KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/021

Gündem No : 80

Karar Tarihi : 29.05.2025

Karar No : 2025/UY.I-1270

BAŞVURU SAHİBİ:

Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş - Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Raylı Sistem Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/169596 İhale Kayıt Numaralı “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Raylı Sistem Şube Müdürlüğü tarafından 05.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” ihalesine ilişkin olarak Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş - Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 30.04.2025 tarih ve 183154 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/908 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; Danıştay 13. Dairesinin 26.12.2024 tarih ve E:2024/3158, K:2024/6016 sayılı kararı üzerine Kamu İhale Kurulunca alınan 19.03.2025 tarihli ve 2025/MK-29 sayılı karara istinaden ihalenin kendi iş ortaklığı üzerinde bırakılması gerekirken idare tarafından ihalenin yeniden üçüncü kez iptaline karar verilerek yargı kararlarının uygulanmasından imtina edildiği, idare tarafından ihalenin iptal gerekçesi olarak işin kapsamının %20’den fazla arttırılarak değiştirildiği ve sonrasında işin 18.11.2024 tarihinde 2024/1524796 İKN ile gerçekleştirilen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşler ile M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi” ihalesi kapsamına alındığı ve sözleşme imzalandığı dolayısıyla 19.03.2025 tarih ve 2025/MK-29 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının uygulanmasında objektif imkânsızlık bulunduğundan yargı kararının fiili ve hukuki olarak uygulanmasının mümkün olmadığından bahsedilmekte ise de idarenin bu yöndeki iptal gerekçesinin Kamu İhale Kurulunun 03.07.2024 tarih ve 2024/UY.I-855 sayılı kararında incelendiği ve yerinde görülmeyerek ihalenin iptali yönündeki işlemin iptaline karar verildiği, idare tarafından aynı iş kapsamında yeniden ihaleye çıkılmış olması ve işin başka bir yükleniciye verilmiş olmasının yargı kararının uygulanmasını fiilen imkansız hale getirmediği, bu durumda ikinci ihaleye ilişkin yapılan iş ve işlemlerin hukuki dayanaktan yoksun kaldığı, ikinci ihale ile ihale konusu iş her ne kadar başka bir yükleniciye verilmiş olsa da söz konusu işe ilişkin sözleşmenin tasfiye edilerek ilk ihale kapsamında ihale komisyon kararına istinaden işin kendi iş ortaklığı üzerinde bırakılarak iş ortaklıkları ile sözleşme imzalanması gerektiği, bu noktada ikinci ihalenin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının da bir öneminin bulunmadığı, idarenin 25.04.2025 tarihli ihalenin iptali yönündeki kararının iptal edilmemesi durumunda kamunun zarara uğrayacağı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

**** Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

**** Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “… İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un**** “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.

…

Kurul tarafından verilen bütün kararlar, karar tarihini izleyen beş iş günü içinde taraflara tebligata çıkarılır ve tebligata çıkarıldığı tarihi izleyen beş gün içinde Kurumun internet sayfasında yayınlanır. Kararlara erişim ücrete tabi tutulamaz.

İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “…** __**(3) Şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. …” hükmü,

**** İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kararların uygulanması” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İdare, hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.

(2) Hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının eksik veya yanlış uygulandığını iddia eden ilgililer bu hususa ilişkin başvuruyu itirazen şikayet başvurusu olarak doğrudan Kuruma yaparlar.

(3) Kurul tarafından alınan kararların hiç uygulanmaması halinde ilgililer tarafından doğrudan Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulabilir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Raylı Sistem Şube Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda 05.04.2024 tarihinde gerçekleştirilen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” yapım ihalesi olduğu, söz konusu ihalede toplam 29 adet ihale dokümanı edinildiği ve 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihalede sınır değerin altında teklif sunan istekli bulunmadığı ve 22.05.2024 tarihinde tebliğ edilen ihale komisyonu kararında başvuru sahibi isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirtildiği, ancak komisyon kararının altına “Gerekçe ekte yer almaktadır” denilerek ihale yetkilisi tarafından ihalenin iptal edildiğine ilişkin şerh düşüldüğü,

Sonrasında başvuru sahibinin (Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. - Akçadağ İnş. Enj. Mad. A.Ş. İş Ortaklığı) 07.06.2024 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 03.07.2024 tarihli ve 2024/UY.I-855 sayılı Kurul kararında “… diğer bir anlatımla iptal edilen başvuruya konu ihalenin ilanına çıkılırken, tasfiye edilen “Kirazlı-Halkalı Metrosu İnşaat ve Elektromekanik İşleri, Yeraltı Aktarma Merkezi (Otopark) ve Depo Alanı İnşaatı İşleri” işinin elektromekanik imalatlarının, uzatması olduğu M1A ve M1B hatları revizyonları ile birlikte ihale edilmesinin uygun olacağı değerlendirilerek elektromekanik imalatların başvuruya konu ihale kapsamından ayrıştırıldığı, dolayısıyla başvuruya konu ihalenin ilanına çıkılırken söz konusu işin bir bütün olarak gerçekleştirilmemesi gerekliliğinin ortaya konulduğu, iptal gerekçesinde ise tam tersi bir şekilde değerlendirme yapılarak M1A ve M1B hatlarında yapılacak aciliyet arz eden revizyon ve elektromekanik imalatları ile başvuruya konu Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu’nun inşaat ve elektromekanik işlerinin bir bütün olarak ele alınarak yapılması gerekliliğinden bahsedildiği,

Diğer taraftan başvuruya konu ihalenin iptal edilme sürecinin işletmeci firma Metro İstanbul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile yapılan yazışmalara dayandırıldığı, ancak söz konusu yazışma sürecinin ihale ilan tarihi öncesinde 14.02.2024 tarihinde idareye yazılan yazı ile başladığı, buna karşın idarenin 05.03.2024 tarihinde anılan firma tarafından yazılan yazının detaylandırılmasını talep ettiği ve ihale sürecine devam edilerek ihalenin 05.04.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, idarece başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilmesinden yaklaşık bir ay sonra Metro İstanbul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 09.05.2024 tarihli yazı ve ekleriyle durumun cevaben idareye bildirildiği, buna müteakip 22.05.2024 tarihinde alınan ihale komisyonu kararında ihalenin başvuru sahibi istekli üzerine bırakılmasına karar verildiği, ancak komisyon kararının altına “Gerekçe ekte yer almaktadır” denilerek ihale yetkilisi tarafından ihalenin iptal edildiğine ilişkin şerh düşüldüğü görülmekte ise de esasında başvuruya konu ihalenin kapsam ve niteliği dikkate alındığında aynı idare bünyesinde yapılacak iş ve işlemlerin ihale gerçekleştirilmeden önce de tamamlanabileceği ve fakat idarece ihalenin gerçekleştirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı tekliflerin belirlenmesi sonrasında söz konusu yazışmalar gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edildiği,

Yukarıda aktarılan tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde söz konusu işin bir bütün olarak gerçekleştirilmesine ilişkin gerekliliğin ihale öncesinde değerlendirilerek başvuruya konu ihaleye çıkıldığının anlaşıldığı, bu husususun ihalenin iptal gerekçesinde de belirtildiği dolayısıyla işin bir bütünlük içerisinde yapılması hususunun tam olarak sonradan ortaya çıkan bir durum olmadığı, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri doğrultusunda, idarelerin ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak gerekli dikkat ve özeni göstermek suretiyle ihaleye konu ihtiyaçlarını tespit etmeleri, ihale dokümanını da bu doğrultuda hazırlamaları gerektiği, ayrıca başvuruya konu ihaleye 9 istekli tarafından teklif sunulduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı tekliflerin de yaklaşık maliyetin altında olduğu, mevcut durumda söz konusu hususların gelinen aşamada ihalenin iptaline gerekçe olarak kullanılmasının kamu yararı ve hizmet gerekleri noktasında uygun olmadığı anlaşıldığından idarenin ihalenin iptali kararının iptali gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. ” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptali kararının iptaline karar verildiği,

Yukarıda yer verilen Kurul kararı üzerine alınan 12.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararında ise ihalenin idare tarafından Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve adı geçen Genelgenin uygulanmasını düzenleyen 2024/DK.D-91 sayılı düzenleyici Kurul Kararı dayanak gösterilerek iptal edildiği, sonrasında başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 14.08.2024 tarih ve 2024/UY.I-997 sayılı Kurul kararında “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verildiği, bunun üzerine başvuru sahibi istekli tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan dava üzerine alınan Danıştay 13. Dairesinin 26.12.2024 tarih ve E:2024/3158, K:2024/6016 sayılı kararında “…Açıklanan nedenlerle;

1. Davacıların temyiz isteminin kabulüne;

2.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca Ankara 19.İdare Mahkemesinin 10/10/2024 tarih ve E:2024/1252, K:2024/1179 sayılı kararının BOZULMASINA,

3.DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE...” karar verildiği, Danıştay 13. Dairesinin 26.12.2024 tarih ve E:2024/3158, K:2024/6016 sayılı kararı üzerine Kamu İhale Kurulunca alınan 19.03.2025 tarihli ve 2025/MK-29 sayılı kararda “…1 -Kamu İhale Kurulunun 14.08.2024 tarih ve 2024/UY.I-997 sayılı kararının iptaline,

2-Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda idarenin ihaleyi iptal kararının iptaline,” şeklinde karar verildiği,

Akabinde idarece alınan 25.04.2025 tarihli ihale komisyonu kararında, ihalenin “…Gelinen süreçte Kamu İhale Kurulu'nca alman 19.03.2025 tarih ve 2025/MK-29 sayılı kararı uygulamak üzere ihale yetkilisinin 22.04.2025 tarih ve 819204 sayılı oluru ile yeniden toplanan ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; Danıştay 13. Dairesinin Esas No:2024/3158 ve Karar No:2024/6016 sayılı karan ile Kamu İhale Kurulunca alınan 19.03.2025 tarih ve 2025/MK-29 sayılı karar doğrultusunda ihale iptal işleminin iptal edilmesine karar verilmiştir. Ancak “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” ihalesinin kapsamı %20'den fazla artırılarak değiştirilmiş ve sonrasında, 18.11.2024 tarihinde 2024/1524796 İKN ile gerçekleştirilen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşler İle M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi" ihalesi kapsamına alınmış ve sözleşme imzalanmıştır.

Yapılan değerlendirmede aynı işin iki ayrı ihaleye konu edilmesinin mümkün olmadığı, bu sebeple Kamu İhale Kurulu kararının fiili olarak uygulanmasının mümkün olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte aynı istekli tarafından “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşler İle M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi” için yapılan ihaleye karşı İstanbul 11. İdare Mahkemesi’nin 2024/2275E sayılı dosyasıyla dava açılmış ve bu dava mahkemenin 13.01.2025 tarihli, 2025/26K sayılı kararı ile reddedilmiş olup, mezkûr ihale her yönden hukuka uygun bulunmuştur. Tüm bu hususlar gözetildiğinde, 19.03.2025 tarih ve 2025/MK-29 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının uygulanmasında objektif imkânsızlık bulunduğundan kararın fiili ve hukuki olarak uygulanmasının mümkün olmadığı için 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39. maddesine göre ihalenin iptal edilmesine İhale Komisyonunca karar verilmiştir.” denilerek ihalenin yeniden iptal edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden idarelerin bu kanuna göre yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu oldukları, ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanındığı, bunun yanında anılan Kanun’un 40’ıncı maddesi ile ihale komisyonu kararı üzerine, ihale yetkilisine de ihale komisyonu kararının alınmasından itibaren 5 iş günü içerisinde yapacakları inceleme sonucunda, gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle ihalenin iptal edilmesi hususunda takdir yetkisi verildiği anlaşılmakla birlikte, bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin anayasal ilkeler çerçevesinde, eşitlik ilkesine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması, tesis edilen iptal işleminin gerekçelerinin somut olarak ve açıkça ortaya konulması gerektiği, ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu açıktır.

Bu minvalde idarece ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği, başvuru sahibi tarafından 30.04.2025 tarihinde Kuruma yapılan itirazen şikayet başvurusu ile aynı hususları içeren 30.04.2025 tarihli dilekçe ile idareye de şikayet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu dilekçeye idarece gönderilen cevabi yazıda ihalenin iptal gerekçelerine de yer verildiği, bu kapsamda ihalenin iptal gerekçesinin belirtildiği 25.04.2025 tarihli ihale komisyonunda yer alan gerekçeler ile idarece şikayet başvurusuna gönderilen cevabi yazıda yer alan hususlar incelendiğinde,

“Kirazlı-Halkalı Metrosu İnşaat ve Elektromekanik İşleri, yeraltı Aktarma Merkezi ve Depo Alanı İnşaat İşleri” ihalesinin 03.03.2017 tarihinde gerçekleştirildiği, 9 istasyon olarak planlanan projede 5 istasyonun tünel ve istasyon inşaat işlerinin bir kısmının yapıldığı, işin yüklenicisi tarafından 13.05.2022 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 5546 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile verilen tek taraflı tasfiye hakkından faydalanılarak tasfiye talebinde bulunulduğu, bunun üzerine 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 19’uncu maddesi uyarınca açık ihale usulü ile başvuruya konu “Kirazlı-Halkalı Üniversite Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” ihalesine çıkıldığı,

Başvuruya konu “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” ihalesinin idarece 22.05.2024 tarihinde iptal edilmesi ve buna karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 03.07.2024 tarihli ve 2024/UY.I-855 sayılı Kurul kararıyla ihalenin iptali kararının iptaline karar verildiği, sonrasında 12.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararında ihalenin idare tarafından Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve adı geçen Genelgenin uygulanmasını düzenleyen 2024/DK.D-91 sayılı düzenleyici Kurul Kararı dayanak gösterilerek iptal edilmesine karşı başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 14.08.2024 tarihli ve 2024/UY.I-997 sayılı Kurul kararıyla itirazen şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği,

Akabinde, başvuru sahibi tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan dava üzerine alınan Danıştay 13. Dairesinin 26.12.2024 tarih ve E:2024/3158, K:2024/6016 sayılı kararında idarenin ihaleyi iptal kararının iptaline karar verildiği,

Danıştay 13. Dairesinin 26.12.2024 tarih ve E:2024/3158, K:2024/6016 sayılı kararı öncesinde can ve mal güvenliği açısından ivedilik bulunması ve sistemin sağlıklı yürümesi için işin kapsamının %20’den fazla arttırılarak değiştirildiği ve sonrasında başvuruya konu işin 18.11.2024 tarihinde pazarlık usulü ve 2024/1524796 İKN ile gerçekleştirilen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşler ile M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi” ihalesi kapsamına alındığı, söz konusu ihalenin de neticelendirilerek ihale üzerinde kalan yüklenici ile sözleşme imzalandığı,

Diğer taraftan, 2024/1524796 İKN’li “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşler ile M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi” ihalesinin 19.11.2024 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği, bu ihaleye yönelik olarak başvuru sahibi tarafından açılan davada, ihalelerde asıl ihale şeklinin açık ihale usulü olduğu, pazarlık usulünün istisnai bir ihale usulü olarak öngörüldüğü, buna rağmen ihalenin pazarlık usulü ile yapılması nedeniyle rekabet koşullarının oluşmadığı, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ilkesinin ihlal edildiği ve hukuka aykırı olduğu iddialarıyla anılan ihalenin iptali ve yürütmenin durdurulmasının istendiği,

Başvuru sahibi tarafından açılan davaya ilişkin olarak İstanbul 11. İdare Mahkemesi tarafından verilen 13.01.2025 tarihli E:2024/2275, K:2025/26 sayılı kararda “…Olayda davacı şirketin uhdesinde kalan 05.04.2024 tarihli 2024/169596 ihale kayıt numaralı "Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri" ihalesinin kapsamının metro projesinin kaba inşaatı olduğu, bu kapsamda yaklaşık maliyetin 9.987.188.592,42 TL olduğu, dava konusu 2024/1524796 ihale kayıt numaralı "Kirazlı-Halkalı Üniversitesi Metro Hattı İnşaatı ve Elektromekanik İşleri ile M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi" ihalesinin konusunun ise kaba inşaatın dışında, ince inşaat işleri, demiryolu işleri, tüm elektromekanik işler ile birlikte ilk ihalenin kapsamı dışında olan M1A ve M1B metro hatlarının sinyalizasyon sistemleri revizyonlarını da kapsadığı ve yaklaşık maliyetin 22.574.198.287,72 TL olduğu, iki ihalenin kapsamı itibariyle birbirinden farklılık arz ettiği, idarece hazırlanan 05.11.2024 tarihli gerekçe raporunda, Kirazlı-Halkalı Metro Projesi kapsamındaki geçici imalatların iki yıldan daha az bir sürede tamamlanması beklendiği için deprem etkilerinin dikkate alınmadan tasarlandığı, geçici kazı destek elemanlarının teorik olarak ömrü olan 2 yılı tamamladığı, etki alanı içerisindeki riskli yapı stoğunun durumu da dikkate alındığında inşaat çalışmalarına başlanılmasının çevre ve kamu güvenliği açısından büyük önem arz ettiğinin belirtilmesi karşısında istasyon ve tüneller içerisinde yarım kalmış imalatlar bulunduğu, mevcut durumda tünellerin geçici kazı destek sistemlerinin ömrünü tamamladığı, can ve mal güvenliğini tehdit ettiği, pazarlık usulü ile ihaleye çıkılmasının şartlarının oluştuğu, pazarlık usulü ile ihalede en az üç istekli davet edilmesi gerekirken 10 firmanın davet edildiği, rekabet koşullarının oluştuğu, ihaleninde yaklaşık maliyetin altında 21.982.861.000 TL ile en düşük teklif veren iş ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ihalenin ilgili Kanun hükümlerinde öngörülen usule uygun olarak gerçekleştirildiği (yaklaşık maliyetin belirlenmesi, ihaleye davet, teklif mektupları, iş deneyim belgeleri, yasaklılık sorgulamasının yapılması) anlaşıldığından dava konusu ihale işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” denilerek davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Öncelikle, ilgili mevzuat hükümlerine göre, idari yargı yerlerince verilen iptal kararlarının idari işlemi tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kaldıran kararlar olduğu, bu bağlamda iptal edilen işleme dayanılarak tesis edilmiş olan işlemlerin de tesis edildiği tarihten itibaren ortadan kalktığı, ayrıca 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu,

Danıştay 13. Dairesinin 26.12.2024 tarih ve E:2024/3158, K:2024/6016 sayılı kararı üzerine Kamu İhale Kurulunca alınan 19.03.2025 tarihli ve 2025/MK-29 sayılı karara istinaden ihalenin iptal edilmesine ilişkin karar öncesinde ihalenin başvuru sahibi üzerinde bırakıldığı sürece geri dönüldüğü, bu anlamda idarece “ işin kapsamının %20’den fazla arttırılarak değiştirildiği ve sonrasında başvuruya konu işin 19.11.2024 tarihinde pazarlık usulü ve 2024/1524796 İKN ile gerçekleştirilen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşler ile M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi” ihalesi kapsamına alındığı, söz konusu ihalenin de neticelendirilerek ihale üzerinde kalan yüklenici ile sözleşme imzalandığı, aynı işin iki ayrı ihaleye konu edilmesinin mümkün olmadığı, kararın uygulanmasında objektif imkansızlık bulunduğundan kararın fiili ve hukuki olarak uygulanmasının mümkün olmadığı ” şeklindeki gerekçelere göre, başvuru konusu ihaledeki işin yeni bir ihaleye konu edilmiş olması hususunun ihalenin iptaline gerekçe olarak gösterilmesinin tek başına dikkate alınamayacağı, zira 19.11.2024 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen ve sözleşme aşaması yürütülen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşler ile M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi” ihalesinden başvuruya konu ihalede yer alan imalat kalemlerinin ayrıştırılıp ayrıştırılamayacağı, sözleşmenin tasfiye edilip edilemeyeceğinin idarece iptal gerekçelerinde somut olarak irdelenmediği,

Başvuruya konu ihalenin yerine çıkılan 2024/1524796 İKN’li “ Kirazlı-Halkalı Üniversite Metro Hattı İnşaat ve Elektromekanik İşler ile M1 Hattı Elektromekanik Sistemleri Yapım İşi ” için yapılan ihaleye ilişkin yukarıda aktarılan İstanbul 11. İdare Mahkemesi tarafından verilen kararın söz konusu ihalenin hukuka uygun yapıldığı ve bu nedenle söz konusu işin tasfiye edilemeyeceği sonucunu doğurmadığı anlaşılmakla birlikte söz konusu Mahkeme kararında yer verilen “…iki ihalenin kapsamı itibariyle birbirinden farklılık arz ettiği, idarece hazırlanan 05.11.2024 tarihli gerekçe raporunda, Kirazlı-Halkalı Metro Projesi kapsamındaki geçici imalatların iki yıldan daha az bir sürede tamamlanması beklendiği için deprem etkilerinin dikkate alınmadan tasarlandığı, geçici kazı destek elemanlarının teorik olarak ömrü olan 2 yılı tamamladığı, etki alanı içerisindeki riskli yapı stoğunun durumu da dikkate alındığında inşaat çalışmalarına başlanılmasının çevre ve kamu güvenliği açısından büyük önem arz ettiğinin belirtilmesi karşısında istasyon ve tüneller içerisinde yarım kalmış imalatlar bulunduğu, mevcut durumda tünellerin geçici kazı destek sistemlerinin ömrünü tamamladığı, can ve mal güvenliğini tehdit ettiği…” şeklindeki gerekçelerin esasında başvuruya konu ihaleye ilişkin iptal gerekçeleri olarak değerlendirildiğinin idarenin şikayete verdiği cevaptan anlaşıldığı, söz konusu gerekçelerinde 03.07.2024 tarihli ve 2024/UY.I-855 sayılı Kurul kararında yer alan idarece ihalenin iptalinin iptaline yönelik gerekçeler ile Danıştay 13. Dairesinin 26.12.2024 tarih ve E:2024/3158, K:2024/6016 sayılı kararında yer alan gerekçelerden farklılık arz ettiği,

Netice olarak, ihalenin iptal gerekçesinde belirtilen “… kararın uygulanmasında objektif imkansızlık bulunduğundan kararın fiili ve hukuki olarak uygulanmasının mümkün olmadığı” şeklindeki kısmın ihaleye ilişkin olarak verilen yargı kararının etkisizleştirilmesi sonucunu doğurabileceği değerlendirilmekle birlikte Danıştay 13. Dairesinin 26.12.2024 tarih ve E:2024/3158, K:2024/6016 sayılı kararında “ Bu itibarla, uyuşmazlık konusu sözleşme tasarısının 33.8. maddesinin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine aykırı olmadığı anlaşıldığından, aksi gerekçeyle ihalenin iptaline yönelik 12/07/2024 tarihli ihale komisyonu kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararına karşı açılan davanın reddine dair İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.” hususlarına yer verildiği ve idarenin 25.04.2025 tarihli kararında belirtilen ihalenin iptaline yönelik gerekçelerden farklı olduğu,

İstanbul 11. İdare Mahkemesi kararında ve idarenin ihaleyi iptal kararına ilişkin şikayet başvurusuna verdiği cevapta; iki ihalenin kapsamının birbirinden farklılık arz ettiği, idarece hazırlanan 05.11.2024 tarihli gerekçe raporunda, Kirazlı-Halkalı Metro Projesi kapsamındaki geçici imalatların iki yıldan daha az bir sürede tamamlanması beklendiği için deprem etkilerinin dikkate alınmadan tasarlandığı, geçici kazı destek elemanlarının teorik olarak ömrü olan 2 yılı tamamladığı, etki alanı içerisindeki riskli yapı stokunun durumu dikkate alındığında inşaat çalışmalarına başlanılmasının çevre ve kamu güvenliği açısından büyük önem arz ettiği, istasyon ve tüneller içerisinde yarım kalmış imalatlar bulunduğu, mevcut durumda tünellerin geçici kazı destek sistemlerinin ömrünü tamamladığı, can ve mal güvenliğini tehdit ettiği şeklinde gerekçelere yer verildiği,

Bu itibarla, idare ihtiyacının devam ettiği süreçte, yeni ihaleye çıkılmasındaki gereklilikler çerçevesinde işin kapsamı, içeriği ve niteliği önemli ölçüde değiştirilmesi ve başvuru konusu ihalenin de dahil edilmesi suretiyle gerçekleştirilen yeni ihalede oluşan şartların başvuruya konu ihalenin sözleşmeye bağlanması durumunda sağlanamayacağından bahisle ihalenin iptaline karar verildiği, ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanındığı, idarelere kanun ile verilen bu takdir hakkının kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı kullanılması gerektiği, mevcut durum itibariyle iptal gerekçelerinde kamu yararı ve hizmet gerekleri noktasında herhangi bir aykırılığın tespit edilmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” __ hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****