KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/050

Gündem No : 7

Karar Tarihi : 10.12.2025

Karar No : 2025/UM.IV-2607

BAŞVURU SAHİBİ:

Erünali Otomotiv Petrol Turizm İnş. Nak. Gıda Taah. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1837994 İhale Kayıt Numaralı “Antalya İl Sınırları İçerisinde Vektör Kontrol Hizmetinde Kullanılmak Üzere İlaçlama Makinesi Alınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 24.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya İl Sınırları İçerisinde Vektör Kontrol Hizmetinde Kullanılmak Üzere İlaçlama Makinesi Alınması İşi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 28.11.2025 tarih ve 201309 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2428 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. 1’inci kısmında ve Teknik Şartname’nin “5.1 Kısım Araç Üstü Pülverizatörlü ULV” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan ilaçlama makinası için 17 maddelik Teknik Şartname’nin 14 maddesinin değiştirildiği, ayrıca 17 maddelik Teknik Şartname’nin 16 maddeye düşürüldüğü ve yakıt tüketimi kriterinin (“ULV Moturu en fazla 2500 ml/saat, Pulverizatör Motoru en fazla 2250 ml/saat”) tamamen kaldırılmasının ihale şartlarının esaslı şekilde değişmesine neden olduğu, yakıt tüketim testi ve hedeflenen kalite kriterinin Teknik Şartname’den çıkarılmasının bu değerleri sağlayamayan ve deney raporunda olmayan belirli isteklilere avantaj sağlamak amacıyla yapılmış olduğu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun eşit muamele rekabet ve kaynaklarının verimli kullanılması ilkelerine aykırı olduğu,

2. CO2 emisyon tasarrufu, yakıt tasarrufu ile kamu kaynaklarının verimli kullanılmasını ilgilendiren Teknik Şartname’nin 5.1.5’inci maddesinin belirli isteklilere avantaj sağlamak amacıyla zeyilname ile çıkarıldığı, idarenin ilgili maddeyi “ ULV motoru yakıt tüketimi en fazla 5000 ml/saat” olarak genişleterek teknik açıdan düzenleyebileceği, ancak şikayette bulunan isteklinin veya desteklediği üreticinin ULV deney raporunda yakıt tüketimi testi yer almadığı için başvuran istekli lehine düzenleme yapıldığı,

3. Teknik Şartname’nin 5.15’inci maddesinde “5.15 ULV Motoru yakıt tüketimi en fazla 2500 ml/saat, Pulverizatör motoru yakıt tüketimi en fazla 2250 ml/saat değerlerini sağlayabilmelidir.” düzenlemesinin zeyilname ile çıkarıldığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı davranıldığı,

4. Teknik Şartname’nin “5.1 Kısım Araç Üstü Pülverizatörlü ULV” başlıklı 8’inci maddesinde “ULV başlıkları püskürtme mesafesi en az 25 metre olmalıdır. TAMTEST raporunda belirtilmiştir olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, zeyilname ile Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin “ULV başlıkları püskürtme mesafesi en az 20 metre olmalıdır. TAMTEST raporunda belirtilmiştir olmalıdır” olarak değiştirildiği, söz konusu değişikliğin teknik kapasitesi ve verimliliği düşük makine üreten belirli isteklilere avantaj sağlayarak haksız rekabete sebebiyet verdiği, püskürtme mesafesinin düşürülmesinin rekabeti genişletme gerekçesiyle açıklansa da, idarenin bir kere satın alacağı ilaçlama makinesinin yaklaşık 15 yıl boyunca kullanacağı, buna karşılık haşere ilaçlarının her yıl yeniden satın alınacağı göz önüne alındığında, püskürtme mesafesinin 25 m’den 20m’ye düşürülmesinin daha kısa etki alanı, daha fazla ilaç tüketimi, daha fazla yakıt ve çalışma süresi, işletme maliyetlerinin artması, daha düşük verim, kamu zarar riskinin artmasına sebebiyet vereceği,

5. Teknik Şartname’nin “5.1 Kısım Araç Üstü Pülverizatörlü ULV” başlıklı 11’inci maddesinde “İlaç tankı en az 50 litre, yıkama tankı 5 litre, ULV motoru için yakıt tankı en az 20 litre, Pulverizatör motoru için yakıt tankı en az 3 litre kapasiteli olmalıdır. TAMTEST raporunda belirtilmiş olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, zeyilname ile Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesi olarak ve “ İlaç tankı en az 60 litre…” şeklinde değiştirildiği, ihale ilan tarihinden sonra şartnameye uygun makine üreterek ruhsat alan firmaların 50 litrelik tank kapasitesine göre ruhsat almış olduğu ve yeterlilik kazanmışken, yapılan bu değişiklikle anılan durumda olanların ihale dışı bırakılmasına neden olacağı, 50 litre kapasite ile yeterlilik kazanmış firmalar için rekabet şartlarının daraltıldığı,

6. Teknik Şartname’nin “5.1 Kısım Araç Üstü Pülverizatörlü ULV” başlıklı 15’inci maddesinde “Gürültü Seviyesi 85 dBA nin altında olmalıdır. TAMTEST raporunda belirtilmiş olmalıdır” hükmü yer alırken, zeyilname sonrası anılan Şartname’nin 14’üncü maddesi olarak “Gürültü seviyesi 100 dBA nin altında olmalıdır TAMTEST raporunda belirtilmiş olmalıdır” şeklinde değiştirildiği, bu değişikliğin teknik veya kamu yararını gözeten herhangi bir gerekçesinin veya ihalenin gerçekleşmesini engelleyecek bir açıklamasının bulunmadığı, gürültü seviyesi sınırının 85 dBA’den 100 dBA’ya yükseltilmesinin ürünün kalitesini düşürdüğü, çevresel gürültü kirliliğini arttırdığı ve kamu kaynaklarının etkin kullanımına hizmet etmediği, deney raporunda 94,6 dBA gürültü seviyesi sahip bir isteklinin ihaleye girebilmesi veya avantajlı konuma getirilmesi amacıyla söz konusu değişikliğin yapıldığı,

Teknik Şartname’de zeyilname ile birbirlerinden tamamen bağımsız ve ayrı niteliklere sahip farklı bir ekipman tanımlanması yoluna gidildiği, taraflarınca tedariği sağlanılan ve temini konusunda sıkıntı çekilmeyen ulusal ve uluslararası ULV ekipmanları dışında bir ekipmanın tanımlandığı, bu ekipmanın farklı tek markayı işaret ettiği, ilk Teknik Şartname ile idareye sunulan ve buna bağlı hazırlanan yaklaşık maliyet hesabının da değişebileceği, ULV ekipmanlarının Dünya Sağlık Örgütü tarafından uygun görülen ürünlerinin Sağlık Bakanlığınca ruhsatlandırılmış doz aralıklarında uygulanmasına imkan tanıyan ilgili Bakanlık ruhsatlandırılmalarında da karşılığının olmadığı tespitinde bulunulabileceği,

Teknik Şartname’nin ihale tarihinden önce mevcutta var olan başka ürüne ait deney raporuna uyum sağlamak amacıyla ruhsatlı zirai mücadele alet ve makinaları listesinde yer alan 10.12.2014 tarih ve 2574 sayılı ULV Ruhsatı ile 13.04.2017 tarih ve 2728 sayılı Pülverizatöre Ruhsatı ayrıca bu ruhsata esas TAMTEST Deney Raporu esas alınarak revize edilmesinin diğer tüm isteklilerin eşit rekabet hakkını ortadan kaldırdığı, Teknik Şartname’de yalnızca tek bir firmaya ait ithal veya yerli ürün tanımlaması yapılmaması gerekirken 13.11.2025 tarihli zeyilname ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırı davranıldığı, idarelerce ihale dökümanında değişiklik yapılmamasının esas olduğu, ancak idare tarafından bu değişikliklerin mevzuata aykırı olmasından dolayı ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın EKAP hesabına giriş yapılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurulara İlişkin E-Formlarda yer alan “E-Şikâyet Başvuru Dilekçesi’nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanına yönelik olarak ihale dokümanını indirdiği 18.11.2025 tarihinde idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi eklerinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit bilgisi olarak 05.11.2025 tarihli ve 10924 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 881’inci sayfasına atıf yapıldığı, ancak bahse konu belgede yer verilen bilgiler çerçevesinde yapılan sorgulama neticesinde ulaşılan ilgili ticaret sicil gazetesi sayfasında “Sermaye Artırımı” konusuna yönelik hususun tescil edildiği, ancak başvuru sahibi isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, ihale dokümanına yönelik olarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak idareye e- şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından ilgili mevzuat hükümleri gereği e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bir bilgi sunulmadığından şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun**** şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****