KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/026

Gündem No : 24

Karar Tarihi : 02.07.2025

Karar No : 2025/UM.II-1419

BAŞVURU SAHİBİ:

Yusufoğulları Taşımacılık Otomotiv Mobilya Emlak İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Güroymak Belediyesi Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/701353 İhale Kayıt Numaralı “3 Adet Çift Kabin Pikap Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Güroymak Belediyesi Başkanlığı Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından 03.06.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Adet Çift Kabin Pikap Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yusufoğulları Taşımacılık Otomotiv Mobilya Emlak İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.nin 28.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.06.2025 tarih ve 185042 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1082 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Teknik Şartname’de alınacak araçlara ilişkin belirlenen özelliklerin tek bir marka ve modeli işaret ettiği (Ford Transit 350 E/ED Çift Kabin Trend M/T 6+1), mevcut düzenlemelerin verimlilik veya fonksiyonelliğe herhangi bir etkisinin bulunmadığı, belirlenen baz özelliklerin diğer markalardaki karşılığının farklı olduğu, söz konusu hususların kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “… İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “… Kurum, gerekli gördüğü takdirde özel uzmanlık gerektiren teknik hususlarla ilgili olarak ihtisas sahibi kamu veya özel hukuk tüzel kişileri ile gerçek kişilerin görüşüne başvurabilir…” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “ (1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir.

(5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir.

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir. ” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 3 Adet Çift Kabin Pikap Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

3 Adet Çift Kabin Pikap Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Güroymak Belediyesi” düzenlemesi yer almaktadır.****

Teknik Şartname’nin itirazen şikayete konu edilen kısımlarında aşağıdaki düzenlemeler yer almaktadır.

“Bu şartname; Güroymak Belediyesi hizmetlerinde kullanılmak üzere satın alınacak 3 adet Çift Kabinli Pikap Kamyonet aracın sınıflandırma ve dizayn özelliklerini belirlemek amacı ile düzenlenmiştir.

Aracın Teknik ve Donanım Özellikleri:

Model Yılı : 2025

Çekiş : Arka Tekerlek

Araç Tipi : Çift Kabinli Kamyonet (Pick-Up)

Oturma Kapasitesi : 6 kişi

Motor Hacmi : 1500/3000 cc

Silindir Sayısı : 4

Motor Gücü : 150 PS ve üzeri olacak

Vites Kutusu : En az 6 ileri manuel olacak

Yakıt Kapasitesi : 55/80 L ve arası

Yakıt Tipi : Dizel olacak

Vites Tipi : Ön konsola entegreli olacak

Güvenlik : ABS+EBD

ESP - Elektronik Stabilite Programı

TVC (Dinamik Tork Kontrolü)

Viraj Fren Kontrolü

HLA (Yokuş Kalkış Desteği)

TCS (Motor ve Fren Kontrollü Çekiş Sistemi)

Yokuş Kalkış desteği

Sürücü ve yolcu hava yastığı olacak

3 noktalı emniyet kemeri olacak

Uzaktan kumandalı merkezi kilit”

03.06.2025 tarihinde gerçekleştirilen başvuru konusu ihalede 7 adet doküman indirildiği, ihaleye 1 isteklinin katıldığı,**** 03.06.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Emrah Yıldız üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.****

Başvuru sahibi isteklinin ihale dokümanı düzenlemelerine ilişkin iddialarının değerlendirilmesine yönelik olarak akademik bir kuruluştan 11.06.2025 tarihinde “Kurumumuz, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesi gereğince ihalelere ilişkin itirazen şikâyet başvurularını incelemekte ve sonuçlandırmaktadır. Bu çerçevede “3 Adet Çift Kabin Pikap Alımı” ihalesine ilişkin olarak yapılan bir şikâyet incelemesine esas olmak üzere aşağıdaki hususlarda görüşünüze ihtiyaç duyulmuştur.

Başvuru sahibi tarafından özetle; Teknik Şartname’de özellikleri belirlenen araca ilişkin özelliklerin tek bir markayı ve modeli işaret ettiği, (Ford Transit 350 E / ED Çift Kabin Trend M/T 6+1) söz konusu araç dışında üretimi veya pazarlaması yapılan diğer marka araçların belirlenen özellikleri karşılamadığı, anılan Şartname’de belirtilen özelliklerin diğer marka araçlarda karşılığının farklı olduğu iddia edilmektedir.

Teknik Şartname’de aşağıdaki düzenlemeler yer almaktadır.

Bu şartname; Güroymak Belediyesi hizmetlerinde kullanılmak üzere satın alınacak 3 adet Çift Kabinli Pikap Kamyonet aracın sınıflandırma ve dizayn özelliklerini belirlemek amacı ile düzenlenmiştir.

Aracın Teknik ve Donanım Özellikleri:

Model Yılı : 2025

Çekiş : Arka Tekerlek

Araç Tipi : Çift Kabinli Kamyonet (Pick-Up)

Oturma Kapasitesi : 6 kişi

Motor Hacmi : 1500/3000 cc

Silindir Sayısı : 4

Motor Gücü : 150 PS ve üzeri olacak

Vites Kutusu : En az 6 ileri manuel olacak

Yakıt Kapasitesi : 55/80 L ve arası

Yakıt Tipi : Dizel olacak

Vites Tipi : Ön konsola entegreli olacak

__

Güvenlik : ABS+EBD

ESP - Elektronik Stabilite Programı

TVC (Dinamik Tork Kontrolü)

Viraj Fren Kontrolü

HLA (Yokuş Kalkış Desteği)

TCS (Motor ve Fren Kontrollü Çekiş Sistemi)

Yokuş Kalkış desteği

Sürücü ve yolcu hava yastığı olacak

3 noktalı emniyet kemeri olacak

Uzaktan kumandalı merkezi kilit

Yukarıdaki iddialar ve bu iddialarla ilişkili işbu yazı ekindeki doküman ve belgeler dikkate alındığında söz konusu düzenlemede bahsedilen araçların özelliklerinin belli bir markayı veya modeli işaret edecek biçimde belirlenip belirlenmediği, rekabeti ve ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olup olmadığı hususlarında görüşünüze ihtiyaç duyulmuştur.” hususlarına yönelik teknik görüş talep edildiği,

Akademik kuruluş tarafından Kuruma gönderilen ve Kurum kayıtlarına 26.06.2025 tarihinde alınan cevabi yazıda “Bahse konu ihalede “Teknik Şartname'de özellikleri belirlenen araca ilişkin özelliklerin tek bir markayı ve modeli işaret ettiği, (Ford Transit 350 E / ED Çift Kabin Trend M/T 6+1) söz konusu araç dışında üretimi veya pazarlaması yapılan diğer marka araçların belirlenen özellikleri karşılamadığı, anılan Şartname'de belirtilen özelliklerin diğer marka araçlarda karşılığının farklı olduğu” iddia edilmektedir. İtiraz konusu olan hususlarda tarafımıza iletilen konunun değerlendirilmesi aşağıdaki verilmiştir.

Değerlendirme:

Bahse konu şartnamede satın alınması talep edilen aracın teknik ve donanım özellikleri aşağıdaki şekilde tanımlanmıştır.

Model Yılı : 2025

Çekiş : Arka Tekerlek

Araç Tipi : Çift Kabinli Kamyonet (Pick-Up)

Oturma Kapasitesi : 6 kişi

Motor Hacmi : 1500/3000 cc

Silindir Sayısı : 4

Motor Gücü : 150 PS ve üzeri olacak

Vites Kutusu : En az 6 ileri manuel olacak

Yakıt Kapasitesi : 55/80 L ve arası

Yakıt Tipi : Dizel olacak

Vites Tipi : Ön konsola entegreli olacak

Güvenlik : ABS+EBD

ESP - Elektronik Stabilite Programı

TVC (Dinamik Tork Kontrolü)

Viraj Fren Kontrolü

HLA (Yokuş Kalkış Desteği)

TCS (Motor ve Fren Kontrollü Çekiş Sistemi)

Yokuş Kalkış desteği

Sürücü ve yolcu hava yastığı olacak

3 noktalı emniyet kemeri olacak

Uzaktan kumandalı merkezi kilit

Yukarıda bahsedilen teknik özelliklerden;

Araç modeli, yılı, oturma kapasitesi ve yakıt tip idarenin teknik olarak işlevsellik açısından talep ettiği ve birçok marka ve model araç için sağlanabilecek özellikler olmakla birlikte farklı üreticilerin temin etmesi mümkün olan ve muadili alternatifli bulunabilen özellikteki araçlardır.

Ancak bunlar haricinde motor hacmi, silindir sayısı, motor gücü, vites kutusu, vites sayısı, yakıt kapasitesi, vites tipi ve güvenlik paketi özelliklerinin bazıları tek tip araç veya araç donanımlarını işaret etmektedir. Bu kapsamda bahse konu maddelerde aşağıdaki detaylar göz önünde bulundurularak tanımlama yapılması daha doğru ve farklı araç üreticilerinin ilgili ihaleye katılımını sağlayabilecek durumu ortaya koyabilecektir.

Motor Hacmi: Güç tanımlamasının yapıldığı yerlerde motor hacmi tanımlaması teknik

olarak çok anlam ifade etmemekle birlikte motorun efektif kullanımı bakımından en az motor hacmi 1500 cc olacak şeklinde tanımlama yapılabilir. Bu durumda üst sınır için 3000 cc motor hacmi tanımlamasına gerek görülmemektedir.

Silindir sayısı olarak verilen sayı en az 4 silindir olarak değiştirilebilir. Bu kapsamda daha fazla silindire sahip farklı motor tiplerini üreten ve araçlarda kullanan üreticiler içinde rekabetçi bir tanımlama yapılmış olabilecektir.

…

Vites kutusu vites sayısında en az 6 ileri manuel kullanım tanımlamasında 6 vites teknik olarak bir fonksiyonelliğin ve yeterliliğin göstergesi olarak görülmemektedir. Bu nedenle tanımlamada vites tipi manuel veya otomatik olarak tanımlanması yeterli görülmektedir. Bu özellik ile ilişkili olarak vites kontrolünün ön konsola entegre olası özelliği de bir tasarım parametresi olup fonksiyonelliği ortaya koyan bir fayda olarak görülmemektedir. Bu nedenle rekabetçilik açısından vites tipinin aracın kullanımına mani olmayacak şekilde manuel ve otomatik olarak tanımlanması yeterli olacaktır.

Yakıt kapasitesi yakıt tankının maksimum hacmi ve dolayısı ile menzili belirleyen bir parametre olup idarenin en az ihtiyaç duyduğu şartları talep etmesi yeterli olacaktır. En az 55L olarak tanımlanması yeterli görülmektedir. Üst sınır teknik olarak ve fonksiyon olarak bir anlam ifade etmediği için tanımlanmasına gerek görülmemektedir.

Güvenlik paketlerinde yer alan ABS, EBD, ESP, TVC, HLA ve TCS kısaltmaları ticari olarak üretilen güvenlik paketlerini üreten üreticilerin verdikleri özel isimlerdir. Bu kapsamda tanımlama yapılan bir şartnamede ticari alt sistem isimlerin kısaltmalarından ziyade bu görevi yerine getiren araç güvenlik sistemlerinin isimleri; Elektromekanik Kontrollü Fren Sistemleri (ABS v.b), Taşıt Dinamik Kontrolcü Sistemi (ESP, VDC v.b), Yokuş Destek Sistemi (HLA v.b), Taşıt Fren Güç Dağıtım Sistemi (EBD v.b), Çekiş Kontrol Sistemi (TCS v.b) şeklinde tanımlanması daha uygun görülmektedir.

Sürücü ve yolcu hava yastıklarında adet tanımlaması yapılması gerekmektedir. Örneğin Sürücü için en az 1 adet, ön yolcu için en az 1 adet şeklinde tanımlama gerekmektedir.

Emniyet kemeri bağlantı tipi yapılmış ancak her yolcu ve sürücü için olması gerekliliği de belirtilmelidir. Örneğin sürücü için, ön yolcular için ve arka yolcular için şeklinde veya araç içerisinde bulunan her koltuk için 1 adet 3 nokta kontrollü emniyet kemeri bulunmalıdır şeklinde bir tanımlama uygun olabilecektir.

Uzaktan kumandalı merkezi kilit sistemi ile ilgili de araç anahtarına entegre kontrol edilebilen ve araç üretici tarafından fabrikasyon aracın orijinal donanımında olan merkezi kilit sistemi bulunmalıdır ifadesi daha kapsayıcı ve daha fayda sağlayıcı bir tanımlama olabilecektir.

Sonuç

Kamu İhale Kurumu II. İnceleme Dairesi Başkanlığından tarafımıza iletilen yazıda bahse konu Teknik Şartname üzerinde itiraz edilen maddeler için tarafımdan yapılan inceleme ve değerlendirmede idarenin belirtmiş olduğu hususlarda detaylı ele alınmış olup, dünya ve ülkemiz endüstrisinde üretilen ve kullanımda olan birçok aracın özellikleri incelenerek değerlendirilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.****

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: akademik kuruluştan alınan teknik görüş doğrultusunda, idarenin alımına konu edilen 3 adet çift kabinli pikap kamyonetin sahip olması gereken niteliklerine ve teknik ayrıntılarına ilişkin yaptığı Teknik Şartname düzenlemelerinin tek bir markayı ve/veya modeli işaret ettiği, söz konusu düzenlemelerin rekabet ortamının oluşmasına engel teşkil edecek nitelikte olduğu, verimliliğe ve fonksiyonelliğe hizmet etmediği, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 50.640,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüş olup; yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****