KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/026

Gündem No : 3

Karar Tarihi : 02.07.2025

Karar No : 2025/UM.IV-1400

BAŞVURU SAHİBİ:

Dr Turk Tıbbi Medikal Malzemeleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sultan 2.Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/781980 İhale Kayıt Numaralı “20 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sultan 2.Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 24.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “20 Kalem Tıbbi Sarf Malzeme” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 23.06.2025 tarih ve 186296 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1225 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.

Başvuru dilekçesinde özetle;

1. 12 ve 13’üncü kısımlara ait her iki Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde “Kateter konnektörü timsah ağzı dizaynında, latekssiz, ergonomik, kolay kullanım ve güvenli konneksiyonlu olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, düzenlemede yer alan “ Timsah Ağzı ” ifadesinin konnektör dizaynı timsah ağzı şeklinde olan piyasada mevcut markanın patentli ve tescilli ürününü işaret ederek rekabeti engellediği, bu konnektör dizaynının “Amerika Birleşik Devletleri Patent Dairesi” tarafından patentli olduğu, mevzuat uyarınca şartnamelerde belirli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemeyeceği, belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği, idareye yapılan şikayet başvurusunda “Timsah Ağzı” ibaresinin Teknik Şartname’den çıkartılarak “Kateter konnektörü şeffaf, latekssiz, ergonomik, kolay kullanım ve güvenli konneksiyonlu olmalıdır.” şeklinde düzenlenmesinin talep edildiği, ancak idare tarafından düzenleme yapılmadığı, alımı yapılmak istenen ürün için bir üretici firmanın bulunduğu ve tek bir markaya ait ürünü tarif ve işaret eden bu düzenlemenin değiştirilmesi gerektiği,

2. 16’ncı kısıma ait Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “BOS'un kısa sürede eldesi sağlanmalıdır. BOS'un geri akışının hızlı ve kolay görülebilmesi için iğne tutma yerinde şeffaf prizma benzeri bir bölüm olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu maddede belirtilen “şeffaf prizma benzeri bir bölüm” ifadesinin piyasada mevcut tek bir markanın tescilli ve patentli ürününü işaret ettiği, bu özelliğin Teknik Şartname’de işaret edilen markaya ait tescilli bir özellik olduğu, Birleşik Devletler Patent Dairesi tarafından US 2011/0071480 A1 numaralı başvuru ile tescillendiği, ülke genelinin %90-%95’inde kullanılmakta olan spinal iğnelerden farklı bir hub bolümü tasarımı olan ve bu patentli tasarımı farklı gösterme amacı taşıyan bir markanın ürününü temin etmek amacıyla yayımlanan bu düzenlemenin ihaleye katılımı kısıtlar nitelikte olduğu, idareye bir marka tarafından patentlenen bir özellik olduğunun ihale öncesi yazılı olarak bildirilmesine rağmen Teknik Şartname’de herhangi bir düzeltme yapılmamasının Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesine aykırı olduğu,

Söz konusu ihalede yerli üreticilerinde iştirak edebilmesi için aktarılan düzenlemelerin yapılmasının gerekli olduğu, ülkemizde birçok yataklı tedavi kurumunda memnuniyetle kullanılmakta olan bir ürünün ihaleye katılımını engellemeye yönelik Teknik Şartname yayımlanmasının mevzuata aykırı olduğu, aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerinin incelenerek, 12, 13 ve 16’ncı kısımların iptal edilmesi ve tek markayı işaret etmeyecek şekilde düzenlenmesi yönünde karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

…

(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.

…

(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabileceklerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı edinmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.

İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişi tarafından ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin istekli tarafından EKAP'a yüklenen belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.

Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’a yüklenen belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi tarafından 10.06.2025 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, aynı tarihte ihale dokümanına yönelik olarak idareye EKAP üzerinden e-şikâyet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit bilgisi olarak 14.06.2024 tarihli, 11104 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nin 176’ncı sayfasına atıf yapıldığı görülmüştür. Söz konusu sayfa incelendiğinde “Pay Devri”, “Müdürler/Yetkililer” konularına yönelik hususların tescil edildiği, ancak başvuru sahibi isteklinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin herhangi bir bilginin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak ihale dokümanına yönelik olarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak idareye e-şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından ilgili mevzuat hükümleri gereği e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bilgilerin yer almadığı görüldüğünden şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onbirinci fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının iki numaralı bendinde itirazen şikâyet başvuru bedellerine ilişkin olarak “Yaklaşık maliyeti beş yüz bin Türk Lirasına (Sekizmilyondörtyüzkırkyedibindokuzyüzkırkaltı Türk Lirasına) kadar olan ihalelerde üç bin Türk Lirası (Ellibinaltıyüzkırk Türk Lirası), beş yüz bin Türk Lirasından (Sekizmilyondörtyüzkırkyedibindokuzyüzkırkaltı Türk Lirasından) iki milyon Türk Lirasına (Otuzüçmilyonyediyüzdoksanbirbindokuzyüzonbir Türk Lirasına) kadar olanlarda altı bin Türk Lirası (Yüzbirbinüçyüzkırkdört Türk Lirası)… tutarındaki itirazen şikâyet başvuru bedeli.” hükmü yer almaktadır.

İtirazen şikâyet dilekçesi ekinde yer alan belgeler incelendiğinde başvuru sahibi tarafından 101.344,00 TL başvuru bedelinin Kurum hesabına yatırıldığı görülmüştür. Ancak, başvuru sahibi tarafından ihalenin 12, 13 ve 16’ncı kısımları itirazen şikâyet konusu edilmektedir. Dolayısıyla söz konusu kısımların toplam yaklaşık maliyetinin 883.080 TL olduğu, yaklaşık maliyeti 8.447.946 TL’ye kadar olan ihaleler için Kanun’da öngörülen başvuru bedelinin 50.640,00 TL olduğu dikkate alındığında, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması uyarınca, fazladan yatırılan (101.344,00 TL – 50.640,00 TL=)50.704,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Başvurunun reddine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****