı yıldan önceki son altı yıla kadar olan iş hacmi belgelerini sunarak, söz konusu kriterleri bu yıllara ait parasal tutarların ortalaması üzerinden karşılayabileceği, ayrıca ihalenin veya başvurunun yılın ilk dört ayında yapılması halinde, bir önceki yıla ait gelir tablosunun sunulmaması halinde iki önceki yılın esas alınacağı ve yeterlik kriterinin bu yıllara ilişkin ortalama tutar üzerinden değerlendirileceği belirtilmiştir.

Diğer yandan, elektronik ihale ile gerçekleştirilen ihalelerde isteklilerin yeterlik kriterlerini sağlayıp sağlayamadıklarının öncelikle yeterlik bilgileri tablosunda isteklilerce beyan edilen bilgi ve belgeler üzerinden değerlendirileceği, bu nedenle ihaleye katılabilmek için gerekli olan belgeler ve yeterlik kriterlerine ilişkin bilgilerin yer aldığı yeterlik bilgileri tablosunun eksiksiz, açık ve anlaşılır bir şekilde doldurulmasının gerektiği, yeterlik bilgileri tablosu üzerinden yapılan değerlendirme sonucunda belirlenen şartları sağlayamadığı tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı ve bu bağlamda, itirazen şikayete konu edilen ve yeterlik kriteri olarak belirlenen iş hacmine ilişkin hususların tevsik edici belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan teklif fiyatı ve yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeler kapsamında anılan isteklinin iş hacmine ilişkin yeterlik kriterini sağlayıp sağlamadığına yönelik yapılan incelemede; söz konusu ihaleye ilişkin olarak anılan istekli tarafından sunulan teklif fiyatının 376.890.000,00 TL olduğu, dolayısıyla teklif bedeline göre toplam ciroya ilişkin sağlaması gereken iş hacmi tutarının (376.890.000,00 TL x 0,25=) 94.222.500,00 TL, yapım işlerine ilişkin sağlaması gereken yapım işleri ciro tutarının ise (376.890.000,00 TL x 0,15=) 56.533.500,00 TL olduğu görülmüştür.

Söz konusu isteklinin teklifi kapsamında EKAP’a yüklemiş olduğu yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; “iş hacmi bilgileri”ne ilişkin satırlarda, entegrasyon sonucu beyan edilen toplam ciro tutarlarının 2024 yılı için ********,72 TL, 2023 yılı için 0,00 TL, 2022 yılı için 0,00 TL, 2021 yılı için ********,78 TL, 2020 yılı için *****,02 TL, 2019 yılı için ********,71 TL, 2018 yılı için *******,11 TL olduğu,

Beyan edilen toplam ciro tutarlarının güncellenmesi neticesinde 2024 yılı güncel tutarının ********,58 TL, 2023 yılı güncel tutarının 0,00 TL, 2022 yılı güncel tutarının 0,00 TL, 2021 yılı güncel tutarının *********,04 TL, 2020 yılı güncel tutarının ******,70 TL, 2019 yılı güncel tutarının *********,00 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıl ile bu yıldan geriye doğru takip eden son altı yıla ilişkin güncel ciro ortalamaları hesaplandığında; yalnızca 2024 yılına ait cironun ********,58 TL, 2024-2023 yıllarına ait ortalamanın ********,29 TL, 2024-2023-2022 yıllarına ait ortalamanın ********,53 TL, 2024-2023-2022-2021 yıllarına ait ortalamanın ********,66 TL, 2024-2023-2022-2021-2020 yıllarına ait ortalamanın ********,06 TL ve 2024-2023-2022-2021-2020-2019 yıllarına ait ortalamanın ********,39 TL olduğu tespit edilmiştir. İhale mevzuatı uyarınca ihalenin yapıldığı yıldan önceki son altı yıla kadar olan iş hacmi belgelerinin sunulabilmesi nedeniyle, başvuru sahibi tarafından sunulan 2018 yılına ait toplam ciro değerlendirme kapsamı dışında bırakılmış ve anılan yıla ilişkin herhangi bir tutar güncellemesi yapılmamıştır. Bu doğrultuda, başvuru sahibinin yeterlik bilgileri tablosunda sunmuş olduğu bilgiler üzerinden yapılan inceleme neticesinde, sağlaması gereken 94.222.500,00 TL tutarındaki toplam ciro şartının karşılanamadığı görülmüştür.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun “İş Hacmine İlişkin Diğer Belgeler” satırında “189676-306-00003_CİRO BİLGİLERİ TABLOSU.pdf” adlı belgenin yüklendiği, söz konusu belgenin yapım işleri ciro bilgileri tablosu olduğu, belgede 2024 yılı için ********,72 TL, 2023 yılı için ********,89 TL, 2022 yılı için ********,88 TL ve 2021 yılı için ********,78 TL tutarlarının beyan edildiği, ancak herhangi bir fatura bilgisinin yer almadığı, yapım işleri fatura listesinin boş bırakıldığı, bu kapsamda ilgili mevzuat uyarınca fatura bilgileri ile tevsik edilmeyen yıllara ait ciro tutarlarının sıfır kabul edileceği dikkate alındığında, başvuru sahibi tarafından sunulan yapım işleri cirosunun iş hacmine yönelik yeterlik kriterini sağlamadığı görülmüştür.

İstekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosuna esas bilgi ve belgelerin entegrasyonlar aracılığı ile EKAP’a aktarıldığı kriterlere yönelik olarak yeterlik bilgileri tablosuna yansıyan/aktarılan bilgi ve belgelerin hatalı olduğunun veya doğru aktarılmadığının istekli tarafından tespiti halinde öncelikle entegrasyon sağlanan kuruluştaki bilgi veya kayıtlarının güncel olup olmadığının kontrolünün gerçekleştirilmesi gerektiği, bu hususların isteklilerin sorumluluğunda bulunduğu, başvuru sahibi tarafından toplam ciro bilgilerinin aktarılmamasının EKAP sisteminden kaynaklandığı iddia edilmekle birlikte yeterlik bilgileri tablosuna hatalı veya eksik yansıdığı düşünülen kritere ilişkin olarak ayrıca belge yüklenmesine EKAP’ta izin verildiği, toplam ciro tutarının aktarılamaması durumunda ise (başvuru sahibince toplam ciro tutarlarının 2023 yılı için 0,00 TL, 2022 yılı için 0,00 TL tutarlarının hatalı olduğunun değerlendirilmesi halinde) ilgili yıllara ait tevsik edici belgelerin yeterlik bilgileri tablosunun “İş Hacmine İlişkin Diğer Belgeler” satırına yüklenebileceği, dolayısıyla ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda yer verilen bilgi/belgeler esas alınarak değerlendirme yapılacağı göz önünde bulundurularak tekliflerin hazırlanması gerektiği, hatalı şekilde aktarıldığı iddia edilmesine karşın yeterlik bilgileri tablosuna ilgili entegrasyon ile aktarılan verilere ilişkin bilgilere (mevcut başvuruda toplam ciro tutarlarının 2023 yılı için 0,00 TL, 2022 yılı için 0,00 TL) ilişkin değerlendirmeye esas nitelikte belge yüklenmesine ilişkin yükümlülüğün başvuru sahibince yerine getirilmediği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin yapım işleri ciro bilgileri tablosu halinde beyan ettiği 2022 yılı cirosu için ********,88 TL, 2023 yılı cirosu için ise ********,89 TL tutarlarının toplam ciro olarak değerlendirilmesi gerektiği iddiası kapsamında yapılan incelemede; anılan yıllara ilişkin tutarların yeterlik bilgileri tablosunda entegrasyon yoluyla 0,00 TL olarak aktarıldığı ve bu haliyle başvuru sahibi tarafından teklif ekinde sunulduğu, toplam ciro tutarının yapım işleri ciro bilgileriyle tevsik edilemeyeceği, yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere yüklenen “189676-306-00003_CİRO BİLGİLERİ TABLOSU.pdf” adlı belge içeriğinde fatura bilgileri bulunmadığından mevzuatta öngörülen şartları haiz olmadığı değerlendirilmiş ve başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Sonuç olarak başvuru sahibi tarafından ihalede iş hacmine yönelik yeterlik kriterini sağlamak amacıyla yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin ve yüklenen belgelerin toplam ciro tutarı veya yapım işleri cirosuna ilişkin sağlaması gereken tutarları sağlamadığı tespit edildiğinden idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin tesis edilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca; mevzuat hükümleri uyarınca ihale komisyonunca talep edilmesi halinde, tekliflerin incelenmesi ve değerlendirilmesinde kullanılmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı açıklama istenebileceği, ancak bu açıklamaların teklif fiyatında değişiklik veya şartlara uygun olmayan tekliflerin düzeltilmesi için kullanılamayacağı, belgelerde bilgi eksikliği varsa idarece belirlenen sürede tamamlatılabileceği, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve EKAP ya da resmi kurumlarca doğrulanamayan belgelerin asli unsurları eksiksiz ise eksikliklerin Kanun kapsamında tamamlatılabileceği, aksi halde belgelerin geçersiz sayılacağı, idareler ve isteklilerin EKAP üzerinden Kurumun yönlendirmelerine uymak ve verileri eksiksiz, doğru, güncel girmekle yükümlü olduğu, tekliflerin sunulmasında yeterlik belgelerinin standart formlara uygun ve eksiksiz doldurulması gerektiği, anılan belgelerin EKAP veya ilgili kurumlardan teyit edilebileceği, doğrulanamayan belgelerin ise beyan edilen bilgilerle değerlendirileceği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, başvuru sahibinin e-teklif kapsamında beyan edilen eksikliklerin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilerek Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan teyit ettirilebileceği yönündeki iddiasına ilişkin yapılan incelemede; yeterlik bilgileri tablosunda yer alan yapım işleri ciro tutarlarını tevsik eden faturalara ait bilgilerin beyan edilmemesinin teklifin esasını değiştiren nitelikte olduğu, bu nedenle söz konusu durumun bilgi eksikliği kapsamında giderilemeyeceği, şikayet ekinde sunulan belgelerin ise yeterlik bilgileri tablosuna yüklenmesinin isteklinin sorumluluğunda olduğu tespit edilmiş ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****