KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/050

Gündem No : 55

Karar Tarihi : 10.12.2025

Karar No : 2025/UM.II-2648

BAŞVURU SAHİBİ:

Siemens Healthcare Sağlık Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1591164 İhale Kayıt Numaralı “3 Kalem Tıbbi Cihaz” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ondokuz Mayıs Üniversitesi Uygulama Ve Araştırma Hastanesi tarafından 30.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Kalem Tıbbi Cihaz” ihalesine ilişkin olarak Siemens Healthcare Sağlık Anonim Şirketinin 06.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.10.2025 tarih ve 197838 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2127 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Fiyat Dışı Unsurlara İlişkin İhale İlanı, İdari Şartname ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelerin Canon firmasının Aquılıon Serve Modeline işaret ederek rekabeti engellediği, fiyat dışı unsur düzenlemelerinde öngörülen toplam 38 puanın 30’unun yalnızca Canon firmasının Aquılıon Serve modeli ile ihaleye katılım sağlanması halinde elde edilebileceği,

Fiyat dışı unsur düzenlemelerinin 1’inci maddesinde:“8.1.Sistemde tüm dedektör kapsama alanı boyunca gerçek 0.5 mm kesit kalınlığı ve 80 dedektör sırası sunulması [nispi ağırlık 4 (dört) puan] ” düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddenin çıkarılmasını talep ettikleri, bilgisayarlı tomografi (BT) cihazlarında kullanılan dedektörlerin en ince kesit kalınlığının üreticiye göre değiştiği, aktif satışı bulunan BT üretici firmaların 128 kesitli sistemlerinde en ince gerçek kesit kalınlığı olarak 0.6 mm (Siemens),0.625 mm (GE), 0.67 mm (Philips) değerleri sunduğu, “0.5 mm gerçek kesit kalınlığı” ise yalnızca Canon firmasına özgü bir teknolojik parametre olduğu, Canon’un Aquilion serisi cihazlarında 0.5 mm’lik kesit kalınlığı ve bu değer uzun süredir markanın ayırt edici özelliği olduğu, dedektör sırası sayısı da BT cihazının mimarisine göre markalar arasında değişiklik gösterdiği, Siemens, GE, Philips gibi firmalarda standart dedektör yapılandırmaları 16, 32, 64, 128, 256 dedektör sıralı olarak ifade edildiği, ancak “80 dedektör sırası” ifadesinin doğrudan Canon firmasının dedektör mimarisine karşılık geldiği, 0.5 mm gerçek kesit kalınlığı veya 80 dedektör sırası özelliklerinden biri farklı cihazlarda ayrı ayrı bulunabilir ancak maddede yer alan bu iki özelliği aynı anda sağlayan tek sistem Canon firmasının Aquilion Serve modeli olduğu,

-Fiyat dışı unsur düzenlemelerinin 8’inci maddesinde:“8.8. Sistemde derin öğrenme rekonstrüksiyonu ile kullanılabilen, röntgen dozları seviyesinde ultra düşük doz akciğer BT görüntülemeleri için özel geliştirilmiş olan, polikromatik bir X-ışınından düşük enerjili fotonları seçici olarak çıkarmak için gümüşün foton zayıflatıcı özelliklerinden yararlanan ve akciğer kanseri taraması için optimize edilmiş bir enerji spektrumu sunan yazılım ve donanım çözümü (SilverBeam) mevcut olması [nispi ağırlık 3 (üç) puan]” düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddenin çıkarılmasını talep ettikleri, ilgili maddede belirtilen “SilverBeam” çözümünün sadece Canon firmasının Aquilion Serve modelini işaret ederek rekabeti engellediği

-Fiyat dışı unsur düzenlemelerinin 9’uncu maddesinde:“8.9.TAVI Planlama çekimlerinde, kontrast yakalama tekniğini takip eden tek bir spiral tarama bloğu içerisinde 3 farklı istasyonu değişken helikal pitch tekniğini kullanarak sırasıyla: EKG tetikleme kapalı karotis BTA, EKG tetikleme açık (prospektif veya retrospektif) koroner BTA, EKG tetikleme kapalı Abdominal AORTA ve periferik BTA çekimlerini aynı kontrast enjeksiyonu ile yapabilen ve aynı helikal tarama bloğunda birleştirerek daha düşük kontrast madde kullanımı ve daha güvenilir tedavi planlaması yapabilen dedike çekim modu (Variable Helical Pitch) bulunması.[nispi ağırlık 2 (iki) puan]” düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddenin çıkarılmasını talep ettikleri, ilgili madde de belirtilen “ Variable Helical Pitch ” çözümünün Canon firmasının ticari ürünü olduğu ve Aquilion Serve sistemi tarafından sağlandığı, bu husus Canon Variable Helical Pitch dokümandan da anlaşıldığı,

-Fiyat dışı unsur düzenlemelerinin 11’inci maddesinde:“ 8.11. Cihazın dedektör teknolojisinin düşük kontrastları daha düşük dozlarda ayırt edebilme yeteneğinin ölçüsü olarak, Catphan fantomda 5 mm boyutundaki bir objeyi %0.3’lük (binde üçlük) bir farkla tespit edebilmek için verilmesi gereken doz miktarının en fazla 3.1 mGy olması (firma tarafından sağlanacak taahhütler kabul edilmeyecektir, ürünün teknik kataloğunda belirtilecek yada üretici firmanın resmi yazısı bulunacaktır)[nispi ağırlık 4 (dört) puan]” düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddenin çıkarılmasını talep ettikleri, ilgili düzenlemenin mevcut hali ile Canon firmasının Aquilion Serve model cihazına işaret ettiği, maddede belirtilen spesifik değerler yalnızca Canon firmasının Aquilion Serve sistemi tarafından sağlandığı, ayrıca, maddenin mevcut halinde doğrudan Canon firmasının Aquilion Serve sisteminin düşük kontrast çalışması tanımlandığı, firmaların Catphan fantomu ile yaptığı çalışmalar değerlendirildiğinde, 1.Canon Aquilion Serve sisteminin düşük kontrast çözünürlüğünü 5 mm boyutundaki bir objeyi %0,3'lük bir farkla 3.1 mGy CTDIvol, 2.Philips Spectral 7500 sisteminin düşük kontrast çözünürlüğünü 4 mm 0.3'luk bir farkla 25 mGy CTDIvol olarak, 3.GE Revolution CT sisteminin düşük kontrast çözünürlüğünü 5 mm boyutundaki bir objeyi yüzdelik fark yerine kontrast farkı (3 HU kontrast farkla) objeyi yüzdelik mGy CTDIvol olarak, 4.SOMATOM go.Top go. Top mm boyutundaki bir objeyi yüzdelik fark yerine kontrast farkı (3 HU kontrast farkla) ile 10.75 mGy CTDIvol olarak gerçekleştirdiğinin görüldüğü, her firmanın phantom çalışması farklı boyutlardaki objelerle ve bazı firmalarda %’lik değişimlerle bazı firmalarda ise kontrast farklı (HU değişimi) ile yapıldığı, İlgili üstün özellik puan maddesinin mevcut halinde yer verilen Catphan phantom çalışma parametreleri ise Canon firmasının çalışmasında yer verilen obje boyutu ve % değişime göre yazıldığı, diğer bir ifade ile maddenin mevcut halinde sadece Canon firmasının Aquilion Serve sisteminin düşük kontrast çalışması direkt olarak tanımlandığı ve Aquilion Serve sistemini işaret ettiği, söz konusu düzenleme cihazın verimliliği veya fonksiyonelliği bakımından da objektif bir üstünlük ortaya koymadığı, Canon firmasınca bildirilen düşük kontrast çözünürlüğü değerlerinin de cihazın verimliliğine somut bir katkı sağlamadığı,

-Fiyat dışı unsur düzenlemelerinin 5’inci maddesinde “8.5. Hastaya erişim ve hasta konforu açısından gantri çapının en az 75 cm ve üzeri olması[nispi ağırlık 4 (dört) puan]” düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddenin çıkarılmasını talep ettikleri, ilgili düzenlemenin mevcut hali ile Canon firmasının Aquilion Serve model cihazında bulunan standart bir özelliğe işaret ettiği, açıklanan gerekçelerle ihalenin iptal edilmesi gerektiği, Teknik Şartname’nin “ Tarama Ünitesi ve Dedektör Sistemi ” başlıklı 1.1’inci maddesinde,“Gantri açıklığı en az 70 (yetmiş) santimetre çapında olacaktır. ” düzenlemesine yer verildiği, buna göre, Teknik Şartname’de asgari olarak 70 cm gantri açıklığı şart koşulduğu, bu ölçünün yalnızca 5 cm fazlası olan 75 cm gantri açıklığına ise üstün özellik olarak 4 puan verildiği, ancak gantri açıklığındaki 5 cm’lik farkın klinik açıdan ilave bir fayda yaratmadığı Bu itibarla, söz konusu farkın fiyat dışı unsur kapsamında değerlendirilmesi, kamu ihale mevzuatının temel ilkeleriyle bağdaşmadığı,

-İhale konusu işe ait Teknik Şartnamenin “X-Işın Jeneratörü ve Tüpü” başlıklı 2.2’nci maddesinde, “Röntgen tüpü anod ısı kapasitesi en az 5 mHU değerinde olmalıdır.” düzenlemesi yer aldığı, anılan maddenin, “Röntgen tüpü anod ısı kapasitesi en az 7 mHU değerinde olmalıdır. ” şeklinde değiştirilmesi talep ettikleri, ilgili düzenleme mevcut hali ile Canon firmasının Aquilion Serve model cihazına işaret ettiği, ilgili maddesinde doğrudan Canon firmasının Aquilion Serve sistemine ait MHU anot ısı kapasitesine atıf yapıldığı, öte yandan, ilgili düzenleme Canon firmasının diğer firmalara nazaran daha düşük özelliklere sahip cihaz ile ihaleye katılmasını sağlayarak rekabet ilkesine aykırı düştüğü, kaldı ki, düşük anot ısı kapasiteli BT cihazları, kardiyak çekimlerde koroner damarların artefaktsız olarak görüntülenmesi, obez hastaların detaylı biçimde taranabilmesi ve çok fazlı (örneğin karaciğer trifazik) dinamik incelemelerin etkin şekilde yapılabilmesi için teknik olarak yetersiz olduğu, bu tür işlemlerin tek seferde, kesintisiz ve güvenli biçimde gerçekleştirilebilmesi için BT sistemlerinin en az 128 kesit alabilmesi ve anot ısı kapasitesinin 7 MHU veya üzerinde olması gerektiği, aksi halde cihazın tüp ısısının hızla yükselmesi, ardışık çekimlerde sistemin otomatik olarak duraklamasına veya görüntü kalitesinin düşmesine yol açtığı, bu itibarla, ihalede talep edildiği şekliyle daha düşük anot ısı kapasiteli cihazların kullanılması hasta güvenliği ile tanısal doğruluğu olumsuz etkileme riski taşıdığı, özellikle ihale konusu kurum gibi yoğun BT çekimlerinin yapıldığı merkezlerde, bu tür cihazlarda ısınma problemleri ve çekim aralıklarında zorunlu beklemeler kaçınılmaz hale geleceği, nitekim, koroner BT anjiyografi tetkikleri gibi yüksek enerji gerektiren incelemelerde de düşük anot ısı kapasitesi nedeniyle görüntü kalitesi ve işlem sürekliliği olumsuz etkilendiği,

- Teknik Şartnamenin “X-Işın Jeneratörü ve Tüpü” başlıklı 2.3’üncü maddesinde ,“Tüpün anodunun ısı atım oranı en az 0.86 mHU/dakika olmalıdır. ” düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddenin,“Tüpün anodunun ısı atım oranı en az 1.3 mHU/dakika olmalıdır.” şeklinde değiştirilmesi talep ettikleri, ilgili düzenlemenin mevcut hali ile yalnızca Canon firmasının Aquilion Serve model bilgisayarlı tomografi sistemini işaret ettiği, belirttikleri tablodan bu husus açıkça anlaşıldığı, ilgili maddesinde doğrudan Canon firmasının Aquilion Serve sistemine ait MHU tüp anod ısı atım oranlarına atıf yapıldığı, bu düzenlemenin Canon firmasının diğer firmalara nazaran daha düşük özelliklere sahip cihaz ile ihaleye katılmasını sağlayarak rekabet ilkesine aykırı düştüğü, kaldı ki tüp anod ısı atım oranın düşük olması art arda yapılan trifazik, TAVI vb. incelemeleri dolayısıyla cihazın ısınmasına yol açtığı, bu halde cihaz, aralıksız çalışamadığı, Trifazik, TAVI vb. dinamik incelemelerde tetkikin yarıda kalarak hasta maruziyetinin yaşanmaması için yüksek tüp anot ısı atım oranına sahip sistemlerin tercih edilmesi verimlilik ve fonksiyonelliğe katkı sağlayacak, hasta ve kamu yararına olacağı,

- Teknik Şartnamenin “Bilgisayar Sistemi ve Operatör Konsolu” başlıklı 4.28’inci maddesinde, “Sistemde firmaların ürün portföylerinde bulunan ve AICE veya TRUE FIDELITY veya PRECISE IMAGE olarak adlandırılan Derin Öğrenme Rekonstrüksiyon Algoritmalarından en az bir tanesi verilecektir ve bu algoritmaları çalıştırmak için gerekli olan yazılım-donanım çözümlerini çalışır vaziyette sunulacaktır. Derin Öğrenme Rekonstrüksiyon Algoritmaları, kardiyak BT anjiografi dahil tüm vücut çekimlerinde kullanılır durumda olacaktır. Teklif edilecek sistem de bunun tüm vücut görüntülemelerinde kullanıldığı gösterilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddenin,“4.28.Sistemde firmaların ürün portföylerinde bulunan ve AICE veya TRUE FIDELITY veya PRECISE IMAGE veya ADMIRE olarak adlandırılan yazılımlardan en az bir tanesi verilecektir ve gerekiyorsa bu algoritmaları çalıştırmak için gerekli olan yazılım-donanım çözümlerini çalışır vaziyette sunulacaktır. Bu algoritmalar kardiyak BT anjiografi dahil tüm vücut çekimlerinde kullanılır durumda olacaktır. Teklif edilecek sistem de bunun tüm vücut görüntülemelerinde kullanıldığı gösterilecektir.” şeklinde değiştirilmesi talep ettikleri, Teknik Şartnamenin başlığı ise bu maddede tanımlanan özelliklere paralel olarak “ En Az 128 Kesitli ve Derin Öğrenme Rekonstrüksiyonlu Bilgisayarlı Tomografi Sistemi Teknik Özellikleri ” olarak belirlendiği, Ek-II idareye şikayet başvurusu ile ilgili başlığın “En Az 128 Kesitli Bilgisayarlı Tomografi Sistemi Teknik Özellikleri ” şeklinde değiştirilmesi talep ettikleri, ilgili düzenleme mevcut hali ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci ve 12’nci maddelerine aykırılık teşkil ettiği, verimlilik ile fonksiyonelliği sağlamadığı, ilgili madde ve teknik şartname başlığında yer alan “ derin öğrenme rekonstrüksiyonlu ” ifadesinin, yalnızca belirli üretici firmaların teknolojisine karşılık geldiği,

Öte yandan “derin öğrenme rekonstrüksiyon algoritmaları” isminde de belirtildiği gibi öğrenmeye devam eden teknolojiler olup kullanılan derin öğrenme ağları sürekli olarak yeni veriyle beslenmeye devam etmek zorunda olduğu, diğer bir ifade ile derin öğrenme algoritmaları hala öğrenme sürecinde olan algoritmaları olduğu, derin öğrenme teknolojisine sahip bilgisayarlı tomografi sistemleri üreticilerinin kendi web sitelerinde de bu teknolojinin yalnızca iyi eğitildiği sürece güvenilir sonuçlar verdiği ifade edildiği, bu durum derin öğrenme teknolojisi halen eğitilmeye devam ettiği için hasta güvenliği açısından endişe yarattığı, teknik şartnamenin Canon markasının Aquilion Serve sistemine işaret ettiği ve bu sisteme avantaj sağladığı, Canon markasının Aquilion Serve sisteminde kullanılan Pure Vision dedektör, 0,35 sn rotasyon süresi, yalnızca 50 kW jeneratör gücü ve 5 MHU düşük tüp anot ısı kapasitesi ile sınırlı olduğu, bugünün teknolojisinde en az 128 kesitli tüm üreticilerin bilgisayarlı tomografi sistemlerinde tüp anot ısı kapasitesi en az 7 MHU değerine sahip olduğu, ayrıca 5 MHU tüp anot ısı kapasitesi ve 50 kW jeneratör gücü Canon markasının 16 kesitli bilgisayarlı tomografi sistemlerinde kullandığı tüp ve jeneratör gücü değerleri ile aynı olduğu, oysaki Canon markasının 7.5 MHU tüp anot ısı kapasitesine ve 72 kW jeneratör gücüne sahip bilgisayarlı tomografi sisteminin mevcut olduğu isminin Aquilion Serve SP/Prime SP’ olduğu,

- Teknik Şartnamenin “Bilgisayar Sistemi ve Operatörü Konsolu” başlıklı 4.15’inci maddesinde, “Ana konsolda renkli ve her biri en az 19 (ondokuz) inç diagonal uzunluğa sahip, kırpışmasız özellikte ve 1280x1024 rezolusyona sahip en az 2 (iki) adet LCD monitör veya en az 1 adet 27 inç diagonal uzunluğa sahip kırpışmasız özellikte ve 3840x2160 rezolüsyona sahip monitör mevcut olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, Ek-II idareye şikayet başvurusu ile ilgili düzenlemenin,“4.15. Ana konsolda renkli ve en az 19” (ondokuz) inç diagonal uzunluğa sahip, kırpışmasız özellikte ve en az 1280 x 1024 rezolüsyona sahip en az 1 (bir) adet LCD monitor mevcut olacaktır.” şeklinde değiştirilmesi talep ettikleri,

Ancak ilgili düzenlemenin mevcut hali ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci ve 12’nci maddelerine aykırılık teşkil ettiği, verimlilik ile fonksiyonelliği sağlamadığı, ihale dokümanında, standart konfigürasyonunda tek bilgisayar için çift monitör bulunan firmaların her iki monitörle kurulum yapması öngörüldüğü, Bu doğrultuda, ürün portföyünde aynı işlemleri tek monitör üzerinden gerçekleştirebilen firmaların 1 adet monitör, bu işlemleri yalnızca iki monitör aracılığıyla yapabilen firmaların ise 2 adet monitör teklif edebilmesine izin verilmesi, eşit koşullarda rekabet ortamının sağlanması bakımından gerekli olduğu, bununla birlikte, ilgili maddenin mevcut halinde monitör boyutu için “en az 19 inç” ifadesi kullanıldığı, ancak çözünürlük değeri 1280x1024 olarak sabitlenmiş; “en az” ibaresine yer verilmediği, bu durum, daha yüksek çözünürlüğe sahip monitörlerin teklif edilmesini fiilen engellemekte ve rekabeti kısıtlayıcı nitelik taşıdığı,

2-Sözleşme Tasarısının 16.7.4. maddesinde “Teklif edilen cihaz, fabrikasyon ve montaj hatalarına karşı en az 2 yıl süre ile garantili olmalıdır. Ayrıca teklif edilen cihazlar için, garanti süresi dahil 10 yıl süre ile de bakım, onarım ve yedek parça servis garantisi taahhüt edilmelidir. Garanti sonrası yıllık bakım onarım ücretleri, ihalede teklif edilen cihaz bedelinin; ihale günündeki TCMB döviz alış kuru üzerinden hesaplanan bedel üzerinden güncellenecektir. Gerekli yedek parçaların ve işçiliğin bedeli, Türk lirası veya döviz bazında olacaktır ve sözleşme aşamasında liste olarak idareye sunulacaktır. Yedek parça toplam bedeli cihaz bedelini aşmayacaktır. Yedek parça fiyat listesinde birden fazla bulunan parçalar adet*birim fiyat şeklinde belirtilecektir. Garanti sonrası yıllık bakım onarım bedeli; yedek parça hariç, bakımda kullanılan tüm sarflar dahil, arıza durumlarında her türlü servis ve belirtilen bakım periyotlarında check-list'e uygun bakım dahil cihaz bedelinin %3'ünden fazla olamaz.” düzenlemesinin yer aldığı, Ek-2 idareye şikâyet başvurusu ile ilgili düzenlemenin , “Teklif edilen cihaz, fabrikasyon ve montaj hatalarına karşı en az 2 yıl süre ile garantili olmalıdır. Ayrıca teklif edilen cihazlar için, garanti süresi dahil 10 yıl süre ile de bakım, onarım ve yedek parça servis garantisi taahhüt edilmelidir. Garanti sonrası yıllık bakım onarım ücretleri, ihalede teklif edilen cihaz bedelinin, ihale günündeki TCMB döviz alış kuru üzerinden hesaplanan bedel üzerinden güncellenecektir. Gerekli yedek parçaların ve işçiliğin bedeli, Türk lirası veya döviz bazında olacaktır ve sözleşme aşamasında liste olarak idareye sunulacaktır.” şeklinde değiştirilmesi talep ettikleri, mevcut düzenlemenin yüklenici aleyhine orantısız ve ekonomik gerçeklerle bağdaşmayan bir sorumluluk doğurduğu, zira ihale konusu cihazlar ileri teknoloji ürünü olup yüksek bileşen içerdiği, bu bileşenlerin her biri zaman içinde farklı arızalanma ve değişim oranlarına sahip olduğu, kaldı ki bu oranların kurumdan kuruma da değişiklik gösterdiği, bu nedenle yedek parça maliyetlerinin cihaz bedeliyle sınırlandırılması, teknik olarak öngörülemeyen maliyet artışlarını karşılamayı imkânsız kıldığı ve teklif hazırlama aşamasında isteklileri aşırı risk altına soktuğu,

Öte yandan garanti sonrası yıllık bakım onarım bedelinin cihaz bedelinin yalnızca %3’ü ile sınırlandırılmasının, artan işçilik, döviz ve yedek parça maliyetleri dikkate alındığında sürdürülebilir olmadığı, bu oranın, bakım hizmetinin maliyetini karşılamadığı için istekliler arasında teklif dengesizliğine ve fiili olarak rekabetin daralmasına yol açtığı, 4735 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesi uyarınca sözleşme hükümleri tarafların ekonomik dengesi gözetilerek hazırlanması gerektiği, mevcut maddenin bu dengeyi bozduğu ve yükleniciye aşırı ölçüde ekonomik risk yüklediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,

**** “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir…” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 18’inci maddesinde “(1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre EKAP üzerinden hazırlanarak çıktısı alınanlar dahil aşağıdaki belgeler yer alır:

a) İhale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli,

b) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemenin gerekçelerinin yer aldığı açıklama belgesi,

c) İhale ve/veya ön yeterlik dokümanı ile düzenlenmiş ise zeyilname ve yapılmış ise açıklamalar…

d) İlan ve/veya davet metinleri,

e) Şikâyet başvuruları ile bu başvurular üzerine idare tarafından alınan kararlar ve bunların bildirimine ilişkin belgeler…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale konusu malın özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belge ve/veya numune idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Ekonomik ve mali yeterlik kriterleri ile iş deneyim belgesi fiyat dışı unsur olarak öngörülemez.

(4) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemez.

(5) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Sağlık Bakanlığı’nın Tıbbi Cihazlarla İlgili Mal ve Hizmet Alımı İşlemlerine İlişkin 2022/2 sayılı Genelgesinin 2.1’inci maddesinde “ Yüksek veya ileri teknolojiye sahip tıbbi cihaz alımlarında, belirli teknik özelliklerin cihazda bulunması, cihazın fonksiyonelliği ve rasyonel kullanımı açısından ek katkı, kullanıcı ve hastalar için avantaj sağlayacak ise bu özellikler "Üstün Teknik Özellikler" başlığı altında fiyat dışı unsurlar kullanılmak suretiyle ihale dokümanında yer alacaktır. ” düzenlemesi,

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 3 Kalem Tıbbi Cihaz Satın Alınması

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

3 Kalem Tıbbi Cihaz Satın Alınması işine ait malzemenin türü ve miktarı ekte belirtilmiştir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğüne bağlı Taşınır Kayıt Biriminin göstereceği yer ve yerlere çalışır vaziyette teslim edilecektir.” düzenlemesi,

**** Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

33.1.1.

_BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ (BT / CT) SİSTEMİ - 128 KESİT Tomografi Cihazı

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş)_

“Fiyat Dışı Unsur Formülü, Tanımı ve Açıklamaları

8.FİYAT DIŞI UNSURLAR (ÜSTÜN ÖZELLİKLER)

_
8.1. Sistemde tüm dedektör kapsama alanı boyunca gerçek 0.5 mm kesit kalınlığı ve 80 dedektör sırası sunulması [nispi ağırlık 4 (dört) puan]_

_
…_

8.5. Hastaya erişim ve hasta konforu açısından gantri çapının en az 75 cm ve üzeri olması [nispi ağırlık 4 (dört) puan]

_
8.8. Sistemde derin öğrenme rekonstrüksiyonu ile kullanılabilen, röntgen dozları seviyesinde ultra düşük doz akciğer BT görüntülemeleri için özel geliştirilmiş olan, polikromatik bir X-ışınından düşük enerjili fotonları seçici olarak çıkarmak için gümüşün foton zayıflatıcı özelliklerinden yararlanan ve akciğer kanseri taraması için optimize edilmiş bir enerji spektrumu sunan yazılım ve donanım çözümü (SilverBeam) mevcut olması [nispi ağırlık 3 (üç) puan]_

8.9. TAVI Planlama çekimlerinde, kontrast yakalama tekniğini takip eden tek bir spiral tarama bloğu içerisinde 3 farklı istasyonu değişken helikal pitch tekniğini kullanarak sırasıyla: EKG tetikleme kapalı karotis BTA, EKG tetikleme açık (prospektif veya retrospektif) koroner BTA, EKG tetikleme kapalı Abdominal AORTA ve periferik BTA çekimlerini aynı kontrast enjeksiyonu ile yapabilen ve aynı helikal tarama bloğunda birleştirerek daha düşük kontrast madde kullanımı ve daha güvenilir tedavi planlaması yapabilen dedike çekim modu (Variable Helical Pitch) bulunması. [nispi ağırlık 2 (iki) puan]

...

8.11. Cihazın dedektör teknolojisinin düşük kontrastları daha düşük dozlarda ayırt edebilme yeteneğinin ölçüsü olarak, Catphan fantomda 5 mm boyutundaki bir objeyi %0.3’lük (binde üçlük) bir farkla tespit edebilmek için verilmesi gereken doz miktarının en fazla 3.1 mGy olması (firma tarafından sağlanacak taahhütler kabul edilmeyecektir, ürünün teknik kataloğunda belirtilecek yada üretici firmanın resmi yazısı bulunacaktır) [nispi ağırlık 4 (dört) puan]” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Tarama Ünitesi ve Dedektör Sistemi” başlıklı 1’inci maddesinde “1.1.Gantri açıklığı en az 70 (yetmiş) santimetre çapında olacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “ X-Işın Jeneratörü Ve Tüpü” başlıklı 2’nci maddesinde

“2.2. Röntgen tüpü anod ısı kapasitesi en az 5 mHU değerinde olmalıdır.”

…

2.3. Tüpün anodunun ısı atım oranı en az 0.86 mHU/dakika olmalıdır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Bilgisayar Sistemi Ve Operatör Konsolu” başlıklı 4’üncü maddesinde “

4.15. Ana konsolda renkli ve her biri en az 19 (ondokuz) inç diagonal uzunluğa sahip, kırpışmasız özellikte ve 1280x1024 rezolüsyona sahip en az 2 (iki) adet LCD monitör veya en az 1 adet 27 inç diagonal uzunluğa sahip kırpışmasız özellikte ve 3840x2160 rezolüsyona sahip monitör mevcut olacaktır

4.28. Sistemde firmaların ürün portföylerinde bulunan ve AICE veya TRUE FIDELITY veya PRECISE IMAGE olarak adlandırılan Derin Öğrenme Rekonstrüksiyon Algoritmalarından en az bir tanesi verilecektir ve bu algoritmaları çalıştırmak için gerekli olan yazılım-donanım çözümlerini çalışır vaziyette sunulacaktır. Derin Öğrenme Rekonstrüksiyon Algiritmaları, kardiyak BT anjiografi dahil tüm vücut çekimlerinde kullanılır durumda olacaktır. Teklif edilecek sistem de bunun tüm vücut görüntülemelerinde kullanıldığı gösterilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Fiyat Dışı Unsurlar (Üstün Özellikler)” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Sistemde tüm dedektör kapsama alanı boyunca gerçek 0.5 mm kesit kalınlığı ve 80 dedektör sırası sunulması [nispi ağırlık 4 (dört) puan

…

8.5. Hastaya erişim ve hasta konforu açısından gantri çapının en az 75 cm ve üzeri olması [nispi ağırlık 4 (dört) puan]

…

8.8. Sistemde derin öğrenme rekonstrüksiyonu ile kullanılabilen, röntgen dozları seviyesinde ultra düşük doz akciğer BT görüntülemeleri için özel geliştirilmiş olan, polikromatik bir X-ışınından düşük enerjili fotonları seçici olarak çıkarmak için gümüşün foton zayıflatıcı özelliklerinden yararlanan ve akciğer kanseri taraması için optimize edilmiş bir enerji spektrumu sunan yazılım ve donanım çözümü (SilverBeam) mevcut olması [nispi ağırlık 3 (üç) puan]

…

Başvuruya konu ihalenin “3 Kalem Tıbbi Cihaz Satın Alınması” ihalesi olduğu, başvuru sahibinin iddialarının ihalenin 1’inci kısmı olan “Tomografi Cihazı” alımına ilişkin olduğu söz konusu ihalede idare tarafından oluşturulan dokümana göre, ihale üzerinde bırakılacak isteklinin belirlenmesine yönelik olarak fiyat unsurunun yanı sıra, Teknik Şartname'de yer alan vazgeçilmez teknik özellikleri karşılayan ve buna göre geçerli teklif sahibi oldukları belirlenen katılımcıların tekliflerinin bu kez yine şartnamede yer alan "üstün teknik özellikler" (fiyat dışı unsurlar) dikkate alınarak puanlanmasının da öngörüldüğü anlaşılmıştır.

**** Başvuru kapsamında şikâyete konu edilen düzenlemelerin Canon firmasının Aquilion Serve model cihazını işaret edip etmediği hususunda görüş alınmasının teknik zorunluluk olduğu sonucuna varıldığından akademik bir kuruluştan konuya ilişkin bilgi talep edilmiştir. Kurum kayıtlarına alınan yazıda;

“Madde Bazında Teknik Uzman Görüşü

8.1. Sistemde tüm detektör kapsama alanı boyunca gerçek 0,5 mm kesit kalınlığı ve 80 detektör sırası sunulması [nispi ağırlık 4 (dört) puan]

İlgili teknik değerler tüm üreticiler tarafından ortak kullanılan standart değerleri yansıtmamakta, belirli üreticilere özgü teknolojik tasarımlar içermektedir. Sektörde 128 kesitli BT sistemlerinde gerçek kesit kalınlığı yaygın olarak 0,6 – 0,67 mm aralığındadır. 0,5 mm gerçek kesit kalınlığı ve 80 dedektör sırası bir arada yalnızca sınırlı üretici tarafından sağlanmaktadır. Maddede istenen iki özelliğin kombine talep edilmesi rekabeti sınırlayıcıdır. Canon firmasının üstün özelliğidir.

8.5. Hastaya erişim ve hasta konforu açısından gantri çapının en az 75 cm ve üzeri olması [nispi ağırlık 4 (dört) puan]

75 cm gantri açıklığı konforlu ve uluslararası uygun bir değerdir. Bu değer obez hastalarda hareket alanı sağlar. TAVI, travma ve pediatrik çekimler gibi alanlarda erişimi artırır. Gantry açıklığı için evrensel bir ölçü yoktur ancak klinik kullanım, hasta konforu açısından genel ölçüler yazılabilir üstün özellikler kısmında yazılan ölçü diğer marka cihazlarda da mevcut olup Canon marka cihazda bu ölçü 80 cm dir. Bu haliyle diğer firmalarında bu üstün özellik maddesinden de yararlanması sağlanmıştır.

Enerji spektrumu optimizasyonunda kullanılan filtre materyalleri her üreticide farklı olup belirli ticari isimler üreticiye özgüdür. Spektral optimizasyonun belirli marka adlarıyla istenmesi teknik gereklilik değildir ve rekabeti sınırlar. Canon firmasının üstün özelliğidir.

Değişken pitch yapıları üreticiye özgü teknolojilerdir. Aynı kontrast ile çoklu istasyon tarama klinik olarak mümkündür fakat üreticilerin uygulama metodu ve ticari adları farklıdır. Maddede yer alan ifade belirli çözümleri tarif etmektedir. Bu nedenle üstün özellik maddesi Canon firmasının özelliğini tarif etmektedir.

Düşük kontrast çözünürlüğü testleri uluslararası standart hale getirilmiş bir ölçüm değildir. Üreticiler farklı kesit kalınlıkları, farklı HU kontrast farkları ve farklı rekonstrüksiyon yöntemleri kullanmaktadır. %0,3 fark ve 3,1 mGy değeri klinik bir zorunluluk değil, üreticiye özgü test parametresidir. Rekabeti daraltır. Bu özellik Canon firmasının özelliğidir.

TEKNİK ŞARTNAMEDEKİ MADDELER

X-Işın Jeneratörü ve Tüpü

“2.2. Röntgen tüpü anod ısı kapasitesi en az 5 mHU değerinde olmalıdır.”

Modern 128 kesitli BT sistemlerinde anot kapasitesi yaygın olarak 7 MHU ve üzeridir. 5 MHU değerine izin verilmesi yoğun merkezlerde ısınma, bekleme ve görüntü kalitesi düşüşü riski doğurur. Ancak bu maddede en az ibaresi olduğundan rekabeti daraltacak bir durum söz konusu değildir.

2.3. Tüpün anodunun ısı atım oranı en az 0.86 mHU/dakika olmalıdır.

Isı atım oranı yoğun klinik kullanımda kritik olup güncel cihazlarda 1,5 – 2,1 MHU/dk seviyesindedir.0,86 MHU/dk teknik olarak düşüktür ve rekabeti sınırlar. Ancak bu madde de en az ibaresi olduğundan rekabeti daraltacak bir durum söz konusu değildir.

Bilgisayar Sistemi ve Operatör Konsolu

Ekran boyutu olarak rekabeti daraltacak bir durum olmamakla birlikte, daha yüksek çözünürlüklü ekranların engellendiği görülmektedir. Bu da rekabeti daraltmakta olan bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır.

Derin öğrenme yöntemi üreticiden üreticiye farklılık gösterir, adlandırmalar ticari olup belirli markaları işaret etmektedir. Burada belirtilen ticari isimler GE, CANON ve PHILIPS markalarını işaret etmektedir. Siemens marka cihazın ticari ismi yazılabileceği gibi vb ifadesi şartname maddesine yazılıp rekabet daha da arttırılabilirdi.

DEĞERLENDİRME SONUCU

Kamu İhale Kurumu II. İnceleme Dairesi Başkanlığının incelenmesini istediği şartname maddeleri ile ilgili İdarece oluşturulan ihale dokümanındaki teknik şartnamenin maddeleri, piyasadaki BT cihazları dikkate alınarak incelenmiştir. Yapılan inceleme;

-Düzenlemelerin belirli bir markayı işaret edip etmediği (özellikle Canon Aquilion Serve modeli)

-Bu düzenlemelerin idarenin ihtiyacını karşılamak için zorunlu olup olmadığı,

-Düzenlemelerin verimlilik, fonksiyonellik ve rekabet ilkelerine uygunluğu yönlerinden yapılmıştır.

İncelenen üstün özellikler maddelerinde 8.1., 8.8, 8.9, 8.11 maddeleri Canon firmasının Aguillon Serve model cihazında bulunan özelliklerdir. Diğer incelenmesi istenen maddelere de baktığımızda rekabeti kısıtlayıcı özellikler idarenin ihtiyacını karşılayacak nitelikte olmadığı dolayısıyla benzer görüntü kalitesi, benzer düşük doz performansı, AI rekonstrüksiyon, kardiyak BT, tam vücut kullanım, 75 cm gantri açıklığı, Hızlı rotasyon vb özellikler piyasada diğer markaların üst düzey cihazlarında farklı teknolojik isim ve değerler ile karşılanmaktadır.

Mevcut teknik özellikler verimli bir cihaz ortaya koysa da eşdeğer cihazların benzer fonksiyonları sunduğu gerçeği, bu maddelerin zorunlu veya vazgeçilmez olmadığını göstermektedir. Dolayısıyla fonksiyonellik/verimlilik açısından daha genel, marka ve ticari isim bağımsız veya eşdeğer, vb. gibi gibi ifadeler kullanılmalıdır.

NİHAİ GÖRÜŞ

Yapılan inceleme sonucunda;

1-Teknik Şartnamedeki bazı maddelerin, düşük doz performans eşiği ve marka özel isimleri nedeniyle Canon Aquilion Serve modeline özgü olduğu anlaşılmaktadır.

2-Bu düzenlemelerin, idarenin ihtiyaç duyduğu hizmeti sunmak için zorunlu teknik gereklilik niteliği bulunmamaktadır.

3-Rekabetin artırılması ve Kamu İhale Mevzuatına uygunluk açısından marka adı, teknoloji adı veya sadece tek modelin sağlayabildiği spesifik katalog değerlerinin şartnameden çıkarılması veya “eşdeğer performans veya vb ifadeleri” şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir.

Bu haliyle şartname rekabeti daraltmakta** ,**4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesindeki rekabet ve eşit muamele ilkeleri ile uyumsuzluk riski oluşturmaktadır.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılaması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirleme konusunda, sınırları mevzuatta öngörülmüş şekilde, takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi aşamasında her bir cihazın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğun bulunmadığı, esas olan hususun idarelerin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân verecek düzenlemelerin yapılarak ihtiyaçların uygun şartlarla, zamanında karşılanmasının ve dolayısıyla kaynakların verimli kullanılmasının sağlanması olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre, idarelerin ihtiyacın tespiti, ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri ve belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı konularında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi, yukarıda aktarıldığı üzere 4734 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır.

Akademik kuruluştan alınan teknik görüş yazısında belirtildiği üzere Teknik Şartname’nin X-Işın Jeneratörü ve Tüpü başlığı altındaki 2.2 ve 2.3’üncü maddelerinin tek markayı işaret etmediği, rekabeti daraltacak nitelikte olmadığı,“ Bilgisayar Sistemi ve Operatör Konsolu” başlığı altındaki 4.15. ile 4.28’inci maddelerinin tek markayı işaret etmediği, katılımı artırıcı vb. gibi ifadeler kullanılabileceği, diğer yandan İdari Şartname ve Teknik Şartname’de yer alan 8.1, 8.8, 8.9, 8.11 maddelerinin Canon firmasının Aquillon Serve modeline avantaj sağlayacak şekilde hazırlandığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde alımı yapılacak olan cihaza yönelik olarak bazı değişikliklerin yapılması gerektiği, böylelikle rekabet ve fırsat eşitliğinin sağlanabileceği ifade edilmekle birlikte teknik görüşte yer alan hususlarda dikkate alındığında her firmanın farklı teknik özelliklerde yazılım ve donanım sistemine sahip olabileceği ve dokümanlardaki vazgeçilmez teknik özelliklerin tüm firmaların ihaleye katılımını sağlayacak şekilde düzenlenemeyebileceği, idarelerin ihtiyaçlarına yönelik olarak ürün kapasitelerinin ve çeşitlerinin artırılmasının isteklilerin yükümlülüğünde bulunduğu, bu nedenlerle söz konusu düzenlemelerin ihtiyaçların belirlenmesi ile ilgili idarenin takdir yetkisi kapsamında bulunduğu değerlendirilmiş, diğer yandan İdari Şartname ve Teknik Şartname’de yer alan 8.1, 8.8, 8.9, 8.11 maddelerinin Canon firmasının Aguillon Serve modeline avantaj sağlayacak şekilde hazırlandığı, bu haliyle söz konusu düzenlemelerin tek markaya avantaj sağlayacak şekilde olmasının rekabeti engelleyeceği ve bu durumun Kanun’un yukarıda yazılı 5’inci ve 12’nci madde hükümlerine aykırı olduğu değerlendirilmiş ve ihalenin 1‘inci kısmının iptalinin gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinin beşinci fıkrasında “… (5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Satış sonrası servis, bakım ve onarım hizmetleri ile yedek parça sağlanması” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Alım konusu malın özelliği göz önünde bulundurularak, satış sonrası servis, bakım ve onarım hizmetlerine yönelik düzenleme yapılabilir. Bu hizmetlerin, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi halinde ilgili mevzuat esas alınarak aday veya istekli tarafından sunulacak belgeler ve kriterler, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtilir…

(3) Alım konusu malın özelliğine göre, satış sonrası malın yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak bu husus, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenemez. Yüklenici tarafından malın yedek parçasının sağlanması, sözleşmenin uygulanması aşamasında yerine getirilecek bir yükümlülük olarak teknik şartname ve/veya sözleşme tasarısında düzenlenir. ” hükmü,

Yönetmelik eki Mal Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Satış sonrası bakım, onarım ve yedek parça temini” başlıklı 16.7.2’nci maddesinde “16.7.2.1. Malın tamir süresi en fazla …… iş günüdür. Bu süre mala ilişkin arızanın yükleniciye veya yetkili servise bildirildiği tarihinden başlar. Malın arızasının ….. iş günü içerisinde giderilememesi halinde yüklenici tamir sonuna kadar benzer özelliklere sahip başka bir malı İdareye tahsis eder.

16.7.2.2. Malın İdareye teslim edildiği tarihten itibaren, kullanım hataları dışında yukarıda belirlenen garanti süresi içinde kalmak kaydıyla, bir yıl içerisinde; aynı arızanın …[İdare tarafından ikiden az olmamak üzere sayı yazılacaktır.] fazla tekrarlanması veya farklı arızaların …[İdare tarafından dörtten az olmamak üzere sayı yazılacaktır.] fazla meydana gelmesi veya belirlenen garanti süresi içerisinde farklı arızaların toplamının …[İdare tarafından altıdan az olmamak üzere sayı yazılacaktır.] fazla olması ve bu arızaların maldan yararlanamama sonucunu ortaya çıkarması durumunda, yüklenici malı değiştirmekle yükümlüdür. Ancak, malın birden fazla üniteden oluşması halinde yüklenici, sadece arızanın meydana geldiği ünite veya üniteleri değiştirmekle yükümlüdür.” hükmü,

Sözleşme Tasarısının “Yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.7.4. 1-Teklif edilen cihaz, fabrikasyon ve montaj hatalarına karşı en az 2 yıl süre ile garantili olmalıdır. Ayrıca teklif edilen cihazlar için, garanti süresi dahil 10 yıl süre ile de bakım, onarım ve yedek parça servis garantisi taahhüt edilmelidir. Garanti sonrası yıllık bakım onarım ücretleri, ihalede teklif edilen cihaz bedelinin, ihale günündeki TCMB döviz alış kuru üzerinden hesaplanan bedel üzerinden güncellenecektir. Gerekli yedek parçaların ve işçiliğin bedeli, Türk Lirası veya döviz bazında olacaktır ve sözleşme aşamasında liste olarak idareye sunulacaktır. Yedek parça toplam bedeli cihaz bedelini aşmayacaktır. Yedek parça fiyat listesinde birden fazla bulunan parçalar adet*birim fiyat şeklinde belirtilecektir.

_
Garanti sonrası yıllık bakım onarım bedeli; yedek parça hariç, bakımda kullanılan tüm sarflar dahil, arıza durumlarında her türlü servis ve belirtilen bakım periyotlarında check-list'e uygun bakım dahil cihaz bedelinin % 3' ünden fazla olamaz_ …” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması hususunda sorumluluğu bulunan idare tarafından alımın niteliği esas alınarak, satış sonrası servis, bakım ve onarım hizmetlerine yönelik olarak Sözleşme Tasarısı’nın 16.7.4’üncü maddesinde yer verilen düzenlemelerin yapıldığı, isteklilerin teklif ettiği cihazların işin yürütümünü sağlama noktasında sorumlu oldukları ve sözleşmenin yürütümü aşamasına ilişkin düzenlemenin tüm katılımcılar için eşit koşullar içerdiği dikkate alındığında bu haliyle söz konusu düzenlemelerin ihale mevzuatına aykırılık taşımadığı ve teklif verilmesini engelleyici nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1‘inci kısmının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 1‘inci kısmının iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

KİK Kararı: 2025/UM.II-2648

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

KAMU İHALE KURULU KARARI

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin