KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/035

Gündem No : 35

Karar Tarihi : 03.09.2025

Karar No : 2025/UM.II-1864

BAŞVURU SAHİBİ:

Gace İnşaat Gıda İlaçlama Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

VEKİLİ:

Av. Can Alişan ULUSOY,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mardin Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1015098 İhale Kayıt Numaralı “Çeşitli Mal ve Malzeme Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mardin Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 04.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çeşitli Mal ve Malzeme Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Gace İnşaat Gıda İlaçlama Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 12.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2024 tarih ve 174333 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1422 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Mardin Büyükşehir Belediyesi Fen işleri Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan “Çeşitli Mal ve Malzeme Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak 23.10.2024 tarihinde sözleşmeye davet edildikleri, 04.11.2024 tarihinde sözleşme imzalamak için gerekli evrakları hazırlayarak idareye gittikleri, ancak bu tarihte Mardin Büyükşehir Belediyesi başkanı ve ilgili daire başkanlarının İçişleri Bakanlığı kararı ile görevden uzaklaştırılarak kayyum ataması yapıldığı ve polis barikatlarından ötürü idareye giriş ve çıkışın mümkün olmadığı, bunun üzerine idareye çekilen 05.11.2024 tarihli ihtarname ile KİK bedeli ve kesin teminatın yatırılması için hesap numarasının istenildiği, idare tarafından 21.11.2024 tarihinde taraflarına gönderilen ihbarnamede sözleşme imzalanması için gerekli yükümlülüklerin yerine getirilmediği, belgelerin eksik olduğu ve kesin teminatın yatırılmadığının belirtildiği, bunun üzerinde idarece geçici teminatlarının gelir kaydedilerek haklarında yasaklılık işlemlerinin başlatıldığı, kendilerinin sözleşme imzalamak için gerekli yükümlülüklerini yerine getirdiği, idareden kaynaklı sebeplerle sözleşmenin imzalanamadığı, kendilerinin sözleşme imzalanması noktasındaki iradelerinin açık olduğu, sözleşme imzalanmadan önce gerekli diğer evrakları hazırladıkları, bunun dışında sözleşmeye davet yazısında kesin teminat ve KİK sözleşme bedelinin yatırılması için gerekli hesap bilgilerinin bulunmadığı, buna istinaden de 05.11.2024 tarihinde idareye ihtar çekildiği, belirtilen sebeplerle sözleşmenin imzalanamaması durumunun kendilerinden değil idareden kaynaklandığı, idarenin sözleşmenin imzalanmasına ilişkin sorumluluklarını yerine getirmediği ve idarenin bu kusurunun kendilerine yüklendiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.

c) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş sosyal güvenlik prim borcu olan.

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

e) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, mesleki faaliyetlerinden dolayı yargı kararıyla hüküm giyen.

f) İhale tarihinden önceki beş yıl içinde, ihaleyi yapan idareye yaptığı işler sırasında iş veya meslek ahlakına aykırı faaliyetlerde bulunduğu bu idare tarafından ispat edilen.

g) İhale tarihi itibariyle, mevzuatı gereği kayıtlı olduğu oda tarafından mesleki faaliyetten men edilmiş olan.

...” hükmü,

“Sözleşmeye davet” başlıklı 43’üncü maddesinde “ 41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir. Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.

43 üncü madde hükmü gereğince sözleşmeden önce kesin teminat alınmayan danışmanlık hizmet ihalelerinde sözleşmeye davet ise, kesin teminat istenilmeksizin birinci fıkra hükümlerine göre yapılır.” hükmü,

“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir…” hükmü,

“Sözleşme yapılmasında idarenin görev ve sorumluluğu” başlıklı 45’inci maddesinde “İdare, 42 ve 44 üncü maddede yazılı süre içinde sözleşme yapılması hususunda kendisine düşen görevleri yapmakla yükümlüdür. İdarenin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi halinde, istekli sürenin bitmesini izleyen günden itibaren en geç beş gün içinde, on gün süreli bir noter ihbarnamesi ile bildirmek şartıyla, taahhüdünden vazgeçebilir. Bu takdirde geçici teminat geri verilir ve istekli teminat vermek için yaptığı belgelendirilmiş giderleri istemeye hak kazanır. Bu zarar, sebep olanlara tazmin ettirilir ve ayrıca haklarında 60 ıncı madde hükümleri uygulanır.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir…” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 67’nci maddesinde “(1) İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.

…

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çeşitli Mal ve Malzeme Alım İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: Portland Çimento (Torbalı) ( TS EN 197-1 CEM I 42,5 N ) (Nakliye Dahil): 1000 adet, Portland Çimento (Dökme) (TS EN 197-1 CEM II/A-P 42,5 N) (Nakliye Dahil): 450 ton, 3x30x60 cm Bazalt taşı plak (TS 10835) (Nakliye Dahil) 2000 metrekare” düzenlemesi yer almaktadır.

**** İhale konusu işin Mardin Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Dairesi Başkanlığına ait “Çeşitli Mal ve Malzeme Alım İşi” olduğu, 04.09.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 isteklinin katıldığı, 23.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Gace İnşaat Gıda İlaçlama Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede; başvuru sahibi Gace İnşaat Gıda İlaçlama Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.ye 23.10.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile anılan isteklinin sözleşme imzalamaya davet edildiği,

Başvuru sahibi istekli tarafından Mardin 2. Noterliği tarafından 05.11.2024 tarihinde idareye çekilen ihbarnamede “Belediye Başkanlığınızca çeşitli mal ve malzeme alım işine yönelik 04.09.2024 tarihinde ihale yapılmış olup teklifimiz kabul edilerek 24.09.2024 tarihli İKN.2024/1015098 ve 1600310 sayılı yazı ile sözleşme İmzalamak için davet edildik.

Sözleşmeye Davet mektubu tarafımıza 23.10.2024 tarihi 16.58.de tebliğ edilmiştir.

Gerekli evraklar olan İflas ve Konkordatoya tabi olmadığımıza ilişkin belge, SGK ve Vergi Borcu Olmadığına ilişkin yazı, Adli Sicil Kaydı, Şirketi İlzama Yetkili Şahsa ilişkin İmza Sirküleri ektedir.

Hafta tatili sonrasına isabet eden 04.11.2024 tarihinde yukarda zikredilen belgelerimiz ile Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığına belgeleri teslim etmek ve Sözleşmeyi imzalamak için Makama geldik. Ancak Mardin Belediye Başkanlığının Kayyuma devri nedeniyle oluşan kargaşa ve güvenlik nedeniyle binaya alınmadık ve bütün gayret ve teşebbüslerimize rağmen evrakları teslim edip sözleşmeyi imzalayamadık.

05.11.2024 tarihinde yine aynı şekilde Makama ulaştığımızda mücbir sebeplerden dolayı bizlere saat 14.00 e kadar bilgilendirme yapılacağı ve beklememiz istendi ancak sözleşme imzalamak için taraflarınca kesin teminat bedelinin yatırılacağı kurumun banka hesap nosu ile Kamu İhale Kurumuna yatırmamız gereken KİK bedeline ilişkin hesap nosu bildirilmeli iken bu ihbarımız ve talebimiz tarihine kadar bildirilmedi.

Sonuç ve Talep : Tarafımızca hazırlamamız gereken belgeler ekte sunulmuş olup, sözleşme yapılması için teşebbüsümüz ve başvurumuza rağmen sözleşme imzalanmamış olup sözleşme imzalamak için hazır olduğumuzu, tarafımıza bildirilecek tarihte sözleşme imzalamaya geleceğimiz arz olunur.05.11.2024” açıklamalarına yer verildiği,

Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından başvuru sahibi istekliye gönderilen 21.11.2024 tarihli “ihtarname/ihbarname” konulu yazıda ise “İlgi sayılı yazı gereğince Başkanlığımızca ihalesi yapılan. 2024/1015098 ihale kayıt numaralı Çeşitli Mal ve Malzeme Ahm İşi kapsamından sözleşme imzalamak için 04.11.2024 tarihinde idaremiz adresine geldiğinizi ve kayyım atanmasından kaynaklı bina içerisine alınmadığınızı belirterek gerekli evrakları teslim edemediğinizi bildirmiş bulunmaktasınız. Ayrıca 05.11.2024 tarihinde de idaremize başvurduğunuzu iddia ederek kesin teminat bedelinin yatırılacağı hesap bilgileri ile K.İ.K bedeline ilişkin hesap bilgilerinin tarafınıza bildirilmediği belirtilerek bahse konu mal alım işi ile ilgili sözleşme imzalamayı talep etmektesiniz.

İdaremizce 23.10.2024 tarihinde “Üzerine İhale Yapılan İsteklinin Sözleşmeye Davet Edilmesine İlişkin Fom” elektronik kamu atatan platformu üzerinden tarafınıza tebliğ edilerek, tebliğ tarihîni izleyen günden itibaren, en geç on gün içinde ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c) (d) (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınızı dair belgeler ile % 6 oranında kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız açık bir şekilde belirtilmiştir.

Sözleşme imzalanması gereken 04.11.2024 tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler ile kesin teminat sunmadığınız ve K.İ.K bedelinin yatırılması gereken SÖZLEŞME ID 3087407 numarasının tarafınıza gönderilen tebligatta açık bir şekilde belirtildiği halde yatırılmadığı ayrıca sözleşme imzalanması gereken 04.11.2024 tarihinden sonra 05.11.2024 tarihinde ihbarname gönderip sözleşme imzalanmasını talep ettiğiniz anlaşıldığından başvurunuz yerinde görülmemiştir. Bahse konu ihale ile ilgili 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na göre işlem yapılacaktır.” ifadelerine yer verildiği,

Bunun üzerine anılan istekliye ait geçici teminatın gelir kaydedilerek anılan istekli hakkında yasaklılık işlemlerine başlanıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde özetle, sözleşmenin idareden kaynaklı sebeplerden ötürü imzalanamadığı, kendilerine bu konuda bir kusur yüklenemeyeceği, kaldı ki sözleşmenin imzalanması yönündeki iradelerinin de açık olduğu iddia edilmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalamasında görev ve sorumluluklarına yer verildiği, mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan isteklinin, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorunda olduğu, bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanun’un 58’inci maddesi hükümleri uygulanacağı, bu kapsamda ihale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri vermek, kesin teminat ve KİK sözleşme payını yatırmak suretiyle sözleşmeyi imzalamak zorunda olduğu, aksi durumda geçici teminatının gelir kaydedilerek hakkında yasaklılık işlemleri başlatılacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından sözleşme imzalanması için idareye gidildiğinde (sözleşme imzalanması için son günde) İçişleri Bakanlığı kararı ile belediyeye kayyum atandığı ve güvenlik sebebiyle binaya giriş ve çıkışların yasaklandığı, belirtilen sebepten ötürü sözleşme imzalanamadığının iddia edildiği görülmekle birlikte yukarıda yer verildiği üzere sözleşme imzalanmadan önce ihale üzerinde bırakılan isteklilerin görev ve sorumluluklarının açık olduğu, idare tarafından anılan istekliye gönderilen sözleşmeye davet yazısında sözleşme ID numarasına ve kesin teminat tutarına da yer verilmek suretiyle sözleşme imzalanmadan önce yerine getirilmesi gereken hususların açıkça belirtildiği, bu çerçevede mevcut sözleşmeye davet yazısında yer alan bilgilerden kesin teminat tutarının ve KİK sözleşme payının yatırılabileceği, başvuru sahibi tarafından kesin teminatın nakit olarak fiziki ortamda yatırılmak istendiği yönünde de bir iddia bulunmadığı, bununla birlikte anılan istekli tarafından idareye gönderilen 05.11.2024 tarihli ihbarnamede “ Makama ulaştığımızda mücbir sebeplerden dolayı bizlere saat 14.00 e kadar bilgilendirme yapılacağı ve beklememiz istendi ancak sözleşme imzalamak için taraflarınca kesin teminat bedelinin yatırılacağı kurumun banka hesap nosu ile Kamu İhale Kurumuna yatırmamız gereken KİK bedeline ilişkin hesap nosu bildirilmeli iken bu ihbarımız ve talebimiz tarihine kadar bildirilmedi.” ifadelerine yer vermek suretiyle KİK sözleşme payının ve kesin teminatın yatırılmadığının kendileri tarafından da kabul edildiği, bir başka ifade ile anılan istekli tarafından sözleşme imzalanması için gerekli yükümlülüklerin sözleşme imzalanması gereken son tarihte yerine getirilmediği anlaşıldığından idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tümünde haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iade edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****