KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/024

Gündem No : 30

Karar Tarihi : 18.06.2025

Karar No : 2025/UM.I-1346

BAŞVURU SAHİBİ:

Üreten Tem. İnş. Kimya Gıda Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kırıkkale Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/248964 İhale Kayıt Numaralı “3 Kısım Mal ve Malzeme Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırıkkale Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından 24.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “3 Kısım Mal ve Malzeme Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Üreten Tem. İnş. Kimya Gıda Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.05.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.06.2025 tarih ve 185352 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.06.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1115 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmında ihale üzerinde bırakılan Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

-İdarece ihalenin birinci kısmına ait birim fiyat teklif cetvelinin 1, 6, 8, 9, 11, 16 ve 17’nci kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, mevzuatta kısımların içinde yer alan iş kalemleri için ayrı ayrı aşırı düşük sorgulama yapılacağına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, isteklilerin kısım için sunmuş olduğu toplam teklif bedelinin sorgulanması zorunlu iken, idare tarafından hatalı işlem yapılarak kısım içindeki iş kalemlerinin sorgulanmasının mevzuata aykırı olduğu, yeniden aşırı düşük sorgulamasının yapılması gerektiği,

- İhalenin birinci kısmına ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ürünler ile ilgili satışlar üzerinden açıklama yapıldığı, sunulan Ek-O.7 maliyet /satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’inci maddesinde yer alan açıklamaya aykırı olduğu, ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay dönemlerini kapsayan maliyet /satış tutarı tespit tutanağı sunulması gerekirken bu kurala uyulmayarak her iki dönemi kapsayacak şekilde tutanak sunulduğu, ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmadığı,

-İhalenin birinci kısmına ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ürünler ile ilgili alışlar üzerinden açıklama yapıldığı, sunulan Ek-O.7 maliyet /satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’inci maddesinde yer alan açıklamaya aykırı olduğu, ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay dönemlerini kapsayan maliyet /satış tutarı tespit tutanağı sunulması gerekirken bu kurala uyulmayarak her iki dönemi kapsayacak şekilde tutanak sunulduğu, ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapılmadığı,

-Sunulan Ek-O.7 maliyet /satış tutarı tespit tutanağında fatura bilgileri tablosunun mevzuata uygun olarak düzenlenmediği, satışlara dayanak açıklama yapıldığı için fatura bilgileri tablosunda alıcı firmaya ilişkin bilgilerin yer almadığı, alıcı firma bilgileri yerine, ihaleye iştirak eden ilgili isteklinin bilgilerinin fatura bilgileri tablosuna yazıldığı, ilgili tutanakta “tarih” ve “sayı” bilgilerine yer verilmediği, söz konusu tutanağın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun olarak hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfası kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1. sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı,

- Teknik Şartname’de beyaz peynirin ve sütün yarım yağlı, yoğurdun yağlı, ceviz içinin son sene mahsulü ve birinci sınıf olması gerektiğinin düzenlendiği, bu ürünler için teknik şartnamede istenilen özellikleri karşıladığına ilişkin açıklayıcı bilginin ve tevsik edici belgenin bulunmadığı,

-İhalenin birinci kısmına ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ürünler için stok tespit tutanağı ile açıklama yapıldığı, Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklama yöntemleri içinde “stok tespit tutanağı” ile açıklama yapılacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, sunulan stok tespit tutanağının kabul edilmesinin mevzuata aykırı olduğu

- İhalenin birinci kısmına ait birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ürünler ile ilgili Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesi doğrultusunda açıklama sunulduğu, açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, mevzuatta 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda açıklama yapılacağı düzenlenmiş olup, “idarece kabul edilmiş” olduğuna ilişkin herhangi bir tevsik edici belgenin sunulmadığı, ürünün faturası kesilmiş olmakla idarece ürünün kabul edildiği anlamını taşımayacağı, tüm ürünlerin aynı idareye satılmadığı, farklı idarelere verilen ürünlere ilişkin faturaların sunulduğundan açıklamasının bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Hazır Yufka, Tereyağı, Yoğurt, Yaş Maya, Süt, Kuvertür Çikolata, Krem Şanti için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklama yapıldığı, açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından gerekli ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekirken fiyat teklifinde bu beyanın yer almadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b)Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 62/A maddesinde “ 62/A.1. Mal alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

62/A.1.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir. İstekliler, aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini, bu Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde belirtilen yöntemlerle açıklayabilirler.

62/A.1.2. İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede açıklamaları yeterli görülmeyen veya süresi içerisinde yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

__

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.__

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur..…” açıklaması,****

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 3 Kısım Mal Ve Malzeme Alım İşi

…

e) Miktarı:

1.Kısım Gıda Malzemesi (24 Kalem)

2.Kısım Kuru Gıda Malzemesi (47 Kalem)

3.Kısım Temizlik Malzemesi (54 Kalem)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer:

1.Kısım Gıda Malzemesi ve 3. Kısım Temizlik Malzemesi Kırıkkale Belediyesi, İşletme ve İştirakler Müdürlüğüne ve il sınırları dahilinde idarenin belirleyeceği teslim yerlerine teslim edilecektir.

2.Kısım Malzemeleri tamamı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü Deposuna (Belediye İş Merkezi 2.Kat) teslim edilecektir.” düzenlemesi, ****

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’inci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 3 dir.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Yürürlükteki Mevzuat Ve Sözleşme Hükümleri Gereğince, Kdv Hariç İhale, Sözleşme Ve Taahhüdün Tamamın Yapılmasına Ait Ödenecek Bütün Vergi, Resim Ve karar pulu, damga vergisi, kontrol ve test giderleri, montaj giderleri, ambalaj giderleri, yedek malzeme ve montaj malzemeleri giderleri, nakliye giderleri, personel giderleri vb. Harçlarla, Sözleşmenin Çoğaltılması Dahil Sözleşme Giderleri, Kik Payı, Yükleme, Boşaltma, Tartı, İstif Etme, Ambalajlama, Taşıma, Muayene İle Her Türlü Sigorta vb. Giderleri Teklif Fiyata Dahil Edilerek Verilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir...” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “ 33.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanının ekinde birim fiyat teklif cetvelinin ilgili kısmının aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.****

İtirazen şikâyete konu ihalede 8 adet ihale dokümanı indirildiği, 24.03.2025 tarihinde yapılan ihalenin 1’inci kısmına 2 isteklinin katıldığı, 12.05.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararında, teklifi idarece hesaplanan sınır değerin altında kalan bir istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bahse konu ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, sınır değerin üzerinde teklif veren başvuru sahibi Üreten Tem. İnş. Kimya Gıda Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından 17.04.2025 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ile sınır değerin altında teklif veren istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, söz konusu yazıda “…1KISIM GIDA MALZEMEMESİ KISMI

Kamu İhale Mevzuatında Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yapılan değişiklik sonucunda Firmanızdan Birim Fiyat Cetvelinde Müdürlük tarafından önemli teklif bileşenleri olarak belirlenen 1-6-8-9-11-16-17 maddelerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmektedir.

“MADDE 58 – (1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”

Aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi halinde ihaleye katılan İstekliler Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde belirtilen yöntemlerle aşağıda belirtilen fiyatları kullanarak aşırı düşük tekliflerini açıklayabilir:

Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri

Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatlar

Kamu Kurum ve Kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatlar

Ticaret Borsası fiyatları

Toptancı Hal Fiyatları

Özel veya Münhasır hak sahibi kuruluşların uyguladığı fiyatlar

İsteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin fiyatlar

İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesiyle oluşan emsal bedel (1.Kısım Gıda Malzemesi Kısmı Aşırı Düşük Savunma Evrakları Ve Beyan Edilen Belgeler Yenidoğan Mahallesi Zafer Caddesi Belediye Hizmet Binası No:4 Kat:3 No:303 Birime Teslim Edilecektir)” şeklindeki ifadeler ile bu giderlerin önemli teklif bileşen olarak belirlendiği görülmüştür.****

Bu çerçevede, idarece ihalenin birinci kısmına ait birim fiyat teklif cetvelinin 1, 6, 8, 9, 11, 16 ve 17’inci maddelerinde yer alan kalemlerin (hazır yufka, un, margarin, kabartma tozu, beyaz peynir, tereyağı, yoğurt) önemli teklif bileşenleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatının hüküm ve açıklamaları, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ile ihale üzerinde bırakılan Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler, başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır.

İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında aynı hususların yer aldığı 2 adet 22.04.2025 tarihli Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı, imza sirküleri, Ticaret Sicil Gazetesi, ortaklara ve yöneticilere ilişkin bilgilerin yer aldığı belgelerin sunulduğu görülmüştür.****

22.04.2025 tarihli Ek-O.5 Maliyet Tespit Tutanağı incelendiğinde, yufka, un, margarin, kabartma tozu, beyaz peynir, tereyağı ve yoğurta ilişkin bilgilerin yer aldığı, söz konusu tutanağın sayısının olmadığı, aktarılan mevzuatta Ek-O.5 maliyet tespit tutanağının fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, fakat açıklama kapsamında herhangi bir fiyat teklifinin sunulmadığı, ayrıca açıklama kapsamında Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının ve stok tespit tutanağının da sunulmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ve Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra “diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete” göre aşırı düşük teklifleri tespit edeceğinin belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yapılacak olan mal alımı ihalelerinde idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi durumunda idarelerin aşırı düşük teklifleri nasıl belirleyecekleri Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 58’inci maddesinde, e-ihale yöntemiyle gerçekleştirilmiş ihalelerde anılan Yönetmelik’in 58/A maddesinde ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 62/A maddesinde düzenlenmiştir.

Kanun,**** Yönetmelik ve Tebliğ maddelerinde mal alımı ihalelerine ilişkin aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit etmesi gerektiği, öte yandan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı ilgili maddeleri uyarınca ve Kamu İhale Genel Tebliği'nde belirtilen yöntemler çerçevesinde sınır değer hesaplanarak teklifi aşırı düşük olanların tespit edilmesi gerektiği, ancak mal alımlarında sınır değer hesaplanma yöntemine ilişkin sınırlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, dolayısıyla mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitinin, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete kıyaslanmak suretiyle idarece belirlenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, idarenin tespit ettiği sınır değere göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonu; imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ile teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ayrıca bir isteklinin teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki Tebliğ’de öngörülen yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edileceği, hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, söz konusu önemli teklif bileşenlerinin sınır değerin altında teklif veren istekli tarafından açıklanmasının gerekli ve yeterli olduğu, başvuru sahibinin iddia ettiği ve önemli teklif bileşeni olarak idarece belirlenmeyen, ihalenin birinci kısmına ait birim fiyat teklif cetvelinin 1, 6, 8, 9, 11, 16 ve 17’inci maddelerinde yer alan kalemlerin (hazır yufka, un, margarin, kabartma tozu, beyaz peynir, tereyağı, yoğurt) dışındaki kalemlerin önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmediği, önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmeyen söz konusu giderler kalemlerine ilişkin açıklama yapılmasına gerek olmadığı,

Ayrıca aktarılan Tebliğ açıklamasında aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, hangi iş kalemlerin önemli teklif bileşeni olarak belirleyip belirlememenin idarenin takdirinde olduğu, kısmı teklife açık ihalelerde ilgi kısma ait tüm iş kalemlerinin açıklanmasını zorunlu kılan veya idarenin istediği kalemlere yönelik açıklama istemesini engelleyen bir mevzuat hükmünün bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının bu yönüyle yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yapılan tespitler neticesinde, ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde, Tebliğ’in 79.2.2.1’inci maddesinde teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağının fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenleneceği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında bu tutanakların sunulacağı, anılan istekli tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen giderlere ilişkin açıklama kapsamında 22.04.2025 tarihli Ek-O.5 maliyet tespit tutanağının sunulduğu, söz konusu tutanağa ilişkin fiyat teklifinin sunulmadığı, ayrıca tutanakta sayı bilgisinin ve ekinde başka belgenin yer almadığı, maliyet tespit tutanağının fiyat teklifi ile birlikte kullanılması gereken bir aşırı düşük teklif açıklama yöntemi olduğu, Ek-O.5 maliyet tespit tutanağının tek başına açıklama yöntemi olarak kullanılamayacağı, söz konusu tutanağın fiyat teklifi ile birlikte kullanılması ve tutanağın ekinde de “Mükellef Adına Tutanağı İmzalayanın İmza Beyannamesi ile Mükellefe Ait Temsile Yetkili Olunduğunu Gösterir Ticaret Sicil Tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin Aslı ya da Sureti” ve “Meslek Mensubuna Ait Faaliyet Belgesinin Aslı ya da Sureti”nin de sunulması gerektiği anlaşıldığından, ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olarak açıklanmadığı anlaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Sartaş Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****