KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/052

Gündem No : 15

Karar Tarihi : 24.12.2025

Karar No : 2025/UM.I-2765

BAŞVURU SAHİBİ:

Çevre İlaç Makina San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Antalya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1837994 İhale Kayıt Numaralı “Antalya İl Sınırları İçerisinde Vektör Kontrol Hizmetinde Kullanılmak Üzere İlaçlama Makinesi Alınması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Antalya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 24.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Antalya İl Sınırları İçerisinde Vektör Kontrol Hizmetinde Kullanılmak Üzere İlaçlama Makinesi Alınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Çevre İlaç Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 11.11.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 28.11.2025 tarih ve 201274 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2420 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1.Kısmı olan Araç Üstü Pülverizatörlü ULV Teknik Şartnamesi’nin Globalmaks firmasına ait web sayfasından ilaçlama makinasına ait özelliklerin kopyala yapıştır yapılmak suretiyle hazırlandığı, bu nedenle ihaleye Globalmaks firması ve üretici firmanın yetki vermiş olduğu alt firmaları dışında hiç bir firmanın katılamayacağı, idarece, yaptıkları şikayet başvurusu üzerine, Teknik Şartname maddelerinde yer alan bazı değerlerde bir kaç değişiklik yapılmak suretiyle zeyilname düzenlendiği, ancak Şartname’nin zeyilname sonrası halinin de yine Globalmaks firmasına ait makineye yönelik olduğu, dolayısıyla ihaleye katılmak isteyen istekliler arasında rekabet ortamının sağlanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un**** “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: ANTALYA İL SINIRLARI İÇERİSİNDE VEKTÖR KONTROL HİZMETİNDE KULLANILMAK ÜZERE İLAÇLAMA MAKİNESİ ALINMASI İŞİ

…

ç) Miktarı: Toplam 4 Kısım ve 4 kalemden oluşan toplam 1357 adet İlaçlama Makinesi Alımı İşidir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Antalya İl Sınırları İçerisinde Belirlenen noktaya teslimi yapılacaktır.” düzenlemesi,

13.11.2025 tarihli zeyilname ile değiştirilen**** Teknik Şartname’nin “Araç Üstü Pülverizatörlü Ulv” başlıklı 5’nci maddesinde “1. ULV sistemindeki motor benzinli ve hava soğutmalı, en az 18 HP gücünde olmalıdır.

2. Pulverizatör sistemindeki motor marşlı, ipli en az 5 HP gücünde, benzinli, hava soğutmalı olmalıdır.

3. ULV pompası hava üretimini roots tipi blower ile sağlamalıdır. ULV motoruna kauçuk kaplin ile direk veya kayış kasnak bağlantılı olmalıdır.

4. Pülverizatör pompası 3 membranlı veya 3 pistonlu pompa olmalıdır. Pülverizatör motoruna devir düşürücü dişli kutusu ile direk veya kayış kasnak bağlantılı olmalıdır.

5. ULV püskürtme başlıkları, manuel olarak sağa sola ve yukarı aşağıya hareket edebilir olmalıdır. Püskürtme başlıkları alüminyum malzemeden imal edilmiş en az 4 Nozul (Başlık) olmalıdır. Her başlığın arkasında bir regülatör bulunmalıdır. Püskürtme debi ayarı ve püskürtülen zerreciklerin mikron boyutu ayrı olarak kontrol edilebilir ve kapatılabilir özellikte olmalıdır.

6. Ulv Püskürtme damlacığı büyüklüğü en fazla 30 mikron çapında, bahçe pülverizatörü püskürtme damlacığı büyüklüğü en fazla 270 mikron çapında olmalıdır. ULV başlıkları ilgili bakanlık tarafından yetkilendirilmiş ilaçlama cihazları kalibrasyonu konusunda Tamtest tarafından belgelendirilmiş olmalıdır. Ayrıca tamtest Dv(50) grafiğinde belirtilmiş olmalıdır.

7. ULV başlıkları püskürtme mesafesi en az 20 metre olmalıdır. TAMTEST raporunda belirtilmiştir olmalıdır.

8. Pülverizatör hortumu en az 25 metre uzunluğunda, ilaca ve basınca dayanıklı hortuma sahip olmalıdır. Hortum sarma tamburu el ile döndürülebilir nitelikte olmalıdır. İlaçlama tabancası tetik mekanizmalı püskürtme ve spreyleme özelliklerine sahip olmalıdır.

9. ULV el kumandası en az 5 metre uzunluğunda kablolu olmalı ve cihazın tüm fonksiyonları bu kumanda ile kontrol edilebilir olmalıdır.

10. İlaç tankı en az 60 litre, yıkama tankı en az 5 litre, ULV motoru için yakıt tankı en az 20 litre, pülverizatör motoru için yakıt tankı en az 3 litre kapasiteli olmalıdır. TAMTEST raporunda belirtilmiş olmalıdır.

11. Tanklar ilaca ve korozyona dayanıklı paslanmaz çelik, polietilen veya polyester malzemeden imal edilmiş olmalıdır.

12. Toplam makineler birleştirilmiş boş ağırlığı en fazla 400 Kg. olmalıdır. Cihazın genel ölçüleri uzunluk en fazla 1400mm, genişlik en fazla 1200mm, yüksekliği en fazla 1600mm olmalıdır. (şasi marka ayırt etmeksizin tüm çift kabinli kamyonet ve pick-uplara monte edilebilir kasa iç ölçülerinde olmalıdır.)

13. ULV ilaç tüketim debisi 0-1100 ml./dk aralığında olmalıdır. Pülverizatör ilaç tüketim debisi en fazla 9000 ml./dk. değerlerini sağlayabilmelidir ve debi değerleri azaltılabilir olmalıdır. TAMTEST raporunda belirtilmiştir olmalıdır.

14. Gürültü seviyesi 100 (yüz) dBA' in altında olmalıdır. TAMTEST raporunda belirtilmiştir olmalıdır.

15. Tüm aparatları ile birlikte kullanılmamış, yeni ve bu yılın imalatı olmalıdır.

16. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan alınmış “Araç üstü ULV ve Bahçe Pülverizatörü” kullanımına ilişkin ruhsata ve TAMTEST deney raporuna sahip olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** Başvuru sahibinin iddia ettiği hususların teknik bir konuya ilişkin olması nedeniyle, 4734 sayılı Kanun’un “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (b) bendindeki “…Kurum görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir. Belge, bilgi ve görüşlerin istenilen süre içinde verilmesi zorunludur…” hüküm uyarınca teknik görüş alınmasına ihtiyaç duyulmuştur.

Bu amaçla 05.12.2025 tarih ve 84880 sayılı Kurum yazısı ile akademik bir kuruluştan “Teknik Şartname’nin “ARAÇ ÜSTÜ PÜLVERİZATÖRLÜ ULV” başlıklı 5’nci maddesinde yer alan “…” maddelerinin sadece Globalmaks firmasına ait Pülverizatörlü ULV ilaçlama makinasını işaret edip etmediği, özellikleri aynı şartları sağlayan başka firmalara ait makinaların bulunup bulunmadığı (eğer varsa firma ve model bilgisi içeren)” hususunda görüş istenilmiş,

Akademik kuruluş tarafından gönderilen 16.12.2025 tarihli ve 1412455 sayılı cevap yazısında “Yapılan incelemede, Araç Üstü Pülverizatörlü ULV alımı hakkında itiraza konu teknik şartname örneğinin GLOBALMAKS firmasına ait internet sitesinde ve aşağıda verilen bağlantı adresi üzerinden sunulduğu, bu şartname örneğinin 2025/1837994 ihale kayıt numaralı Antalya Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından açık ihale usulü ile ilan edilen ilaçlama makineleri alımı ihalesinde, üzerinde küçük değişiklikler yapılarak kullanıldığı görülmektedir. Firmanın internet sitesinden alınan Teknik Şartname örneği Ek-1’de sunulmuştur.

https://beyazsis.eom/halk-sagligi/wp-content/uploads/sites/6/2025/02/013-ULV1400-Pulverizatorlu-ULV.docx

Teknik Şartname’nin "1. KISIM ARAÇ ÜSTÜ PÜLVERİZATÖRLÜ ULV" başlıklı 5’nci maddesinde yer alan maddeler ile GLOBALMAKS firmasının internet sitesinde yayınlanan Teknik Şartname arasındaki farklılıklar aşağıdaki tablo halinde verilmiştir.

Teknik şartname dosyaları incelendiğinde, araç üstü pülverizatörlü ULV alımı için hazırlanan teknik şartnamenin GLOBALMAKS firmasının ürünlerine yönelik olarak hazırlandığı, Firmanın internet sitesinde yer alan teknik şartname üzerine sadece birkaç madde (madde 7, 14 ve 15) eklendiği, Çevre İlaç Makina San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin itirazı sonrasında teknik şartnamede bazı sayısal değişiklikler yapılmasına rağmen, yapılan değişikliklerin yine GLOBAL firmasına ait ürünleri kapsayacak şekilde belirlendiği tespit edilmiştir.

Ülkemizde itiraz konusu ürünün üretimini gerçekleştiren Çevre İlaç Makina, Duru Entosis San. Tic. Ltd. Şti., Gündoğan Kimya, Drs Teknik gibi firmalar bulunmaktadır. Bu firmalara ilişkin ürünler ve teknik şartnamedeki maddeleri karşılama oranları aşağıdaki tabloda sunulmuştur.

Yukarıda verilen tabloda görüldüğü gibi, teknik şartnamede GLOBALMAKS firmasının ürünlerine ilişkin çok sayıda spesifik özellik bulunması nedeni ile diğer firmaların gerekli şartların bir kısmını sağladıkları, bir kısmını sağlamadıkları, bir kısmını ise kısmen sağladıkları tespit edilmiştir.

İhtiyacın kullanım yeri ve teknik detayları dikkate alındığında, söz konusu ürün için verilen teknik şartnamenin verimlilik ve fonksiyonellik açısından uygun olduğu görülmektedir. Ancak, özellikle bir firmanın (GLOBALMAKS) ürünlerine yönelik çok sayıda spesifik özellik içermesi nedeni ile rekabet ortamının sağlanması açısından uygun değildir. Teknik şartnamelerde yer alan maddelerin, cihazın kullanım yeri, verimliliği, fonksiyonelliği, güvenlik şartları, garanti süresi ve servis imkanları göz önünde bulundurularak ve yurtiçi üretim yapan firmaların katılımını sağlayabilecek şekilde yeniden düzenlenmesi uygun olacaktır. Teknik şartnamede cihazların kullanım yeri (araç kasası, römork, arazi aracı üzeri vb.), çalışma sistemi (benzinli veya dizel), motor gücü, kimyasal depo hacmi, depo malzemesi (poliüretan, paslanmaz çelik vb.), püskürtme sisteminin menzili, damlacık boyutu, kumanda sistemi, güvenlik özellikler, garanti süresi ve servis özellikleri tek bir firma özelinde olmayacak şekilde sunulmalıdır.

SONUÇ

Yapılan değerlendirme sonucunda, teknik şartname dosyalarının internet sitesinden alındığı, sonrasında yapılan düzenlemelerin de yine bu firmanın ürünlerini ön plana çıkaran küçük değişikliklerden oluştuğu, teknik şartnamede verilen detayların GLOBALMAKS firmasına ait ürünlere yönelik çok fazla spesifik özellik içerdiği, bu şartnamelere göre yurtiçinde faaliyet gösteren diğer firmaların müracaat edemeyeceği, itirazda bulunan Çevre İlaç Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. ‘nin itirazında haklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, idarelerin yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale konusu mal alımlarının teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği ve Teknik Şartname’de, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemediği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemediği fakat ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebildiği görülmüştür.

İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir yetkisi bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir cihazın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak şekilde ihale dokümanında düzenleme yapma yetkisinin olması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu malzemenin teknolojik özelliklerini belirlemek konusunda takdir yetkisi bulunmaktadır. Buradan hareketle, idarelerin gerek ihtiyacı olan malın tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla alınan teknik görüş ve yapılan incelemeler neticesinde kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak doküman düzenlemelerinin bulunması gerektiğinden hareketle, idarece şikayete konu Teknik Şartname maddelerinde tek marka ve modele işaret eden içeriğe yer verilmek suretiyle verimliliğe, fonksiyonelliğe ve rekabete uygun olmayan şekilde hareket edildiği değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 152.021,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin 1’inci kısmının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****