KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/016

Gündem No : 17

Karar Tarihi : 22.04.2025

Karar No : 2025/UM.II-966

BAŞVURU SAHİBİ:

Kontrol Kimya İlaç Makine İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı Mal Alımları Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/300434 İhale Kayıt Numaralı “Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Şube Müdürlüğüne Larvasit Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı Mal Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 03.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Şube Müdürlüğüne Larvasit Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kontrol Kimya İlaç Makine İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 17.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.03.2025 tarih ve 181529 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/732 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale ilanının 4.3.1’inci maddesinde “Toksikolojik ve Ekotoksikolojik yayınları/çalışmaları” belgelerinin istendiği, İdari Şartname’nin 7.5. 6’ncı maddesi ve ihalenin 1,2,3,4 ve 5’nci kısımlarına ait Teknik Şartnamelerde “….aktif madde üreticisinin yapmış /yaptırmış olduğu, WHO veya FAO veya EU tarafından yayınlanmış toksikolojik ve ekotoksikolojik yayınlar…” a ilişkin belgelerin istendiği, istenilen belgelerin birbirinden farklı olduğu, ihale ilanı ile İdari Şartname’nin 7.5. 6’ncı maddesi ve ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5’nci kısımlarına ait Teknik Şartnamelerinin birbiri ile çelişkili olduğu, ayrıca ürünler izinlendirilirken mevzuat gereği istenmesi gereken tüm belgeler izin aşamasında istendiği için biyosidal ürün alımlarında ayrıca bilgi ve belge (WHO/WHOPES veya FAO veya EPA, ECHA kaydı vb.) istenmesinin gerekli olmadığı, alınacak ürünlerin ruhsatlandırma aşmasındaki aktif madde miktarında değişim olup olmadığına ilişkin fiziksel ve kimyasal analiz yaptırılmasının doğru olacağı, aktif madde üreticisi tarafından yaptırılması gerektiğine ilişkin belgenin istenilmesinin ihaleye katılımı ve yerli malı katılımını kısıtlayacağı, İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesi ve Teknik Şartname’de bu raporların sadece ürün içerisindeki aktif maddeyi üreten şirket tarafından yapılmasının istenilmesinin 31.12.2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’ne aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

“İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “ İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

a) İdarenin adı, adresi, telefon ve faks numarası.

b) İhalenin adı, niteliği, türü, miktarı.

c) Mal alımı ihalelerinde teslim yeri, hizmet alımı ve yapım ihalelerinde ise işin yapılacağı yer.

d) İhale konusu işe başlama ve işi bitirme tarihi.

e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu.

f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler...” hükmü,

__

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “… (2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir. …” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “… (2) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. …

ç) Alım konusu malın ulusal standardının bulunmaması durumunda, sadece ilgili uluslararası standarda uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya istekli teklif ettiği malın uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgesini sunmak zorundadır. İş ortaklığı ile konsorsiyum ortaklarının bu belge veya belgeleri sunması ile sözleşmenin uygulanmasına yönelik düzenlemelerde (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümler esas alınır.

(3) Ürünlere ilişkin teknik mevzuatı hazırlamaya ve yürütmeye yetkili kılınan kamu kurum veya kuruluşlarının düzenlemeleri esas alınarak malın piyasaya arzına ilişkin alınması zorunlu belge veya belgelere yönelik ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılır. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Malın piyasaya arzına ilişkin alınması zorunlu belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. …” hükmü,

31.12.2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; biyosidal ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce insan, hayvan ve çevre sağlığı ile ilgili riskleri değerlendirebilecek şekilde üretimi ve ithali ile ruhsatlandırılmasına ve tescil edilmesine, piyasaya arz edilmesine, ambalajlanmasına, etiketlenmesine, sınıflandırılmasına, denetlenmesine ve biyosidal ürünlerle ilgili diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Aktif madde: Zararlı organizmalar üzerinde ya da onlara karşı etkisi olan bir madde veya mikroorganizmayı,

b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

c) Biyosidal ürün: Sadece fiziksel ya da mekanik etkilerle değil, diğer başka yollarla herhangi bir zararlı organizmayı yok etme, uzaklaştırma, zararsız hale getirme ya da zararlı organizmanın etkisini önleme, üzerinde kontrol edici bir etki oluşturma amacıyla kullanılacak ve kullanıcıya sunulduğu haliyle bir ya da daha fazla aktif madde içeren, barındıran ya da bunların bileşiminden oluşturulan herhangi bir madde ya da karışımı veya madde ya da karışımlardan yerinde üretilen herhangi bir madde ya da karışımı veya ana işlevi biyosidal olan işlenmiş eşyayı, …

k) Liste-A: Ürün tipi tanımlanmış ve biyosidal ürünlerde kullanımına geçici olarak izin verilen mevcut aktif maddeleri gösteren ve Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan listeyi,

l) Liste I: Biyosidal ürünlerde kullanımı serbest olan aktif maddeleri gösteren ve Kurumca hazırlanıp, Kurumun internet sitesinde yayımlanan listeyi, …

p) Piyasaya arz: Bir biyosidal ürünün veya işlenmiş eşyanın bedelli veya bedelsiz olarak, ticari bir faaliyet kapsamında dağıtım veya kullanım amacıyla tedariğini,

s) Risk değerlendirmesi: Biyosidal ürünlerin üretimi, depolanması, ambalajlanması, satışa sunulması, ithalatı ve ihracatı aşamalarında, insan, hayvan, bitki ve çevre üzerinde olabilecek her türlü zararlılığın nitelik ve etkilerinin belirlendiği süreci,

ş) Ruhsat: Başvuru neticesinde bir biyosidal ürünün piyasaya arz edilebileceğini gösteren ve Bakanlık tarafından ilgililere verilen belgeyi,

t) Serbest satış sertifikası: Bir biyosidal ürünün bu Yönetmelik kapsamında ruhsatlandırılmış olduğunu, piyasada serbestçe bulundurulabildiğini ve kullanılabildiğini gösteren belgeyi, …

v) Tescil: Başvuru neticesinde, düşük riskli bir biyosidal ürünün piyasaya arz edilebileceğini gösteren ve Kurum tarafından ilgililere verilen belgeyi, … ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Biyosidal ürünlerin piyasaya arzı” başlıklı 5’inci maddesinde “a) Biyosidal ürünlerin Bakanlık tarafından bu Yönetmelikte belirlenmiş usullere göre ruhsatlandırılmış veya tescil edilmiş olması,

b) Ruhsatlandırma ve tescil için belirlenmiş koşullara ve bu Yönetmelikte sınıflandırma, etiketleme, ambalajlama, güvenlik bilgi formları ve biyosidal ürünlerin reklamlarına ilişkin belirlenmiş koşullara uygun olması,

c) Biyosidal amaçlı kullanılacak bir temel maddenin piyasaya arzı için, bu temel maddenin, Liste-IB’de listelenmiş olması ve 27 nci maddenin dördüncü fıkrasına uygun olması. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Biyosidal ürünlerin kullanımı” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Biyosidal ürünlerin kullanımı aşağıdaki hükümlere tabidir.

a) Kurumca ruhsat verilmemiş veya tescil edilmemiş bir biyosidal ürün ya da ruhsatlandırma veya tescil için belirlenmiş koşullara ve kullanım amaçlarına uymayan veya 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen muafiyet kapsamında bulunmayan ürünler kullanılamaz. …” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Ruhsat ve tescil için uygulanacak hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Bir biyosidal ürün ancak aşağıdaki bentlerde sayılan hususları karşılaması durumunda 8 inci maddede belirtilen ruhsat ve tescil türlerinden birine uygun olarak ruhsatlandırılır veya tescili yapılır.

a) Ruhsatlı kullanımla ilgili olarak, güncel bilimsel ve teknik bilgiler çerçevesinde 12 ila 16 ncı maddelere göre verilen dosyanın Ek-VI’da belirtilen kriterleri karşılaması ve biyosidal ürünün kullanılabileceği tüm normal koşulların, kullanılan malzemenin nasıl kullanılacağının, kullanım ve atımdan doğan sonuçların belirtilmiş ve gösterilmiş olması,

b) Biyosidal Ürünün;

1) Yeterli derecede etkin olması,

2) Hedef organizmalar üzerinde, direnç veya çapraz direnç veya omurgalılar üzerinde ölçüsüz acı ve ıstırap verici etkilerinin olmaması,

3) İnsan ve hayvan sağlığına veya yüzey ve yeraltı sularına kendisinin veya kalıntılarının doğrudan veya dolaylı olarak gıda, yem veya içilmek suretiyle su, iç mekân veya çalışma yerindeki hava kalitesi gibi sonuçlar üzerinde olumsuz etkilerinin olmaması,

4) Kendisinin veya kalıntılarının çevre üzerinde özellikle yeraltı ve yüzey suları olmak üzere içme ve kullanma su kaynakları üzerinde olumsuz bir etkisinin olmaması,

5) Hedef dışı organizmalar üzerinde istenmeyen etkilerinin olmaması,

6) Aktif maddelerinin özellikleri ve miktarı ve her türlü toksikolojik veya ekotoksikolojik olarak belirgin safsızlıkları ve yardımcı formülleri ve ruhsatlı kullanımından kaynaklanan toksik veya çevre açısından önemli tortuları, aktif maddelere ilişkin bu Yönetmeliğin eklerinde belirtilen ilgili şartlara uygun olması,

7) Ürünün uygun kullanım, depolama ve taşıma amaçları doğrultusunda fiziksel ve kimyasal özelliklerinin uygun bulunması zorunludur.

(2) Düşük riskli biyosidal ürünler içerisinde herhangi bir şüpheli madde bulundurulamaz.

(3) Aktif maddelerden;

a) Liste-I’de listelenenleri içeren biyosidal ürünlerle ilgili müracaatlarda bu Yönetmelikte belirlenen şartların sağlanması,

b) Liste-IA’da listelenenleri içeren biyosidal ürünlerle ilgili müracaatlarda, bu aktif maddelerin bunlarla ilgili müracaata tabi ürünler için bu Yönetmelikte belirlenen şartları sağlamaları,

c) Yeni olanları içeren biyosidal ürünler ile ilgili olarak, bu aktif maddenin, 29 ve 30 uncu maddelere göre değerlendirilmiş ve Liste-I veya Liste-IA’ya eklenmesi için gerekli şartları haiz olması zorunludur.

(4) Güncel bilimsel ve teknik bilgiler çerçevesinde ve ürünün doğru kullanımına tabi olarak, 14 üncü madde ve Ek-VI’da belirtilen zorunlu bilgi ve belgelere göre;

a) Kendisinin veya kalıntılarının çevre üzerinde özellikle yeraltı ve yüzey suları olmak üzere içme ve kullanma su kaynakları üzerinde olumsuz bir etkisinin olmaması,

b) Ürünün hedef zararlılar üzerinde yeterli etkinliğe sahip olması durumunda birinci fıkrada belirtilen hükümlerden ayrı olarak 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendine göre ruhsatlandırma yapılır.

(5) Bir biyosidal ürüne 15 inci maddeye göre, ancak başka yollardan önlenmesi mümkün olmayan, öngörülemeyen bir tehlikenin meydana gelmesi hâlinde, birinci fıkrada belirtilen hükümlerden ayrı olarak, 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendine uygun ruhsat verilir veya tescil yapılır. Bu durumda Bakanlık acil durum gerekçelerini belirterek insanlar, hayvanlar ve çevre üzerindeki tüm muhtemel olumsuz etkileri mümkün olduğunca sınırlamak amacıyla gerekli tüm önlemleri alır veya alınmasını sağlar.

(6) Güncel bilimsel ve teknik bilgiler çerçevesinde ve ürünün doğru kullanımına bağlı olarak, 16 ncı madde ve Ek-VI’da belirtilen zorunlu bilgi ve belgelere göre, biyosidal ürünün çerçeve formülasyonun ilgili ana ürünle ayrıldığı husus tespit edilmiş ise; bu biyosidal ürün 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendine göre ruhsatlandırılır veya tescil edilir.

(7) Ruhsatlandırma veya tescil koşula bağlı yapılabilir. 5 ila 7 nci maddelerde belirtilen hükümlere uygunluğu sağlamak için gereken pazarlama ve kullanıma ilişkin koşullar ayrıntılı olarak belirtilir. Ayrıca, değerlendirmenin sonuçları gerektiriyorsa, ruhsat veya tescil için 9 uncu maddede belirtilen sürelerden daha kısa bir süre sınırı Bakanlıkça belirlenebilir.

(8) Bir ruhsat verilirken veya tescil yapılırken; biyosidal ürünlerin kullanımıyla ilgili şartları belirleyen, insan ve hayvan sağlığı ile çevreyi korumaya ilişkin mevzuat hükümleri Bakanlıkça dikkate alınır. …” hükmü,

06.03.2025 tarihli ihale ilanında “4.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

4.3.1. Tedarik edilecek malların katalogları, broşürleri, fotoğraflarına ilişkin bilgiler ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları: Toksikolojik ve Ekotoksikolojik yayınları/çalışmaları” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: LARVASİT ALIMI

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 16-1/4

e) Miktarı: LARVASİT ALIMI: 6 İŞ KALEMİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: LARVASİTLER, LİMONTEPE MERKEZ AMBARI ÜNİVERSİYAT CADDESİ NO:4 LİMONTEPE-İZMİR ADRESİNE TESLİM EDİLECEKTİR.” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir...

7.5.6. Bu maddede istenen katalog, broşür, fotoğraf ve/veya diğer teknik belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin belgeler :

“ düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 6 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İstekliler tekliflerini her bir mal kısmı olarak vereceklerdir. İstekliler ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığını teklif mektuplarında açıkça belirteceklerdir. Teklif mektupları ekteki standart forma, Birim Fiyat Teklif Mektubu örneğine uygun olarak verilecektir. İstekliler; üzerinde kalan kısım veya kısımlar için tek sözleşme imzalayacaklardır.” düzenlemesi,

__

Larva Mücadelesinde Kullanılmak Üzere Larvasit Alımı Teknik Şartnamesinde “GENELŞARTLAR:

1- Larvasitler; Sağlık Bakanlığı'nca Halk Sağlığı alanında kullanılmak üzere ruhsatlandınlmış veya Aktif madde içermeyen bîyosidal ürün grubunda ise bildirim kayıt belgesine sahip olmalıdır. Ürün etiketi Sağlık Bakanlığınca onaylanmış. Biosidal Ürün Yönetmenliğine uygun olmalıdır. İstekliler Ruhsat ve etiket örneğinin aslını veya noter onaylı suretini tekli İleri ile birlikte vereceklerdir.

...

4- 1.2.3.4 ve 5. kalem Larvasitler için uygulama esnasında veya sonrasında oluşabilecek muhtemel çevresel risklerin yönetimi veya önlenebilmesi için biyosidal ürüne veya içeriğindeki aktif maddeye ait aktif madde üreticisinin yapmış/yaptırmış olduğu, WHO veya FAO veya EU tarafından yayınlanmış toksikolojik ve ekotoksikolojik yayınlar/çalışmalar aslı veya noter onaylı olarak teklifleri ile birlikte vereceklerdir.

5- Larvasitlerin Sağlık Bakanlığınca yapılan 24 aylık stabilite testleri tamamlanmış olmalıdır.

6- Larvasitler etiketli orijinal ambalajında sunulacak, imal tarihi ambalaj üzerinde belirtilecek, miadı en az 2 (iki) yıl olacaktır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda alındığı “larvasit alımı” ihalesi olduğu ve ihalenin 6 kısımdan oluştuğu, ihale konusu mal alımının 31.12.2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamında biyosidal bir ürün olduğu,

06.03.2025 tarihli İhale ilanının 4.3.1’inci maddesinde __ tedarik edilecek malların katalogları, broşürleri, fotoğraflarına ilişkin bilgiler ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları olarak toksikolojik ve ekotoksikolojik yayınları/çalışmalarının ihalenin tüm kısımları için yeterlik kriteri olarak belirlendiği,

İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde ise ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5’inci kısımları için “biyosidal ürüne veya içeriğindeki aktif maddeye ait aktif madde üreticisinin yapmış/yaptırmış olduğu, WHO veya FAO veya EU tarafından yayınlanmış toksikolojik ve ekotoksikolojik yayınlarını/çalışmalarının” teklif ile birlikte sunulmasının istendiği, Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde de ihalenin 1,2,3,4 ve 5’inci kısımları için “biyosidal ürüne veya içeriğindeki aktif maddeye ait aktif madde üreticisinin yapmış/yaptırmış olduğu, WHO veya FAO veya EU tarafından yayınlanmış toksikolojik ve ekotoksikolojik yayınlarını/çalışmalarının” teklif ile birlikte verilmesi gerektiği yönünde düzenlemelere yer verildiği tespit edilmiştir.

2018 yılında bir başka ihaleye yönelik inceleme kapsamında Kurum tarafından Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünden görüş sorulduğu, anılan Genel Müdürlük’ten gelen görüş yazısı kapsamında “…Biyosidal ürünlerin piyasaya arzı sırasında Türkiye Halk Sağlığı Kurumu tarafından Yönetmelikte belirlenmiş usullere göre verilmiş ruhsat veya tescil belgesi dışında belge istenilmesinin yerinde olmadığı…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Yine başka bir ihaleye yönelik inceleme kapsamında 10.01.2025 tarih E-84252536-101.01.02- 64768 sayılı Kurum yazısı ile Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünden “… 2018 yılında konuya ilişkin yapılan bir itirazen şikâyet başvurusu kapsamında … benzer hususlara yönelik olarak görüşlerinize başvurulmuş ve … yazınız ile görüşleriniz alınmış olup bu kapsamda geçmişte cevap verilen hususların güncelliğini koruyup korumadığı hususları ile birlikte;

1-) Biyosidal ürünlerin piyasaya arzı ve biyosidal ürünlerin piyasada kullanımının hangi şartlara bağlı olduğu,

2-) Biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılma aşamasında biyosidal üründe kullanılan aktif madde üreticisine ait belge istenilip istenilmediği, isteniliyor ise hangi bilgi ve/veya belgelerin istenildiği,

3-) Biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılması aşamasında biyosidal ürünlerin içerisinde yer alan aktif maddelere ilişkin olarak toksikolojik ve eko-toksikolojik çalışmaların yapılıp yapılmadığı, yapılıyor ise bu çalışmalar hangi kurum veya kuruluş tarafından yürütüldüğü, bu çalışmalara ilişkin bilgi ve/veya belgelerin ruhsat almak isteyen firmalarca ruhsatlandırılma aşamasında sunulmasına gerek olup olmadığı,

4-) Biyosidal ürünlerde kullanılan aktif maddelerin, üreticisi tarafından yapılmış ve/veya yaptırılmış toksikolojik, eko-toksikolojik çalışmalar bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise bu hususlara ilişkin belgelerin ruhsatlandırma aşamasında sunulup sunulmadığı veya bu yöndeki çalışmalara ilişkin belgelerin ürünü piyasaya arz eden firmalarca temin edilip edilemeyeceği,

5-) WHO/WHOPES, FAO, EPA ve ECHA (Biocides 98/8 EC Directive açısından) gibi uluslararası otoriteler haricinde ülkemizde toksikolojik, eko-toksikolojik çalışmaların yapılıp yapılmadığı,

6-) Üretimi başka ülkeler tarafından gerçekleştirilen ve ülkemize ithal yolla getirilen biyosidal ürünlerin üretildiği ülkelerden aldığı ruhsat veya sertifikalar ile ülkemizde (ruhsatlandırılmadan) piyasaya arzının mümkün olup olmadığı, …” ifadelerine yer verilerek bilgi istenilmiştir.

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen ve 31.01.2025 tarih ve E-19020089-105.03.99-267180339 sayılı Kurum kayıtlarına alınan cevap yazısında ise; “Halk sağlığı alanında haşere vektör mücadelesinde kullanılan ürünler Bakanlığımız tarafından Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamında izinlendirilmekte ve ürünler izinlendirilirken Avrupa Kimyasallar Ajansı tarafından hazırlanan ve web sayfamızda yayınlanan aktif madde listesi kullanılmaktadır. Genel olarak değerlendirildiğinde biyosidal ürün alım, kullanımı ve piyasaya arzı için Biyosidal Ürün Ruhsatı ve Onaylı Etiketinin bulunması yeterlidir. Bakanlığımız tarafından ürünler izinlendirilirken mevzuat gereği istenmesi gereken tüm belgeler izin aşamasında istendiği için biyosidal ürün alımlarında ayrıca bilgi ve belge (WHO/WHOPES veya FAO veya EPA ,ECHA kaydı vb.) istenmesinin gerekli olmadığı, alınacak ürünlerin ruhsatlandırma aşmasındaki aktif madde miktarında değişim olup olmadığına ilişkin fiziksel ve kimyasal analiz yaptırılmasının doğru olacağı değerlendirilmektedir. Ancak kullanıcılar izinli ürünlerden kendi ihtiyaçlarına göre serbest piyasa gereği ek bilgi ve belge talep edebilir bu husus Bakanlığımızın görev alanına girmemektedir. Biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılma aşamasında biyosidal üründe kullanılan aktif madde üreticisinden aktif maddeye ait spesifikasyon belgesi ve aktif maddenin hangi ürün üretiminde kullanılacağına ilişkin beyanı istenmektedir. Biyosidal ürünlere ilişkin olarak toksikolojik ve eko-toksikolojik çalışmaların yaptırılması zorunluluğu bulunmamakta, İyi Laboratuvar Uygulamaları Sistemi (GLP) kapsamında veri üreten ülkemizde ve WHO/WHOPES, FAO, EPA ve ECHA gibi uluslararası otoritelerde yapılan toksikolojik, eko-toksikolojik veriler kabul edilmektedir. Üretimi başka ülkeler tarafından gerçekleştirilen ve ülkemize ithal yolla getirilen biyosidal ürünlerin üretildiği ülkelerden aldığı ruhsat veya sertifikaların ülkemizde bir geçerliliği ve önceliği bulunmamakta olup piyasaya arzı mümkün değildir” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İlgili yazıdan ve mevzuat hükümlerinden, alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ihale dokümanında düzenleme yapılabileceği, söz konusu belgelerin ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebileceği, bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunmasının yeterli olduğu, alım konusu malın ulusal standardının bulunmaması durumunda, sadece ilgili uluslararası standarda uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik düzenleme yapılabileceği, bu durumda isteklinin teklif ettiği malın uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgeyi sunmak zorunda olduğu, ürünlere ilişkin teknik mevzuatı hazırlamaya ve yürütmeye yetkili kılınan kamu kurum veya kuruluşlarının düzenlemelerinin esas alınarak malın piyasaya arzına ilişkin alınması zorunlu belge veya belgelere yönelik ihale dokümanında düzenleme yapılacağı, malın piyasaya arzına ilişkin alınması zorunlu belge veya belgelerin, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebileceği,

31.12.2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’nin amacının biyosidal ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce insan, hayvan ve çevre sağlığı ile ilgili riskleri değerlendirebilecek şekilde üretimi ve ithali ile ruhsatlandırılmasına ve tescil edilmesine, piyasaya arz edilmesine, ambalajlanmasına, etiketlenmesine, sınıflandırılmasına, denetlenmesine ve biyosidal ürünlerle ilgili diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu, söz konusu Yönetmelik kapsamında ruhsat verilmemiş veya tescil edilmemiş biyosidal bir ürünün ülkemizde kullanılamayacağı, biyosidal ürünlere izin verilme aşamasında, ruhsat sahibi firma, üretim yeri, ürünle ilgili bilgi ve belgeler ile analizler bazında değerlendirme yapıldığı, ruhsatlandırılma aşamasında aktif maddeye ilişkin olarak ilgili üreticinin adı veya unvanı ile açık adresi, aktif maddeye ait spesifikasyon belgesi ve aktif maddenin hangi ürün üretiminde kullanılacağına ilişkin beyanın istenildiği, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün görüş yazısı incelendiğinde; Sağlık Bakanlığı tarafından ürünler izinlendirilirken mevzuat gereği istenmesi gereken tüm belgeler izin aşamasında istendiği için biyosidal ürün alımlarında ayrıca bilgi ve belge (WHO/WHOPES veya FAO veya EPA ,ECHA kaydı vb.) istenmesinin gerekli olmadığı, biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılma aşamasında biyosidal üründe kullanılan aktif madde üreticisinden aktif maddeye ait spesifikasyon belgesi ve aktif maddenin hangi ürün üretiminde kullanılacağına ilişkin beyanın istenildiği, biyosidal ürünlere ilişkin olarak toksikolojik ve eko-toksikolojik çalışmaların yaptırılması zorunluluğunun bulunmadığı ifadelerine yer verildiği dikkate alındığında, yeterlik kriteri olarak toksikolojik ve ekotoksikolojik rapor taleplerinin aktif madde üreticisi tarafından yaptırılması gerektiğine ilişkin belgenin istenilmesinin ihaleye katılımı kısıtlayacağı, anılan belgelerin ürün ruhsatlandırması aşamasında ilgili Bakanlıkça değerlendirildiği, bu raporların ürünün piyasa arzı için izin-ruhsat niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin gerektiği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırılan 152.021,00 TL başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin itirazen şikayete konu 1, 2, 3, 4 ve 5’inci kısımlarının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1, 2, 3, 4 ve 5’inci kısımlarının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****