KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/020

Gündem No : 52

Karar Tarihi : 22.05.2025

Karar No : 2025/UY.I-1196

BAŞVURU SAHİBİ:

Cihad ARSLAN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/205817 İhale Kayıt Numaralı “Kuzey İlçeleri Asfalt Yama Yapım” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım Ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından 18.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kuzey İlçeleri Asfalt Yama Yapım” ihalesine ilişkin olarak Cihad Arslan’ın 25.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.05.2025 tarih ve 183301 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/920 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

İstekli tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklama kapsamında verilen analizlere uygun açıklama yapılmadığı, miktarların ve ölçü birimlerinin değiştirildiği, analiz girdisinin eklendiği veya çıkarıldığı, miktar ve fiyatların çarpılması sonucu tutarın 0,00 TL olarak belirlenemeyeceği, kamu kurum kuruluşlarına ait fiyatların altında fiyatlarla açıklama yapıldığı, işçilik girdileri için saatlik asgari ücretin altında fiyat verildiği, istekli tarafından analizlere %10’unun altında yüklenici kârı ve genel giderler öngörüldüğü,

Fiyat tekliflerinde yer alması gereken ilgili ibarenin yer almadığı veya farklı bir ibare yer aldığı, fiyat tekliflerinin ekinde yer alan tutanakların sunulmadığı, fiyat teklifindeki kg ve ton malzeme cinslerinin satış ve tespit tutanaklarındakilerle uyumlu olmadığı, hatalı yazıldığı, fiyat teklifinde aritmetik hata bulunduğu, fiyat teklifindeki tutarın azaltılmak suretiyle analize yansıtıldığı, fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarihlerinin fiyat teklifinin düzenlendiği tarihten sonraki bir tarihe ait olduğu, fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından kaşelenmediği, fiyat tekliflerinin teklife konu olanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı, fiyat tekliflerindeki fiyatın ortalama birim maliyetin altında veya ortalama satış fiyatının %80’inin altında olduğu, fiyat teklifine konu edilen mal ile tutanakta yer verilen malın ihale konusu mal ile aynı olması gerektiği, fatura bilgileri tablosunda yer verilen faturaların belgeyi tanzim eden meslek mensubundan istenmesi gerektiği, dolaysıyla faturaya konu malın ihale konusu mal ile uyumlu olmadığının görüleceği,

Tutanakların tarih ve sayısı ile fiyat teklifinde yer alan tarih ve sayının uyumlu olmadığı, tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmediği, geçici vergi beyanname dönemi üzerinden açıklama yapıldığı, tutanaklarda yevmiye ve envanter defterlerinin bilgilerinin sunulmadığı, belirtilen defterlerde geçmiş yıllara ait tasdik işlemlerinin yer aldığı, 01.11.2024 – 28.02.2025 dönemi faturalarının kullanıldığı mal ve hizmetler için hem 2024 hem de 2025 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerinin sunulması gerekirken yalnızca tek yıl defter bilgilerinin sunulduğu,

Tutanak ekinde yer alması gereken mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin, mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir belgelerin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, imza beyannamesinin ticaret sicil gazetesinde şirket müdürü olarak gösterilen kişiye ait olmadığı, ticaret sicil gazetesinde şirket müdürü olarak kimin seçildiğinin gösterilmediği, fiyat teklifinin teklif vermeye yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, imzalayanın müşterek temsil yetkisinin bulunduğu, tek başına imzalama yetkisinin bulunmadığı, fiyat teklifinin vekil tarafından imzalandığı ve vekaletnamede fiyat teklifi vermeye yetkisinin olmadığı, vekilin imza beyannamesinin de sunulmadığı, meslek mensubuna ait faaliyet belgesi yerine oda kayıt belgesinin sunulduğu, sunulan belgenin geçerlik tarihinin dolduğu,

Fiyat teklifleri ile tutanakların girdi özelliklerine yer verilmeden genel ad üzerinden hazırlandığı, bu çerçevede “Bitüm 50/70” için alınan fiyat teklifinde ve tespit tutanağının fatura bilgileri tablosunda malın nevi ve cinsi bölümüne “Bitüm 50/70” ibaresinin yazılmadığı, aynı şartın mazot (motorin) girdisi için de yapılmadığı, Bitüm 50/70 girdisinin tevsikinde nakliyenin dahil olup olmadığına ilişkin bir ifade bulunmadığı,

Tutanaklarda ortalama maliyet tablolarına veya birim satış fiyatı ortalamasının birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı, fiyat teklifini veren kişi tarafından ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı,

Akaryakıt için alınan fiyat teklifine konu fatura miktarları da yapım işi kapsamında kullanılacak olan mazot (motorin) miktarının 20’de birini karşılamadığı, akaryakıt için yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu, ayrıca ihale ilan tarihinin 24.02.2025 olduğu göz önüne alındığında bu tarih itibariyle akaryakıt girdiği için 2025 yılı birim fiyatları yayımlanmış olan Çevre Şehircilik Bakanlığı birim fiyatları yerine 2024 yılı fiyatlarının kullanılmasının mümkün olmadığı,

Ayrıca beton nakli için de hesaplama yapılmadığı, beton tipleri için alınan fiyat tekliflerine konu edilen faturalarda nakliyesi dahil olmadığı halde sanki nakliye dahil şekilde fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının düzenlenmiş olduğu, teklifini veren firmaya yazı yazılmak suretiyle tespit tutanağına konu edilen faturalara dayanak irsaliye faturalarının istenerek araştırılması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.16’ncı maddesinde belirtilen mesafeden daha uzak bir mesafede bulunan bir firmadan fiyat teklifi alındığı,

İstekli tarafından sunulan stok tespit tutanağındaki miktarın ihalede kullanılacak olan miktarı karşılamadığı, malın üreticisi olunması veya mala ilişkin alım veya satım yapılması durumunda Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılması gerektiği, maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ihale konusu işte kullanılmasını öngörülen malın yarısı kadar alım yapılmış olması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.8’inci maddesine göre firma tarafından herhangi bir emsal bedel tespiti yapılmadığı,

2. Anılan iş ortaklığını oluşturanlar tarafından pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a tam ve eksiksiz olarak yüklenmediği, pay defteri ve yönetim kurulu karar defterindeki bilgilerin birbiriyle ve EKAP’taki bilgilerle uyuşmadığı, anılan şirketlere ait pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterleri usulüne uygun şekilde düzenlenmediğinden hukuken geçerli olmadığı, EKAP’a yüklenen pay defterlerinin pay sahiplerinin tamamını içermediği ve pay sahiplerinin adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, ünvan ve adres bilgilerinin de bulunmadığı, öte yandan, pay defterinin açılış onayının ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, pay devirlerinin şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “ 45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş __kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı __düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

…

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların %90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. ” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: KUZEY İLÇELERİ ASFALT YAMA YAPIM

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 25.000 ton Kuzey İlçeleri Asfalt Yama Yapım işi … ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Kahramanmaraş Büyükşehir Belediyesi Yol Yapım Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı tarafından “Kuzey İlçeleri Asfalt Yama Yapım” işinin açık ihale usulüyle 18.03.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, ihaleye 47 isteklinin katıldığı, sınır değerin altında kalan ve geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerden 21.03.2025 tarihinde EKAP üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 2 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu, El-Beton Ürünleri İnş. Nakliyat Mahrukatcılık Hizmet Taah. Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, teklifi sınır değer üzerinde bulunan başvuru sahibi Cihad Arslan’ın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görüşmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmekte olup ihale üzerinde bırakılan Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bitüm analiz girdisi için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alındığı, fiyat teklifi ile birlikte fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının ve ekinde yer alan mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesinin, mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir belgeler ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, meslek mensubu faaliyet belgesinin geçerlik süresinin devam ettiği görülmüştür.

Fiyat teklifinin 2025/205817 ihale kayıt numaralı yapım işindeki “Bitüm 50/70” girdisi adına alındığı, ölçü biriminin ton olarak belirlendiği, birim fiyatın 9.610,00 TL olarak belirtildiği, meslek mensubuna ait ibarenin yer aldığı, fiyat teklifinin temsile yetkili olan firma yetkilisi tarafından ve meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

Fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanağında meslek mensubu ile mükellefe ait bilgilerin belirtildiği, defter bilgilerinin de belirtildiği, tutanağa esas üç aylık sürenin 01.11.2024-31.01.2025 olarak belirtildiği, tutanağın mükellef ve meslek mensubu tarafından imzalanıp kaşelendiği, fatura bilgileri tablosunda 1 adet faturaya yer verildiği ve fatura bilgileri tablosunda gerekli bölümlerdeki bilgilerin belirtildiği, faturaya konu malın veya işin nevi bölümünde “Bitüm 50/70” bilgisine yer verildiği, toplam fatura tutarının 18.560.000,00 TL olarak belirtildiği, toplam miktarın 1.600 ton olarak belirtildiği, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının da 11.600,00 TL olarak belirtildiği görülmüş olup ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin (11.600,00 x 0,80 = 9.280,00 TL) altında fiyat teklifi (9.610,00 TL) alınmadığı, söz konusu tutanakta tarih ve sayı bilgisine yer verilmiş olup bu bilginin fiyat teklifinde yer alan ibaredeki bilgiler ile uyumlu olduğu görülmüştür.

Açıklama kapsamında mazot (motorin) girdisi için 10.160.1026 poz numaralı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın birim fiyatının kullanıldığı, anılan kuruluşun 2025 yılına ait ihale ilan tarihinde (24.02.2025) geçerli olan 10.160.1026 poz numaralı girdinin kâr ve genel giderler hariç fiyatının 43,84 TL olduğu, açıklamanın da bu fiyat üzerinden yapıldığı görülmüştür.

İstekli tarafından işçilik giderlerinin saatlik asgari ücret olan 115,58 TL üzerinden açıklandığı, ayrıca analizlerde herhangi bir hesaplama hatası bulunmadığı, %10’unun üzerinde yüklenici kârı ve genel giderlerin analiz toplamına eklendiği görülmüştür.

Öte yandan bitüm, mazot (motorin) ve işçilik girdileri dışındaki girdilerin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği ve istekli tarafından her biri için 0,01 TL bedel öngörüldüğü görülmüştür.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “ (1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur. ” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “ (5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

…

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. ” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…

2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Yukarıdaki mevzuat hükümlerinde, tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP’tan alınacağının düzenlendiği, tüzel kişilerde yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verilerinin esas alınacağı, ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımlarının da taranarak EKAP’a yükleneceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde ihale üzerinde bırakılan istekli Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin bir limited şirket olduğu, anonim şirket olmadığı, anonim şirketlerin pay defteri sunma zorunluluğunun bulunduğu, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin limited şirket olmasından dolayı pay defteri sunma zorunluluğu bulunmadığından başvuru sahibi isteklinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****