KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/017

Gündem No : 38

Karar Tarihi : 30.04.2025

Karar No : 2025/UY.I-1028

BAŞVURU SAHİBİ:

Binyapı İnşaat ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1839424 İhale Kayıt Numaralı “Burdur Kemer Kazancı Regülatörü Sulaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü tarafından 14.02.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Burdur Kemer Kazancı Regülatörü Sulaması” ihalesine ilişkin olarak Binyapı İnşaat ve Nakliyat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin 10.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.03.2025 tarih ve 181523 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/729 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye teklif veren başka bir firma ile birlikte; aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanının indirildiği, şirket yetkililerinin akraba olduğu ve iş yeri adreslerinin aynı olduğu tespitlerinden hareketle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak haklarında yasaklama işlemlerinin başlatıldığı ancak şirket adreslerinin aynı olmadığı gibi aynı IP adresi üzerinden doküman indirilmesinin ve şirket yetkililerinin akraba olmasının, organik bağlantı olduğu veya tekliflerin beraber hazırlandığı yönünde karine teşkil etmeyeceği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

… j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen…” hükmü,

“Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. ...” hükmü,

__

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde “1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.

(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. Ortak girişimlerde eteklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. EKAP, e-imza ile imzalanmış e-teklifi Kuruma göndermeden önce şifreleme işlemi yapar. Şifreleme sonucunda EKAP tarafından oluşturulan e-anahtar, istekli tarafından kaydedilir. Eteklifin ihale dokümanında belirtilen tekliflerin açılma saatine kadar EKAP üzerinde Kurum tarafından belirlenecek şifreleme ve saklama yöntemleri ile saklanarak açılmaması sağlanır. Teklife ilişkin e-anahtar ihale tarih ve saatinden sonra, tekliflerin açılacağı saate kadar EKAP üzerinden gönderilir. Tekliflerin açılacağı saate kadar e-anahtarları gönderilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Burdur Kemer Kazancı Regülatörü Sulaması

…

e) Miktarı:

178 ha Sulama sahasına ait muhtelif çaplarda boru döşenmesi, Regülatör Yapılması ve muhtelif sanat yapısı imalatı ” düzenlemesi,

“İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Uyuşmazlığa konu edilen ihalenin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 18. Bölge Müdürlüğü tarafından “Burdur Kemer Kazancı Regülatörü Sulaması” işi için gerçekleştirildiği, 28.02.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, başvuru sahibi Binyapı İnş. ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ile Aksungur Yapı San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale dokümanının aynı IP adresi üzerinden indirildiği, şirket yetkililerinin akraba olduğu ve iş yeri adreslerinin aynı olduğu tespitlerinden hareketle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak haklarında yasaklama işlemlerinin başlatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası, EKAP veri tabanında kayıtlı bilgiler ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan ilanlar kapsamında yapılan incelemede;

İhale dokümanının Binyapı İnş. ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 14.01.2025 tarihinde, Aksungur Yapı San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ise 13.01.2025 tarihinde 95.70.146.230 numaralı aynı IP adresi üzerinden indirildiği,

Binyapı İnş. ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif mektubunda şirket adresinin “YENİ ŞEHİR MAH. OSMANLI BULV. AYPORT RESİDENCE A BLOK 2/11 34890 PENDİK / İSTANBUL” olarak belirtildiği, şirkete ilişkin yayımlanan 17.01.2024 tarihli son ticaret sicili gazetesinde, şirket adresinin teklif mektubunda belirtilen adresle aynı olduğu, şirket ortakları olan Necati Aksungur ve Ahmet Aksungur’un aynı zamanda münferiden temsile yetkili şirket müdürleri de olduğu anlaşılmıştır.

Aksungur Yapı San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif mektubunda şirket adresinin “YENİŞEHİR MAH. OSMANLI BLV. - A BLOK A GİRİŞİ 2 A / 15 34890 PENDİK / İSTANBUL” olarak belirtildiği, şirkete ilişkin yayımlanan 23.12.2024 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde, şirket adresinin teklif mektubunda belirtilen adresle aynı olduğu, şirket ortakları olan Abdülmecit Aksungur ve Mehmet Aksungur’un aynı zamanda münferiden temsile yetkili şirket müdürleri de olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı anlaşılmaktadır.

İnternet Protokol adresleri ile ilgili Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresi www.btk.gov.tr de; “ İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü (IP) adresi adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur.” bilgisinin bulunduğu, buna göre IP adresinin, internete bağlı cihazları ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmayacağı, bu çerçevede, isteklilerin doküman indirme, e-teklif verme ve benzeri diğer işlemlerinde IP adresinin sayılan teknik özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi Binyapı İnş. ve Nak. San. Tic. Ltd. Şti. ile ihaleye teklif veren Aksungur Yapı San. Tic. Ltd. Şti.’nin doküman indirme işlemini aynı IP adresi üzerinden gerçekleştirdiği, istekli olabilecek sıfatının kazanılarak ihaleye teklif verilebilmesi için, ihale dokümanının EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından indirilmesi gerektiği, somut olayda anılan istekliler tarafından aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanının indirilerek “istekli olabilecek” sıfatının kazanıldığı, internet protokol adresleri ile ilgili yukarıda yer verilen açıklamalar dikkate alındığında; ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan doküman indirme işleminin; ayrı ayrı teklif vermesi beklenen firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, sağlanması hedeflenen rekabet şartları bağlamında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkelere aykırılık teşkil edeceği, aksi kabulün hayatın olağan akışına uygun bir tutum olmayacağı değerlendirilmektedir.

Diğer taraftan söz konusu isteklilerin adreslerinin aynı olmadığı, yine ortakların ve yetkili kişilerin aynı kişiler olmadıkları, var ise anılan ortaklar veya yöneticiler arasındaki akrabalık bağının, tek başına isteklilerin irade birliği içinde hareket ettiği ve birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabilecekleri yönünde yeterli karine oluşturmayacağı anlaşılmakla birlikte tüm bu bulgular ile istekliler tarafından aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanının indirildiği hususu bir arada değerlendirildiğinde, mezkûr olayda rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış bağlamında kuvvetli karine bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, elektronik ortamda gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede, doküman indirme işlemi ile teklif oluşturma ve gönderme işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirildiği, mevcut olay bağlamında anılan isteklilerin birbirlerine ait tekliflerin içeriğinden haberdar olabileceği, bu durumun bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış bağlamında kuvvetli karine teşkil ettiği dolayısıyla idarece başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinin sair yerlerinde haklarında yasaklılık işlemlerinin başlatılmasının mevzuata aykırı olduğu iddia edilmekle birlikte, Kanun’un 53’üncü maddesinde sayılan Kurum’un görev ve yetkileri arasında, yasaklama kararının ve karar ile ilgili hükümlerin uygulanmasının bulunmadığı, dolayısıyla anılan iddianın görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****