KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/050

Gündem No : 71

Karar Tarihi : 10.12.2025

Karar No : 2025/UM.II-2663

BAŞVURU SAHİBİ:

Binbirgıda Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1873181 İhale Kayıt Numaralı “Kış Koşullarıyla Mücadele İçin Göl Tuzu Mal Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 03.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kış Koşullarıyla Mücadele İçin Göl Tuzu Mal Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Binbirgıda Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 11.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.11.2025 tarih ve 200440 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2329 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’de işin amacının “Bu iş ile Fen İşleri Dairesi Başkanlığı, Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğümüz tarafından Ankara İl sınırları içerisinde karla ve buzla mücadele çalışmalarında azami ihtiyaç duyulan tuzun temin edilebilmesi; vatandaşlarımızın mağdur olmaması için ihtiyaç duyulan malın alımı amaçlanmaktadır.” şeklinde düzenlendiği, ihale dokümanı kapsamında kar ve buzla mücadele çalışmalarında ihtiyaç duyulan tuzun sadece göl tuzu olarak sınırlandırıldığı, ihale dokümanında yer alan göl tuzu ibaresinin deniz tuzu ve eşdeğer nitelikteki diğer sodyum klorür içerikli tuzları da kapsayacak şekilde değiştirilmesi taleplerinin idarece reddedildiği, dokümanın bu haliyle kaya tuzu, deniz tuzu ve diğer tuz üreticilerinin ihaleye katılımını engellediği, teknik açıdan değerlendirildiğinde, işin amacının karla ve buzla mücadele çalışmaları kapsamında tuz alımı olduğu, “göl tuzu” ve “deniz tuzu” arasında, karla mücadele kapsamında kullanılabilirlik açısından herhangi bir farkın bulunmadığı, her iki tuzun da sodyum klorür (NaCl) temelli olduğu ve erime noktası, tane yapısı, çözünme kabiliyeti bakımından aynı teknik şartları sağlayabildiği, kış koşullarıyla mücadele kapsamında kullanılacak tuzlarının taşıması gereken genel şartların tuzların kaynağına bakılmaksızın belirlenmesi gerektiği, nitekim Karayolları Teknik Şartnamesi’nin 523/1’inci maddesinde kar ve buz mücadelesinde kullanılması gereken tuzun “Doğal tortulardan elde edilen kaya tuzu, göl tuzu ve deniz tuzlarını içerir” şeklinde tanımlandığı, idarece sadece “göl tuzu” alımı yapılmasının daha düşük maliyetlerle daha etkin ürün tedarikini imkansız hale getirdiği, kış koşullarıyla mücadele kapsamında göl tuzu kullanılmasının herhangi bir teknik avantajının bulunmadığı, kar ve buz çözmede etkili olan parametrelerin tuzun granül dağılımı, NaCl saflığı, nem oranı ve depolama koşulları olduğu, deniz tuzu ile göl tuzu ana bileşen oranlarının aynı olduğu, nem oranlarının ihalede istenen şartları sağladığı, buz çözme noktaları, performans ve granül boyutunun da tamamen aynı olduğu, ihale konusu iş kapsamında göl tuzu istenmesinin gerek idareye gerek topluma gerekse serbest rekabet kapsamında ticari faaliyetlerini sürdüren şirketlere zarar verdiği, idarece bu yönde ihaleler yapılmasının tekelleşmeye sebep olduğu, göl tuzu olarak sınırlandırma yapılmaması halinde katılımcı ve geçerli teklif sayısında artış olacağı, idarenin ihtiyacını tespit etme noktasında takdir yetkisinin sınırlarını aşmaması gerektiği, şikayet başvurularına verilen cevabın yerinde olmadığı, ihaleye konu işin amacı göz önüne alındığında tuzun kaynağının hiçbir surette fayda sağlamadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

**** Anılan Kanun’un “Teknik Şartname” başlıklı 12’nci maddesinde “… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır. …” hükmü yer almaktadır.

**** Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

__a) Adı: Kış Koşullarıyla Mücadele İçin Göl Tuzu Mal Alım İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

150.000 Ton Göl Tuzu Alım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şereflikoçhisar İlçe Şefliği, Bala İlçe Şefliği, Elmadağ İlçe Şefliği, Kalecik İlçe Şefliği, Çubuk İlçe Şefliği, Akyurt İlçe Şefliği, Kızılcahamam İlçe Şefliği, Çamlıdere İlçe Şefliği, Kazan İlçe Şefliği, Güdül İlçe Şefliği, Beypazarı İlçe Şefliği, Nallıhan İlçe Şefliği, Ayaş İlçe Şefliği, Polatlı İlçe Şefliği, Haymana İlçe Şefliği, Çankaya İlçe Şefliği, Çankaya Tuz Silosu, Güvercinlik Şantiye, Mamak İlçe Şefliği, Mamak Tuz Silosu, Altındağ İlçe Şefliği, Etimesgut İlçe Şefliği, Sincan İlçe Şefliği, Yenimahalle İlçe Şefliği, Keçiören İlçe Şefliği, Pursaklar Tuz Silosu.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında “ Kış mevsiminde trafik güvenliğini artırarak yolları trafiğe açık halde tutmak için buzlanmış kar, donmuş yağmur vb. etkilere karşı yollarda buzlanmayı önleyici olarak kullanılan eritme maddelerini (Göl Tuzlarını) tanımlar. ” düzenlemesi,

**** Aynı Şartname’nin “İşin Amacı” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu iş ile Fen İşleri Dairesi Başkanlığı, Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğümüz tarafından Ankara İl sınırları içerisinde karla ve buzla mücadele çalışmalarında azami ihtiyaç duyulan tuzun temin edilebilmesi; vatandaşlarımızın mağdur olmaması için ihtiyaç duyulan malın alımı amaçlanmaktadır.” düzenlemesi,

**** Anılan Şartname’nin “İşin Kapsamı” başlıklı 6’ncı maddesinde**** “ Sipariş Cetvelinde miktarlar, bu şartnamede teknik özellikleri verilen miktarlarda Göl Tuzu ve Paketlenmiş Göl Tuzu satın alınması işini kapsar.

” düzenlemesi,****

Anılan Şartname’nin “Göl Tuzuna Ait Teknik Özellikler” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. İstenilen Göl Tuzu beyaz renkte, kuru, iri taneli, bağdaşık (homojen) görünümde ve kristal halinde olmalıdır. Elle sıkıştırıldığında topaklaşma görülmemeli, gevşek ve akıcı olmalı, gözle görülebilir yabancı madde içermemelidir.

8.2. Göl Tuzu içerisinde NaCl minimum% 95 oranında olacaktır.

8.3. Kar ve buz mücadelesinde kullanılacak olan Göl Tuzunun fiziksel ve kimyasal özellikleri ile ilgili şartnamede belirtilen bir husus yoksa, KTŞ’nin ilgili kısmında belirtilen özellikler esas alınacaktır.

8.4. Nem miktarı maksimum % 1,5 olacaktır.

8.5. Su ile her oranda kolaylıkla çözülebilir olacaktır.

8.6. Tane iriliği (çapı), gradasyon limitleri Tablo-1’de belirtilen aralıkta olacaktır.

BUZLANMADA KULLANILACAK GÖL TUZU İÇİN GRADASYON LİMİTLERİ

ELEK BOYU| % GEÇEN
7 mm| 95-100
2 mm| 0-10

Tablo-1

8.7. Gradasyon limitlerinin dışında bir karışım bulunmayacaktır.

8.8. Suda erimeyen madde oranı maksimum %2 yi geçmeyecektir.

8.9. Göl Tuzu içerisinde toprak, kil ve benzeri yabancı madde bulunmayacaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; idarelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirecekleri ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ayrıca, idarece ihale konusu edilen alıma ilişkin teknik kriterlerin Teknik Şartname’de düzenleneceği ve bu kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde konu ettiği iddialarına dayanak gösterilen, Karayolu Teknik Şartnamesi’nin “Kar ve Buz Mücadelesinde Kullanılacak Katı Tuzlar” başlıklı 523’üncü kısmı incelendiğinde; bahse konu iş kapsamında kullanılabilecek tuzların “doğal tortulardan elde edilen kaya tuzu, göl tuzu ve deniz tuzu” olarak tanımlandığı ve bu tuzların taşıması gereken genel, fiziksel ve kimyasal özelliklere yer verildiği anlaşılmaktadır.

İdare tarafından şikayet başvurusuna verilen cevapta; ihale konusu işin amacının Ankara ili genelinde kar ve buzla mücadele çalışmalarında kullanılmak üzere yol ve asfalt birimlerince ihtiyaç duyulan uygun nitelikte tuzun tedarik edilmesi olduğu, Ankara’nın iklim koşulları ve uygulama alanları dikkate alınarak yapılan teknik analizlerde göl tuzunun tane yapısı, çözünme hızı, nem oranı ve stok dayanımı açısından uygun olduğu, depolama ve uygulama esnasında topaklanma riskinin düşük olduğu, karla mücadele ekipmanlarında göl tuzunun daha etkin ve verimli sonuçlar verdiği, önceki yıllarda gerçekleştirilen benzer nitelikteki ihalelerin mukayese edildiği ve bunun sonucunda, ihale kapsamında alımı yapılacak göl tuzunun diğer seçeneklere göre paketlenmesi, stoklanması, taşınması yönleriyle ve görsel ve fonksiyonel özellikleriyle, daha etkili ve verimli olduğu hususlarının belirtildiği görülmüştür.

**** İdarenin ihaleye konu edilen ihtiyacını tespit etmesi noktasında, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanması şartıyla takdir yetkisinin bulunduğu, idarece bahse konu yetki kullanılırken, Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde sayılan temel ilkeler dikkate alınarak karar verilmesi gerektiği,

Bu çerçevede; idarenin, başvuruya konu ihale kapsamında alımı yapılacak malı, göl tuzu olarak belirlemesiyle ihtiyacının tespiti hususunda takdir yetkisini kullandığı, başvuru sahibinin şikâyetine verilen cevapta da ifade edildiği üzere, Ankara’nın iklim koşulları ve uygulama alanları dikkate alınarak yapılan teknik analizlerde göl tuzunun tane yapısı, çözünme hızı, nem oranı ve stok dayanımı açısından uygun olduğu, depolama ve uygulama esnasında topaklanma riskinin düşük olduğu, karla mücadele ekipmanlarında göl tuzunun daha etkin ve verimli sonuçlar verdiği, idarece, bahse konu malın paketlenmesi, stoklanması, taşınması, görsel ve fonksiyonel özellikleri açısından başvuru sahibinin iddiasına konu edilen diğer tuzlara göre daha etkili ve verimli bulunduğu anlaşıldığından, ihale konusu mal alımının göl tuzu olarak belirlenmesi yönündeki idari işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

**** Sonuç olarak, aktarılan değerlendirmeler ışığında, idarenin ihtiyacını tespit etme ve tanımlamadaki takdir yetkisini mevzuat hükümleri çerçevesinde kullanıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****