KİK Kararı: 2025/UM.II-1816
KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/034
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 27.08.2025
Karar No : 2025/UM.II-1816
BAŞVURU SAHİBİ:
Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi,
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı,
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2025/608204 İhale Kayıt Numaralı “Kimyasal ve Sarf Malzemeler” İhalesi
KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından 30.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kimyasal ve Sarf Malzemeler” ihalesine ilişkin olarak Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi nin 16.07.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.07.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.08.2025 tarih ve 189502 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/1517 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 6’ncı ve 8’inci kısımlarına verdikleri tekliflerinin Duatek Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile aynı IP adresi (78.*********) üzerinden doküman indirdikleri, bu nedenle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Yasak Fiil ve Davranışlar başlıklı 17’nci maddesinin 1’inci fıkrası (b) bendi uyarınca ve aynı Kanun’un İhaleye Katılımda Yeterlik Kuralları başlıklı 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (j) bendi uyarınca değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle ihalenin 6’ncı kısmının iptal edildiği, söz konusu kararın hukuka uygun olmadığı, şöyle ki;
Aynı IP adresinden doküman indirilmiş olmasının, teknik altyapıdan kaynaklı olduğu ve birlikte hareketi göstermediği zira tekliflerin tamamen bağımsız biçimde hazırlandığı ve farklı IP adreslerinden sunulduğu, teklif edilen cihazların farklı markalar olduğu, bahsi geçen Duatek Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile aralarında herhangi bir organik veya fiili bağ bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
…
j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.
...” hükmü,
**** Aynı Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:
…
b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.
…
d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.
e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.
Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,
**** Anılan Kanun’un dördüncü kısmında yer alan “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.
Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,
**** İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kimyasal ve Sarf Malzemeler Alımı
b) Türü: Mal alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu: KİM-25-012
e) Miktarı: 11 Kısım, 327 Kalem
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: DSİ Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı Ambarları Pursaklar / Ankara adresine teslim edilecektir. Ek-6? da belirtilen kimyasal ve sarf malzemeler, belirtilen adetlerde, Ek-7?de yer alan adreslerdeki DSİ Bölge Müdürlükleri Makina İmalat ve Donatım Şube Müdürlüklerine ve DSİ TAKK Dairesi Başkanlığı İkmal ve Taşıt İşletme Şube Müdürlüğüne teslim edilecektir. Ek-8? de yer alan ?Teslim ve Tesellüm Tutanağı? 1 nüsha düzenlenerek, TAKK Dairesi Başkanlığı İkmal ve Taşıt İşletme Şube Müdürlüğüne gönderilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
**** Başvuruya konu ihalede, (15) adet ihale dokümanı indirildiği, 08.07.2025 tarihinde yapılan ihalenin şikâyete konu 6’ncı kısmına (2) isteklinin, 8’inci kısmına (3) isteklinin katıldığı, (09.07.2025) onay tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Duatek Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketine ait tekliflerin aynı IP adresi ile ihale dokümanı indirdikleri gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları ve ihalenin şikâyete konu 6’ncı kısmının geçerli teklif kalmadığı gerekçesiyle iptal edildiği, şikâyete konu 8’inci kısma başvuru sahibi Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ve diğer iki istekli tarafından teklif sunulduğu ihalenin (Redoks Analitik Cihazlar Anonim Şirketi) üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.
**** Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
**** Bu doğrultuda, EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile Duatek Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından ihale dokümanının aynı IP adresinden (78.********) indirildiği, **** teklif verme işlemlerinin ise farklı IP adreslerinden gerçekleştirildiği tespit edilmiştir.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresi (www.btk.gov.tr) üzerinden yapılan araştırmada internet protokol adreslerine ilişkin genel bilgi bölümünde “İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü (IP adresi) adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
IP adresi, internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaralarıdır. Sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmaz. Ayrıca, firmalar e-imza kullanmak suretiyle EKAP üzerinden ihale dokümanını indirmekte ve istekli olabilecek sıfatını kazanmaktadır. Bu çerçevede, bir teknik veri olarak IP idaresinin bu özellikleri göz ardı edilerek, isteklilerin ihale dokümanını aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden indirmelerinin hayatın olağan akışına uygun olduğunun kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Başvuru sahibi başvuru sahibi Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile teklif veren Duatek Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi doküman indirme işlemini aynı IP adresinden gerçekleştirdiği, istekli olabilecek sıfatının kazanılarak ihaleye başvuruda bulunulması veya teklif verilebilmesi için, ihale dokümanının EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından e-imza kullanılarak indirilmesi gerektiği, nitekim somut olayda da anılan isteklilerin e-imzalarını kullanmak suretiyle aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede "istekli olabilecek" sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyeceği,
**** Bu itibarla, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının, hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği, dolayısıyla bu itibarla idarece başvuru sahibi isteklinin teklifinin ihalenin 6’ncı kısmında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17'nci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu, diğer taraftan ihalenin şikayete konu bir diğer kısmı olan 8’inci kısmına yalnızca başvuru sahibi Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından teklif sunulduğu, Duatek Teknoloji Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından anılan kısma teklif verilmediği, kısmi teklife açık söz konusu ihalede her bir kısmın ayrı bir ihale gibi değerlendirilmesi gerektiği dikkate alındığında, 8’inci kısımda aynı IP adresinden doküman indirmelerine rağmen anılan kısma her ikisi tarafından katılım sağlamayan söz konusu istekliler için rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranışta bulunduklarından söz edilemeyeceği, dolayısıyla bu kısımda başvuru sahibi Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde… tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir” açıklaması bulunmaktadır.
İhalenin şikâyete konu 6’ncı ve 8’inci kısmının toplam yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 101.344,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 152.021,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 50.677,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, ihalenin 6’ncı kısmında iddia konusu edilen hususlarda mevzuata aykırılık bulunmadığından itirazen şikâyet başvurusunun reddi, ihalenin 8’inci kısmında ise yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Enfa Laboratuvar Cihazları ve Danışmanlık İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketine ait teklifin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
-
İhalenin 6’ncı kısmında 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
-
İhalenin 8’inci kısmında 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
-
Fazla ödenen başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
****| ****| ****
****| ****| ****
****| ****| ****