KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/047

Gündem No : 83

Karar Tarihi : 19.11.2025

Karar No : 2025/UM.I-2488

BAŞVURU SAHİBİ:

Elron İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğü Altındağ/ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1410211 İhale Kayıt Numaralı “4 Adet Döner Köprü Temini ve Montajı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları (TCDD) İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından 20.10.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “4 Adet Döner Köprü Temini ve Montajı İşi” ihalesine ilişkin olarak Elron İnşaat Taah. ve Tic. A.Ş.nin 01.10.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.10.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.10.2025 tarih ve 197541 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2108 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

- İhalede alım türünün yapım işi olarak belirlenmesi gerektiği, mal alımı olarak belirlenmesinin işin mahiyetine uygun olmadığı, işin adı olan “4 Adet Döner Köprü Temini ve Montajı İşi” ibaresinden sadece döner köprünün temin edilip öncül imalatları tamamlanan yapıya monte edileceğinin anlaşıldığı ancak, Teknik Şartname’deki detaylar incelendiğinde montaj işi öncesi yapım işlerinin iş kapsamında olduğu, ihale konusu işin karakteristik özelliğinin yapım işi olduğu,

Ayrıca mal alımı ihalelerinde ihaleye konu işin idareye tesliminden sonra tek aşamalı olarak malın kabulünün yapılması gerektiği, başvuruya konu ihalede alım türünün mal alımı olarak belirlenmesine rağmen Teknik Şartname’nin “Denetim, Muayene ve Kabul İşlemleri” başlıklı 7’nci maddesinde yapım işi ihalelerine özgü olan önce geçici kabul, akabinde kesin kabul işlemlerinin yapılacağının öngörüldüğü,

İhale dokümandaki eksik ve hatalı düzenlemelerin sağlıklı bir şekilde teklif fiyatı oluşturulmasına ve işin yerine getirilmesine engel nitelikte olduğu, plaktorna ünitelerinden İskenderun İstasyonunda yapılacak olanın 1’inci derece deprem bölgesinde, Hekimhan İstasyonunda yapılacak olanın 2’nci derece deprem bölgesinde, Yeşilhisar ve Ulukışla istasyonlarında yapılacak olanların 4’üncü derece deprem bölgesinde bulunduğu göz önüne alındığında farklı zemin taşıma güçlerine göre farklı zemin iyileştirme yöntemleri ile çözülerek benzer betonarme yapılar üzerine monte edileceği,

Plaktorna ünitelerinin kurulacağı yerlerin Teknik Şartname Ek-1’de sayıldığı, kurulacak ünitelerde giriş çıkış yol sayılarının ve elektrik bağlantısı için trafo uzaklığı ve plaktornanın deşarj noktasına uzaklığının belirlendiği, yapılacak ilgili lokasyonlarda plaktornalara ait vaziyet planına yer verilmediği, maliyeti doğrudan etkileyecek unsurlardan olan plaktorna girişi ile mevcut demiryolu bağlantı mesafesinin, plaktorna çıkış yolları ile hortuvar imalatı arasındaki mesafenin, yapılacak hortuvar imalatının teknik özelliklerinin, yapılacak demiryolu ray, travers, bağlantı malzemeleri teknik özelliklerinin belirtilmediği, bu durumun hem teklif vermeye engel nitelikte olduğu hem sözleşmenin yürütülmesi aşamasında ihtilafa neden olacağı,

Teknik Şartnamenin özellikle 2.5, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5 ve 5’inci maddelerinde sayılan işlerin betonarme ve çelik konstrüksiyon işleri olduğu, yapım işlerine ilişkin kısımlar için ön veya kesin projenin hazırlanması, bunlara ilişkin mahal listelerinin oluşturulması ve birim fiyat tariflerine yer verilmesi gerektiği, dinamik ve statik yüklere maruz kalacak olan plaktorna betonarme yapısı için zemin etüdünün yapılması ve buna bağlı olarak gerekli zemin iyileştirmesinin gerçekleştirilmesinin teknik bir zorunluluk olduğu, bu kapsamda zemin etüt, jeofizik ve geoteknik işlerinin ve zemin iyileştirme işlerinin, demiryolu bağlantı işlerinin, betonarme imalatlarının, mekanik ve elektrik altyapı işlerinin, drenaj işlerinin yapılacağı belirtilen her bir döner köprü alanı için ayrı ayrı değerlendirilmesi ve arazi ile konumuna göre projelendirilmesinin gerektiği, ancak ihale dokümanında, dört farklı lokasyonda 80 cm çapında, 21 metre boyunda ve toplam 67 adet donatılı fore kazık imalatının zemin etüt ve geoteknik değerlendirme raporları paylaşılmadan öngörüldüğü, muhtemelen herhangi bir zemin çalışması yapılmaksızın bu kazık boyu ve adedinin belirlendiği, bu durumun ihale sonrası yapılması gereken zemin etüt ve geoteknik çalışmalar sonrasında değişmesi muhtemel zemin iyileştirme işleri sebebiyle sözleşme sonrası ihtilaflara neden olacağı, kendi bünyelerindeki geoteknik mühendisleri tarafından ilgili lokasyonlarda yer görmenin yapıldığı yaptıkları gözlemler ve görsel etütler neticesinde, Ulukışla ve Yeşilhisar istasyonlarında 21 metre fore kazık imalatının yapılamayacağı, yapılsa bile karotiyer ile yapılacağı, bulunduğu zeminin taşıma gücü ve oturma hesaplarında bir fayda sağlamayacağı, bu durumun yaklaşık maliyetin sıhhatini etkilediği,

- İhalede yaklaşık maliyetin hatalı olarak belirlendiği, yaklaşık maliyetin idare tarafından üçüncü kişilerden teklif alınmak suretiyle hazırlandığının değerlendirildiği, daha önceki alımlarda ortaya çıkan fiyatların güncellenerek dikkate alınması gerektiği, idarenin ihaleyi mal alımı ihalesi olarak gerçekleştirebilmek adına mal alımına ilişkin tutarı kasıtlı olarak fazla hesapladığı,

- İhalede alım türünün mal alımı olarak belirlenmesi nedeniyle daha önce ihale konusu işin aynısı veya benzerini yapmış olan yapım müteahhitlerinin ihaleye katılımının engelleneceği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;

Mal: Satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları,

…

Yapım: Bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzeri yapım işlerini,

…

ifade eder.” hükmü,

“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez…” hükmü,

“Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.

(5) Yaklaşık maliyet tespit edilirken kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin esas alınması halinde, güncelliğini kaybeden birim fiyat ve/veya rayiçler, ilgili alt endeks veya endeksle güncellenir. Güncelleme, yaklaşık maliyetin belirlendiği tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endeksin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçlerin yürürlüğe konulduğu tarihin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait alt endeks veya endekse bölünmesi suretiyle bulunan katsayı üzerinden yapılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması” başlıklı 8’inci maddesinde “1) İdare yaklaşık maliyetin hesaplanmasında; alım konusu malın niteliğini, miktarını, teslim süresini, nakliyesini, sigortasını ve diğer özel şartlarını belirterek KDV hariç fiyat bildirilmesini ister. Ancak, idare, gerçek piyasa fiyatlarını yansıtmayan ve yaklaşık maliyetin hesaplanmasında hatalara sebep olabilecek fiyat bildirimlerini ve proforma faturaları değerlendirmeye almaz.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasında kullanılan her tür bilgi ve belgeye hesap cetveli ekinde yer verilir. Değerlendirmeye alınmayan fiyat bildirimleri ile proforma faturaların değerlendirmeye alınmama gerekçeleri de hesap cetvelinde belirtilir.

(3) İdare, alımın niteliğini ve piyasa koşullarını göz önünde bulundurmak suretiyle, aşağıdaki (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentleri çerçevesinde elde ettiği fiyatların birini, birkaçını veya tamamını kullanmak suretiyle yaklaşık maliyeti hesaplar:

a) İdare, alım konusu malın özelliğine göre kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından fiyat isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

b) İdare, piyasada alım konusu malı üreten veya pazarlayan gerçek veya tüzel kişilerden de fiyat bildirimi veya proforma fatura isteyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.

c) İdare, alım konusu mala ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğlerinde yer alan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Bu fiyatlarda KDV veya farklı nitelikte giderler bulunması durumunda bu giderler fiyatlardan indirilerek yaklaşık maliyet hesaplanır.

ç) İdare, alım konusu mal ile ilgili daha önceki dönemlerde alım yapmış ise bu alımlarda ortaya çıkan sözleşme bedelleri, endeks veya Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan ilgili endekslerden uygun olanı kullanmak suretiyle güncelleyerek yaklaşık maliyeti hesaplayabilir. Döviz ile yapılmış olan alımlarda ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru veya çapraz kur üzerinden fiyatlar güncellenerek yaklaşık maliyet hesaplanabilir.

d) İdare, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfalarında yayımlanan fiyatları kullanarak yaklaşık maliyeti hesaplayabilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 4 Adet Döner Köprü Temini ve Montajı İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

İskenderun Gar, Ulukışla Gar, Hekimhan İstasyonu ve Yeşilhisar İstasyonu işyerlerimizde kullanılmak üzere 4 Adet Döner Köprü Temini ve Montajı İşi satın alınacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Plaktorna üniteleri, Teknik Şartname Ek-1 listede belirtilen İskenderun Gar, Ulukışla Gar, Hekimhan İstasyonu ve Yeşilhisar İstasyonu işyerlerine montaj dahil anahtar teslim olarak kurulacaktır.” düzenlemesi,

“Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.3.1. İstekli tarafından, teknolojik ürün deneyim belgesinin veya yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen, teklif edilen bedelin % 25 dan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80?inin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin

c) Kesin kabul tarihi, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin

sunulması gerekmektedir.

İş ortaklığında pilot ortağın, asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması gerekir. Ancak, her durumda pilot ortağın iş deneyim tutarının diğer ortaklardan her birinin iş deneyim tutarından fazla olması zorunludur. Pilot ortağın iş deneyim tutarının diğer ortaklardan her birinin iş deneyim tutarından fazla olması ve asgari iş deneyim tutarının en az %20'sini sağlaması şartıyla iş deneyim tutarının kalan kısmı diğer ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından karşılanabilir. Pilot ortağa ait iş deneyimini gösteren belgenin yeterlik kriterini sağlaması halinde, diğer ortaklar iş deneyimini gösteren belge sunmak zorunda değildir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortağın birinci cümledeki orana göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz.

İş deneyimini gösteren belge olarak teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması durumunda, isteklinin iş deneyimini gösteren belge tutarının asgari iş deneyim tutarına eşit olduğu kabul edilir.

İş ortaklığında pilot ortağın teknolojik ürün deneyim belgesi sunması durumunda, iş deneyimini gösteren belge tutarının asgari iş deneyim tutarının hissesi oranına eşit olduğu kabul edilir ve pilot ortağın asgari iş deneyim tutarının en az %20'sini sağlaması ve diğer ortaklardan her birinin iş deneyim tutarından fazla olması koşulu aranmaz. Asgari iş deneyim tutarının kalan kısmının diğer ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından karşılanması zorunludur.

7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Benzer İşin Tanımı: Demiryolu araçları (Tren setleri, HRS araçları, lokomatif, vagon ve demiryolu tamir ve bakım makineleri) döndürme/taşıma/manevra ekipmanları veya bu ekipmanlardan oluşan atölye ve depo tesisleri üretimi veya satışını ifade eder.” düzenlemesi,

“Konsorsiyum” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. Konsorsiyumlar ihaleye teklif veremez.” düzenlemesi,

__

“Alt yükleniciler” başlıklı 18’nci maddesinde “18.1. İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince (KDV Hariç), ödenecek her türlü vergi (Yürürlükteki mevzuata göre sözleşme bedeli üzerinden hesaplanmakta ve ihale kararına ait damga vergisi için ?5,69 (Binde 5,69), sözleşme damga vergisi için ?9,48 (Binde 9,48) oranı uygulanmakta olup, ihale üzerinde kalan istekli tarafından bu bedellerin sözleşme imzalanmadan önce Teşekkülümüzün ilgili hesaplarına yatırılması zorunludur.), %0,05 (Onbinde
5 ) KİK payı, ÖTV vb. tüm vergiler, gümrükleme esnasında oluşması halinde Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) bedeli, resim, harç ve benzeri giderler ile taşıma, yükleme-boşaltma, nakliye, istifleme, varış limanına boşaltma (Konteynırların içinin tahliyesi, oluşması halinde demuraj ücreti vb.), sigorta, ardiye ve ordino giderleri ile malzemenin gümrük işlemlerinin yapılması aşamasında gümrük vergisi dahil oluşacak tüm masraflar teklif fiyatına dahil edeceklerdir.

Yabancı İsteklilerde Gümrük İşlemleri: (KDV Hariç) Gümrük vergisi dahil oluşacak tüm masraflar, gümrükleme esnasında oluşması halinde Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu (KKDF) bedeli, vergi, (Yürürlükteki mevzuata göre sözleşme bedeli üzerinden hesaplanmakta ve ihale kararına ait damga vergisi için ?5,69 (Binde 5,69), sözleşme damga vergisi için ?9,48 (Binde 9,48) oranı uygulanmakta olup ihale üzerinde kalan istekli tarafından bu bedellerin sözleşme imzalanmadan önce Teşekkülümüzün ilgili hesaplarına yatırılması zorunludur.), %0,05 (Onbinde
5 ) KİK payı, ÖTV vb. tüm vergiler, resim, harç, demuraj, ardiye ve ordino giderleri Yükleniciye ait olmak üzere, mal mukabili olarak İlgili Gümrük Müdürlüğünde İdare tarafından verilecek yetki belgesine istinaden, Yüklenicinin belirleyeceği Gümrük Müşavirliği tarafından yapıldıktan sonra Plaktorna üniteleri nihai teslim yeri olan teknik şartname Ek-1?de belirtilen iş yerlerine yüklenici tarafından teslim edilecektir.

25.2.

25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Malın/İşin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Malın teslim edilme/işin yapılma yeri veya yerleri

10.1.1. Plaktorna üniteleri, Teknik Şartname Ek-1 listede belirtilen İskenderun Gar, Ulukışla Gar, Hekimhan İstasyonu ve Yeşilhisar İstasyonu işyerlerine montaj dahil anahtar teslim olarak kurulacaktır.

10.2. İşe başlama tarihi

10.2.1. Sözleşmenin imzalanmasını müteakip,

10.3. Teslim programı ve teslim tarihi

10.3.1.

Plaktorna üniteleri, Teknik Şartname Ek-1 listede belirtilen işyerlerine montaj dahil anahtar teslim olarak kurulacaktır. Yüklenici döner köprü üniteleri termin tarihlerini nihai projeler ile TCDD onayına sunacak olup önceliklendirme listesi TCDD tarafından verilecektir.

Plaktorna üniteleri, Teknik Şartname Ek-1?de belirtilen işyerlerine kurulacaktır. TCDD isterse önceden bilgi vermek şartı ile ünitelerin kurulacağı işyerlerini değiştirebilir. Bu durumda yüklenici bu talebi bilabedel gerçekleştirecektir.

Teslim süresi (Tüm Sistemin Geçici Kabulü), işe başlama tarihinden itibaren partiler halinde en fazla 360 gündür. Sözleşme kapsamı plaktorna ünitelerinin nihai projelerinin TCDD tarafından onaylanmasına müteakip;

1. Parti: ilk 6 ay içinde minimum 1

2. Parti: ilk 8 ay içinde minimum 1

3. Parti: ilk 10 ay içinde minimum 1

4. Parti: Sözleşme süresi sonu baz alınarak minimum 1 adet plaktorna teslimini ve işletmeye alımını gerçekleştirecektir.

10.4. Teslim programında değişiklik

10.4.1. Yüklenici, İdarece onaylanmış teslim programına uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde İdarenin uygun görüşü ile teslim programında değişiklik yapılabilir. İdarece onaylanan bir süre uzatımı bulunduğu takdirde, yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere beş iş günü içinde yeni duruma göre bir teslim programı düzenlemek zorundadır.” düzenlemesi,

“Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1.

Plaktorna tesis edilecek bölgeler ve ekipman imalatlarının yapıldığı tesislerin görevli personellerimiz tarafından işin devamı süresince denetim ve kontrollerin eksiksiz yerine getirebilmesi için gerekli iş ve işlemler Yüklenici tarafından bilabedel yerine getirilecektir.

Her bir plaktorna ünitesinin denetim muayene ve kabul işlemleri, teknik şartnamenin 7. Maddesine göre yapılacaktır.

Plaktorna ünitelerinin ayrı ayrı kısmi geçici ve kesin kabulleri yapılabilecektir.

30.2. Bu sözleşme ve eklerinde, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin düzenlenmeyen hususlarda; Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik'te hüküm bulunması halinde bu düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu teknik şartname; Teşekkülümüzde mevcut muhtelif tipteki demiryolu araçlarının plaktorna (Dönerköprü) Ünitesinden bağlantısı yapılan farklı demiryolu hatlarına manevralarının yapılması amacıyla plaktorna ünitelerinin temini ve araç bakım servisi işyerlerine montajı ile ilgili teknik özellikler ve istekleri, muayene ve kabul işlemlerini kapsar.”

“Genel Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1- Teklif edilen plaktorna üniteleri prototip üretim olmayacaktır. Demiryolları Kuruluşlarında kullanılmak üzere oluşturulmuş ve kullanım kolaylığı bakımından en son üretim teknolojisine sahip olacaktır. İstekliler, daha önce temin etmiş olduğu plaktorna ünitelerinin Demiryolu Kuruluşlarına ait referanslarını teklifleri ile birlikte sunacaklardır.

TCDD bu referansları inceleme yetkisine sahiptir.

2.2- Sistemin çalışma prensibi; Demiryolu hattından plaktorna ünitesi üzerine gelen muhtelif tip cer araçlarının ünite üzerinde döndürülerek istenilen demiryolu hattına taşınması şeklinde olacaktır. Ortak bir merkezden yayılmış değişik yol pozisyonlarına göre çalışacaktır.

2.3- Plaktorna üniteleri, Ek-1’de belirtilen işyerlerine kurulacaktır. İstekliler TCDD ve TCDD Taşımacılık A.Ş.’den izin almak şartıyla ünitelerin kurulacağı işyerlerinde inceleme yapabileceklerdir. Ünitenin kurulmasından ve işletilmesinden doğabilecek tüm uyumsuzluklardan Yüklenici sorumlu olacaktır.

2.4- Plaktorna ünitesi ve ekipmanlarının tesisin kurulacağı yerde enerji panosu ve dağıtımı, elektrik ve mekanik bağlantıları ve tesisin kurulacağı yerin tüm alt yapısı, şartnamede istenilen donanımlar ile tesisin çalışması için gerekli tüm sistemler ve donanımlar Yüklenici tarafından gerçekleştirilecektir. Plaktorna ünitesi için gerekli olan elektrik bağlantısı yüklenici tarafından çekilecektir. (TCDD trafosu ile plaktorna ünitesinin elektrik panosu arası mesafe EK-1 Belirtilmektedir)

2.5 Plaktorna ünitesi mevcut giriş ve çıkış demiryolu hat/hatlarına uygun kotta konumlandırılacak olup, TCDD tarafından düzenleme yapılacak bölgelerde plaktorna altyapı çalışmalarına başlanmadan önce yüklenici tekrardan bilgilendirilecek ve yeni kotlar verilecektir.

2.6- Yüklenici tesisin kurulumunda ve cihazların montajında gereken takım ve teçhizatları kendisi temin edecektir. İşin yürütülmesi esnasında Yükleniciye malzemelerini, takım ve teçhizatlarını muhafaza etmesi ve gerekli çalışmalarını yürütebilmesi için depo ve/veya oda tahsisi imkanlar dahilinde TCDD ve/veya TCDD Taşımacılık A.Ş tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesi,

“Teknik Açıklamalar” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1-Plaktorna Ünitesi

4.1.1- Plaktorna ünitesi, plaktorna çukuru içerisine monte edilecektir. Sistem; kontrol kabini ve çektirme vinci hariç komple olarak çukur içerisinde ray seviyesi altında monte edilmiş merkez destek ünitesi ve dairesel dönme yolu üzerinde dönen köprü tipinde olacaktır.

4.1.2- Plaktorna ünitesi, üst platformu zemin betonu ile aynı seviyede olup, plaktorna ünitesi üzerindeki Demiryolu Rayları ile sistemin kurulacağı yerdeki Plaktorna ünitesine giriş ve çıkış hat/ hatlarına aynı seviyede olacak biçimde dizayn ve montaj edilecektir.

4.1.3- Plaktorna ünitesinde kullanılacak bütün ekipmanlar, donanımlar ve elektrikli malzemeler ile ikaz alarm ekipman ve cihazlarında teknolojinin en son gelişmiş ürünleri kullanılacak olup, tüm malzemeler uluslararası standartlara (fonksiyon, emniyet ve acil yardım vb. gibi) uygun olacaktır.

4.2- Taşıyıcı Gövde

4.2.1- Plaktorna ünitesi; Özel çelik profillerden meydana gelmiş 2 ana kiriş üzerine kurulacak taşıyıcı gövdesi üzerine monte edilmiş Demiryolu raylarından oluşacaktır.

4.2.2- Taşıyıcı gövde kirişlerinin merkez destek gövdesine bağlantıları, uygun takviyeli kiriş ve çapraz bağlar ile sağlanacaktır.

4.2.3- Plaktornada kullanılacak I profilden mamul ana taşıyıcı kiriş malzemeleri, asgari S355J2 kalite ve DİN 1025 normlarına uygun çelikten imal edilecektir. Birleşme noktalarındaki çelikten mamul malzemelerde ise DİN 17100 uygun asgari St 44 kalitesinde çelik kullanılacaktır. Belirtilmiş olunan bu çelik malzemeler, aynı zamanda taşıyıcı gövdede kullanılacak bütün kiriş ve çapraz bağlar için de kullanılacaktır.

4.2.4- Plaktorna ünitesinin imalatında kullanılacak çelik bileşenler için hesaplamalar DİN 15018 göre yapılacaktır.

4.3- Merkez Taşıyıcı Yatak

4.3.1- Merkez taşıyıcı yatak Plaktorna ünitesinin ortasında olup, taşıyıcı yatağın yüksekliği mil vasıtasıyla ayarlanabilecektir. Merkez taşıyıcı yatak Plaktorna ünitesinin ortasına gelen tüm dikey yükleri taşıyacak özellik ve kapasitede imal edilecektir.

4.4- Plaktorna Dairesel Dönme Yolu

4.4.1- Plaktorna ünitesinin hareket ettiği dairesel hat asgari S355J2 malzemeden, asgari 50 mm kalınlığında 250 mm genişliğinde ve 3.000 mm uzunluğunda (yay) düz çelik levha olacaktır. Dairesel hat azami 600 mm aralıkta çift ankraj ve ayar bulonları vasıtasıyla beton zemine bağlantısı yapılacaktır. Hareketli tekerlekler bu dairesel Plaktorna dönme yolu üzerinde hareket edecektir.

Plaktorna Ray yolu parçasının her 3° bir yerleştirilecek iki ayar bulonu vasıtasıyla ray yolu parçalarının yüksekliği ayarlanabilir olacaktır. Son ayarlama yapıldıktan sonra ankraj için bırakılan temel boşlukları grout beton (Çimento esaslı, elyaf ve polimer takviyeli, ayrışma yapmayan beton) ile doldurulacaktır.

4.5- Plaktorna Ünitesi Tabanı

4.5.1- Plaktorna ünitesinin tabanının tamamı, ağır yük ve darbelere karşı mukavemetli yapıda, baklava desenli, asgari 4 mm galvanizli DKP saç ile kaplanacaktır. Plaktorna taban kaplaması kaynaksız civata somun bağlantılı olarak imal ve montaj edilecek olup, gerektiğinde sökülebilir/takılabilir özellikte olacaktır.” düzenlemesi,

“Plaktorna Ünitesinin Montaj İşleri” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.1-Beton Çukur ve Alt Yapı İşleri

5.1.1- Ek-1’de belirtilen işyerlerine kurulacak Plaktorna ünitelerinin mevcut kurulacağı yere ve tüm ekipmanlarına uygun olarak alt yapının tamamen betonlanması ve standartlara uygun olarak düzenlenmesi yüklenici tarafından yapılacaktır.

5.1.2- Yüklenici, plaktorna ünitelerinin, zemin altına ve üstüne yerleştireceği tüm cihaz ve ekipmanlara uygun alt Plaktorna sağlanmasından ve yerleşiminden sorumlu olacaktır.

5.1.3- Plaktorna ünitelerinin kurulacağı yerlerdeki alt yapı toprak kazılarının yapılması, zemin etüdünün yapılması ve bölge şartlarına, standartlara ve ünitenin taşıyacağı yüke göre alt yapının sıkıştırılması, tesviyesi ve zemin iyileştirmesi yüklenici tarafından yapılacaktır. Yapı ile ilgili hafriyat çalışması sonrası dolgu gerekli ise yapılacak bütün dolgular, dolgu zemin yüzeyinden itibaren en fazla 20 cm. kalınlığında yatay tabakalar halinde serilip sıkıştırılacaktır. Sıkıştırılan zeminde nem oranı % 20'yi geçmeyecek, yağışlı günlerde serme ve sıkıştırma yapılmayacaktır. Sıkışma için, nem oranı daima düşük tutulacaktır.

5.1.4- Plaktorna ünitelerinin temeline 10+10 cm grobeton dökülecektir. Temel yal itimi muhakkak suretle yapılacak olup, bohçalama sistemi uygulanacaktır. Temel ve dış perde duvarlarının tamamı üzerine PP 300/ PP 400 çift kat membran ile su yalıtımı uygulaması yapılacaktır. Gerekli görülen hallerde kristalize su yalıtımı yapılacaktır. Temelde yalıtım uygulaması yapıldıktan sonra üzerine 5 cm koruma betonu dökülecektir.

5.1.5- Plaktorna ünitesi çukuru etrafına ve içine biriken suyu uzaklaştırmak için her Plaktorna ünitesi için bir adet drenaj hattı yapılacaktır. Drenaj hattı keçe serilerek, hat boyunca mıcır dolgusu yapılmak suretiyle Ek-1 de mesafesi belirtilen rögara bağlanacaktır. Çukur içerisinde suyun uzaklaştırılması için drenaj pompası konumlandırılacaktır.

5.1.6- Plaktorna ünitelerinin betonarme çukuru ve alt yapısı, teknik şartnamesinde istenilen ve teklif edilen Plaktorna ünitesinin özelliklerine uygun olarak yapılacak olup, Plaktorna betonarme çukuru dairesel bir biçimde konumlandırılmak sureti ile iç çap 21,25 m. ve dış çap 22,85 m. olmak üzere, beton kalınlıkları iç çukurda asgari 0,80 m ve dış parapette ise asgari 1,90 m. olacak şekilde yapılacaktır. Beton sınıfı C30/37 olacaktır.

5.1.7- Betonarme yapı temel sistemi radye temel olarak teşkil edilecektir. Radye temelde 20 cm ara ile sehpalı çift kat, ø 18, S 420 nervürlü demir kullanılacaktır.

5.1.8- Merkez mafsal noktası, betonarme temel içerisine asgari 60 cm. uzunluğundaki asgari 4 adet ankraj elemanı ile sabitlenecektir.

Plaktorna dönme yolunun altına azami 60 cm aralıklarla ayar plakaları ve ankraj bulonları yerleştirilecektir. Dönme yolu seviye ayarının hassas bir şekilde yapılabilmesi için, altında betona sabitlenmesi için uygun saplamalar kaynatılmış, 300x200x15 mm ebadında St 37 malzemeden ayar plakaları radye temelin içine gömülmek suretiyle yerleştirilecektir.

Ayrıca, dönme yolu altında ankraj balonlarının montajı için azami 60 cm aralıklarla 350x250x200 mm ebadında temel boşlukları bırakılacaktır. Dönme yolu seviye ayarı yapıldıktan sonra, alttan bir lama demir vasıtasıyla birbirine bağlı M 18, 250 mm boyunda iki adet ankraj bulonu bu temel boşluklarına yerleştirilecek ve dönme yolu grout harcı dökülmek suretiyle temele sabitlenecektir.

5.1.9- Plaktorna çukur betonarme imalatı sonrasında çukurun tamamına asgari 4 mm kalınlığında İdarece belirlenecek renkte yüzey sertleştirici beton kaplaması yapılacaktır

5.1.10- Plaktorna çukurunda biriken yağmur sularının tahliyesi için, suyun merkezde toplanacak şekilde tesis iç betonarme yapısında %1 eğim verilecektir. Toplanan suyun uygun kanalizasyon sistemine deşarjı sağlanacaktır.

5.1.11- Kurulacak plaktorna ünitesinin mevcut demiryolu hatları ile kot farkı, max. ± 1,5 mm. olacaktır.

5.1.12- Kurulacak olan platforma ünitesinin kör yola çıkış yolunun olduğu tüm yerlerde araçların kaçmasını engelleyecek hortuvar imalatı yapılacak olup, Bu kesimler Ek-1 de belirtilmiş olup TCDD bu kesimlerde sözleşme süresi içinde imalatlar tamamlamadan değişiklik yapma hakkına sahiptir.

5.1.13- Ekte kazık yerleşim planı ve detayları verilmiş olup, buna göre zemin iyileştirmesi yapılacaktır.” düzenlemesi,

“Ünitenin Montajı” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1- Yüklenici tarafından temin edilecek teknik şartnamede belirtilen özelliklere uygun Plaktorna ünitesi ve istenilen diğer ekipmanlar, yine kendisi tarafından yapılacak betonarme alt yapı çukurunun içerisine yerleştirilecektir.

6.2- Sözleşmenin imzalanmasından sonra en fazla 45 (Kırkbeş) takvim günü içerisinde tüm döner köprü yerlerinin Yükleniciye yapılacak yer teslimine müteakip, teknik şartnamede istenilen şartlara ve ihale aşamasında verilen projelere uygun olarak, sistemin monte edileceği her yer için montaj projesi ve istenilen tüm ekipmanlar için nihai uygulama projeleri yer tesliminden itibaren en geç 60 (Altmış) gün içerisinde hazırlanarak TCDD’nin onayına sunulacaktır. TCDD en fazla 15 (Onbeş) gün içerisinde sunulan projeyi onaylayacak ve imalata geçilecektir...” düzenlemesi,

“Denetim, Muayene ve Kabul İşlemleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1- Muayenede Aranacak Hususlar

İmalatı tamamlanan Plaktorna ünitelerinin aşağıda belirtilen muayene ve kabul çalışmaları için gerekli uzman personel ile sistemin çalıştırılması için her türlü araç ve gereç Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Muayene esnasında gerekecek demiryolu araçları TCDD tarafından ücretsiz olarak karşılanacaktır. Bu muayeneler esnasında meydana gelebilecek zarar, ziyan, arıza ve hasarın, Yüklenicinin kusur ve ihmalinden kaynaklanması durumunda, bedelsiz olarak giderilmesi Yükleniciye ait olacaktır.

7.2- Fiziksel Muayene

Muayene ve kabul heyetince ilk aşamada, Plaktorna üniteleri görünüş kontrolleri ile sözleşmesinde belirtilen teknik özelliklere uygun olup olmadığının kontrolleri ve muayenesi yapılacaktır. Ayrıca sistemi oluşturan cihaz ve ekipmanları meydana getiren tüm parçalar eksiksiz olacak, kırık, çatlak, hasar, deformasyon, korozyon vb. kusurlar bulunmayacaktır.

7.3- Geçici Kabul

Yüklenici, imal edeceği Plaktorna ünitelerinin montaj yerine uygunluğunu kontrol edecek ve ünitelerin uyumlu olarak çalışmasından sorumlu olacaktır.

Plaktorna altyapılarının teknik şartname ve sözleşme hükümlerine göre belirtilen özellikler, kontrol raporları ve nihai uygulama projesine uygun olarak, Ek-1’de belirtilen işyerlerinde imalatının gerçekleştirilmesi sonrasında TCDD muayene ve kabul heyeti tarafından “Altyapının Geçici Kabulü” yapılacaktır.

Plaktorna ünitelerinin teknik şartname ve sözleşme hükümlerine göre belirtilen özellikler, fabrika muayene ve kontrol raporları ve nihai uygulama projesine uygun olarak, Ek-l’de belirtilen işyerlerinde montajı yapılıp sistem devreye alındıktan sonra TCDD muayene ve kabul heyeti tarafından “Tüm Sistemin Geçici Kabulü” yapılacaktır.

Yüklenici, geçici kabul muayenelerinin başlayacağı tarihleri, 30 gün önceden TCDD’ye yazı ile bildirecektir.

7.4- Kesin Kabul

Geçici kabulü yapılan plaktorna ünitelerinin geçici kabulünün yapılması ve devreye alınması sonrasında gerekli kullanıcı eğitimleri tamamlanarak eğitimler sonrası en az 30 gün sonunda sözleşmede belirtilen teknik koşulları sağlayıp, sağlamadığı TCDD muayene ve kabul heyeti tarafından yapılacak kontroller sonucunda plaktorna ünitelerinin “Kesin Kabulü” yapılacaktır.

7.5- TCDD teknik şartnamede belirtilen tüm hususları kontrol edecek ve uygunluğunu onaylayacaktır.

7.6- Muayene ve testler sırasında gerekecek demiryolu araçları TCDD tarafından karşılanacaktır. Bunun dışında gerekecek tüm alet veya cihazlar Yüklenici tarafından temin edilecektir.

7.7- Muayene ve testler sırasında Yüklenici elemanları bulunacaktır.

7.8- Muayene ve testleri yapılarak teknik şartnameye uygun bulunan her bir sistem için TCDD ve Yüklenicinin yetkilileri tarafından bir tutanak tanzim edilerek imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname Ek-1’de “Plaktorna Ünitelerinin Kurulacağı İşyerleri ve Elektrik ve Drenaj İçin Gerekli Mesafeler” aşağıda yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre “mal”, satın alınan her türlü ihtiyaç maddeleri ile taşınır ve taşınmaz mal ve hakları ifade ederken “yapım” ise bina, karayolu, demiryolu, otoyol, havalimanı, rıhtım, liman, tersane, köprü, tünel, metro, viyadük, spor tesisi, alt yapı, boru iletim hattı, haberleşme ve enerji nakil hattı, baraj, enerji santrali, rafineri tesisi, sulama tesisi, toprak ıslahı, taşkın koruma ve dekapaj gibi her türlü inşaat işleri ve bu işlerle ilgili tesisat, imalat, ihzarat, nakliye, tamamlama, büyük onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi, sondaj, yıkma, güçlendirme ve montaj işleri ile benzer işleri ifade etmektedir. Aynı Kanun’un Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde idarelerin, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu ve aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinin bir arada ihale edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinden; başvuruya konu ihalenin, demiryolu hatlarından plaktorna ünitesi üzerine gelen çeşitli tipteki demiryolu araçlarının, bu ünite üzerinde döndürülerek ortak bir merkezden farklı yönlere yayılan hat pozisyonlarına göre istenilen demiryolu hattına yönlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildiği, bu kapsamda Şartname’de belirtilen İskenderun, Hekimhan (Malatya), Yeşilhisar (Kayseri) ve Ulukışla (Niğde) noktalarında kurulacak olan her bir plaktorna ünitesi için; plaktorna ünitelerinin kurulacağı sahalarda altyapıya ilişkin toprak kazılarının yapılması, zemin etüdü, zemin sıkıştırması, tesviye, zemin iyileştirmesi, dolgu ve drenaj işlerinin yüklenici tarafından yerine getirileceği, ünitenin monte edileceği çukur, altyapı işleri, tüm ekipmanlar, montaj, devreye alma ve benzeri işlemler dâhil olmak üzere anahtar teslimi olarak kurulacağı, anlaşılmaktadır.

Söz konusu düzenlemelerden hareketle, idare tarafından başvuruya konu ihale kapsamında gerçekleştirilecek olan plaktorna ünitesinin temini ve montajına ilişkin işlerin mal alımı, plaktorna ünitesinin yerleştirileceği çukura ve bu çukurun altyapısına ilişkin işlerin ise yapım işi olduğu ve idare tarafından anılan işler arasında doğal bir bağlantı olduğu gerekçesiyle ihaleye mal alımı şeklinde çıkılarak benzer iş tanımının “demiryolu araçları döndürme/taşıma/manevra ekipmanları veya bu ekipmanlardan oluşan atölye ve depo tesisleri üretimi veya satışı” şeklinde belirlendiği,

Başvuru sahibinin iddialarının özünde, ihalenin yapım işine ilişkin kısımlarında yer alan dokümandaki eksik ve hatalı düzenlemelerin sağlıklı bir şekilde teklif fiyatı oluşturulmasını ve işin gereği gibi yerine getirilmesini engellediği; ihale konusu işin esasen yapım işi niteliği taşıdığı, idarenin ihaleyi mal alımı ihalesi olarak gerçekleştirebilmek amacıyla mal alımına ilişkin tutarı kasıtlı olarak yüksek hesaplamış olabileceği yönünde olduğu anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen alımların, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işi ihaleleri mevzuatından hangisine göre yürütülmesi gerektiğinin belirlenebilmesi için, anılan Kanun’un 4’üncü maddesinde yer alan “mal”, “hizmet” ve “yapım” tanımlarının dikkate alınması; bu çerçevede alımın hangi kapsama girdiğinin tespit edilmesi gerekmektedir. İhale konusunun, aralarında doğal bir bağlantı bulunan mal alımı, hizmet alımı veya yapım işlerinin en az ikisinden oluştuğu durumlarda, ihalede esas alınacak alım yönteminin belirlenmesinde genel yaklaşım; ihale konusu işin yaklaşık maliyeti içerisinde bedel yönünden büyük paya sahip olan ve işin esasını teşkil eden kısmın niteliğine göre belirleme yapılması, buna bağlı olarak aralarında doğal bağlantı bulunan diğer iş kısımlarının da aynı yöntemle ihale edilmesidir. Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin tek satır olarak “ 4 Adet Döner Köprü Temini ve Montajı İşi” şeklinde düzenlendiği, ihaleye teklif sunan dört adet isteklinin tekliflerinin sırası ile 166.000.000,00 TL, 177.500.000,00 TL, 198.000.000,00 TL, 198.000.000,00 TL, yaklaşık maliyetin ise 336.502.071,76 TL olduğu,

İhale onay belgesinin ekinde yer alan Mal ve Hizmet Alımı İhale Talep Formu’nun 16 numaralı “Önceki yıllarda yapılan mal alımı varsa, hangi tarihlerde, hangi firmalardan, hangi bedelle alındığının listelenmesi” satırında altyapı hariç sadece makine temini olarak “30.04.2024 TURASAŞ 11.705.805,31”, “29.12.2023 TURASAŞ 10.627.368,08”, “29.12.2023 TURASAŞ 10.627.368,08”, “29.12.2023 TURASAŞ 10.627.368,08”, ”29.12.2023 TURASAŞ 10.627.368,08” bilgilerine yer verildiği görülmekle birlikte, yine idare tarafından gönderilen bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, “1 adet Döner Köprü Temini ve Montajı” için idarece mal alımı ile ilişkilendirilen “Döner Köprü Üst Yapı Ünitesi” yaklaşık maliyetinin piyasa araştırması yöntemiyle 55.370.000,00 TL olarak tespit edildiği, yapım işi ile ilişkilendirilen kısımların ise TCDD birim fiyatları kullanılmak üzere “Makine Tesisatı” kalemi için 493.455,75 TL, “Elektrik” kalemi için 5.132.960,35 TL ve “İnşaat” kalemi için 23.129.101,84 TL olmak üzere toplamda 28.755.517,94 TL olarak tespit edildiği, idare tarafından yaklaşık maliyetin mevzuatta yer verilen yöntemler kullanılarak hazırlandığı, yaklaşık maliyet icmalinde yer alan iş kalemleri incelendiğinde, yapım işi kapsamında değerlendirilebilecek iş kalemlerinin (inşaat, elektrik, makine tesisatı) toplam yaklaşık maliyet içerisindeki oranının yaklaşık olarak %34, mal alımı niteliğinde olan döner köprü üst yapı ünitesinin ise yaklaşık maliyetin yaklaşık olarak %66’lık bölümünü oluşturduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ihale konusu işin mal alımı niteliğindeki kısımlarının (döner köprü üst yapı ünitesinin) işin esaslı unsurunu oluşturduğu, Teknik Şartname'de düzenlenen yapım işlerinin, alımı planlanan ünitenin çalışması için gerekli olan döner köprü çukurunun hazırlığı işlerinden oluştuğu, buna ek olarak yaklaşık maliyetin büyük bölümünün de mal alımı niteliğindeki döner köprü üst yapı ünitesine ilişkin olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde idare tarafından itirazen şikayete konu ihaleye mal alımı olarak çıkılmasında kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan ihale konusu işi oluşturan işler arasında kabul edilebilir doğal bir bağlantının bulunduğu ancak sadece yaklaşık maliyetteki oranlara bakılarak işin mal alımı ve birim fiyat teklif cetvelinin tek satır olarak “ 4 Adet Döner Köprü Temini ve Montajı İşi” şeklinde ihale edilmesi neticesinde hem tekliflerin hazırlanması aşamasında hem de sözleşmenin yürütülmesi aşamasında çeşitli ihtilaflara neden olacağı, nitekim İhale konusu iş kapsamında İskenderun, Hekimhan (Malatya), Yeşilhisar (Kayseri) ve Ulukışla (Niğde) olmak üzere 4 farklı bölgede plaktorna imalatının yapılacağı, ancak ihale dokümanında “İmalatlar esnasında farklı zemin profilleri ile karşılaşılması durumunda çalışmalar durdurulmalı ve proje müellifine haber verilerek proje revize edilmelidir. Proje jeolojik raporda yer alan zemin araştırma çalışmaları sonuçlarına göre hazırlanmıştır.” ifadeleriyle örnek mahiyetinde donatılı fore kazık yerleşim plan, kesit ve donatı detayına yer verildiği, kurulacak olan plaktorna ünitelerine ait altyapı ve zemin işlerinde bölgeler arası deprem risk bölgesi ve zemin sınıfı gibi farklılıkların oluşacağı, bu durumun yapılacak imalatları ve verilecek teklif tutarını doğrudan etkileyeceği, yaklaşık maliyet icmalinde zemin iyileştirme için ocak taşından taş dolgu yapılması, sanat yapısı kazısı yapılması, farklı beton sınıfları ile donatılı/donatısız beton imalatı yapılması, nervürlü demir imalatları, 80 cm çapında yerinde dökme kazık yapılması, sanat yapılarında polimer bitümlü membran ile su yalıtımı yapılması gibi iş kalemlerinin yer aldığı,

Her ne kadar başvuruya konu ihalede birim fiyat sözleşme imzalanacağı düzenlense de birim fiyat teklif cetvelinin tek satır olarak “ 4 Adet Döner Köprü Temini ve Montajı İşi” şeklinde oluşturulması ve İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde plaktorna ünitelerinin montaj dahil anahtar teslim olarak kurulacağı düzenlemesine yer verilmesi neticesinde, isteklilerden anahtar teslim götürü bedel teklif sunmalarının beklenildiği, bu şartlar altında gerekli zemin etütlerinin idare tarafından gerçekleştirilerek uygulama projelerinin idare tarafından hazırlanması gerektiği, işin güvenli bir şekilde yerine getirilmesi ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi, kaynakların etkin ve verimli kullanılabilmesi ve kamu zararına yol açılmaması açısından yapılacak imalatlara ilişkin analiz ve tariflere de ihale dokümanı kapsamında yer verilmesi ve iş kalemlerinin teknik detaylarının isteklilerin tekliflerini oluşturması sırasında belirsizliğe yol açmayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun kapsamında gerçekleştirilen ihalelerde; saydamlığın, rekabetin ve sağlıklı bir fiyat yarışmasının sağlanması bakımından idarelerce ihale dokümanı kapsamında yer verilen düzenlemelerin tereddüde mahal vermeyecek ölçüde açık olması, isteklilerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında üstlenecekleri maliyet ve riskleri bilerek teklif fiyatlarını hazırlamalarına imkân verecek şekilde olması gerekmektedir.

Bu itibarla, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirilen ihalelerde temel ilkelerden saydamlığın, rekabetin ve bunların bir sonucu olarak sağlıklı fiyat teklifi oluşturulacak şartların sağlanması bakımından idarelerin sorumlu olduğu, ihale dokümanında yer verilen düzenlemelerin de bu amaç doğrultusunda belirlenmesi gerektiği, aksi durumda ihale ve sözleşme sürecinin sağlıklı bir biçimde yürütülemeyeceği, başvuruya konu ihaledeki altyapı işlerine ilişkin mevcut Teknik Şartname düzenlemelerinin isteklilerin sağlıklı bir teklif fiyatı oluşturmasına yeter düzeyde ayrıntıları içermediği, alıma konu plaktorna ünitelerinin montajının yapılacağı yerler için gerekli yapım işlerine ilişkin, zemin etüdü, zemin iyileştirmesi gibi iş kalemlerine ilişkin detaylara, analizlere ve birim fiyat tariflerine yer verilerek ihale edilmesinin temel ilkelere uygun olacağı değerlendirilmiş olup ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda başvuruda eşit muamele yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****