KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/055

Gündem No : 52

Karar Tarihi : 31.12.2025

Karar No : 2025/UM.II-2881

BAŞVURU SAHİBİ:

Kontrol Kimya İlaç Mak. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Mal Alımları Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1795054 İhale Kayıt Numaralı “Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Şube Müdürlüğüne Larvasit Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Mal Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 24.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Şube Müdürlüğüne Larvasit Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kontrol Kimya İlaç Mak. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 18.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.11.2025 tarih ve 201255 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2418 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’nin “A.Sivrisinek Larva mücadelesi için” başlığı altında “50.000 hektar alan ilaçlaması için kalıcı larvasit alınacaktır. Larvasit Aktif maddesi %10 Spinosad SC veya %24 Spinosad EC olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, ancak, Sağlık Bakanlığı İzinli Biyosidal Ürünler Listesi’ne bakıldığında veya Sağlık Bakanlığına sorulduğunda da görüleceği üzere bu şartları sağlayan tek ürünün, ESS IQ Bilgisayar firmasının Essyn 10 SC ticari isimli %10 spinosad içeren SC formülasyonundaki biyosidal ürünü olduğu, %24 spinosad aktif maddesi içeren Natular 20 EC ticari isimli ürünün ihale tarihi itibariyle ruhsat geçerlilik süresinin dolduğu ve bu sürede yenilenmediği, %24 Spinosad EC içeren başka bir ruhsatlı ürünün de bulunmadığı, dolayısıyla ihaleye bu ürünün teklif edilmesinin mümkün olmadığı, idare tarafından önceki yıllarda yapılan aynı aktif maddeli mal alımları ihalelerinde, Teknik Şartname’de yazılmasına rağmen %24 spinosad aktif maddesi içeren EC formülasyonlu ürünle ilgili hiçbir teklif verilmediği, Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılan, spinosad aktif maddesi içeren ve su ile seyreltilerek uygulanabilen birçok ürünün (Biyosad 12 ME, Bioflash SC, Mozkill 12 SC, ESSYN 10 SC, Natular 20 EC) bulunduğu, mevcut düzenleme “EC, SC, ME formülasyonunda en az %10 Spinosad içermelidir.” şeklinde yeniden düzenlendiğinde ihaleye 3’den fazla istekli katılabilecekken sadece %10 spinosad ve %24 spinosad EC yazılarak rekabetin kısıtlandığı ve %12 üzeri spinosad aktif içeren firmaların ihaleye teklif vermesinin engellendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir. …” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

…

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: LARVASİT ALIMI

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı: 6 FARKLI TİPTE OLMAK ÜZERE TOPLAM 75.750 HEKTARLIK VE 1.440.000 METREKARELİK LARVASİT ALIMI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: LARVASİTLER, LİMONTEPE MERKEZ AMBARI ÜNİVERSİYAT CADDESİ NO:4 LİMONTEPE-İZMİR ADRESİNE TESLİM EDİLECEKTİR.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 6 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İstekliler tekliflerini her bir mal kısmı olarak vereceklerdir. İstekliler ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığını teklif mektuplarında açıkça belirteceklerdir. Teklif mektupları ekteki standart forma, Birim Fiyat Teklif Mektubu örneğine uygun olarak verilecektir. İstekliler; üzerinde kalan kısım veya kısımlar için tek sözleşme imzalayacaklardır.” düzenlemesi,

**** Teknik Şartname’nin “A. Sivrisinek Larva Mücadelesi” başlığı altında “1) 50.000 hektar alan ilaçlaması için kalıcı larvasit alınacaktır.

- Larvasit aktif maddesi %10 Spinosad SC veya %24 Spinosad EC olmalıdır.

...” düzenlemesi,

“Genel Şartlar” başlığı altında “1- Larvasitler: Sağlık Bakanlığı’nca Halk Sağlığı alanında kullanılmak üzere ruhsatlandırılmış olmalıdır. Ürün etiketi Sağlık Bakanlığınca onaylanmış, Biosidal Ürün Yönetmenliğine uygun olmalıdır, istekliler Ruhsat ve etiket örneğinin aslını veya noter onaylı surelini teklifleri ile birlikte vereceklerdir...” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.****

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

**** İtirazen şikayete konu ihalenin İzmir Büyükşehir Belediyesi Mal Alımları Şube Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Şube Müdürlüğüne Larvasit Alımı” işi olduğu, 6 kısım olarak gerçekleştirilen ihalede 11 adet ihale dokümanı indirildiği, 4 isteklinin ihaleye teklif verdiği, ihalenin iddiaya konu 1’inci kısmına 1 istekli tarafından teklif sunulduğu ve inceleme tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararının alınmadığı görülmüştür.

**** Teknik Şartname’nin “Sivrisinek Larva Mücadelesi” başlığı altındaki 1’inci maddesinde “Larvasit aktif maddesi %10 Spinosad SC veya %24 Spinosad EC olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

**** Başvuru sahibinin iddiasının teknik hususlar içermesi nedeniyle, söz konusu iddianın incelenmesine esas teşkil etmek üzere 05.12.2025 tarihli ve 84873 sayılı Kurum yazısı ile akademik kuruluştan teknik görüş istenilmiş olup, ilgili akademik kuruluştan gönderilen 16.12.2025 tarihli ve 2797490 sayılı cevabi yazı kurum kayıtlarına alınmıştır.

Söz konusu iddiaya ilişkin olarak akademik kuruluş tarafından gönderilen teknik görüşte “Belediyelerin halk sağlığına yönelik insektisit kullanımını denetleyen ve düzenleyen kurum T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı'dır. Ayrıca bazı insektisit aktif maddeleri hem halk sağlığına yönelik hem de tarım zararlılarına yönelik olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla piyasada T.C. Tarım Bakanlığı tarafından da ruhsatlandırılan benzer içerikte ürünler olabilir. Bu nedenle genel bir piyasa araştırması yapılması yanıltıcı sonuçlar doğurabilir. Onun yerine T.C. Sağlık Bakanlığı, Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı'nın 17/10/2025 tarihinde güncellediği İzinli Biyosidal Ürünler Listesi esas alınarak görüş bildirilecektir.

...Tablo 1’de Bakanlığın güncel listesinde yer alan spinosad içerikli ürünler ve % oranları görülmektedir. Listede spinosad içerikli 5 ürün vardır. Bunların 3 tanesi SC formülasyonundadır ve sadece Essyn 10 SC isimli ürün belirtilen %10 kriterine uymaktadır. Görüldüğü gibi listede (Tablo
1 ) EC formülasyonunda veya %24 spinosad içeren bir ürün yoktur, dolayısıyla bu kriter boşa düşmektedir. Piyasada %24 spinosad içeren çeşitli ürünler (NETGROWY SC, SUPERNOSAD 240 SC, BASEGATE SC) vardır ancak bunlar hem EC formülasyonunda değildir hem de Tarım Bakanlığı tarafından ruhsatlandırıldıkları için halk sağlığına yönelik kullanımlara uygun değildir.

Tablo 1: İzinli Biyosidal Ürünler Listesi (Spinosad içeren ürünler)

...” ifadelerine yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; idarelerin ihalelerde saydamlığı, rekabeti ve eşit muameleyi sağlamakla sorumlu oldukları, bu çerçevede teknik şartnamelerin ihale konusu mal veya hizmetin verimliliğini ve fonksiyonelliğini sağlamaya yönelik olarak düzenlenmesi gerektiği, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve belirli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünü tarif edecek nitelikte düzenlemelere yer verilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, teknik şartnamelerde yapılacak düzenlemelerin, idarenin ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olmakla birlikte, piyasada mevcut ürünlerin ihaleye katılımını engellemeyecek, eşdeğer ürünlere imkân tanıyacak biçimde belirlenmesi zorunludur.

Akademik kuruluşun görüşü doğrultusunda yapılan değerlendirmede, Teknik Şartname’nin iddiaya konu maddesinde larvasit aktif maddesinin %10 Spinosad SC veya %24 Spinosad EC olması gerektiğinin düzenlendiği, ancak piyasada Sağlık Bakanlığı tarafından halihazırda ruhsatlandırılmış ve İzinli Biyosidal Ürünler Listesi’nde yer alan ürünlerden yalnızca Ess lQ Bilgisayar Tek. Araş. ve Gel. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait “Essyn 10 SC” ürününün %10 Spinosad SC şartını karşıladığı, %24 Spinosad EC kriterini haiz ürünün ise bulunmadığı, dolayısıyla anılan doküman düzenlemesindeki %24 spinosad şartının işlevsiz hâle geldiği, söz konusu kısma sunulan tek teklifin de Essyn ürününe ilişkin olduğu dikkate alındığında, iddiaya konu düzenlemenin tek ürünü işaret ettiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1’inci kısmının iptaline,

2. İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****