KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/042

Gündem No : 49

Karar Tarihi : 22.10.2025

Karar No : 2025/UM.I-2304

BAŞVURU SAHİBİ:

Behtaş 21 Gıda İnşaat Taşım. Emlak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Diyarbakır Öğretmenevi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/1494204 İhale Kayıt Numaralı “7 Kısım Mal Alımı (1Kısım Et Alımı,2Kısım Gıda Alımı, 3Kısım Sebze-Meyve Alımı, 4Kısım Temizlik-Plastik Malzeme Alımı, 5Kısım Ekmek Alımı,6Kısım Bardak Su Alımı,7Kısım Tüp Gaz Alımı)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Diyarbakır Öğretmenevi tarafından 17.09.2025 tarihinde pazarlık usulü ile gerçekleştirilen “7 Kısım Mal Alımı (1Kısım Et Alımı,2Kısım Gıda Alımı, 3Kısım Sebze-Meyve Alımı, 4Kısım Temizlik-Plastik Malzeme Alımı, 5Kısım Ekmek Alımı,6Kısım Bardak Su Alımı,7Kısım Tüp Gaz Alımı)” ihalesine ilişkin olarak Behtaş 21 Gıda İnşaat Taşım. Emlak. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.09.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.09.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.10.2025 tarih ve 196001 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.10.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/2013 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.4.6’ncı maddesine göre kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması, bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması ve zorunlu haller hariç nitelik bakımından birbirinden farklı olan işlerin aynı ihalede toplanmamasına dikkat edilmesi gerektiği, ihale konusu işin kısımları arasında nitelik açısından benzerlik bulunmadığı ve İdari Şartnamenin 7.3.1’inci maddesinde benzer işin “Kamu veya Özel Sektörde Gerçekleştirilmiş Her Türlü Mal ve Malzeme Alımı İşleri” olarak belirlendiği, söz konusu düzenlenmenin ihale konusu işle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik göstermeyen işlerin de benzer iş olarak kabul edilmesine yol açacağı, ihale konusu alanda faaliyet göstermeyen isteklilerin de ihaleye katılımına imkân sağlayacak olması sebebiyle, söz konusu düzenlemenin işin niteliğinin gerektirdiği özenle işi yapamayacak durumdaki isteklilerin ihaleye teklif sunması sonucunu doğuracağı,

2. İhalenin 2’nci kısmına ilişkin Teknik Şartname’de “Yoğurt (9 veya 10 Kg’lık Kutu, Tam Yağlı ve Yağsız Katı Madde Miktarı 100 Gr’da En Az 12 Gr): Yoğurtlar 1. kaliteli homojen sütten imal edilmelidir.” düzenlemesinin yer aldığı, yoğurdun tam yağlı olarak istenip istenmediğinin belirsiz olduğu,

3. İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “İdare ihtiyaç duyması halinde ihaleyi kazanan firmadan ihaleye verilen en uygun/ekonomik fiyata göre %20 artış veya azalış ile aynı şartlarda mal alımı yapabilecektir…” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, anılan düzenlemeye göre alıma konu malın birim fiyatının değiştirilebileceği ve başka bir firma tarafından verilen daha uygun fiyat üzerinden alıma devam edilebileceğinin ifade edildiği, ancak ihale mevzuatına göre isteklilerin kendi teklifleri ile bağlı olduğu, sözleşmelerin bu fiyatlar esas alınarak yapıldığı ve yüklenicinin sözleşme gereğince anlaşılan birim fiyat üzerinden malı idareye teslim edeceği,

Anılan maddenin devamında “… İş bitiminde kalan mal/ürün idarece alım yapılan fiyat üzerinden iade faturası karşılığı iade edilecektir. Firma herhangi bir talepte bulunmamayı peşinen kabul etmiş sayılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği, ancak yapılan bu düzenlemenin açıkça kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, idarelerin ihaleye çıkmadan önce ihtiyaç raporu hazırlamak zorunda olduğu, idarece belirlenen ihtiyaç doğrultusunda belirlenen miktar üzerinden isteklilerce ihaleye teklif verilerek, sözleşmenin bu miktar ve fiyat üzerinden hazırlandığı, sözleşme aşamasında sadece iş artışı ve iş eksilişi huşularının söz konusu olabileceği, alım yapılan bir malın ihtiyaç kalmaması nedeniyle iadesinin mümkün olmadığı, bu düzenlemenin teslim ettiği malın ne kadarının iade edileceğini bilmeyen istekliler için, maliyet hesabı yaparak tekliflerini oluşturmalarını imkansız hale getirdiği,

4. İdari Şartname’nin 7.3.6’ncı maddesinde ihalenin 2, 4 ve 5’inci kısımları için TSE belgesinin sunulmasının istendiği, ancak bahse konu düzenlemede, Türk Standartları Enstitüsü tarafından yayımlanan hangi malzeme, ürün, veya ekipman ilişkin belirlenen hangi standart için belge sunulacağının belirtilmediği; idarelerce, ihaleye teklif verecek gerçek/tüzel kişilerin ihale konusu işi ifa edilebilme kapasitelerini tespit etmeye yönelik kriterlerin, tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek ihale dokümanında yer alması gerekmekte iken; başvuru konusu ihalede hangi standarda ilişkin TSE belgesinin istendiğine yönelik idarece somut bir belirleme yapılmadığı,

5. İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde vergi levhasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, söz konusu belgeye ilişkin açıklamalarda “Alınacak mal idarece tek seferde değil periyodik şekilde alınacağından idaremizce yüklenici ile koordinasyonun sağlanabilmesi için ihaleyi alacak firmanın iş yerinin il sınırları içerisinde olması gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, ancak ihale konusu işin mal alımı olduğu, iş kapsamında gıda ve temizlik malzemelerinin bir noktadan teslim alınıp nakliye aracına yüklenerek idarenin belirlediği yere teslim edileceği, dolayısıyla, ihaleye katılım sağlayacak firmaların sadece Diyarbakır ilinde faaliyet gösteriyor olmasını gerektirecek bir durum olmadığı, kaldı ki malın teslim edilmesi gereken adresin Diyarbakır ilinin Kulp ilçesinde bulunduğu, söz konusu ilçenin Muş ve Bingöl illerinin şehir merkezine, Diyarbakır şehir merkezine göre daha yakın olduğu, diğer illere sınırı bulunan bir ilçede yapılacak teslimat için sadece Diyarbakır il sınırları içerisinde faaliyette bulunan isteklilerin ihaleye katılımının istenmesi ve katılımın bu şekilde sınırlandırılması ihaleye katılımı ve rekabeti engelleyeceğinden kamu kaynaklarını etkinsiz kullanımı sonucunu doğuracağı,

6. İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde bilançonun yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ancak yaklaşık maliyeti eşik değerin altında olan mal alımı ihalelerinde, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenemeyeceği, kaldı ki, bilanço istenilse dahi, iş ortaklıklarında sadece bir ortak tarafından sunulmasının yeterli olacağına ilişkin yapılan düzenlemenin de mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…b) Benzer iş: İhale konusu alım veya alımın bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer üretim usul ve tekniğiyle üretilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

f) Kısmi teklif: Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; alımın birden fazla kalemden oluşması halinde, alımın niteliğine uygun olarak belirlenen bir veya birden fazla kısmına; ihale konusu alımın tek bir mala ilişkin olması durumunda ise aynı malın miktarlar itibarıyla belirlenen bir veya birden fazla kısmına verilen teklifi,

…

ifade eder.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.6. Kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması ve bu çerçevede ilan ve idari şartnamede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla bu konuda karar verirken Yönetmeliğin benzer iş tanımı çerçevesinde hareket edilmesi ve zorunlu haller hariç nitelik bakımından birbirinden farklı olan işlerin aynı ihalede toplanmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 7 KISIM MAL ALIMI(ET,GIDA,SEBZE-MEYVE,TEMİZLİK-PLASTİK MALZEMESİ ,EKMEK,BARDAK SU, TÜP GAZ)

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

7 KISIM MAL ALIMI( 1 KALEM DANA ETİ KEMİKLİ KARKAS, 23 KALEM GIDA MALZEMESİ,15 KALEM SEBZE-MEYVE ,26 KALEM TEMİZLİK-PLASTİK MALZEMESİ,1 KALEM EKMEK,1 KALEM BARDAK SU,1 KALEM TÜP GAZ)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ŞEHİT ORHAN KORKMAZ ÖĞRETMENEVİ VE ASO MÜDÜRLÜĞÜ” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: KAMU VEYA ÖZEL SEKTÖRDE GERÇEKLEŞTİRİLMİŞ HER TÜRLÜ MAL VE MALZEME ALIMI İŞLERİ…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin**** Diyarbakır Öğretmenevi tarafından pazarlık usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 17.09.2025 tarihinde gerçekleştirilen bir mal alımı ihalesi olduğu; et, gıda, sebze-meyve, temizlik-plastik malzeme, ekmek alımı, bardak su ve tüp gaz alımı olmak üzere 7 kısımdan oluştuğu, söz konusu ihalede benzer işin “Kamu veya Özel Sektörde Gerçekleştirilmiş Her Türlü Mal ve Malzeme Alımı İşleri” olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları uyarınca kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması ve bu çerçevede ilan ve idari şartnamede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması gerektiği; yapılan incelemede başvuruya konu ihalenin kısımlarını oluşturan malların bütünlük arz ettiği, belirlenen benzer işin de işin tüm kısımlarını kapsayacak nitelikte belirlendiği, ayrıca Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü madde hükmü uyarınca, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında söz konusu düzenlemenin ihale konusu alanda faaliyet göstermeyen isteklilerin ihaleye katılımına yol açmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

2025-2026 Eğitim Öğretim Yılı 1. Dönem Taşımalı Öğrencelerine Verilecek Sıcak Yemek Kuru Gıda Alımı Teknik Şartnamesi’nin “Yemek Yapımında Kullanılacak Malzemenin Evsafı” başlıklı maddesinde “…YOĞURT KOVA:

•Yoğurt ( 9 veya 10 Kg’lık Kutu, Tam Yağlı Ve Yağsız Katı Madde Miktarı 100 Gr’da En Az 12 Gr): Yoğurtlar 1. kaliteli homojen sütten imal edilmelidir.

•Yoğurtlar 9 kg kutularda tek sefer kullanımlık bakterisiz analizli tam vakumlu kapalı son kullanım tarihli yazılı kutularda teslim edilmelidir.

• Yoğurtlar tam yağlı yoğurt olmalıdır. Görülebilir kirlilik ve renk değişikliği olmamalı.

•Yağsız katı madde miktarı 100 gr’da en az 12 gr olmalı…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ihalenin 2’nci kısmına ilişkin**** Teknik Şartname’de**** yoğurdun tam yağlı olarak istenip istenmediğinin belirsiz olduğunun iddia edildiği, anılan Şartname’nin “Yemek Yapımında Kullanılacak Malzemenin Evsafı” başlıklı maddesinde “yoğurt kova”ya ilişkin özelliklerin yer aldığı, yoğurdun tam yağlı olması gerektiğinin açıkça ifade edildiği, yağsız katı madde miktarının ise 100 gr’da en az 12 gr olması gerektiğinin belirtildiği, yoğurdun tam yağlı olup olmayacağı konusunda belirsizlik bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,

“Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24 üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20'sine kadar oran dâhilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1. İdare ihtiyaç duyması halinde ihaleyi kazanan firmadan ihaleye verilen en uygun/ekonomik fiyata göre %20 artış veya azalış ile aynı şartlarda mal alımı yapabilecektir.

İş bitiminde kalan mal/ürün idarece alım yapılan fiyat üzerinden iade faturası karşılığı iade edilecektir. Firma herhangi bir talepte bulunmamayı peşinen kabul etmiş sayılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

**** 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun**** 24’üncü maddesine göre, mal alımına ilişkin sözleşmelerde öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde iş artışı veya sözleşme konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde iş eksilişi yapılabileceğinin öngörüldüğü, İdari Şartname’nin 45’inci maddesinde ise idare tarafından ihtiyaç duyulması halinde yükleniciden, ihaleye verilen en uygun/ekonomik fiyata göre %20 artış veya azalış ile aynı şartlarda mal alımı yapabileceği düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenlemenin 4735 sayılı Kanun’da yer alan iş artışı ve eksilişine yönelik hükümlerle aynı doğrultuda olup söz konusu hükümlere aykırılık taşımadığı, başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ancak, İdari Şartname’nin 45’inci maddesinin devamında iş bitiminde kalan malın/ürünün idarece alım yapılan fiyat üzerinden iade faturası karşılığı iade edileceği ve firmanın herhangi bir talepte bulunmayacağı düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemeden ihale konusu malların tesliminden sonra idarenin elinde kalan malları yükleniciye iade edeceğinin anlaşıldığı, ancak ihtiyaç duyulan malların miktarı hususunda yetki ve sorumluluğun idarede olduğu, alım konusu malların eksik veya fazla olması durumunda idarenin mevzuat çerçevesinde hareket edebileceği, iş bitiminde kalan malın/ürünün idarece alım yapılan fiyat üzerinden iade faturası karşılığı iade edileceğine yönelik olarak yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, ayrıca “… Firma herhangi bir talepte bulunmamayı peşinen kabul etmiş sayılacaktır.” şeklindeki düzenlemenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4’üncü maddesinin son fıkrasında yer alan kamu sözleşmelerinin taraflarının, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahip olacağı ilkesine aykırı nitelikte olduğu ve sözleşmenin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini engelleyeceği değerlendirilmiş olup söz konusu İdari Şartname düzenlemesinin ihalenin iptalini gerektirdiği sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

8) İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir…” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir…” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,

“Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “…(2) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

b) İş ortaklığında ortaklardan biri tarafından teklif edilen malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerden birinin sunulması yeterlidir. Konsorsiyumlarda, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak standart belgesine yönelik düzenleme ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen standart belgesini sunmak zorundadır.

c) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerin, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülmemesi halinde; sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici tarafından bu belge veya belgelerin muayene ve kabul komisyonuna sunulmasına yönelik teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapılabilir.

ç) Alım konusu malın ulusal standardının bulunmaması durumunda, sadece ilgili uluslararası standarda uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya istekli teklif ettiği malın uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgesini sunmak zorundadır. İş ortaklığı ile konsorsiyum ortaklarının bu belge veya belgeleri sunması ile sözleşmenin uygulanmasına yönelik düzenlemelerde (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümler esas alınır…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde istenecek belgeler” başlıklı 54’üncü maddesinde “…54.2. Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

n) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede Yönetmeliğin 42 nci maddesi esas alınmalıdır. Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerin istenildiği ihalelerde, uygunluğu istenilen standardın açık olarak ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca tekliflerin değerlendirilmesinde tereddütlerin yaşanmaması için belgeyi düzenleyecek kuruluşların belirli niteliklere sahip olması gerekiyor ise konuya ilişkin mevzuat veya düzenlemeler esas alınarak belgeyi düzenleyecek kuruluşların niteliği de ihale dokümanında belirtilmelidir…” açıklaması,

“Mal alımı ihalelerinde kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 56’ncı maddesinde “…56.8. İhale dokümanında kalite ve standarda ilişkin düzenleme yapılması durumunda, ihale komisyonu ve/veya muayene ve kabul komisyonu tarafından değerlendirmelerin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için kalite ve standarda ilişkin belgeler ve belgeleri sunulacak belgelendirme kuruluşlarının/uygunluk değerlendirme kuruluşlarının niteliği açık olarak belirtilmelidir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…

7.3.6. Ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belge veya belgeler:

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.3.6’ncı maddesinde ihalenin 2, 4 ve 5’inci kısımlarında TSE belgesinin yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ancak __ Türk Standartları Enstitüsünce verilen kalite belgelerinden hangisinin istendiğine yönelik idarece bir belirleme yapılmadığı, yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları gereğince söz konusu belgelerin ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenilmesi halinde uygunluğu istenilen standardın açık olarak ihale dokümanında belirtilmesi gerekmekle birlikte söz konusu ihalenin mal alımı niteliğinde olduğu, TSE belgesi istenen 2, 4 ve 5’inci kısımların sırasıyla gıda, temizlik-plastik ve ekmek alımı olduğu, anılan düzenlemeden söz konusu kısımların niteliğine uygun TSE belgesi sunulması gerektiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Taraflara ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İdarenin

a) Adı: Öğretmenevleri MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI BAKAN YARDIMCILIKLARI

b) Adresi: Merkez Yeni Mah. 222 Sk. Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi No: 8 - Kulp / Diyarbakır…” düzenlemesi,

“Sözleşmenin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “.1. Sözleşmenin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 108 takvim günüdür.” düzenlemesi,

“Malın/İşin teslim alma şekil ve şartları ile teslim programı” başlıklı 10’uncu maddesinde “10.1. Malın teslim edilme/işin yapılma yeri veya yerleri

10.1.1. ŞEHİT ORHAN KORKMAZ ÖĞRETMENEVİ VE ASO MÜDÜRLÜĞÜ AMBARI

10.2. İşe başlama tarihi

10.2.1. 29.09.2025

10.3. Teslim programı ve teslim tarihi

10.3.1. İDARECE BELİRLENECEK HAFTALIK VEYA GÜNLÜK PERİYOTLAR

10.4. Teslim programında değişiklik

10.4.1. Yüklenici, İdarece onaylanmış teslim programına uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde İdarenin uygun görüşü ile teslim programında değişiklik yapılabilir. İdarece onaylanan bir süre uzatımı bulunduğu takdirde, yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere beş iş günü içinde yeni duruma göre bir teslim programı düzenlemek zorundadır.” düzenlemesi,

**** Başvuruya konu İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde “Vergi levhası”nın yeterlik kriteri olarak belirlendiği, anılan maddede söz konusu belgeye ilişkin olarak yapılan açıklamada alınacak malın periyodik olarak teslim alınacağı, koordinasyonun sağlanabilmesi adına ihaleyi alacak firma adresinin aynı il sınırları içerisinde olmasının istendiği,

Başvuruya konu ihalenin mal alımı ihalesi olduğu, ihale konusu malların idarece belirlenecek günlük veya haftalık periyotlar halinde teslim edileceği, işin teslim yerinin İdari**** Şartname’nin 2’nci maddesinde “Şehit Orhan Korkmaz Öğretmenevi ve Aso Müdürlüğü” olarak belirlendiği, söz konusu teslim adresinin Diyarbakır ili Kulp ilçesinde bulunduğu; idare tarafından söz konusu düzenlemenin gerekçesi olarak yüklenici ile koordinasyon sağlanmasının gösterildiği, ancak teslim adresinin Diyarbakır il merkezine olan uzaklığına benzer mesafelerde başka il/ilçeler de bulunduğu, kaldı ki ihaleye konu malların, yüklenici adresinin Diyarbakır il sınırları içerinde bulunmasını zorunlu kılacak nitelikte olmadığı dikkate alındığında söz konusu doküman düzenlemesinin rekabeti daralttığı, dolayısıyla ihalenin iptalini gerektirdiği sonucuna varılmıştır.

6. Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Eşik değerler” başlıklı 8’inci maddesinde “Bu Kanunun 13 ve 63 üncü maddelerinin uygulanmasında yaklaşık maliyet dikkate alınarak kullanılacak eşik değerler aşağıda belirtilmiştir:

a) Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin mal ve hizmet alımlarında üçyüzmilyar Türk Lirası. (Ondörtmilyonaltıyüzyetmişüçbinsekizyüzaltmışaltı Türk Lirası)

b) Kanun kapsamındaki diğer idarelerin mal ve hizmet alımlarında beşyüzmilyar Türk Lirası. (Yirmidörtmilyondörtyüzellialtıbinbeşyüzoniki Türk Lirası) *

c) Kanun kapsamındaki idarelerin yapım işlerinde onbirtrilyon Türk Lirası. (Beşyüzotuzsekizmilyonkırkaltıbinsekizyüzaltmışüç Türk Lirası)*” hükmü,

İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “…İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

1) Bankalardan temin edilecek isteklinin malî durumu ile ilgili belgeler,

2) İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,

3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili cirosunu gösteren belgeler…” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

c) Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihaleler hariç, yaklaşık maliyeti eşik değerin altında olan her türlü mal alımı ihalelerinde, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler istenemez…” hükmü,

Elektronik Ortamda Yapılan İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname’nin ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterlere ilişkin 9 no.lu dipnotunda “İhalede istenilmesi durumunda bilanço oranlarına ilişkin kriterler bu maddede yazılacaktır, aksi halde ‘7.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.’ yazılacaktır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…

7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler:

7.2.1 Bu madde boş bırakılmıştır.

7.2.2 Bu madde boş bırakılmıştır.

…

7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 27’nci maddesine göre belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihaleler hariç, yaklaşık maliyeti eşik değerin altında olan her türlü mal alımı ihalelerinde, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler istenemeyeceği, başvuru konusu ihalede yaklaşık maliyetin 12.681.955,60 TL olarak hesaplandığı,**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Eşik değerler” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan eşik değerin altında olduğu, dolayısıyla söz konusu ihalede ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin istenemeyeceği, İdari Şartname’nin bilanço oranlarına ilişkin 7.2.1’inci maddesinin boş bırakıldığı, Tip İdari Şartname’ye aykırı olarak anılan şartnamenin 7.4’üncü maddesinde bilançoya ilişkin düzenleme yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve anılan düzenlemenin ihalenin iptalini gerektirdiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez.

Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****