KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/018

Gündem No : 26

Karar Tarihi : 07.05.2025

Karar No : 2025/UY.I-1086

BAŞVURU SAHİBİ:

Uet Uran Endüstri Tesisleri İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1862610 İhale Kayıt Numaralı “Adapazarı Kompresör İstasyonu Projesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş tarafından 13.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Adapazarı Kompresör İstasyonu Projesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Uet Uran Endüstri Tesisleri İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketinin 04.04.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.04.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.04.2025 tarih ve 182597 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/843 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sınır değer belirlenmesine esas alınan yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığı, şöyle ki hesaplamada 2024 yılı birim fiyat ve rayiçlerinin kullanıldığı, işe ait uygulama projeleri, keşif listesi, metrajlar ve mahal listesindeki ölçü ve tariflerin kullanılmadığı, bazı iş kalemi miktarlarının projeye göre fazla kullanıldığı, ihalede üç kez zeyilname yayınlandığı, ilk zeyilname ile mekanik dosyasına mekanik projeler, proses mekanik projeler; inşaat dosyasına inşaat projeleri; elektrik dosyasına ana güvenlik binası, ısı merkezi, su deposu ve basınçlı hava merkezi binası ve jeneratör binası dosyalarının eklendiği, ayrıca ihalede uygulama projeleri olmamasına rağmen ihalenin birim fiyat değil anahtar teslim götürü bedel esasına göre gerçekleştirilmesinin 4734 sayılı Kanun’a aykırı olduğu,

2. İhalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler tarafından İdari Şartname’nin 7.5.4 maddesinde belirtilen “Yakıt Tüketim Tablosu ve Referans Gaz Bileşenleri Tablosu” eki “Turbo-Kompresör Paketi Performans ve Yakıt Gazı Tüketimi Şartnamesi Madde 5.4.’te Belirtilen Hesaplama Yöntemine İlişkin Belgeler”in sunulmadığı,

3. Tekliflerinin başka bir ihalede aynı idarece haklarında yasaklılık sürecinin başlatılması gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında değerlendirme dışı bırakıldığı, madde hükmünün idarece yanlış yorumlandığı ve amacını aşacak şekilde genişletildiği, şöyle ki; ilan tarihi 30.12.2024 olan başvuru konusu ihalenin 13.02.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, yasak fiil ve davranışta bulunulduğu belirtilen aynı idarenin 2024/1887677 İKN’li ihalesinin ise daha sonra yapıldığı, madde hükmünde geçen “iştirak ettirilmezler” ifadesinin teklif verilmiş bulunan başvuru konusu ihaleyi kapsamayacağı, teklif tarihi itibarıyla haklarında idarenin herhangi bir yasak fiil ve davranış tespitinin bulunulmadığı, hem ihale dokümanının indirildiği tarih hem de ihale tarihinin yasak fiil ve davranışta bulunulduğu belirtilen aynı idarenin diğer ihalesinden önce olduğu,

4. Sundukları aşırı düşük teklif açıklamasının idarece reddedilmesinin uygun olmadığı, şöyle ki; ihale konusu işin niteliği gereği standart bir yapım işi olarak kabul edilemeyeceği, fiyat teklifi alınan firmaların yurtdışında bulunması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin aradığı şekil şartlarının karşılanmasının mümkün olmadığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

**** “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.”**** hükmü,

**** “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.

Bu Kanunun 63 üncü maddesine göre ihale dokümanında yerli istekliler lehine fiyat avantajı sağlanacağı belirtilen ihalelerde, bu fiyat avantajı da uygulanmak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenerek ihale sonuçlandırılır…” hükmü,

**** “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

__Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

__…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.

…”**** hükmü,

**** “İdareye şikâyet başvurusu”**** başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır.

…

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir.

…

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

…” hükmü,__

__

__

“Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

**** Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

…

f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, Katma Değer Vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini, … ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “… (5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde __ “ (1) Süreler; …
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, izleyen günden itibaren başlar…” __ hükmü,

**** “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “ (1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.

…” hükmü,

“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri düzenlenmiş olup; anılan Kanun’un 55 ve 56’ncı maddelerinde ise bu başvuruların hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihten itibaren anılan Kanun’un 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhale sürecinde gerçekleşen işlem veya eylemler sebebiyle herhangi bir isteklinin hak kaybına veya zarara uğramasının muhtemel olduğu durumlarda, bu idare işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla mevzuatta öngörülen süreler içerisinde şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerektiği, başvuru sürelerine ilişkin yukarıda aktarılan Kanun hükümleri çerçevesinde şikâyet başvuru süresinin iddia konusu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı, bir diğer ifadeyle ihale tarihi itibarı ile isteklilere açıklanan ve tutanağa bağlanarak isteklilere bildirilen hususlar bakımından (yaklaşık maliyetin açıklanması) hak kaybı veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin ihale komisyonu kararının tebliğ edilmesini beklemeden şikâyet hakkını kullanması gerektiği,

İhalenin birinci oturumunda ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin mevzuatta düzenlendiği, bu işlem veya eylemler istekliler dâhil herkese açık olarak gerçekleştirildiğinden, anılan işlemlere ilişkin olarak isteklilerce şikâyet başvurusuna konu edilebilmesinde farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarih olarak işlem tarihinin esas alınması gerektiği,

4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ihale günü ilk oturumda isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanması suretiyle yaklaşık maliyetin alenileştiği, diğer taraftan ikincil mevzuatın ilgili hükümleri gereğince de yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybetmesi halinde en geç ihale tarihine kadar güncellenebileceği, bu çerçevede istekliler tarafından ihale günü öğrenilen yaklaşık maliyet bilgisinin ihale komisyonu kararının taraflarına tebliğ tarihindeki yaklaşık maliyet bilgisinden farklılık arz etmeyeceğinin açık olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin hesaplanması işlemlerinin hukuka aykırılığını iddia eden istekliler için farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarihin, yaklaşık maliyetin mevzuat gereği tüm isteklilere açıklandığı ihale tarihi olarak dikkate alınması gerektiği,

**** Elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde de, yaklaşık maliyetin mevzuat gereği ihaleye katılan tüm isteklilerce EKAP üzerinden ihale durum izleme ekranından görülebildiği, yaklaşık maliyetin hatalı olduğunu ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hususunda şikâyet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına varıldığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, diğer bir anlatımla, ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyet tutarı sebebiyle teklifinin uygun görülmeme ve dolayısıyla zarara uğrama ihtimali bulunduğunu düşünen isteklilerce, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin yaklaşık maliyete ilişkin iddialarına yönelik olarak, 4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesine göre isteklilere yaklaşık maliyetin ihale tarihinde açıklanacağı, 2024/1862610 ihale kayıt numaralı “BOTAŞ Genel Müdürlüğü” tarafından gerçekleştirilen “Adapazarı Kompresör İstasyonu Projesi Yapım İşi” ihalesinin 13.02.2025 tarihinde gerçekleştirildiği ve yaklaşık maliyetin bu tarihte açıklandığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin yaklaşık maliyete ilişkin bilgileri ihale tarihinde öğrendiği, dolayısıyla yaklaşık maliyete yönelik iddialarına ilişkin olarak şikâyet süresinin yaklaşık maliyetin açıklandığı 13.02.2025 tarihinden itibaren başlaması gerektiği, başvuru sahibinin de bu tarihten itibaren 10 (on) gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 04.04.2025 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunun süresinde bir başvuru olmadığı anlaşıldığından, anılan iddianın süre yönünden reddi gerektiği anlaşılmıştır.

**** Ayrıca, ihalenin anahtar teslimi götürü bedel usul ile yapıldığını belirtir ihale ilanının 30.12.2024 tarihinde yayınlandığı, başvuru sahibinin aynı tarihte ihale dokümanını edindiği, başvuruya konu zeyilnamenin 03.01.2025 günü yayınlandığı, iddianın bu kısmına ilişkin olarak belirtilen tarihleri takip eden 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken, başvurunun 04.04.2025 tarihinde yapıldığı görülmüş ve iddianın bu kısmının da süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin yeterlik kriterlerine ilişkin yedinci maddesinde başvuru konusu hususa ilişkin olarak “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İhaleye katılımda isteklilerden istenecek belgeler ve aranılacak kriterlerin ihale ilanı ile idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu, İdari Şartname’nin 7’nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve düzenlemelerin yeterlik kriteri olarak tekliflerinin değerlendirmesinde dikkate alınamayacağı, inceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak isteklilerden Yakıt Tüketim Tablosu ve Referans Gaz Bileşenleri Tablosu istenildiği, yeterlik ve fiyat dışı unsur değerlendirmelerinde esas alınacak belgenin Yakıt Tüketimi Tablosu ve Referans Gaz Bileşenleri Tablosu olduğu, anılan Tabloların eklerinin de sunulması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Kontrolmatik Teknoloji Enerji ve Mühendislik Anonim Şirketi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Vemak İnşaat Taahhüt Makina Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen yakıt tüketim tablosunun, yeterlik bilgileri tablosunun “Yakıt Tüketim Tablosu ve Referans Gaz Bileşenleri Tablosu” satırına yüklendiği, iddia konusu edilen Turbo-Kompresör Paketi Performans ve Yakıt Gazı Tüketimi Şartnamesi Madde 5.4.’te Belirtilen Hesaplama Yöntemine İlişkin Belgelerin, İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesine göre şartnamenin yedinci maddesinde belirtilen belgeler dışındaki belgeler ile diğer yeterlik kriterlerinin tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınamayacağı anlaşılmış, bahse konu iddianın yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı dördüncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında; ...

İhale: Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri, ... ifade eder.” hükmü,

“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: ...

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek. ...

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, ... 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.

...

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler. ...” hükmü,

Anılan Kanun maddesine ilişkin “Yasaklama kararlarının yürürlüğe girmesinin zaman alacağı göz önüne alınarak, ihale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmeyecekleri düzenlenmiştir.” gerekçesi,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhalelere katılmaktan yasaklamaya ilişkin açıklamalar” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1.8. Teminatların gelir kaydedilmesi

...

28.1.8.2. İhale veya son başvuru tarihi itibarıyla haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmayan aday veya istekliler hakkında, ihale süreci içerisinde herhangi bir idare tarafından yasaklama kararı verilmesi durumunda yasaklama kararının Resmi Gazete’de yayım tarihinden önce teklif vermiş olan istekliler açısından yukarıdaki hükümlerin uygulanmasına imkân bulunmamaktadır. Bu durumda olan aday veya isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları iade edilecektir. ...” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru konusu ihalenin ilan tarihinin 30.12.2024 olduğu, ihalenin 13.02.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, dokuz isteklinin katıldığı ihalede beş isteklinin teklifinin geçerli olarak kabul edildiği, isteklilerin tekliflerinin değerlendirilmesi neticesinde alınan 24.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Kontrolmatik Teknoloji Enerji Ve Mühendislik Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

__ İhale komisyonu kararında başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak “Kuruluşumuz Tedarik ve Sözleşmeler Daire Başkanlığı tarafından, UET Uran Endüstri Tesisleri İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi adlı istekli ile ilgili olarak; Teşekkülümüzce 07.03.2025 tarihinde gerçekleştirilen 2024/1887677 İKN’li “Marmaraereğlisi LNG Tesisine Dördüncü LNG Tankı Yapılması Projesi Yapım İşi” ihalesine, Unitek İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile İş Ortaklığı oluşturmak suretiyle katılım sağladığı, Bu iş ortaklığında pilot ortak olduğu,

Adapazarı Kompresör İstasyonu Projesi Yapım İşi İhalesinde sunmuş olduğu İş Deneyim Belgesinden (29977-Y-ÖS-169-1) farklı bir İş Deneyim Belgesi (10177-Y-ÖS-121-1) sunduğu, “Marmaraereğlisi LNG Tesisine Dördüncü LNG Tankı Yapılması Projesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin Komisyon tarafından UET Uran Endüstri Tesisleri İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi’nce sunulan 10177-Y-ÖS-121-1 numaralı İş Deneyim Belgesinin sahte olarak üretilen evraklara istinaden düzenlendiğinin tespit edildiği,

İlave olarak Tedarik ve Sözleşmeler Daire Başkanlığı tarafından EK-6’da yer alan 24.03.2025 tarih ve 16539 sayılı yazı ile UET Uran Endüstri Tesisleri İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi adlı isteklinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58. maddesinde yer alan;

“77 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler. ” hükmü çerçevesinde Teşekkülümüzce gerçekleştirilecek olan ihalelere UET Uran Endüstri Tesisleri İnşaat Ve Ticaret Anonim Şirketi adlı isteklinin iştirak ettirilmemesi hususunun bildirildiği, hususlarında bilgi verilmiştir.

Bu çerçevede 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58. maddesinde yer alan;

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler. ”

hükmü ve Kanununun “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde yer alan;

İhale: Bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alınılan ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri

__

__

Hükmünü havi olup 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde ihale sürecinin ihale onay işlemi ile başlayıp işe ilişkin sözleşmenin imzalanması ile sona erdiği, ihale sırasında veya sonrasında 4734 sayılı Kanunun 17’nci maddesinde belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin, ihale süreci devam eden ihalelere iştirak ettirilmeyecekleri gibi her halükarda yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı İdare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de katılımlarının engellenmesi gerektiği mezkur mevzuatta açıkça belirtilmiştir.

Dolayısıyla İdaremizce 2024/1887677 İKN’li “Marmaraereğlisi LNG Tesisine Dördüncü LNG Tankı Yapılması Projesi Yapım İşi” ihalesi kapsamındaki fiil ve davranışları nedeni ile hakkında yasaklılık işlemleri başlatılmış olan Uet Uran Endüstri Tesisleri İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi’nin yasaklama kararının yürürlüğe girmesinin beklenmemesi ve Adapazarı Kompresör İstasyonu Projesi Yapım İşi ihalesine iştirak ettirilmemesi gereken Uet Uran Endüstri Tesisleri İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi’ne ait teklif değerlendirme dışı bırakılmıştır.” gerekçesine yer verilmiştir.

__

Özetle, başvuru sahibinin teklifinin, idarece gerçekleştirilen başka bir ihalede aynı isteklinin 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesine aykırı hareket ettiğinin tespiti ve yasaklama işlemlerinin başlatılması gerekçesiyle, aynı Kanun’un 58’inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

__

EKAP üzerinden işbu karara esas rapor tarihinde yapılan sorgulama neticesinde ihaleyi yapan idarece başvuru sahibine ilişkin başlatılan yasaklama işlemlerinden kaynaklı yasaklılık kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale tarihi itibarıyla haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmayan isteklilere ilişkin ihale süreci içerisinde herhangi bir idare tarafından yasaklama kararı verilmesi durumunda isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatlarının iade edileceği, ihale sırasında veya sonrasında mevzuatta düzenlenen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe gireceği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmeyeceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin 13.02.2025 tarihinde gerçekleştirildiği, isteklilere ait tekliflerin değerlendirilme süreci devam ederken aynı idarenin 07.03.2025 tarihinde yapılan 2024/1887677 İKN’li başka bir ihalesine katılan başvuru sahibinin yasak fiil ve davranışta bulunduğundan bahisle hakkında yasaklama işlemlerinin başlatılmasına karar verildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin incelemeye konu ihaleye de iştirak ettirilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ihale sırasında veya sonrasında yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin, yasaklama kararının yürürlüğe gireceği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilemeyeceğinin hüküm altına alındığı, anılan maddenin yasaklama kararının yürürlüğe gireceği tarihe kadar aynı idarenin ihalelerine katılımının engellenmesinin tedbir niteliğinde bir yaptırım olduğu, başvuru sahibi hakkında hâlihazırda herhangi bir yasaklılık kaydı bulunmamakla birlikte aynı idare tarafından başvuruya konu ihale sonrası gerçekleştirilen başka bir ihalede hakkında yasaklama işlemlerinin başlatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mevzuatta, ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanmasıyla tamamlanan işlemlerin ihale olarak tanımlandığı, diğer bir deyişle ihale sürecinin sözleşmenin imzalanmasına kadar devam ettiği, dolayısıyla aynı idare tarafından hakkında yasaklama işlemleri başlatılan başvuru sahibinin henüz ihale süreci tamamlanmamış olan incelemeye konu ihalede teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak ihaleye iştirak ettirilmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım işleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 60’ıncı maddesinde, tekliflerin değerlendirilmesi ve akabinde geçerli olduğu tespit edilen ve sınır değerin altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına ilişkin kurallara yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı, idarece 24.02.2025 tarihinde gönderilen “Aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” başlıklı yazı ile isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını 06.03.2025 tarihine kadar sunması gerektiğinin belirtildiği, başvuru sahibinin talebi üzerine sürenin idarece 14.03.2025 tarihine uzatıldığı,

25.03.2025 tarihli komisyon kararında, Tedarik ve Sözleşmeler Daire Başkanlığı’nın 24.03.2025 tarihli yazısına istinaden teklifin “4734 Sayılı Kamu ihale Kanununun "Yasak fiil ve davranışlar" başlıklı 58. maddesi çerçevesinde İdaremizce gerçekleştirilen 2024/1887677 İKN'li ihale kapsamında hakkında yasaklılık işlemi başlatıldığı...” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sunulan açıklamalara ilişkin olarak ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13. maddesine atıfla açıklamaların uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Mevzuatın sistematiği gereği, aşırı düşük teklif sorgulamasının ancak teklifi geçerli kabul edilen istekliler nezdinde yapılabileceği görülmekte olup, üçüncü iddia konusuna ilişkin yapılan incelemede, başvuru sahibinin teklifinin 4734 sayılı Kanun’un 58’inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında değerlendirme dışı bırakılması işleminin uygun olduğu tespit edilmiş, halihazırda ihaleye iştiraki mümkün olmayan başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygunluğuna ilişkin olarak bu aşamada bir inceleme yapılmasına ihtiyaç olmadığı değerlendirilmiş ve bu husustaki başvurunun reddinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

**** Ayrıca, itirazen şikayet dilekçesinde idarece şikayete verilen cevaba atıf yapıldığı ve idarece ciroların teyit edildiği yönünde bir ifade kullanıldığı görülmüşse de, herhangi bir iddiaya yer verilmeyen bu hususa ilişkin başkaca bir inceleme yapılmamıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****