KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/017

Gündem No : 49

Karar Tarihi : 30.04.2025

Karar No : 2025/UY.I-1039

BAŞVURU SAHİBİ:

Arsem Enerji İnş. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1862995 İhale Kayıt Numaralı “2024 Yılı Avrupa Bölgesi Müteferrik İçme Suyu ve Atık Su Hatlarında Yapım Bakım ve Onarım İşi (1)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 03.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024 Yılı Avrupa Bölgesi Müteferrik İçme Suyu ve Atık Su Hatlarında Yapım Bakım ve Onarım İşi (1)” ihalesine ilişkin olarak Arsem Enerji İnş. A.Ş.nin 12.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.03.2025 tarih ve 181178 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/690 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Mebateks İth. İhr. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Kanalize İnşaat Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;

a) Ø300 çaplı Atıksu Hattının UV-CIPP Yöntemi ile Rehabilitasyonu iş kaleminin içerisinde yer alan DNØ300mm çaplı UV astar malzemeyi üreten veya yetkili satıcısı olan bir şirketin Türkiye’de bulunmadığı, dolayısıyla bu girdiye ilişkin olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak ya da kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatlar kullanılarak açıklama yapılamayacağı, malzemenin yurt dışından temin edileceği, yurt içinden üçüncü bir kişiden fiyat teklifi alınmış ya da kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatlar kullanılarak açıklama yapılmış ise alınan fiyat teklifi, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile dayanağı faturaların gerçek olmadığı, anılan durumların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17.c maddesinde belirtilen sahte belge ve evrak düzenleme fiilini meydana getireceği ve hem istekli hem de ilgili belgeleri düzenleyenler hakkında yasaklama işlemlerinin başlatılması gerekeceği, ayrıca fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı,

Söz konusu malzeme stok ve depolamaya uygun olmadığından stok tespit tutanağıyla da açıklanmasının mümkün olmadığı,

Söz konusu malzeme için yurt dışından fiyat teklifi alınması durumunda da sunulan belgelerin mevzuata aykırı olduğu, öncelikle yurt dışından alınan fiyat teklifleri resmi belge statüsünde olacağından tüm belgelerin apostil şerhi taşımasının zorunlu olduğu, apostil şerhi taşımayan veya mevzuatın belirtmiş olduğu şartları sağlamayan hiçbir belgenin açıklama dâhilinde kabul edilmemesi gerektiği, benzer durumun 2024/1644799 İKN’li “Ankara İli Mücavir Alan Sınırları İçinde Atıksu ve Yağmursuyu Hatlarının Kazısız Rehabilitasyonu Yapım İşi” ihalesinde de yaşandığı ve idare tarafından DN Ø300mm çaplı UV astar malzemesine ilişkin sunulan açıklama kapsamında yer alan Ek-O.5 tutanağı ve dayanak teşkil eden faturaların ilgili Kurumlar ile yapılan yazışmalar sonucunu uygun bulunmadığı, anılan ihale ile başvuruya konu ihaleye sunulan fatura ve tutanakların aynı olduğu,

b) Kombine araç ve UV ışıklı kürleme robotu maliyetinin mevzuata uygun şekilde açıklanmadığı, iş makinesi maliyetinin fiyat teklifi ile açıklanmasının mümkün olmadığı, alış faturası kullanılarak açıklama yapılması halinde ise amortisman süreleri dolmadığı halde dolmuş gibi hesaplama yapıldığı, açıklamalarda kullanılan iş makinelerinin Teknik Şartname’de aranan özellikleri karşılamadığı, iş makinalarının kendi malı olduğuna ilişkin gerekli SMMM onaylı demirbaş listesinin de sunulmadığı,

c) Analiz içerisinde yer alan işçilik giderlerine 2025 yılında geçerli olan saatlik asgari ücretin altında teklif sunulduğu,

d) İdare tarafından gönderilen analiz formatında yer alan girdi miktar ve birimlerinde değişiklik yapıldığı,

e) Mazot girdisine yönelik yapılan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.14’üncü maddesine aykırı olduğu, mazot bedelinin EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olmadığı, litre fiyatı kilogram birimine dönüştürülürken hata yapıldığı,

f) Hesaplamalarda aritmetik hata yapıldığı,

g) Sözleşme ve genel giderlerin her bir birim fiyata, ağırlıkları oranında dağıtılarak hesaplanmadığı,

h) Söz konusu işin idarece hesaplanan sınır değerin altında gerçekleştirilemeyeceği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedelle söz konusu işin yapılabileceğine dair açıklamanın mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri** __**değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)__İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)__Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)__Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1) Yapım yönteminin ekonomik olması,

2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin** __**yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

“Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “…(10) İhale komisyonu tarafından 60 ıncı madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.__Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

…

45.1.4.__İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

_Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir._Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

…

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

…

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2024 YILI AVRUPA BÖLGESİ MÜTEFERRİK İÇME SUYU VE ATIK SU HATLARINDA YAPIM BAKIM VE ONARIM İŞİ (1)

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): K-8841

d) Kodu:

e) Miktarı:

65.000,00 metre Ø300-Ø600 mm çaplara sahip atık su şebeke hattının UV-CIPP yöntemi ile rehabilitasyonu

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul ili, Avrupa Yakası” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacaktır…” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz…” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 03.02.2025 tarihinde gerçekleştirilen “2024 Yılı Avrupa Bölgesi Müteferrik İçme Suyu ve Atık Su Hatlarında Yapım Bakım ve Onarım İşi (1)” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede sınır değerin 353.897.595,31 TL olarak belirlendiği, 9 istekli tarafından verilen teklifin sınır değerin altında olduğu,

Söz konusu isteklilerden 11.02.2025 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ile “…Ayrıca teklifinize ilişkin olarak varsa;

•Yapım yönteminin ekonomik olması,

•Seçilen teknik çözümler ve işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

•Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmesi suretiyle yaptığınız açıklamalarınız değerlendirilecektir. Söz konusu işlemler için tarafınıza 5 (beş) iş günü süre verilmiştir. Anılan süre içerisinde açıklama ve dayanak belgelerinizi idaremize teslim etmemeniz halinde teklifiniz değerlendirme dışı bırakılacaktır…” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği,

06.03.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile Mebateks İth. İhr. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Kanalize İnşaat Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak söz konusu ihalenin anılan isteklinin üzerinde bırakıldığı, 7 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, Mrm Tur. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. -Kanaltek İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmadığı, sınır değer üzerinde teklif veren başvuru sahibi Arsem Enerji İnş. A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

11.02.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde yer alan belgelerden “Ø300 mm Atıksu Hattının UV-CIPP Yöntemi ile Rehabilitasyonu” iş kaleminin açıklama istenilen iş kalemi olarak belirlendiği, aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısının ekinde anılan kaleme ilişkin analize ve açıklama istenilmeyecek girdiler tablosuna yer verildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Mebateks İth. İhr. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Kanalize İnşaat Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından DNØ300mm çaplı UV astar malzemeye ilişkin olarak Teknik İstanbul Mak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.den fiyat teklifi alındığı, açıklama kapsamında fiyat teklifinin dayanağı olan Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın (Ek:O-6) sunulduğu, tutanağın “Fatura Bilgileri Tablosu” başlıklı kısmında “DN0300 mm Çaplı.4.40 mm Et Kalınlığında UV. Işıkla Kürlenebilen Astar Malzeme”ye ilişkin olarak 2 adet fatura bilgisine yer verildiği, tutanakta meslek mensubuna ait imza ile TÜRMOB kaşesinin bulunduğu, tutanağa esas alınan üç aylık sürenin 2024 yılı Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları olduğu, ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olduğu anlaşılmıştır.

Alınan fiyat teklifinin, tutanağın ve tutanakta yer alan faturaların gerçeği yansıtmadığı iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede; başvuru sahibi tarafından söz konusu iddiasını doğrulayacak kanıtlayıcı nitelikte herhangi bir bilgi veya belge sunulmadığı, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.10’uncu maddesinde de “Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır” açıklamasına yer verildiği bu bağlamda düzenlenen belgelerdeki bilgilerin doğruluğundan meslek mensubunun sorumlu olduğu, başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarını destekleyici somut herhangi bir bilgi, belgeye yer verilmediğinden ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Başvuru sahibi tarafından açıklamalarda kullanılan iş makinelerinin Teknik Şartname’de aranan özellikleri karşılamadığının iddia edildiği, ancak Teknik Şartname’de söz konusu makinelere ilişkin ayrıntılı özelliklere yer verilmediği, dolayısıyla başvuru sahibinin Teknik Şartname’de aranan özelliklerin karşılanmadığına ilişkin iddiasının yerinde olmadığı, kaldı ki Teknik Şartname’deki hangi özelliklerin karşılanmadığının da ortaya konulmadığı anlaşıldığından iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.****

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde iş makinelerinin resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabileceği ve üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabileceği açıklanmıştır.

6X2 kombine kanal temizleme aracına ilişkin olarak açıklamanın resmi rayiçler üzerinden yapıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Mebateks İth. İhr. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Kanalize İnşaat Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından UV ışık yayabilen kürleme robotuna ilişkin olarak yapılan açıklamanın, isteklinin kendi malı olan iş makinesi için satın alma bedeli üzerinden yapıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yapılacak girdilere ilişkin olarak genel bir açıklama yazısı sunulduğu, söz konusu yazıda UV ışık yayabilen kürleme robotuna ilişkin olarak satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunan tutar (5.510.000,00 TL X 0,0000205) üzerinden açıklama yapıldığının ifade edildiği, bu kapsamda özel ortak Kanalize İnşaat Ticaret Ltd. Şti.ne ait 19.02.2024 tarihli demirbaş listesinin sunulduğu, söz konusu belgede UV ışık yayabilen kürleme robotunun alış tutarına yer verildiği, amortisman maliyetine yönelik başkaca belge sunulmadığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamalarına göre isteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda; bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması gerektiği, iş makinesine ilişkin olarak açıklamalarda kullanılabilecek tutara ilişkin hesabın amortisman süresinin dolup dolmamasına göre değişeceği, buna göre satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman süresinin dolduğunu gösteren belgelerin sunulması ve açıklamanın amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları toplamı ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar üzerinden yapılması gerektiği,

Satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutarın açıklama kapsamında kullanılacağı, ancak satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolup dolmadığına bakılmaksızın iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu elde edilecek tutarın iş makinesinin resmi rayici ile amortisman maliyeti katsayısı hariç makine katsayısının çarpımı sonucu elde edilecek tutardan az olmaması gerektiği, bu açıdan iş makinesinin maliyet unsurlarına ait katsayının çarpılması sonucu hesaplanacak tutarın açıklamada öngörülebilecek asgari maliyet tutarı olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesinde yer verilen açıklamalar ışığında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana (iş makinesi) yönelik analiz girdilerinin istekliler tarafından kendi malı olan iş makinesinin satın alma maliyeti üzerinden açıklama yapılabilmesi için iş makinesine ilişkin olarak akaryakıt ve işçilik giderleri dışında iş makinesinin maliyet unsurlarına (amortisman, yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi, sigorta depolama, diğer resmi giderler, nakliye, montaj ve demontaj giderleri) ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerektiği anlaşılmaktadır. Anılan maliyet unsurlarının iş makinesinin amortisman maliyetinin hesaplanması ve kontrol edilmesi açısından önem arz ettiği anlaşılmaktadır. Bu açıdan iş makinesi girdisinin satın alma maliyeti üzerinden açıklanabilmesi için iş makinesinin isteklinin kendi malı olması gerekmekte ve bu durumu iş makinesinin satın alma bedeli ve satın alma tarihine ilişkin bilgileri içerecek şekilde Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer verilen hükümler ışığında ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik etmesi gerekmekte, ayrıca iş makinesinin akaryakıt ve işçilik giderleri dışında iş makinesinin maliyet unsurlarına ilişkin resmi rayicinin yayımlanmış olması gerekmektedir.

Anılan Tebliğ maddesinde açıklandığı ve yukarıda da ifade edildiği üzere, UV ışık yayabilen kürleme robotu girdisine ilişkin açıklamanın isteklinin kendi malı makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılabilmesi için UV ışık yayabilen kürleme robotu girdisinin resmi rayicinin bulunması gerekmekte, açıklamaya konu UV ışık yayabilen kürleme robotu girdisinin resmi rayicinin bulunmadığı göz önüne alındığında söz konusu girdiye ilişkin açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde yer alan diğer açıklama yöntemleri ile yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla Mebateks İth. İhr. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Kanalize İnşaat Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından resmi rayicini bulunmayan UV ışık yayabilen kürleme robotu girdisine ilişkin açıklamanın iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapılmasının Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesine aykırı olduğu, anılan İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından açıklanması istenen işçilik girdilerine ilişkin olarak 2025 yılına ait sözleşme ve genel giderler dahil saatlik brüt asgari ücretin (33.198,62 TL/225=147,55TL/saat) kullanıldığı, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (d) ve (f) bentlerinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Açıklama kapsamında sunulan analizlerin idarece verilen analiz formatına uygun olduğu, analiz girdi ve miktarlarının değiştirilmediği, aritmetik hata bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

Anılan istekli tarafından motorin analiz girdisi fiyatı için EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (01.02.2025) geçerli bir fiyatın kullanıldığı, alınan fiyat üzerinden KDV oranının düşürüldüğü, daha sonra 0,845 kg/lt yoğunluk katsayısı kullanılarak motorin litre fiyatının kilogram fiyatına dönüştürüldüğü ve kullanılan fiyatın anılan raporda yer alan akaryakıt fiyatının % 90’ının altında olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (g) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan isteklilere gönderilen 11.02.2025 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında sözleşme ve genel giderlere ilişkin açıklama istenmediğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin (h) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede;

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak değerlendirme yapılacağı, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hükmü yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 60’ıncı maddesinde aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla sınır değerin altında olan tekliflerden ya açıklama istenebileceği ya da teklifi açıklama istenmeksizin reddedileceği ifade edilmekle birlikte __ başvuruya konu ihalede de olduğu gibi __ yaklaşık maliyeti Kanunun 8’inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, açıklama istenmesinin zorunlu olduğu, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesinde de teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceğinin düzenlendiği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifinin reddedileceği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından verilen teklif sınır değerin altında olmakla birlikte aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görüldüğü, teklifinin sınır değerin altında olduğu gerekçesiyle reddedilemeyeceği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez.

Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Mebateks İth. İhr. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. - Kanalize İnşaat Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****