KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/038

Gündem No : 71

Karar Tarihi : 24.09.2025

Karar No : 2025/UM.I-2072

BAŞVURU SAHİBİ:

Doğuş Vana ve Döküm San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçme Suyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/785146 İhale Kayıt Numaralı “Priz Kolye, Pe100 Ek Parça ve Alt Ölçüm Bölgelerinde Kullanılmak Üzere Ekipman Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçme Suyu ve Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı tarafından 07.07.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Priz Kolye, Pe100 Ek Parça ve Alt Ölçüm Bölgelerinde Kullanılmak Üzere Ekipman Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Doğuş Vana ve Döküm San. Tic. A.Ş.nin 16.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.07.2025 tarih ve 187065 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.07.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1296 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 1’inci kısmında vana, ölçüm aleti, kontrol ünitesi ve veri toplama ünitesi şeklinde 4 adet tamamen birbirinden farklı disiplinlere ve imalat yöntemlerini haiz ekipmanın bir kısım altında birleştirilerek her disiplindeki farklı üreticilerin doğrudan ihaleye katılımının engellendiği, ayrıca idarenin ürünlerden doğrudan sorumlu olan üreticilerle değil, bir tüccar ile muhatap olacağı ve alım ihalesinde temin edilen ekipmanlarda doğrudan bir üreticinin sorumluluğunun olmayacağı, bu durumun ekipmanların çalışabilirliği ve güvenilirliği bakımından tersi yönde bir etki yapacağı,

2. İhale dokümanı kapsamındaki ekipman listesinde bulunan Ultrasonik Debimetre Şartnamesi’ni karşılayacak yerli ürün/üretici bulunmadığı, yurtdışında da ancak İsrail menşeli Arad firmasının Şartname’de tanımlanan ultrasonik debimetreyi ürettiği ve aynı ürünün İspanyol Contazara firması tarafından menşe değişikliği ile satıldığı,

3. Teknik Şartname’nin 1. 1.1.2’nci maddesinde yer alan “Y-tipi veya piston aktüatörlü BKV’ler kabul edilmeyecektir” ibaresi ile düz tip vana yapısı dışında farklı gövde yapılarının kullanımının engellendiği, kontrol vanalarında düz tip, Y tipi ve In-Line tip olmak üzere üç farklı gövde tipinde imalat yapılabildiği, Y tipi, düz tipe göre daha laminar akış sağladığı için ülkemizde yaygın olarak tercih edildiği, ancak bu avantajına rağmen Y tipi gövde tasarım olarak imalat yapan yerli üreticilerin katılımının sınırlandırıldığı, idarece belirtilen sızdırmazlık sorununun vananın düz veya Y tip olmasına bağlı olmadığı, tasarım ürün ve imalatçı kalitesi ile ilgili olduğu, kontrol modülasyonunun da düz veya Y tipten bağımsız olarak vana üzerinde kullanılan pilot ve diğer ekipmanların kalitesi ile ilgili olduğu,

4. Teknik Şartname’nin 1.1.7’nci maddesinde, “Basınç Kontrol Vanaları” için, “su ile temas eden kaplama malzemesi de dahil olmak üzere bütün malzemeler için ayrı ayrı” içme suyuna uygunluk sertifikası talep edilirken; 2.1.6 ve 2.2.5’inci maddelerinde, “Debimetreler” için komple üründe içme suyuna uygunluk sertifikasının talep edildiği, aynı boru hattına monte edilecek ve aynı içme suyunun geçeceği iki ekipman için iki farklı kriter belirlenmesinin söz konusu maddelerin ihaleye katılacak üretici firmaların sertifika yeterliliğine göre düzenlenmiş olduğunu gösterdiği, idarece Teknik Şartname’de sadece minimum performans, dayanıklılık ve içme suyu ile temas eden parçalar için sağlık ve güvenlik sertifikasyon şartlarının yer aldığı, bu şartların da doğrudan ürün güvenliği ile ilgili olduğu belirtilmiş olmakla birlikte ürün güvenliğinin esas alınması konusunda tüm ürünlerin aynı sistemde ve aynı koşullarda çalışacağının unutulmaması gerektiği, tüm ekipmanlar aynı akışkan ile aynı koşullarda çalışacağı için insan sağlığı açısından tüm ekipmanlar için aynı içme suyu uygunluk belgelerinin talep edilmesi gerektiği, ekipman listesinde bulunan ultrasonik debimetrelerin de tek bir gövde veya hacimden oluşmayıp, suyla temas eden diğer parçalarının (sensör, sensör tutucu…) olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun “Temel ilkeler” başlıklı 5'inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun'un "İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar" başlıklı 27'nci maddesinde “ İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:…

h) İhale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığı...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4'üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Priz Kolye, PE100 Ek Parça ve Alt Ölçüm Bölgelerinde Kullanılmak Üzere Ekipman Alımı İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 60 adet (Basınç Kontrol Vanası, Ultrasonik Debimetre, BKV Kontrol Ünitesi, KBN Veri Toplama Ünitesi )

4150 adet priz kolye alımı ve 3760 adet ek parça alımı” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 3’tür. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İsteklilerin teklifleri kısım bazında değerlendirilecektir. Ekte sunulan ihtiyaç listesinde tanımlanan kısımlar dahilinde, teklif edilen her bir iş kısmının biri veya daha fazlası istekli üzerinde kalabilir.

İsteklilerce verilecek tekliflerin ihale konusu alımın tamamını mı yoksa bir kısmını mı kapsadığı hususu teklif mektuplarında açıkça belirtilecektir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin ekinde; “

” tablosu yer almıştır.

**** Şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararda 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen rekabet ve verimlilik ilkeleri kapsamında, işin niteliği gereği teknik ve operasyonel bütünlük arz eden basınç kontrolü, debi ölçümü ve veri toplama sistemlerinin birlikte çalışabilirliğinin sağlanması açısından bir bütün olarak temin edilmesinin zorunlu görüldüğü, bu kapsamda bahsi geçen ekipmanların birlikte çalışması, veri senkronizasyonu ve saha uygulama standardizasyonu yönünden teknik bütünlüğün önem arz ettiği, bu nedenle tek bir kısım halinde alıma çıkılmasının işin gereği olduğu, herhangi bir firma ya da menşeiyi işaret etmeye yönelik olmadığı ifade edilerek şikâyet başvurusu reddedilmiştir.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 27’nci maddesinde ihalelerde kısmi teklif verilip verilmeyeceğinin ihalenin İdari Şartname’sinde belirtilmesinin zorunlu olduğunun hüküm altına alındığı, ancak kamu ihale mevzuatında idarelerin hizmet alımı ihalelerini kısmi teklife açmalarının zorunlu olduğuna veya hangi durumlarda açılması gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, dolayısıyla ihalelerde kısmi teklif verilmesine izin verilip verilmeyeceği noktasında idarelerin takdir yetkisi bulunmakla birlikte söz konusu takdir yetkisinin 4734 sayılı Kanun kapsamındaki bütün idareler için uyulması zorunlu kurallar olan ve anılan Kanun’un 5’inci maddesinde düzenlenen temel ilkelere uygun olarak kullanılmasının hukuki bir zorunluluk olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede başvuru sahibinin söz konusu iddiasının karşılanmasını teminen 21.07.2025 tarihli ve 75901 sayılı Kurum yazısı ile akademik bir kuruluştan “İhalenin 1’inci kısmında alıma konu edilen Basınç Kontrol Vanası, Ultrasonik Debimetre, BKV Kontrol Ünitesi ve Kritik Basınç Noktası Veri Toplama Üniteleri kalemlerinin tek bir kısma konu edilerek ihaleye çıkılmasının tek bir firmayı işaret ederek ihaleye katılımı engelleyecek nitelikte olup olmadığı,” hususu ile ilgili oluşturulacak gerekçeli görüşlerinin bildirilmesi istenmiştir.

**** Akademik kuruluş tarafından 20.08.2025 tarihinde gönderilen cevabi yazıda talep edilen hususların tam olarak karşılanmadığı görüldüğünden, aynı akademik kuruluştan talep edilen hususların tekrar gönderilmesi talep edilmiş olup, akademik kuruluş tarafından 17.09.2025 tarihinde gönderilen cevabi yazıda “...Basınç Kontrol Vanası (BKV), Ultrasonik Debimetre, BKV Kontrol Ünitesi ve Kritik Basınç Noktası Veri Toplama Üniteleri teknik olarak farklı cihazlar olup, kullanım alanı olarak ise birbirleri ile ortak bir alanda bütünleşik olarak çalışmaktadır. 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde bu ilkeye açık biçimde yer verilmiştir. Buna göre, ihale konusu işin bütünlüğü ve işlevselliği açısından “mal alımları, hizmet alımları veya yapım işleri yalnızca doğal ve kabul edilebilir bağ taşımaları hâlinde birlikte ihale edilebilir” şeklinde ifade edilmektedir.

Ayrıca, şartnamede yer alan ürünlerin teknik özelliklerine bakıldığında ünitelerin hem teknik özellikleri bakımından birbirleri ile uyumlu olması, hem de bütünleşik tek bir sistem olarak nitelendirildiğinde söz konusu ürünlerin birbirleriyle bütünleşik olarak çalışabilir olması açısından da ihalenin 1'inci kısmında alıma konu edilen Basınç Kontrol Vanası, Ultrasonik Debimetre, BKV Kontrol Ünitesi ve Kritik Basınç Noktası Veri Toplama Üniteleri kalemlerinin tek bir kısma konu edilerek ihaleye çıkılmasının tek bir firmayı işaret ederek ihaleye katılımı engelleyecek nitelikte olmayacağı olarak değerlendirilmiştir.” şeklinde görüş bildirilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin anılan iddiası ile ilgili olarak, akademik kuruluştan alınan teknik görüşte yer alan değerlendirmeye göre basınç kontrol vanası (BKV), ultrasonik debimetre, BKV kontrol ünitesi ve kritik basınç noktası veri toplama ünitelerinin teknik olarak farklı cihazlar olduğu, kullanım alanı olarak birbirleri ile ortak bir alanda bütünleşik olarak çalıştığı, anılan kalemlerin bir kısma konu edilerek ihaleye çıkılmasının bir firmayı işaret ederek ihaleye katılımı engelleyecek nitelikte olmadığı, ayrıca şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda şikayete konu kalemlerin bir arada ihale edilmesine ilişkin makul gerekçelerin de ortaya konulduğu, yukarıda aktarıldığı üzere anılan kalemlerin bir kısımda birleştirilerek ihale edilmesini engelleyen emredici mevzuat hükmü bulunmadığı, ihale konusu mal alımı işinin hangi düzeyde kısmi teklife açık ya da kapalı olarak ihale edilmesinin idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci 3’üncü 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) İdareler, yapacakları ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

…

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …” hükmü,

__

İhalenin 1’inci kısmına ait Teknik Şartname’de “1.1.2. BKV düz yapılı, Globe tip diyafram aktüatörlü olacaktır ve özel vana pilotu tarafından hidrolik olarak kontrol edilecektir. Y-tipi veya piston aktüatörlü BKV'ler kabul edilmeyecektir.

...

1.1.7. Basınç kırıcı vana imalatında kullanılan metalik/metalik olmayan ve su ile temas eden kaplama malzemesi de dahil olmak üzere bütün malzemeler için, ayrı ayrı veya komple; BS 6920, TS EN 16056, WRAS veya eşdeğer standartlara göre 23 20C sıcaklıkta içme suyuna uygun olduğunu gösteren ulusal veya uluslararası akredite bir kurumdan uygunluk sertifikası alınmış deney sonuç raporu olacaktır.

...

2.1.6. Debimetreler içme suyunda kullanıma uygunluğu gösterir, WRAS veya NSF-61 belgesine sahip olacaktır.

...

2.2.5. Debimetrelere ait içme suyunda kullanıma uygunluğu gösterir, WRAS veya NSF-61 belgesi Sözleşme sonrasında işe başlamadan önce sunulacaktır.” düzenlemeleri yer almıştır.

**** Şikayet başvurusu üzerine idarece alınan kararda; ihale dokümanında herhangi bir marka, model veya menşeinin belirtilmediği, teknik kriterlerin işin fonksiyonelliğini ve sistem bütünlüğünü sağlamak amacıyla belirlendiği, idarenin Kamu İhale Kurumu'nun 10 Nisan 2018 tarihli duyurusu ve 4734 sayılı Kanun’un 12 ve 63’üncü maddeleri doğrultusunda, yerli üreticilere açık ve adil bir ortam sağlamaya özen gösterdiği, bu çerçevede, isteklilerin teklif sunarken ürünlerinin menşe belgelerini ve ithalat izinlerini sunmakla yükümlü olduğu, bu belgeler çerçevesinde hukuka aykırı bir durumun tespit edilmesi halinde teklifin değerlendirme dışı bırakılacağı, idare tarafından yapılan saha uygulamalarında, düz tip vanaların hidrolik davranışları ve bakım kolaylığı açısından daha uygun olduğunun tecrübe edildiği, bu düzenlemenin teknik gerekliliklerden kaynaklandığı, Y tipi vanaların teoride daha laminar akış sağladığı, ancak uygulamada sızdırmazlık ve kontrol modülasyonu açısından dezavantajlar oluşturduğu, bu nedenle söz konusu düzenlemenin teknik ihtiyaca dayalı olduğu, belirli üreticileri dışlama amacı taşımadığı, Teknik Şartname’de sadece minimum performans, dayanıklılık ve içme suyu ile temas eden parçalar için sağlık ve güvenlik sertifikasyon şartlarının yer aldığı, bu şartlar da doğrudan ürün güvenliği ile ilgili olduğu, cihazın tek parça halinde çalışması ve suyla temas eden tüm iç yüzeylerin aynı gövde içinde bulunması nedeniyle debimetrelerde bütün ürün için içme suyuna uygunluk belgesinin istendiği, vanalar ise farklı bileşenlerden oluştuğu için, her bir malzeme için içme suyu uygunluk sertifikasının talep edildiği, ürün bazlı bir ayrım değil, cihazın fiziksel yapısına ve sağlık-güvenlik risk değerlendirmelerine dayalı olarak teknik gerekçeyle düzenleme yapıldığı, basınç kontrolü, debi ölçümü, veri toplama ve kontrol ünitesi bileşenlerinin tek bir sistem olarak çalışması gerektiği ve birbirleriyle haberleşen entegre bir yapıda olması istendiğinden bu ürünlerin ayrı kalemlerde ihale edilmesi halinde teknik uyumsuzluk, garanti sorumluluğu dağılması ve kurulum sonrası işletme sorunları yaşanabileceği, bu nedenle işin özelliği gereği sistem bileşenlerinin birlikte alımının zorunlu görüldüğü, ihaleyi parçalara ayırmanın verimlilik ve sistem güvenilirliği ilkelerine aykırı olacağı ifade edilerek şikayet başvurusu reddedilmiştir.

**** Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, idarelerin yapılacak ihalelerde saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ihale konusu mal alımlarının teknik kriterleri ve özelliklerinin ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği, bu özelliklerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, aynı zamanda rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak Şartname’de belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılaması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir yetkisinin bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesinde belli bir cihazın özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun olmadığı, esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri ve gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açık olmakla birlikte, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisinin yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırıldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan,**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesindeki “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü ve aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesindeki teknik şartnamelerde yer verilen ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin teknik kriterlerin; verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı, rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacağı, öte yandan Teknik Şartnamelerin ihaleye teklif verecek isteklilerin her talebini karşılayacak ya da içerecek şekilde düzenlenemeyeceği ve isteklilerin düzenlemelere ilişkin kendi cihazlarını teklif etmeye uygun hale getirecek taleplerde bulunamayacağı, ayrıca idarelerin de ihtiyacına yönelik özellikleri belirleme takdir yetkisi ve sorumluluğunun olduğu anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin iddialarının karşılanmasını teminen 21.07.2025 tarihli ve 75901 sayılı Kurum yazısı ile akademik bir kuruluştan “ Teknik Şartname’nin 1.1.2 maddesi ile 2.1.6 ve 2.2.5’inci maddelerinde yer alan düzenlemelerin tek bir firmaya yönelik olup olmadığı” hususları ile ilgili oluşturulacak gerekçeli görüşlerinin bildirilmesi istenmiştir.

Akademik kuruluş tarafından 20.08.2025 tarihinde gönderilen cevabi yazıda talep edilen hususların tam olarak karşılanmadığı görüldüğünden, aynı akademik kuruluştan talep edilen hususların tekrar gönderilmesi talep edilmiş olup, akademik kuruluş tarafından 17.09.2025 tarihinde gönderilen cevabi yazıda “...1.1.2 Maddesine Ait Hakem Değerlendirmesi

“Globe tip diyafram aktüatörlü” → Uluslararası standartlarda yaygın kullanılan, yüksek hassasiyetli basınç kontrolünü sağlayan vana yapısını tarif ediyor.

“Özel vana pilotu tarafından hidrolik kontrol” → Vananın açma/kapama ve modülasyonunun, hat basıncıyla çalışan pilot mekanizması üzerinden yapılacağını gösteriyor.

“Y-tipi veya piston aktüatörlü kabul edilmeyecek” → Bu da yükleniciyi belirli tip vana seçimine yönlendiren kısıtlayıcı bir koşul.

...

Tablo 5’te Şartnameye doğrudan uygun markaların Cla-Val, Singer, Bermad, Dorot, OCV, Zurn Wilkins olduğu ve üretimin hangi ülkede olduğu görülmektedir. Dolayısıyla teknik Şartname'nin 1.1.2 maddesinde yer alan düzenlemelerin tek bir firmaya yönelik olmadığı tespit edilmiştir.

...

2.1.6 Maddesine Ait Hakem Değerlendirmesi

WRAS (Water Regulations Advisory Scheme, UK) sertifikası ve NSF/ANSI 61 (Drinking Water System Components – Health Effects, USA) sertifikası temsil etmektedir.

WRAS (İngiltere): İçme suyu ile temas eden tüm ürünlerin su sağlığına uygunluğunu onaylayan İngiltere merkezli sertifikadır. Avrupa’da ve Türkiye’de yaygın olarak kabul edilmektedir. NSF/ANSI 61 (ABD): İçme suyu sistemlerinde kullanılan tüm malzemelerin insan sağlığına zarar vermediğini gösteren uluslararası geçerliliğe sahip Amerikan standardıdır. “Bu iki belgeden birine sahip olmayan debimetreler, ihale şartnamesine göre kabul edilmeyecektir.” ibaresi sayesinde sertifikalardan birine sahip firmaların da ürünlerinin kabul edilecek olması firma çeşitliliğini artıracağından dolayı Teknik Şartname'nin 2.1.6 maddesinde yer alan düzenlemelerin tek bir firmaya yönelik olmadığı değerlendirilmiştir.

Teknik Şartname'nin 2.2.5. Maddesi teknik şartnamede, “Debimetrelere ait içme suyunda kullanıma uygunluğu gösterir, WRAS veya NSF-61 belgesi sözleşme sonrasında işe başlamadan önce sunulacaktır.” ibaresi sözleşme sürecinde işlem basamakları olarak yer aldığından teknik Şartname'nin 2.2.5 maddesinde yer alan düzenlemelerin tek bir firmaya yönelik olmadığı değerlendirilmiştir.

Değerlendirme ve Sonuç

...

Bu değerlendirmelerin neticesinde;

...

Teknik Şartname'nin 1.1.2 maddesi ile 2.1.6 ve 2.2.5'inci maddelerinde yer alan düzenlemelerin tek bir firmaya yönelik olmadığı kanaatindeyim.” hususları bildirilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, ihale dokümanında belirlenen malzemelere ait teknik özelliklerin tüm firmaların ihaleye katılımını sağlayacak şekilde düzenlenemeyeceği, bu noktada idarenin ihtiyacının önem arz ettiği, idarenin farklı sistemlere ilişkin özellikleri dikkate alarak ihtiyacını belirleme zorunluluğunun bulunmadığı, esas olanın kamu ihale mevzuatına aykırı olmamak kaydıyla teknik özelliklerin idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak doküman düzenlemelerinin yapılması olduğu ve idarece şikâyete verilen cevap yazısında da söz konusu düzenlemelerin belirlenmesine ilişkin gerekçelerin ortaya konulduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, şikâyete konu maddelerin ihtiyaç sahibi olan idarenin takdir yetkisi kapsamında hazırlandığı anlaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi tarafından 2’nci iddiasında Ultrasonik Debimetre Şartnamesi’nin hangi maddesinin Arad ve/veya Contazara firmasını tarif ettiğinin açıkça belirtilmediği, başvuru sahibinin diğer iddiaları ile ilgili olarak, akademik kuruluştan alınan teknik görüşte yer alan değerlendirme ve ihale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme sonucunda Teknik Şartname’nin şikâyete konu edilen 1.1.2, 2.1.6 ve 2.2.5'inci maddelerinin bir markayı işaret etmediği ve ihaleye katılımı engelleyecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, aynı ihaleye ilişkin yapılan diğer itirazen şikayet başvurusuna ilişkin alınan 24.09.2025 tarihli ve 2025/UM.I-2073 sayılı Kurul kararına göre, başvuru sahibi tarafından açıkça Teknik Şartname maddelerinin iddia konusu edildiği ve bu hususa ilişkin alınan teknik görüş yazısında da Teknik Şartname’nin 2.1.18’inci maddesinin Arad markasını işaret ettiğinin bildirildiği görülmüş olup, anılan gerekçe ile ihalenin iptaline karar verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****