KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/025

Gündem No : 28

Karar Tarihi : 25.06.2025

Karar No : 2025/UM.I-1375

BAŞVURU SAHİBİ:

Divan Proje Tas. Medikal İnş. Mob. Tem. Tur. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/315064 İhale Kayıt Numaralı “Müdürlüğümüz ve Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 11 Kalem Genel Temizlik Malzemesi Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Diyarbakır İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 15.04.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Müdürlüğümüz ve Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 11 Kalem Genel Temizlik Malzemesi Alımı” ihalesine ilişkin olarak Divan Proje Med. İnş. Mob. Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin 20.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.06.2025 tarih ve 185395 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1132 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İdare tarafından alınan ihale komisyonu kararında aynı IP adresinden teklif verildiği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, şöyle ki;

Ofiscat firması ile kendilerinin farklı şirket adreslerine ve ortaklarına sahip olduğu, bahse konu istekli ile aralarında herhangi bir organik bağ bulunmadığı, aynı IP adresinin kullanılıp kullanılmadığının taraflarınca bilinmediği, bu durumun ihale komisyonu kararı ile tespit edildiği,

Deprem hasarı nedeniyle binalarındaki tüm modların açık olduğu, ayrıca IP adreslerinin birçok kamusal mekânda ortak kullanılabildiği, bu sebeple aynı IP adresinden teklif verilmesinin tek başına yasak fiil olarak değerlendirilemeyeceği, cihaz numarası ve teklif zamanı gibi teknik detayların da incelenmesi gerektiği, farklı konumlarda bulunan ve farklı MAC adreslerine sahip cihazların aynı IP adresi altında görünmesinin mümkün olduğu, bu durumun kendilerinin kontrolünde olmadığı,

İdarenin dayanak gösterdiği 2020/UH.I-1671 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında sadece aynı IP adresinden teklif sunulmasının değil, anlaşmalı hareket edildiğine dair diğer tespitlerin de bulunduğu, ayrıca bu kararın güncel olmadığı ve hukuki değerlendirmelerin güncel kararlar doğrultusunda yapılması gerektiği, konuya ilişkin güncel Kamu İhale Kurulu kararları ile yargı kararları incelendiğinde; 2024/UH.I-1407 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında, kısmi teklife açık ihalelerde farklı kısımlara verilen tekliflerin değerlendirilmesinin ihalenin sonucunu etkilemediği, bu nedenle farklı kısımlara teklif veren isteklilerin aynı IP adresinden teklif vermesinin 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi kapsamında yasak fiil olarak kabul edilmemesi gerektiği, ayrıca Danıştay 13. Dairesi’nin kararlarında, yasaklama işlemi tesis edilebilmesi için yasak fiilin somut ve kesin şekilde tespit edilmesi gerektiğinin hükme bağlandığı,

Kamu İhale Kurulu ve Danıştay kararları doğrultusunda, sadece aynı IP adresi kullanımıyla isteklilerin anlaşmalı hareket ettiklerinin kabul edilemeyeceği, yasal adres, firma yetkilileri, ortaklar, teklif zamanları ve fiyatlar gibi ilave hususların da tespit edilmesi gerektiği, aksi halde tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu,

Bu sebeplerle, tekliflerinin değerlendirmeye alınması ve yasaklama hükümleri kapsamında devam eden işlemlerin iptal edilmesi yönünde düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: …

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

“Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

“İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17’nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, …

2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. …” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “… (2) Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalede; istenecek belgeler işin tamamının yaklaşık maliyeti dikkate alınarak belirlenir. Ancak aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi; başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. ...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir. ...” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “a) Adı: MÜDÜRLÜĞÜMÜZ VE MÜDÜRLÜĞÜMÜZE BAĞLI SAĞLIK TESİSLERİNİN İHTİYACI OLAN 11 KALEM GENEL TEMİZLİK MALZEMESİ ALIMI…

e) Miktarı: 11 KALEM GENEL TEMİZLİK MALZEMESİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Müdürlüğümüz ve Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin İlgili Ambarları/Depoları (Dağılım Listesinde İlgili Yerler Belirtilmiştir.)” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 11 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İsteklilerin teklifleri kalem bazında ayrı ayrı değerlendirilecektir. Teklif edilen her bir iş kaleminden biri veya daha fazlası istekli üzerinde kalabilir. İsteklilerle, üzerlerinde kalan kalemlerin her biri için ayrı ayrı veya birden fazla kalem içinde toplu olarak sözleşme imzalanması mümkün olabilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Müdürlüğümüze Bağlı Sağlık Tesislerinin İhtiyacı Olan 11 Kalem Genel Temizlik Malzemesi Alımı” olduğu, kısmi teklife açık olan söz konusu ihalenin 15.04.2025 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirildiği,

07.05.2025 tarihli ihale komisyonu kararına göre; ihalenin 10 kısmına teklif veren başvuru sahibi Divan Proje Med. İnş. Mob. Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile ihalenin 8 kısmına teklif veren Ofiscat Mob. İnş. Med. Ele. Tic. San. Ltd. Şti.nin aynı IP adresinden teklif verdikleri gerekçesiyle anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Aynı şekilde aynı IP adresinden teklif verilmesi gerekçesiyle ihalenin 3 kısmına teklif veren Temiz Kâğıt Tem. Mak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile ihalenin 3 kısmına teklif veren Abdulalim Alışmış’ın tekliflerinin de değerlendirme dışı bırakıldığı,

İhalenin 3’üncü, 7’nci ve 9’uncu kısımlarının geçerli teklif kalmaması sebebiyle iptal edildiği,

İhalenin 1’inci kısmının İnnova Organik Gıda Tem. Tur. Tek. Ele. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., 2’inci, 4’üncü ve 6’ncı kısımlarının Natural Oto. İnş. Gıda Tur. Pet. Mad. San. Tic. Ltd. Şti., 5’inci kısmının Aydın Arınç, 8’inci,10’uncu ve 11’inci kısımlarının YFS Gıda Tem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi Divan Proje Med. İnş. Mob. Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde ileri sürülen iddialar incelendiğinde; ihale komisyonu kararı ile taraflarına tebliğ edilen yazıda, ihaleye teklif sunan Ofiscat Mob. İnş. Med. Ele. Tic. San. Ltd. Şti. ile aynı IP adresinden teklif verildiği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde idare tarafından tesis edilen işlemlerin kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, yalnızca aynı IP adresi kullanımının isteklilerin anlaşmalı hareket ettiği sonucunu doğurmayacağı, yasal adres, firma yetkilileri, ortaklar, teklif zamanları ve fiyatlar gibi ilave hususların da tespitinin gerektiği, aksi takdirde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olacağı iddialarına yer verilmiştir .

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun resmi internet adresi (www.btk.gov.tr) üzerinden yapılan araştırmada internet protokol adreslerine ilişkin genel bilgi bölümünde _“İnternete bağlı birimlerin, birbirleriyle iletişim sağlamak amacıyla kullandıkları benzersiz numaralara İnternet Protokolü (_IP adresi) adı verilmektedir. TCP/IP protokol grubunun ağ katmanında yer alan IP, internete bağlı cihazların adreslenerek alınacak ya da gönderilecek veri paketlerinin ağ içerisinde hedef adreslere doğru bir şekilde yönlendirilmesini sağlar. İnternete bağlı her cihazın bir IP adresi bulunması zorunludur.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Diğer yandan IP adresinin internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaraları olduğu, sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihaz bulunmayacağı, bu çerçevede, isteklilerin/istekli olabileceklerin doküman indirme/e-teklif verme işlemlerinde ve benzeri diğer işlemlerinde bir teknik veri olarak IP adresinin bu özelliklerini ve kurallarını dikkate alması gerektiği anlaşılmıştır.

Elektronik ortamda yapılan ihalelerde tekliflerin internet üzerinden verildiği, isteklilerin e-teklif verme işlemlerinde aynı IP üzerinden aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği, bu bakımdan isteklilerin ortak hareket ettiklerine yönelik değerlendirmelerde IP bilgisinin belirleyici bir unsur olduğu anlaşılmıştır.

Kısmi teklife açık ihalelerde ise teklif verilebilecek her bir kısmın ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterlerinin ayrı ayrı gösterilmesinin gerektiği, isteklinin yeterlik değerlendirmesinin teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılmasının gerektiği, her kısma ilişkin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin kısma teklif verenler arasından belirlenebileceği, dolayısıyla her bir kısım için tekliflerin değerlendirilmesi ve ihale kararının verilmesi süreçlerinin ayrı ayrı işleyeceği anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihalede verilen teklifler incelendiğinde; ihalenin 1’inci, 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 7’nci, 9’uncu,10’uncu ve 11’inci kısımlarının başvuru sahibi Divan Proje Med. İnş. Mob. Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile Ofiscat Mob. İnş. Med. Ele. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından teklif sunulan ortak kısımlar olduğu tespit edilmiştir.

EKAP üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

- Divan Proje Med. İnş. Mob. Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. adına ihale dokümanının, 14.04.2025 tarihinde 176.237.213.246 IP adresi üzerinden Ersan Sünmez tarafından indirildiği ve aynı tarih olan 14.04.2025 tarihinde 81.213.199.126 IP adresi üzerinden Ersan Sünmez tarafından e-imzalı olarak teklifin sunulduğu,

- Ofiscat Mob. İnş. Med. Ele. Tic. San. Ltd. Şti. adına ihale dokümanının, 14.04.2025 tarihinde 81.213.199.126 IP adresi üzerinden Ferit Balyen tarafından indirildiği ve aynı tarih olan 14.04.2025 tarihinde 81.213.199.126 IP adresi üzerinden Ferit Balyen tarafından e-imzalı olarak teklifin sunulduğu,

Bu haliyle başvuru sahibi Divan Proje Med. İnş. Mob. Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. ile Ofiscat Mob. İnş. Med. Ele. Tic. San. Ltd. Şti.nin aynı IP adresinden (81.213.199.126) teklif gönderdikleri tespit edilmiştir.

Kamu ihale mevzuatına göre; isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu yasağın amacının ihalede serbest bir rekabet ortamının bulunmasını sağlamak ve sözleşme fiyatının oluşması aşamasında herhangi iki hukuk kişisinin birbirlerinin teklifinden haberdar olarak danışıklı hareket etmelerini önlemek olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca anılan Kamu İhale Kanunu'un 58'inci maddesinde ilgili Kanun'un 17'nci maddesinde belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 2 ve 3'üncü maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda aktarılan hususlar ile birlikte mevcut durum göz önüne alındığında, kısmi teklife açık ihalelerde farklı kısımlara verilen tekliflerin yeterlik değerlendirilmesinin yapılması ve ihalenin karara bağlanması hususlarını etkilemeyeceği, ancak aynı kısımlara teklif verilmesi durumunda ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyeceği, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı kısımlara aynı IP adresi üzerinden ihaleye teklif vermelerinin irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair kuvvetli karine oluşturacağı anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, incelemeye konu edilen isteklilerin doküman indirmiş olduğu IP adreslerinin farklı olduğu, ancak ihalenin 1’inci, 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 7’nci, 9’uncu,10’uncu ve 11’inci kısımları için aynı IP adresinden teklif gönderdikleri tespit edildiğinden anılan istekliler hakkında idare tarafından tesis edilen tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****