KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/029

Gündem No : 35

Karar Tarihi : 23.07.2025

Karar No : 2025/UM.I-1565

BAŞVURU SAHİBİ:

SMC Yemek Tem. Spor. Faal. İnş. İş Sağ.ve Güv. Biliş. Yap. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/495798 İhale Kayıt Numaralı “24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin Business Vagonlarında Yolculara Verilecek İkram Paketlerinin Temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından 02.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin Business Vagonlarında Yolculara Verilecek İkram Paketlerinin Temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak SMC Yemek Tem. Spor. Faal. İnş. İş Sağ.ve Güv. Biliş. Yap. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 13.06.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.06.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.06.2025 tarih ve 186377 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1232 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin 432.937.500,00 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Dardanel Dağıtım A.Ş.nin yaklaşık maliyetin %46 altında 232.650.000,00 TL teklif verdiği, bu teklifin yaklaşık maliyete kıyasla olağan piyasa koşullarının çok altında olduğu, yine ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yaklaşık maliyetin %41 altında 255.250.000,00 TL teklif verdiği, idare tarafından anılan isteklilerden aşırı düşük açıklaması istenmeden, tekliflerin kabul edilmesinin ihale sürecinde rekabetin ve şeffaflığın sağlanması ile kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca ihale komisyonu tarafından ölçüsüz ve gerekçesiz takdir yetkisi kullanıldığı, zira yaklaşık maliyet ile sunulan teklifler arasındaki yüksek oranlı farkın, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi kapsamında aşırı düşük teklif açıklaması istenmesini zorunlu kılan bir durum teşkil ettiği, dolayısıyla anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği; ayrıca bu hususta yapılan şikâyet başvurusuna idarece “…aşırı düşük teklif tespiti için sınır değer hesaplamasının mal alımı ihalelerinde zorunlu olmadığı, sunulan tekliflerin diğer teklifler ve yaklaşık maliyetle kıyaslanarak aşırı düşük bulunmadığına kanaat getirildiği” şeklinde cevap verildiği, idarenin yaklaşık maliyet ile %46 oranındaki farkı yalnızca “ gerek görülmediği ” şeklindeki gerekçeyle açıklamasız bıraktığı,

2. a. Numune değerlendirme tutanağında, anılan isteklilerce sunulan numunelerin Teknik Şartname’de belirtilen evsafta, gramajda, ölçüde ve görsel özelliklerde olduğunun belirtildiği, ancak söz konusu tutanakta değerlendirme sürecine ilişkin ayrıntılı bilgi verilmediği, numunelerin teknik açıdan hangi ölçütlere göre, ne şekilde ve hangi yöntemlerle incelendiğine dair herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, ayrıca numunelerin belirtilen gramaj kriterlerini sağlayıp sağlamadığına dair bir ölçüm yapılıp yapılmadığı, sunulan ürünlerin içerik analizleri ya da hijyen koşullarına ilişkin denetimlerin yapılıp yapılmadığı ile komisyon üyelerinin dışında bağımsız veya uzman bir teknik personelin görüşüne başvurulup başvurulmadığına ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği, komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmenin yalnızca numunelerin paketli halleri üzerinden ve göz kararıyla gerçekleştirildiği, gramaj ölçümü, içerik analizi, laboratuvar testi gibi nesnel ve teknik yöntemlerin kullanılmadığı, gıda alanında teknik uzmanlığa sahip olmayan komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirme işleminin yalnızca sübjektif gözleme dayandığı, numune değerlendirmesinin sadece şekli olarak değil, teknik içerik açısından da denetlenebilir, şeffaf ve karşılaştırılabilir olması gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtildiği üzere numunelerin fiziksel nitelikleri, paketleme biçimi, gramaj, görsellik ve hijyenik özellikler gibi kriterlerin bir tutanakla belgelenerek net şekilde ifade edilmesi gerektiği, söz konusu tutanakta adresler veya benzer “uygun” ibareleri yer alsa da net karşılaştırmalı tablo, teknik ölçümler veya gerekçelendirmenin sunulmadığı,

b. İdari Şartname’nin 7.7.1’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin numune teslim edeceğinin düzenlendiği, ancak Teknik Şartname’nin numune açıklamalarına ilişkin bölümleri ile bu hükmün hangi ürünleri kapsadığı, değerlendirme usulü, red/kabul kriterlerinin net olarak ortaya konmadığı,

3. Dardanel Dağıtım A.Ş tarafından Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.ye verilen yetkili satıcı belgesi veya mutfak üretim sözleşmeleri kullanıldığı, anılan isteklilerin sunmuş oldukları yeterlik bilgileri tabloları ve ihale dosyaları incelendiğinde, her iki isteklinin teklif dosyalarında aynı üreticiye/tedarikçiye ait veya aynı mutfak/üretim tesisiyle ilişkili olduğu değerlendirilen belgeler sunduklarının anlaşıldığı, bu belgeler arasında özellikle yetkili satıcı belgeleri, mutfak kiralama/sözleşme belgeleri veya üretim izinleri gibi kritik dokümanların benzerlik taşıdığı, hatta aynı kaynak üzerinden temin edildiği yönünde kuvvetli emarelerin bulunduğu, anılan iki firma aynı üretim kaynağını gösteren belgelerle veya aynı ürün zincirine dayalı olarak teklif vermişse, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde düzenlenen alternatif teklif verme yasağının ve ihaleye fesat karıştırma yasağının ihlali anlamına geleceği; ihaleye katılan firmalardan birinin diğerine yetkili satıcılık belgesi vermesi, aynı üretim yerinden sevkiyat yapacaklarına dair sözleşmeler düzenlemesi veya aynı mutfak ve üretim hattı üzerinden numune sunmaları, aralarında fiili ve ticari bir bağlantı olduğunu, bu bağın ise ihaleye katılım sürecini şeklen rekabetçi göstermeye yönelik bir organizasyon olduğunu gösterdiği, bu tür davranışların 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 235’inci maddesindeki ihaleye fesat karıştırma suçu kapsamında da değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü,

**** Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü bulunmaktadır.

**** Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “ 62/A.1. Mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

62/A.1.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler.

62/A.1.2. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede açıklamaları yeterli görülmeyen veya süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması,

**** İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin business vagonlarında yolculara verilecek ikram paketlerinin temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi işi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin business vagonlarında yolculara verilecek ikram paketlerinin temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi işi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Teknik Şartname Ek-3 listede belirtilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin Business Vagonlarında Yolculara Verilecek İkram Paketlerinin Temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi” işi olduğu, söz konusu ihalenin 02.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile e-teklif alınarak gerçekleştirildiği, 4 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılmadığı, ekonomik açıdan en avantajlı birinci (Dardanel Dağıtım A.Ş.) ve ikinci teklif (Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.) olması öngörülen teklif sahiplerine EKAP üzerinden 21.05.2025 tarihinde “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, bunun akabinde 23.05.2025 tarihli numune değerlendirme tutanağı ile anılan istekliler tarafından teslim edilen numunelerin Teknik Şartname’ye uygun bulunarak 02.06.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Dardanel Dağıtım A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

**** 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra “diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete” göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceğinin belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yapılacak olan mal alımı ihalelerinde idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi durumunda idarelerin aşırı düşük teklifleri nasıl belirleyecekleri Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 62/A maddesinde düzenlenmiştir.

Kanun,**** Yönetmelik ve Tebliğ maddelerinde mal alımı ihalelerine ilişkin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmesi gerektiği, öte yandan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı ilgili maddeleri uyarınca ve Kamu İhale Genel Tebliği'nde belirtilen yöntemler çerçevesinde sınır değer hesaplanarak teklifi aşırı düşük olanların tespit edilmesi gerektiği, ancak mal alımlarında sınır değer hesaplanma yöntemine ilişkin sınırlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, dolayısıyla mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitinin, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete kıyaslanmak suretiyle idarece belirlenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

İdare tarafından aşırı düşük teklifler belirlendikten sonra bu teklifleri reddetmeden önce,**** belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların**** yazılı olarak isteneceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, isteklilerin aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabileceği, ihale komisyonunun; imalat sürecinin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen malların özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği ve bu değerlendirme sonucunda açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.****

Yapılan inceleme neticesinde, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca ihale komisyonu tarafından verilen teklifler değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edilmesi gerektiği, mal alımı ihalelerine yönelik olarak ihaleye verilen tekliflerin, diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle kıyaslanmak suretiyle, hangisinin veya hangilerinin aşırı düşük teklif olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetki çerçevesinde sunulan teklifin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesinin idarenin sorumluluğunda olduğu, ihale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre yapılan değerlendirme neticesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının 223.650.000,00 TL ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif tutarının 255.150.000,00 TL olduğu, ihale teklif veren diğer isteklilerin teklif tutarlarının 332.900.000,00 TL, 377.500.000,00 TL ve 454.650.000,00 TL şeklinde olduğu, yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre idarece yapılan değerlendirme neticesinde iddiaya konu edilen isteklilerin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup, idare tarafından söz konusu sürece ilişkin olarak gerçekleştirilen işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir: …

9) İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir… ” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur: … e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri. ” __ hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

**** Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “…(2)Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir ve/veya demonstrasyon yaptırılabilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman istenmesi durumunda katalog istenmesi zorunludur. Katalog istenen ihalelerde, teknik şartnamede teknik kriter olarak düzenlenen ancak katalogda yer almayan hususlara yönelik kanıtlayıcı belge ve/veya açıklamalar aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifleri kapsamında sunulur.

(2) Numunelerin sunulması ve bunların değerlendirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerde aşağıdaki hükümler esas alınır:

a) İdare tarafından hangi kalem/kalemler için ve kaç adet numune isteneceği, numunenin hangi aşamada ve kimler tarafından sunulacağı, numunelerin değerlendirilmesinde hangi yöntemin kullanılacağı ile diğer hususlara, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. Son başvuru tarihi/ihale tarihi ve saatinden önce numunelerin idareye sunulacağına ya da bu tarih ve saatten önce numune değerlendirmesi yapılarak sadece numunesi uygun görülenlerin başvuruda bulunabileceğine veya teklif sunabileceğine ilişkin düzenleme yapılamaz.

b) Numune sunulması istenen kalem/kalemler için uygun sayı ve nitelikte numune alınması idarenin sorumluluğundadır. Malın niteliğinin birden fazla numune değerlendirmesi yapmaya uygun olup olmadığı ile malın kullanım ömrü dikkate alınarak en az bir adet numunenin idarede muhafaza edilmesi gerekir. Kurul ya da yargı kararları üzerine yeniden değerlendirme, muhafaza edilen numune üzerinden yapılır.

c) Numune değerlendirmesi, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede düzenlenen aşağıdaki yöntemlerden biri vasıtasıyla yapılır:

1) İhale komisyonu, numuneyi doğrudan inceleyerek, üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

2) İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

3) İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı ile alıma konu malı/malları kullanacak personel arasından görevlendirilen kişi veya kişilerin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

__

__

ç) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede istenen sayıda ve nitelikte numune, şartnamede yapılan düzenlemeler çerçevesinde idareye teslim edilir. Teslim edilen numunenin üzerinde; ihale bilgileri, numune sunulan kalem bilgileri ve aday veya istekli bilgilerine yer verilir. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır ve talep edilmesi halinde tutanağın bir sureti aday veya istekliye verilir.

d) İdare tarafından gerekli görülen hallerde, numune değerlendirmesinin yapılacağı yer, tarih ve saat bilgisi aday veya isteklilere bildirilir. Numune değerlendirmesinde numunenin fiziksel nitelikleri ile teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygun olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan inceleme sonucunda düzenlenen numune inceleme raporunda/tutanağında numunenin uygunluk durumu belirtilir ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verilir. Numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde numunelere yönelik nihai değerlendirme ihale komisyonu tarafından yapılır ve bu değerlendirmelere ihale komisyonu kararında yer verilir. … ” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 58/A maddesinde “…(9) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

a) Diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük tekliflerin bulunmadığı ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları, ayrıca ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. …” hükmü bulunmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.9’uncu maddesinde “Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesi yapılır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır. ” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ … 7.5.2. İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir:

a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

7.5.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri: {Belirtilmemiştir}

7.5.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.

…

7.7. Numune ve demonstrasyon değerlendirmesi:

7.7.1. İstekliler, Teknik Şartname kapsamında sunulması istenilen ikram paketinden birer adet numuneyi Yeterlik Bilgileri Tablosu bölümünde açıklama yaparak beyan edecek ve Beyan edilen numune tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı 1. ve 2. İstekliden tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında İdare’ce bildirilen saate kadar İdareye teslim edeceklerdir.

7.7.2. İsteklilerce teslim edilen ikram paketi numuneleri ile ilgili Teknik Şartname hükümlerine göre göz muayenesi ve kontrolü yapıldıktan sonra veya yapılması aşamasında İdare tarafından ihtiyaç duyulması halinde istekliden Demonstrasyon yapılmasını isteyebilir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “ 36.1. Aşırı düşük tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceği ya da diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük tekliflerin bulunmadığı ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları, ayrıca ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işlemlere ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir. … ” düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.

**** Teknik Şartname’nin “Şartnamenin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “ 1.1.Bu şartnamenin konusu; Yüksek Hızlı Trenlerin (YHT) Business vagonlarında seyahat edecek yolculara verilecek özel olarak hazırlanmış ikram paketlerinin temini ve Yüksek Hızlı Trenlerin kafeterya vagonlarının Yüklenici tarafından işletilmesine ait uygulama esaslarının tanımlanmasıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Dardanel Dağıtım A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; “ Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler ” sütununun “ Yetkili Satıcılığı veya İmalatçılığı Gösteren Belgeler: İsteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu ” satırında “ 754369-1099-00004_YHT İkram Paketi Menüsü- Yeterlilik Bilgileri Tablosu.pdf EKAP’a yüklenen belgedir. ” bilgisine yer verildiği görülmüştür. EKAP üzerinden yapılan incelemede, 29.04.2025 tarihli belgenin “ TCDD Taşımacılık A.Ş. Yolcu Dairesi Başkanlığı YHT İkram Paketi Menü İçerikleri ” başlıklı tabloya ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde ise; “ Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler ” sütununun “ Yetkili Satıcılığı veya İmalatçılığı Gösteren Belgeler: İsteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu ” satırında “ 413150-1099-00001_YHT İKRAM PAKETİ MENÜ.pdf EKAP’a yüklenen belgedir. ” bilgisine yer verildiği görülmüştür. EKAP üzerinden yapılan incelemede, 28.04.2025 tarihli belgenin “ TCDD Taşımacılık A.Ş. Yolcu Dairesi Başkanlığı YHT İkram Paketi Menü İçerikleri ” başlıklı tabloya ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

İdarece 21.05.2025 tarihinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye EKAP üzerinden “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının gönderildiği, anılan yazıda “ 24 Ay Süreyle Yüksek Hızlı Trenlerinin business vagonlarında yolculara verilecek ikram paketlerinin temini ile Kafeterya Vagonlarının Yüklenici Tarafından İşletilmesi işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 26.05.2025 tarihine kadar İdaremize sunmanız, numune/demonstrasyon değerlendirmesi için teklif ettiğiniz ürüne/ürünlere ilişkin örnekleri 26.05.2025 tarihine kadar TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü Satın Alma Dairesi Başkanlığı adresine ulaştırarak, 26.05.2025 tarihinde saat 17:00’te TCDD Taşımacılık A.Ş. Genel Müdürlüğü Satın Alma Dairesi Başkanlığı adresinde hazır bulunmanız gerekmektedir. … Sunulması Gereken Belgeler … İdari Şartname 7.7.2. maddesi gereğince Teknik Şartnamesinde özellikleri belirtilen ve Yeterlik Bilgileri Tablosunda numune bilgileri açıklama yapılarak beyan edilen ikram paketi ürünlere ait bir adet numunenin İdareye teslim edilmesi gerekmektedir. ” ifadelerine yer verildiği,

Bunun akabinde idarece 03.06.2025 tarihinde EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edilen numune değerlendirme tutanağında “… İdaremize teslim edilen numuneler üzerinde ihale komisyonumuzca yapılan değerlendirmede sonucunda; En avantajlı birinci teklif sahibi Dardanel Dağıtım A.Ş. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu bölümünde numune bilgilerini tam ve açıklamalı şekilde beyan ettiği ve sunmuş olduğu numunelerin Teknik Şartnamede belirtilen evsafta, gramajda, ölçüde ve görsel özelliklerde olduğu tespit edilmiştir. … En avantajlı ikinci teklif sahibi Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu bölümünde numune bilgilerini tam ve açıklamalı şekilde beyan ettiği ve sunmuş olduğu numunelerin Teknik Şartnamede belirtilen evsafta, gramajda, ölçüde ve görsel özelliklerde olduğu tespit edilmiştir. …” gerekçelerine yer verildiği, dolayısıyla idarece gerçekleştirilen numune değerlendirmesi neticesinde Dardanel Dağıtım A.Ş. ve Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif ettiği ikram paketlerinin söz konusu ihaleye ait Teknik Şartname hükümlerini karşıladığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (a) iddiası çerçevesinde yapılan incelemede;

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idareler tarafından isteklilerce teklif edilen ürünlerin Teknik Şartname’yi karşılayıp karşılamadığına yönelik değerlendirmenin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yapılması isteniliyor ise bu hususa ilişkin kriter ya da kriterlerinin İdari Şartname’de belirtilmesi gerektiği, teklif edilen ürünlerin Teknik Şartname’de düzenleme altına alınan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla, ihaleye konu edilen ürünlerin numuneleri, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğrafların ayrı ayrı veya birlikte istenebileceği, teklif edilen ürün/ürünlerin Teknik Şartname maddelerinde istenilen koşullara uygun olup olmadığı hususunun idareler tarafından tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında demonstrasyon, numune değerlendirilmesi, katalog kapsamında yer alan bilgilerin değerlendirilmesi ve/veya Teknik Şartname’ye uygunluk beyanı yoluyla yapılabileceği; numune değerlendirmesinde ise numunenin fiziksel nitelikleri ile teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygun olup olmadığının kontrol edileceği, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname düzenlemelerinden ise, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağı, süresi içerisinde itirazen şikayet konu edilmediğinden ihale dokümanı düzenlemelerinin mevcut haliyle kesinleşmiş olduğu, numune ve demonstrasyon değerlendirmesine yönelik anılan Şartname’nin 7.7’nci maddesinde, isteklilerin teknik şartname kapsamında sunulması istenilen ikram paketinden birer adet numuneyi yeterlik bilgileri tablosu bölümünde açıklama yaparak beyan edeceği ve beyan edilen numunenin tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarece bildirilen saate kadar idareye teslim edecekleri; ayrıca isteklilerce teslim edilen ikram paketi numuneleri ile ilgili teknik şartname hükümlerine göre göz muayenesi ve kontrolü yapıldıktan sonra veya yapılması aşamasında idare tarafından ihtiyaç duyulması halinde istekliden demonstrasyon yapılmasını isteyebileceği anlaşılmıştır.

Alımı yapılacak ürünlerin istenen teknik kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin ihale dokümanı düzenlemeleri kapsamında usulüne uygun olarak yapılmış numune değerlendirme işlemlerinde yetki ve sorumluğun ihale işlemlerini yürütmekle görevli ihale komisyonuna ait olduğu, Kurum tarafından yapılan itirazen şikâyet incelemesinin ihale işlem dosyası üzerinden yapılması nedeniyle, bu yöndeki itirazen şikâyet başvurularında, numune değerlendirmesi ile ilgili iş ve işlemlerin idare tarafından usulüne uygun biçimde yerine getirilip getirilmediği ve numune değerlendirme tutanağında yer verilen tespitlerle, alınan ihale kararı arasında uyumsuzluk bulunup bulunmadığı yönlerinden inceleme yapılabileceği değerlendirilmektedir.

**** Bu çerçevede yapılan incelemede, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında numune değerlendirilmesi yapılacağına ilişkin düzenlemeye ihale dokümanında yer verildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Dardanel Dağıtım A.Ş. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunun “ Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler ” sütununun “ Yetkili Satıcılığı veya İmalatçılığı Gösteren Belgeler: İsteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu ” satırında İdari Şartname’nin 7.7’nci maddesinde yer alan düzenlemeye uygun olarak ikram paketine ilişkin beyanda bulunulduğu görülmüştür.

İdare tarafından EKAP üzerinden anılan isteklilere iletilen yazıda belirtilen tarihe kadar numune/demonstrasyon değerlendirmesi için teklif etmiş oldukları ürüne/ürünlere ilişkin örnekleri yazıda belirtilen numuneleri idareye teslim etmeleri gerektiğinin bildirildiği, anılan isteklilerin sunmuş oldukları numunelerin Teknik Şartname’ye uygun olduğuna ilişkin tutanak düzenlendiği, bahse konu tutanakta ihale komisyonu üyelerinin tamamının imzalarının yer aldığı, dolayısıyla idarece İdari Şartname’ye göre yapılan numune değerlendirme işleminde usul yönünden bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Nihai olarak, ihale komisyonu kararı sonucunda ürünlere ilişkin istenen teknik kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin usulüne uygun olarak yapılmış numune değerlendirme işlemlerinde yetki ve sorumluluğun idareye ait olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının bu çerçevede reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) iddiası çerçevesinde yapılan incelemede;

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde idareye şikâyet süresinin ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetlerin, belirtilen süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.

Başvuru sahibinin “ İdari Şartname’nin 7.7.1’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin idareye numune teslim edeceğinin düzenlendiği, ancak Teknik Şartname’nin numune açıklamalarına ilişkin bölümleri ile bu hükmün hangi ürünleri kapsadığı, değerlendirme usulü, red veya kabul kriterlerinin net olarak ortaya konmadığı ” şeklindeki iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu ve başvuru sahibinin ihale dokümanını EKAP üzerinden e-imza ile 26.04.2025 tarihinde indirdiği, bu nedenle anılan istekli tarafından şikâyet konusu işlemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarih olan 26.04.2025 tarihini izleyen 10 (on) günlük süre içerisinde ve teklif sunulmadan önce en geç ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 13.06.2025 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dolayısıyla söz konusu başvurunun süresi içerisinde yapılmadığı ve başvuru konusu hususun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. … ” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: …

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: … d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İsteklilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.

Bu Kanunda belirtilen yasak fiil veya davranışları nedeniyle haklarında mükerrer ceza hükmolunanlar ile bu kişilerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketleri veya bu kişilerin ortağı olduğu şahıs şirketleri, mahkeme kararı ile sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ … 7.5.2. İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir:

a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin "İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar" başlıklı 10'uncu maddesinde “ 10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli (Dardanel Dağıtım A.Ş.) adına ihale dokümanının 04.04.2025 tarihinde 17*...* IP adresi üzerinden Ali Volkan Toker tarafından indirilerek, 01.05.2025 tarihinde 85...** IP adresi üzerinden Ali Volkan Toker tarafından e-imzalı olarak teklif verildiği, 30.07.2025 tarihine kadar geçerli 12.600.000,00 TL tutarındaki M101012537225728R referans numarası ile ilgili bankadan alınan (Q Yatırım Bankası A.Ş.) ve bilgileri Takasbank tarafından EKAP’a aktarılan verilerden teminat mektubunun 29.04.2025 tarih ve 18:27 saatinde yatırıldığı tespit edilmiştir.

- Yeterlik bilgileri tablosunda anılan tüzel kişiliğin (%100) ortağının Osman Niyazi Önen olduğu, yönetim kurulu başkanı ve üyesinin Osman Niyazi Önen, temsile yetkili yöneticilerinin ise “Tahsin Karakurt, Yücel Erdemir, Mehmet Yıldız, Hakan Köybaşı, Ferit Ahmet Gökmen, Ercan Nair, Ayşe Önen Özoğuz, Aşkın Kurultak” olduğu bilgisinin yer aldığı görülmüştür.

İtirazen şikâyete konu edilen diğer istekli Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına ihale dokümanının 04.04.2025 tarihinde 79...*** IP adresi üzerinden Selahattin Baykara tarafından indirilerek, 01.05.2025 tarihinde 5...** IP adresi üzerinden Selahattin Baykara tarafından e-imzalı olarak teklif verildiği, 30.07.2025 tarihine kadar geçerli 8.000.000,00 TL tutarındaki M101012518279875R referans numarası ile ilgili bankadan alınan (QNB Bank A.Ş.) ve bilgileri Takasbank tarafından EKAP’a aktarılan verilerden teminat mektubunun 24.04.2025 tarih ve 18:55 saatinde yatırıldığı tespit edilmiştir.

- Yeterlik bilgileri tablosunda anılan tüzel kişiliğin ortağı ve yöneticisinin Selahattin Baykara olduğu bilgisinin yer aldığı görülmüştür.

İhale dokümanı incelendiğinde isteklilerin, imalatçı olması halinde imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeleri, yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeleri sunması gerektiği düzenlenmiştir.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Dardanel Dağıtım A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosu iddia konu hususa ilişkin incelendiğinde; “ Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler ” sütununun “ Yetkili Satıcılığı veya İmalatçılığı Gösteren Belgeler: İsteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu ” satırında “ 754369-1099-00002_Yetkilli Satıcı Belgesi- Kiralama Sözleşmesi- İmza Sirküleri.pdf EKAP’a yüklenen belgedir. ” bilgisine yer verildiği görülmüştür. EKAP üzerinden yapılan incelemede, yetkili satıcı belgesinde yetki veren şirketin “Önen Gıda San. A.Ş.”, yetkili satıcının “Dardanel Dağıtım A.Ş.” olarak belirtildiği, yine 28.04.2025 tarihli kiralama sözleşmesinde üretici firmanın “Önen Gıda San. A.Ş.”, yetkili satıcının “Dardanel Dağıtım A.Ş.” olarak belirtildiği, ayrıca Önen Gıda San. A.Ş.nin ortağı Osman Niyazi Önen’in, Dardanel Dağıtım A.Ş.nin %100 ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğu anlaşılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablosu iddia konu hususa ilişkin incelendiğinde ise; “ Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler ” sütununun “ Yetkili Satıcılığı veya İmalatçılığı Gösteren Belgeler: İsteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu ” satırında “ 413150-1099-00002_YETKİ SATICI BELGESİ, KİRALAMA SÖZ., KAPASİTE RAP., SANAYİ SİCİL BEL..pdf EKAP’a yüklenen belgedir. ” bilgisine yer verildiği görülmüştür. EKAP üzerinden yapılan incelemede, yetkili satıcı belgesinde yetki veren şirketin “Önen Gıda San. A.Ş.”, yetkili satıcının “Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.” olarak belirtildiği, yine 28.04.2025 tarihli kiralama sözleşmesinde üretici firmanın “Önen Gıda San. A.Ş.”, yetkili satıcının “Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.” olarak belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu bağlamda, Osman Niyazi Önen’in hem ihale üzerinde bırakılan Dardanel Dağıtım A.Ş.nin hem de Önen Gıda San. A.Ş.nin ortağı olduğu, Aykar İnsan Kayn. Tem. İnş. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise Önen Gıda San. A.Ş.nin yetkili satıcısı olarak ihaleye katıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi uyarınca anılan Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, aynı Kanun’un 17’nci maddesinin (b) ve (d) bentlerinde rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek yasak fiil ve davranışlar arasında sayıldığı, söz konusu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında anılan Kanun’un dördüncü kısmında belirtilen hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu doğrultuda ihalenin anılan Kanun’un temel ilkelerine uygun biçimde yürütülmesi ve sonuçlandırılması, öngörülen usul kurallarına uygunluk yanında sürecin doğal akışını bozacak bir kısım açık veya örtülü davranışların yapılmaması gerektiği dikkate alındığında, ihalelerde isteklilerce gerçekleştirilen eylemlerin söz konusu bentler kapsamında yasak fiil ve davranış olarak nitelendirilebilmesi için birden fazla eylemin birlikte değerlendirilmesi ve irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair güçlü kanıtların bulunması koşulu gerekmektedir.

Bir ihaleye aralarında doğrudan veya dolaylı bağlantılı olan isteklilerce teklif verilip verilmediği isteklilerin ortaklık yapısı, yönetim ve temsil yetkisi gibi hususlar dikkate alınarak incelenmekte ve karara bağlanmaktadır. Ortaklık ve yönetim ilişkisi bulunmaması koşuluyla üretici ve bayinin aynı ihalede teklif verilmesi yasak fiil ve davranış olarak değerlendirilmemektedir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatta üretici firma ile yetkili satıcının aynı ihaleye katılmasını engelleyen bir hüküm bulunmamaktadır.

Bu kapsamda üreticileri aynı olan aynı marka ürünler için farklı istekliler aracılığı ile (yetkili satıcı/bayi) ihaleye teklif verilmesinin kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği, mevzuatta bayilerin aynı ihaleye teklif veremeyeceğine yönelik herhangi bir hükmün bulunmadığı, ayrıca Ticaret Sicil Gazeteleri incelendiğinde söz konusu şirketlerin ortaklık yapılarının ve yöneticilerinin farklı olduğu, dolayısıyla bayi ile üreticinin aynı ihaleye katılmasının tek başına birlikte harekete karine teşkil etmeyeceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.****

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****