KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/037

Gündem No : 43

Karar Tarihi : 17.09.2025

Karar No : 2025/UM.I-1974

BAŞVURU SAHİBİ:

Dardanel Dağıtım A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/495798 İhale Kayıt Numaralı “24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin Business Vagonlarında Yolculara Verilecek İkram Paketlerinin Temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 02.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin Business Vagonlarında Yolculara Verilecek İkram Paketlerinin Temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Dardanel Dağıtım A.Ş.nin 18.08.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.08.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.08.2025 tarih ve 191805 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.08.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1672 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihalede 07.08.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, kendi tekliflerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bahse konu kararın hatalı olduğu, Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;

1. Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.nin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi kapsamında imalatçı olduğunu belgelemesi gerekirken, ihale dokümanında istenilmeyen kalite belgelerini teklifi ekinde sunarak imalatçı olduğunu belirtmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu, İdari Şartname’nin 7.7.1’inci maddesi uyarınca teklif verilen ürünlerin ayrıntılı bir şekilde açıklama yapılarak beyan edilmesi gerekirken Teknik Şartname sayfalarının yüklendiği, söz konusu belgenin geçerli olmadığı halde geçerli kabul edildiği, anılan isteklinin teklifi ile birlikte sunulan belgelerin “ ekspertiz raporu, TS/ISO vb. kalite ve standartlara dair belgeler (idari şartnamede istenilmemiştir), işletme kayıt belgesi ” olduğu, anılan isteklinin kapasite raporu, sanayi sicil belgesi, imalat yeterlik belgesi gibi sunulması zorunlu belgeleri sunmadığından idari şartnameye aykırı ve eksik belge sunduğu,

2)**** Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.nin ihaleye vermiş olduğu teklif tutarının diğer isteklilerin teklifleri ile yaklaşık maliyetin çok altında ve aşırı düşük olduğunun görüldüğü, anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklama istenilmesi gerektiği,

3. Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.nin iş deneyimi tevsik olarak özel sektöre taahhüt edilen bir işe ait sözleşmeyi sunduğu, sözleşmede belirtilen sayıdaki malzemelerin temininin, hazırlanmasının ve dağıtımının yüklenici tarafından yapılacağı, yüklenicinin sözleşmede belirtilen işlerin yürütülmesi için personel çalıştırmak zorunda olduğu, yüklenici uhdesinde çalışan personellerin kısmi veya tam zamanlı çalışma ayrımı yapılmadan, işin süresine uygun olarak aylık SGK hizmet dökümlerinin sözleşme ekinde sunulması gerekmesine rağmen bu belgelerin sunulmadığı; diğer yandan sözleşmede belirtilen işveren firmanın sözleşme konusu işi başka bir şirkete (veya kuruma) taahhüt ettiği, yüklenicinin ise sözleşmede belirtilen alım hizmetini alt yüklenici konumunda gerçekleştirdiği, alt yüklenici olarak gerçekleştirilen işlerde alt yüklenici belgesinin sunulması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından alt yüklenici belgesi sunulmadığından sunulan sözleşmenin uygun olmadığı, ayrıca alt yüklenici olarak taahhüt edilen sözleşmelerde, sözleşme ve faturaların sunulamayacağı,

- Anılan isteklinin sunmuş olduğu özel sektör sözleşmesinin götürü bedel toplam tutar üzerinden bağıtlanmasına rağmen, iş kapsamında kesilen faturalarda miktar ve birim fiyat çarpımı sonucu oluşturulan tutarlar üzerinden hesaplama yapıldığı, dolayısıyla sözleşme götürü bedel olmasına ve sözleşmede malzeme birim fiyatları yer almamasına rağmen faturalandırmanın birim fiyat üzerinden yapılması neticesinde sözleşme hükmüne aykırı fatura kesildiği, sözleşme ile faturaların uyumsuz olduğu, sözleşmenin teyidi amacıyla idareye sunulan sözleşme eki fatura suretlerinin mali müşavir onaylı olmadığı; ayrıca sözleşmede belirtilen sözleşme bedeli ile iş kapsamında kesilen fatura toplam tutarı farklı olduğundan sunulan sözleşmenin uygun olmadığı, çünkü iş artışı veya iş eksilişi ile ilgili protokol veya belgenin sunulmadığı; sözleşme bedeli ile fatura toplamının farklı olması durumunda iş eksilişi veya iş artışı yapıldığına dair belgenin veya protokolün sözleşme ekinde sunulmasının zorunlu olduğu, ayrıca anılan isteklinin sunmuş olduğu özel sektör sözleşmesinde belirtilen sözleşme başlangıç ve bitiş tarihlerinin net olarak belirtilmediği,

- İş deneyimini tevsik etmek üzere anılan istekli tarafından sunulan belgeler arasında, sözleşme dönemi içerisinde çalıştırılan işçileri gösteren SGK internet sayfası üzerinden düzenlenmiş sigortalı hizmet listelerine yer verilmesine rağmen, sunulan sigortalı hizmet listelerinde işyeri adresi olarak şirketin ticaret sicilinde kayıtlı merkezinin adres bilgisi olarak yer aldığı, sözleşme kapsamındaki malzemelerin üretiminin de anılan istekli tarafından yapılacağı, dolayısıyla üretimin de anılan isteklinin imalathanesinde gerçekleştirileceği, hizmet dökümü belgeleri sunulan personellerin çalışma adresleri imalathane olmadığından sunulan hizmet dökümlerinin sözleşme konusu işin tevsikinde kullanılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

…

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,__

__

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.

Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikâyet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,

**** İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir. …

(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir…” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1)16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin Business Vagonlarında Yolculara Verilecek İkram Paketlerinin Temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi ” işi olduğu, söz konusu ihalenin 02.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile e-teklif alınarak gerçekleştirildiği, 4 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı birinci (Dardanel Dağıtım A.Ş.) ve ikinci teklif (Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.) olması öngörülen teklif sahiplerine EKAP üzerinden 21.05.2025 tarihinde “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, bunun akabinde 23.05.2025 tarihli numune değerlendirme tutanağı ile anılan istekliler tarafından teslim edilen numunelerin Teknik Şartname’ye uygun bulunarak 02.06.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Dardanel Dağıtım A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

SMC Yemek Tem. Spor. Faal. İnş. İş Sağ.ve Güv. Biliş. Yap. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 24.06.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 23.07.2025 tarihli ve 2025/UM.I-1565 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile itirazen şikayet başvurusunun reddedildiği, yine Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.nin 25.06.2025 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, 23.07.2025 tarihli ve 2025/UM.I-1564 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “… Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden başvuru sahibi Taşkent Gıda Per. Top. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde karar alındığı, bunun akabinde 07.08.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Dardanel Dağıtım A.Ş.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olup, itirazen şikâyet başvuruları üzerine Kurul tarafından verilen nihai karar ile uyuşmazlık, idari başvuru aşaması bakımından sonuçlandırılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinde Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Diğer taraftan, 4734 sayılı Kanun’un 57’nci maddesindeki hüküm uyarınca, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca verilen nihai kararlara karşı itiraz, ancak dava açılması suretiyle mümkün olup, herhangi bir sebeple Kurul kararlarına karşı itiraz niteliğindeki başvuruların Kurumca incelenmesi ve bu başvuru nedeniyle başvuruya konu Kurul kararını değiştiren veya onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınması mümkün bulunmamaktadır. Bu bakımdan Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddialara ilişkin olarak anılan Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin 1’inci iddiasında ileri sürülen hususların 23.07.2025 tarihli ve 2025/UM.I-1564 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı kapsamında incelendiği, bu bakımdan Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır. Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan başvuruya ilişkin olarak yukarıda yer verilen Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığından, anılan hususa yönelik itirazen şikâyet başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü,

**** Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “ 62/A.1. Mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

62/A.1.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler.

62/A.1.2. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede açıklamaları yeterli görülmeyen veya süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması bulunmaktadır.

07.08.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, başvuru sahibi Dardanel Dağıtım A.Ş.nin şikayet başvurusundaki Taşkent Gıda Per. ve Top. San. Tic. A.Ş.den aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi gerektiği iddiası üzerine idarece 20.08.2025 tarihinde “ …İhalenin şikayete konusu olan aşırı düşük teklif/teklifler ile ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan istekli ile ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyete göre düşük olduğu konu edilen isteklilerin tekliflerinin birbiriyle karşılaştırılmasında aşırı düşük teklif olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla idaremizce yapılan işlemin mevzuata aykırılık taşımamaktadır. ” şeklinde cevap verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra “diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete” göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceğinin belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yapılacak olan mal alımı ihalelerinde idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi durumunda idarelerin aşırı düşük teklifleri nasıl belirleyecekleri Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 62/A maddesinde düzenlenmiştir.

Kanun,**** Yönetmelik ve Tebliğ maddelerinde mal alımı ihalelerine ilişkin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmesi gerektiği, öte yandan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı ilgili maddeleri uyarınca ve Kamu İhale Genel Tebliği'nde belirtilen yöntemler çerçevesinde sınır değer hesaplanarak teklifi aşırı düşük olanların tespit edilmesi gerektiği, ancak mal alımlarında sınır değer hesaplanma yöntemine ilişkin sınırlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, dolayısıyla mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitinin, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete kıyaslanmak suretiyle idarece belirlenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

İdare tarafından aşırı düşük teklifler belirlendikten sonra bu teklifleri reddetmeden önce,**** belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların**** yazılı olarak isteneceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabileceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen malların özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.****

Yapılan inceleme neticesinde, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca ihale komisyonu tarafından verilen teklifler değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edilmesi gerektiği, mal alımı ihalelerine yönelik olarak ihaleye verilen tekliflerin, diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle kıyaslanmak suretiyle, hangisinin veya hangilerinin aşırı düşük teklif olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki çerçevesinde sunulan teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme neticesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 37’nci maddesinde “ İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, … ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesi” başlıklı 46’ncı maddesinde “(1) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifleriyle birlikte sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş bitirme belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınmaz.

...

c) Özel sektöre ve yurt dışında gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerin kabulünün, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yılda yapılmış olması durumunda sözleşme tutarı tam olarak değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen fatura tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır. Kesin kabul tarihi, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olan mal alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerde de sözleşme tutarı tam olarak değerlendirilir.

ç) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması ve sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması koşuluyla sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı dikkate alınır.

d) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda; işin, bu şekilde tamamlandığı hususunda iş sahibi ile yüklenicinin anlaştığını gösterir belgenin, iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.

e) Toplam sözleşme tutarı bulunmayan ve birim fiyat üzerinden bağıtlanan sözleşmede; sözleşmede yazılı süre esas alınarak o dönemde yapılan işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir. ... ” hükmü yer almaktadır.

**** İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin business vagonlarında yolculara verilecek ikram paketlerinin temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi işi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin business vagonlarında yolculara verilecek ikram paketlerinin temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Teknik Şartname EK-3 listede belirtilmiştir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kesin kabul işlemleri tamamlanan mal alımlarıyla ilgili yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında gerçekleştirilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak deneyimini gösteren belge veya teknolojik ürün deneyim belgesi sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25 dan az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu ya da Özel Sektörde yapılan her türlü ikram paketi temini veya dağıtımı veya hazır yemek temini veya dağıtımı veya hazır yemek paketi temini veya dağıtımı veya satışı benzer iş olarak kabul edilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Taşkent Gıda Per. Top. San. Tic. A.Ş.nin iddia konusuna ilişkin olarak yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; “ Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler ” sütununun “ İş Deneyimini Gösteren Belgeler ” satırında “ Çalışan Personele İlişkin SGK Belgesi: 1356244-634-00001_HAZİRAN 2024 - ŞUBAT 2025 HİZMET DÖKÜMÜ LİSTESİ.pdf EKAP’a yüklenen belgedir.

Bu Sözleşmeye İlişkin Faturalar: 1356244-632-00001_02.06.2024 - 30.04.2025 TARİHLERİ ARASI FATURALAR..pdf EKAP’a yüklenen belgedir.

Sözleşme: 1356244-631-00001_SÖZLEŞME.pdf EKAP’a yüklenen belgedir.

Damga Vergisi Ödendiğine İlişkin Belge: 1356244-641-00001_DAMGA VERGİSİ DEKONTU.pdf EKAP’a yüklenen belgedir.” bilgilerine yer verildiği görülmüştür.

EKAP üzerinden yapılan incelemede, Taşkent Gıda Per. Top. San. Tic. A.Ş. tarafından YDS Gıda San. ve Tic. A.Ş. ile anılan istekli arasında düzenlenen sözleşme, sözleşmeye ilişkin faturalar, çalışan personele ilişkin hizmet döküm belgesi ile damga vergisi dekontunun sunulduğu anlaşılmıştır.

**** Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesi uyarınca; özel sektöre gerçekleştirilen işler ile alt yükleniciler tarafından gerçekleştirilen işlerde; işe ilişkin sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına yönelik olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile serbest meslek makbuzu nüshaları veya bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretlerinin iş deneyimini gösteren belgeler olduğu; aday veya isteklinin iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifleriyle birlikte sunacağı anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalede idare tarafından isteklilerce teklif edilen bedelin %25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği,__ “Kamu ya da Özel Sektörde yapılan her türlü ikram paketi temini veya dağıtımı veya hazır yemek temini veya dağıtımı veya hazır yemek paketi temini veya dağıtımı veya satışı”nın benzer iş olarak belirlendiği görülmüştür.

**** Yapılan inceleme neticesinde, Taşkent Gıda Per. Top. San. Tic. A.Ş. tarafından iş deneyimini tevsik olarak özel sektöre taahhüt edilen bir işe ait sözleşmenin sunulduğu, işin konusunun “ Bistro vagonlarında satılan ürünlerin Taşkent Gıda Perakende San. ve Tic. A.Ş. tarafından üretilerek YDC Gıda San. Ve Tic. A.Ş ve Ankara Hızlı Tren Garında bulunan depolara teslimi” olduğu, sözleşme tarihi ve süresinin “ Bu sözleşme 01.06.2024 tarihi ile 30.04.2025 tarihleri arasında geçerli olacaktır ” şeklinde belirtildiği, sözleşme tutarının yaklaşık olarak belirtildiği, sözleşmenin ekinde sunulan e-faturalarda SMMM kaşesi ve imzasının bulunduğu,

Mal alımı ihalelerinde personel çalıştırılan işlerde o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş belge sunulmasının zorunlu olmadığı, bununla birlikte anılan istekli tarafından sözleşme kapsamında çalışan personele ilişkin hizmet döküm belgelerinin sunulduğu, hizmet döküm listelerine bakıldığında işyeri adresi olarak “ Caddebostan Mahallesi Funda Çıkmazı Sokak Dış Kapı No:11 İç Kapı No:5 Kadıköy/İstanbul ” ile “ Eti Mah. Celal Bayar Bulv. Dıs Kapı No:78 İç Kapı No:132 Ankara/Çankaya ” adreslerinin belirtildiği, anılan isteklinin şirket merkez adresinin “ Caddebostan Mahallesi Funda Çıkmazı Sokak Dış Kapı No:11 İç Kapı No:5 Kadıköy/İstanbul ” olduğu, “ Eti Mah. Celal Bayar Bulv. Dıs Kapı No:78 İç Kapı No:132 Ankara/Çankaya ” adresinin ise anılan isteklinin şube adresi olduğu, sözleşme konusu işin sözleşme kapsamındaki malzemelerin üretimi ve Ankara hızlı tren garında bulunan depolara teslimi olduğu göz önüne alındığında, bu kapsamda hem Ankara’da hem de İstanbul’da personel çalıştırıldığı, dolayısıyla bu durumun mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Öte yandan, iddia konusu iş deneyimi tevsik edici sözleşmenin yaklaşık bedel üzerinden bağıtlandığı, sözleşmeye dayanılarak kesilen faturaların peyderpey ödeneceği, bu kapsamda anılan istekli tarafından sözleşme ekinde sunulan ve sözleşme süresi içerisindeki faturaların toplam tutarlarının, sözleşmenin yaklaşık tutarı ile uyumlu olduğu, ayrıca iş deneyimine esas faturaların (34.235.925,47 TL KDV hariç) ihalede istenilen iş deneyim tutarını (136.500.000,00 x 0,25 = 34.125.000,00) karşıladığı, dolayısıyla iddia konusu belgelerin mevzuata aykırılık teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****