KAMU İHALE KURULU KARARI

Toplantı No : 2025/023

Gündem No : 19

Karar Tarihi : 12.06.2025

Karar No : 2025/UM.I-1298

BAŞVURU SAHİBİ:

Kontrol Kimya İlaç Mak. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Veteriner Hizmetleri Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2025/512061 İhale Kayıt Numaralı “Biyosidal Ürün” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Veteriner Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından 15.05.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Biyosidal Ürün” ihalesine ilişkin olarak Kontrol Kimya İlaç Mak. İnş. San. ve Tic. A.Ş. nin 05.05.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.05.2025 tarihli yazısı ile üzerine, başvuru sahibince 23.05.2025 tarih ve 184512 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.05.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/1026 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “toksikolojik/ ekotoksikolojik yayınların WHO, EPA veya ECHA tarafından yayınlanan özet tablolar” ın tüm ortaklar tarafından sunulmasının istendiği, aynı şekildeki düzenlemenin Teknik Şartname’nin 5.1.4’üncü maddesinde yer aldığı, anılan belgelerin ürün ruhsatlandırması aşamasında ilgili Bakanlıkça değerlendirildiği, bu raporların ihale dosyasında tekrar talep edilmesinin gereksiz olduğu, yeterlik kriteri olarak toksikolojik ve ekotoksikolojik rapor taleplerinin aktif madde üreticisi tarafından yaptırılması gerektiğine ilişkin belgenin istenilmesinin ihaleye katılımı kısıtlayacağı, idarenin cevabında söz konusu belgelerin istenmesinin rekabeti daraltmayacağı, farklı ürünlerde bu tür testler mevcut olduğu ifade edilse de, ürün içerisindeki aktif maddenin üreticisinin yaptırmış olduğu toksikolojik ve ekotoksikolojik raporların yalnızca belirli ithalatçılar tarafından sunulabileceği, bu durumda ilişkin belgenin istenilmesinin ihaleye katılımı ve yerli malı katılımını kısıtlayacağından ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,

__

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “ …İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. ” hükmü,

__

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “ (1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının birparçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği vefonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir. …

6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir… ” hükmü,

“Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “ …(2) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

… ç) Alım konusu malın ulusal standardının bulunmaması durumunda, sadece ilgili uluslararası standarda uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik düzenleme

yapılabilir. Bu durumda aday veya istekli teklif ettiği malın uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgesini sunmak zorundadır. İş ortaklığı ile konsorsiyum ortaklarının bu belge veya belgeleri sunması ile sözleşmenin uygulanmasına yönelik düzenlemelerde (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümler esas alınır.

(3) Ürünlere ilişkin teknik mevzuatı hazırlamaya ve yürütmeye yetkili kılınan kamu kurum veya kuruluşlarının düzenlemeleri esas alınarak malın piyasaya arzına ilişkin alınması zorunlu belge veya belgelere yönelik ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılır.

Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Malın piyasaya arzına ilişkin alınması zorunlu belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir… ” hükmü,

__

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “ (1) Bu Yönetmeliğin amacı; biyosidal ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce insan, hayvan ve çevre sağlığı ile ilgili riskleri değerlendirebilecek şekilde üretimi ve ithali ile ruhsatlandırılmasına ve tescil edilmesine, piyasaya arz edilmesine, ambalajlanmasına, etiketlenmesine, sınıflandırılmasına, denetlenmesine ve biyosidal ürünlerle ilgili diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemektir.” hükmü,

__

“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelikte geçen; a) Aktif madde: Zararlı organizmalar üzerinde ya da onlara karşı etkisi olan bir madde veya mikroorganizmayı,

b) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

c) Biyosidal ürün: Sadece fiziksel ya da mekanik etkilerle değil, diğer başka yollarla herhangi bir zararlı organizmayı yok etme, uzaklaştırma, zararsız hale getirme ya da zararlı organizmanın etkisini önleme, üzerinde kontrol edici bir etki oluşturma amacıyla kullanılacak ve kullanıcıya sunulduğu haliyle bir ya da daha fazla aktif madde içeren, barındıran ya da bunların bileşiminden oluşturulan herhangi bir madde ya da karışımı veya madde ya da karışımlardan yerinde üretilen herhangi bir madde ya da karışımı veya ana işlevi biyosidal olan işlenmiş eşyayı,

… k) Liste-A: Ürün tipi tanımlanmış ve biyosidal ürünlerde kullanımına geçici olarak izin verilen mevcut aktif maddeleri gösteren ve Bakanlıkça hazırlanıp, Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan listeyi,

l) Liste I: Biyosidal ürünlerde kullanımı serbest olan aktif maddeleri gösteren ve Kurumca hazırlanıp, Kurumun internet sitesinde yayımlanan listeyi,

…p) Piyasaya arz: Bir biyosidal ürünün veya işlenmiş eşyanın bedelli veya bedelsiz olarak, ticari bir faaliyet kapsamında dağıtım veya kullanım amacıyla tedariğini,

s) Risk değerlendirmesi: Biyosidal ürünlerin üretimi, depolanması, ambalajlanması, satışa sunulması, ithalatı ve ihracatı aşamalarında, insan, hayvan, bitki ve çevre üzerinde olabilecek her türlü zararlılığın nitelik ve etkilerinin belirlendiği süreci,

ş) Ruhsat: Başvuru neticesinde bir biyosidal ürünün piyasaya arz edilebileceğini gösteren ve Bakanlık tarafından ilgililere verilen belgeyi,

t) Serbest satış sertifikası: Bir biyosidal ürünün bu Yönetmelik kapsamında ruhsatlandırılmış olduğunu, piyasada serbestçe bulundurulabildiğini ve kullanılabildiğini gösteren belgeyi,

…

v) Tescil: Başvuru neticesinde, düşük riskli bir biyosidal ürünün piyasaya arz edilebileceğini gösteren ve Kurum tarafından ilgililere verilen belgeyi… ifade eder... ” hükmü,

__

“Biyosidal ürünlerin piyasaya arzı” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) Biyosidal ürünlerin piyasaya arz edilebilmesi için aşağıdaki koşulların sağlanması zorunludur.

a) Biyosidal ürünlerin Bakanlık tarafından bu Yönetmelikte belirlenmiş usullere göre ruhsatlandırılmış veya tescil edilmiş olması,

b) Ruhsatlandırma ve tescil için belirlenmiş koşullara ve bu Yönetmelikte sınıflandırma, etiketleme, ambalajlama, güvenlik bilgi formları ve biyosidal ürünlerin reklamlarına ilişkin belirlenmiş koşullara uygun olması,

c) Biyosidal amaçlı kullanılacak bir temel maddenin piyasaya arzı için, bu temel maddenin, Liste-IB’de listelenmiş olması ve 27 nci maddenin dördüncü fıkrasına uygun olması… ” hükmü,

__

“Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “ …(3) Aktif maddelerin ve biyosidal ürünlerin başvuru dosyasında sunulan testler, 11/12/2013 tarihli ve 28848 ikinci mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maddelerin ve Karışımların Fiziko- Kimyasal, Toksikolojik ve Ekotoksikolojik Özelliklerinin Belirlenmesinde Uygulanacak Test Yöntemleri Hakkında Yönetmelik eklerinde tanımlanan yöntemlerle veya ulusal ve/veya uluslararası standart test yöntemleriyle veya bunların modifikasyonu ile oluşturulan test yöntemleriyle veya uygun şekilde oluşturulmuş işletme içi test yöntemleriyle yapılır veya yaptırılır.

(4) Aktif maddelerin ve biyosidal ürünlerin başvuru dosyasında sunulan toksikolojik ve ekotoksikolojik testler, 9/3/2010 tarihli ve 27516 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İyi Laboratuvar Uygulamaları Prensipleri, Test Birimlerinin Uyumlaştırılması, İyi Laboratuvar Uygulamalarının ve Çalışmaların Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılır veya yaptırılır.

…

7) Başvuru dosyalarının hazırlanmasında ve değerlendirilmesinde öncelikle Avrupa Kimyasallar Ajansı (ECHA) tarafından yayımlanan rehber dokümanlar, bunların yeterli olmadığı hallerde diğer uluslararası kuruluşlarca yayımlanan rehber dokümanlar dikkate alınır. ” hükmü,

__

“Biyosidal ürünlerin kullanımı” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Biyosidal ürünlerin kullanımı aşağıdaki hükümlere tabidir. a) Kurumca ruhsat verilmemiş veya tescil edilmemiş bir biyosidal ürün ya da ruhsatlandırma veya tescil için belirlenmiş koşullara ve kullanım amaçlarına uymayan veya 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen muafiyet kapsamında bulunmayan ürünler kullanılamaz… ” hükmü,

__

“Ruhsat ve tescil için uygulanacak hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde “ (1) Bir biyosidal ürün ancak aşağıdaki bentlerde sayılan hususları karşılaması durumunda 8 inci maddede belirtilen ruhsat ve tescil türlerinden birine uygun olarak ruhsatlandırılır veya tescili yapılır.

a) Ruhsatlı kullanımla ilgili olarak, güncel bilimsel ve teknik bilgiler çerçevesinde 12 ila 16 ncı maddelere göre verilen dosyanın Ek-VI’da belirtilen kriterleri karşılaması ve biyosidal ürünün kullanılabileceği tüm normal koşulların, kullanılan malzemenin nasıl kullanılacağının, kullanım ve atımdan doğan sonuçların belirtilmiş ve gösterilmiş olması,

b) Biyosidal Ürünün;

1) Yeterli derecede etkin olması,

2) Hedef organizmalar üzerinde, direnç veya çapraz direnç veya omurgalılar üzerinde ölçüsüz acı ve ıstırap verici etkilerinin olmaması,

3) İnsan ve hayvan sağlığına veya yüzey ve yeraltı sularına kendisinin veya kalıntılarının doğrudan veya dolaylı olarak gıda, yem veya içilmek suretiyle su, iç mekân veya çalışma yerindeki hava kalitesi gibi sonuçlar üzerinde olumsuz etkilerinin olmaması,

4) Kendisinin veya kalıntılarının çevre üzerinde özellikle yeraltı ve yüzey suları olmak üzere içme ve kullanma su kaynakları üzerinde olumsuz bir etkisinin olmaması,

5) Hedef dışı organizmalar üzerinde istenmeyen etkilerinin olmaması,

6) Aktif maddelerinin özellikleri ve miktarı ve her türlü toksikolojik veya ekotoksikolojik olarak belirgin safsızlıkları ve yardımcı formülleri ve ruhsatlı kullanımından kaynaklanan toksik veya çevre açısından önemli tortuları, aktif maddelere ilişkin bu Yönetmeliğin eklerinde belirtilen ilgili şartlara uygun olması,

7) Ürünün uygun kullanım, depolama ve taşıma amaçları doğrultusunda fiziksel ve kimyasal özelliklerinin uygun bulunması zorunludur.

(2) Düşük riskli biyosidal ürünler içerisinde herhangi bir şüpheli madde bulundurulamaz.

(3) Aktif maddelerden;

a) Liste-I’de listelenenleri içeren biyosidal ürünlerle ilgili müracaatlarda bu Yönetmelikte belirlenen şartların sağlanması,

b) Liste-IA’da listelenenleri içeren biyosidal ürünlerle ilgili müracaatlarda, bu aktif maddelerin bunlarla ilgili müracaata tabi ürünler için bu Yönetmelikte belirlenen şartları sağlamaları,

c) Yeni olanları içeren biyosidal ürünler ile ilgili olarak, bu aktif maddenin, 29 ve 30uncu maddelere göre değerlendirilmiş ve Liste-I veya Liste-IA’ya eklenmesi için gerekli şartları haiz olması zorunludur.

(4) Güncel bilimsel ve teknik bilgiler çerçevesinde ve ürünün doğru kullanımına tabi olarak, 14 üncü madde ve Ek-VI’da belirtilen zorunlu bilgi ve belgelere göre;

a) Kendisinin veya kalıntılarının çevre üzerinde özellikle yeraltı ve yüzey suları olmak üzere içme ve kullanma su kaynakları üzerinde olumsuz bir etkisinin olmaması,

b) Ürünün hedef zararlılar üzerinde yeterli etkinliğe sahip olması durumunda birinci fıkrada belirtilen hükümlerden ayrı olarak 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendine göre ruhsatlandırma yapılır.

(5) Bir biyosidal ürüne 15 inci maddeye göre, ancak başka yollardan önlenmesi mümkün olmayan, öngörülemeyen bir tehlikenin meydana gelmesi hâlinde, birinci fıkrada belirtilen hükümlerden ayrı olarak, 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (ç) bendine uygun ruhsat verilir veya tescil yapılır. Bu durumda Bakanlık acil durum gerekçelerini belirterek insanlar, hayvanlar ve çevre üzerindeki tüm muhtemel olumsuz etkileri mümkün olduğunca sınırlamak amacıyla gerekli tüm önlemleri alır veya alınmasını sağlar.

(6) Güncel bilimsel ve teknik bilgiler çerçevesinde ve ürünün doğru kullanımına bağlı olarak, 16 ncı madde ve Ek-VI’da belirtilen zorunlu bilgi ve belgelere göre, biyosidal ürünün çerçeve formülasyonun ilgili ana ürünle ayrıldığı husus tespit edilmiş ise; bu biyosidal ürün 8 inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendine göre ruhsatlandırılır veya tescil edilir.

(7) Ruhsatlandırma veya tescil koşula bağlı yapılabilir. 5 ila 7 nci maddelerde belirtilen hükümlere uygunluğu sağlamak için gereken pazarlama ve kullanıma ilişkin koşullar ayrıntılı olarak belirtilir. Ayrıca, değerlendirmenin sonuçları gerektiriyorsa, ruhsat veya tescil için 9 uncu maddede belirtilen sürelerden daha kısa bir süre sınırı Bakanlıkça belirlenebilir.

(8) Bir ruhsat verilirken veya tescil yapılırken; biyosidal ürünlerin kullanımıyla ilgili şartları belirleyen, insan ve hayvan sağlığı ile çevreyi korumaya ilişkin mevzuat hükümleri Bakanlıkça dikkate alınır… ” hükmü,

“Değerlendirme süreci” başlıklı 17’nci maddesinde “ (1) Bakanlık, biyosidal ürünlerin ve aktif maddeler ile biyosidal ürünlerin içeriğindeki diğer maddelerin değerlendirmelerini aşağıdaki usul ve esaslar çerçevesinde 19 uncu maddeye göre yapar. Ancak ürün tipine göre özel uzmanlık gerektiren konularda, değerlendirmelere yardımcı olmak ve Bakanlığa görüş bildirmek amacıyla, üniversiteler veya diğer kurum ve kuruluşlarda görevli konu ile ilgili personeli görevlendirebilir.

…b) Biyosidal ürünlerin insan sağlığı üzerindeki etkileri ve risk değerlendirmesi ile ilgili görevleri;…4) İnsan sağlığı üzerindeki maruz kalmayı, toksikoloji ve etkileri hakkındaki bilgi ve belgelere dayanarak insan için risk değerlendirmesi yapmak,

..

c) Biyosidal ürünlerin çevresel etkileri ve risk değerlendirmesi ile ilgili görevleri;

…

4) Çevresel maruz kalma, doğadaki davranış ve eko-toksikoloji hakkındaki bilgi ve belgeye dayanarak çevre ve gerektiğinde hayvan risk sınıflandırmasını yapmak veya

yapılmasını sağlamak… ” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Biyosidal Ürün Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 3.000 litre Sivrisinek Larva Mücadelesi İçin Sıvı Larvasit Ürün

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hiz. Dairesi Başkanlığına ait depoya teslim edecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

__

7.5.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz.” düzenlemesi,

__

Teknik Şartname’nin “Amaç” başlıklı 3’üncü maddesinde****“ Vektör Mücadelesi kapsamında; çevre ve halk sağlığını tehdit eden başta sivrisinek,__karasinek, haşere ve kemirgenlerin popülasyon kontrolü ile üreme alanlarında gerçekleştirilen** __**uygulamalarda kullanılacak mal (biyosidal ürün) alımı işidir.”,

__

“Biyosidal Ürün Özellikleri başlıklı 5’inci maddesinde “-Biyosidal ürün alım işi (1) Sivrisinek Larva Mücadelesi için Sıvı Larvasit Ürün,

İhtiyaç Listesi

Malın Cinsi Miktarı

1 Sivrisinek Larva Mücadelesi İçin Sıvı Larvasit Ürün 3.000 LT

5.1. Sivrisinek Larva Mücadelesinde Kullanılacak Sıvı Formülasyonlu 3.000 lt

Larvasit Biyosidal Ürünü;

5.1.1. Sağlık bakanlığından sivrisinek larva mücadelesinde ruhsatlandırılmış olmalıdır,

5.1.2. İhale başvuru dosyasında, Sağlık Bakanlığı tarafından son 2 yıl içerisinde onaylanmış Türkçe etiket örneği ve ruhsat sertifikasının aslı veya noter onaylı suretleri ile ruhsata esas dosyasında yer alan bitmiş ürüne ait Güvenik Bilgi formu (MSDS) ihale dosyasında sunulmalıdır.

5.1.3. En fazla %12 spinosad aktif içeriğe sahip, SC formülasyonlu, 30 gün etkili Sivrisinek larva mücadelesinde etkili biyosidal ürün.

5.1.4. Açık sucul alanlarda da kullanılacak ürünün; uygulama esnasında veya sonrasında oluşabilecek muhtemel sucul habitat çevresel risklerinin yönetimi ve önlenebilmesi için; ürün bileşimin de bulunan aktif maddeye ait aktif madde üreticisinin yaptırmış / yapmış olduğu toksikolojik / ekotoksikolojik yayınların WHO, EPA veya ECHA tarafından yayınlanan özet tabloları ihale dosyasında sunulmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda alındığı “Biyosidal ürün alımı” ihalesi olduğu, 15.05.2025 tarihinde yapılan ihalede 5 adet doküman indirildiği, ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği, başvuru sahibinin ihaleye teklif vermediği, inceleme tarihi itibariyle ihale komisyonu kararının alınmadığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “ Toksikolojik / Ekotoksikolojik yayınların WHO, EPA veya ECHA tarafından yayınlanan özet tabloları” teklif ile birlikte verilmesi gerektiği yönünde düzenlemelere yer verildiği, Teknik Şartname’nin 5.1.4’üncü maddesinde de “Açık sucul alanlarda da kullanılacak ürünün; uygulama esnasında veya sonrasında oluşabilecek muhtemel sucul habitat çevresel risklerinin yönetimi ve önlenebilmesi için; ürün bileşimin de bulunan aktif maddeye ait aktif madde üreticisinin yaptırmış / yapmış olduğu toksikolojik / ekotoksikolojik yayınların WHO, EPA veya ECHA tarafından yayınlanan özet tabloları ihale dosyasında sunulmalıdır.” düzenlemesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddia konusuyla ilgili olarak Kuruma yapılan farklı bir ihaleye yönelik itirazen şikayet başvurusuna ilişkin inceleme kapsamında 10.01.2025 tarihli ve E-84252536-101.01.02- 64768 sayılı Kurum yazısı ile Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünden “… 2018 yılında konuya ilişkin yapılan bir itirazen şikâyet başvurusu kapsamında … benzer hususlara yönelik olarak görüşlerinize başvurulmuş ve … yazınız ile görüşleriniz alınmış olup bu kapsamda geçmişte cevap verilen hususların güncelliğini koruyup korumadığı hususları ile birlikte;

1-) Biyosidal ürünlerin piyasaya arzı ve biyosidal ürünlerin piyasada kullanımının hangi şartlara bağlı olduğu,

2-) Biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılma aşamasında biyosidal üründe kullanılan aktif madde üreticisine ait belge istenilip istenilmediği, isteniliyor ise hangi bilgi ve/veya belgelerin istenildiği,

3-) Biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılması aşamasında biyosidal ürünlerin içerisinde yer alan aktif maddelere ilişkin olarak toksikolojik ve eko-toksikolojik çalışmaların yapılıp yapılmadığı, yapılıyor ise bu çalışmalar hangi kurum veya kuruluş tarafından yürütüldüğü, bu çalışmalara ilişkin bilgi ve/veya belgelerin ruhsat almak isteyen firmalarca ruhsatlandırılma aşamasında sunulmasına gerek olup olmadığı,

4-) Biyosidal ürünlerde kullanılan aktif maddelerin, üreticisi tarafından yapılmış

ve/veya yaptırılmış toksikolojik, eko-toksikolojik çalışmalar bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise bu hususlara ilişkin belgelerin ruhsatlandırma aşamasında sunulup sunulmadığı veya bu yöndeki çalışmalara ilişkin belgelerin ürünü piyasaya arz eden firmalarca temin edilip edilemeyeceği,

5-) WHO/WHOPES, FAO, EPA ve ECHA (Biocides 98/8 EC Directive açısından) gibi uluslararası otoriteler haricinde ülkemizde toksikolojik, eko-toksikolojik çalışmaların yapılıp yapılmadığı,

6-) Üretimi başka ülkeler tarafından gerçekleştirilen ve ülkemize ithal yolla getirilen biyosidal ürünlerin üretildiği ülkelerden aldığı ruhsat veya sertifikalar ile ülkemizde (ruhsatlandırılmadan) piyasaya arzının mümkün olup olmadığı, …” ifadelerine yer verilerek __ bilgi istenilmiştir.

Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen ve 31.01.2025 tarih ve E-19020089-105.03.99-267180339 sayılı Kurum kayıtlarına alınan cevap yazısında ise; “Halk sağlığı alanında haşere vektör mücadelesinde kullanılan ürünler Bakanlığımız tarafından Biyosidal Ürünler Yönetmeliği kapsamında izinlendirilmekte ve ürünler izinlendirilirken Avrupa Kimyasallar Ajansı tarafından hazırlanan ve web sayfamızda yayınlanan aktif madde listesi kullanılmaktadır. Genel olarak değerlendirildiğinde biyosidal ürün alım, kullanımı ve piyasaya arzı için Biyosidal Ürün Ruhsatı ve Onaylı Etiketinin bulunması yeterlidir. Bakanlığımız tarafından ürünler izinlendirilirken mevzuat gereği istenmesi gereken tüm belgeler izin aşamasında istendiği için biyosidal ürün alımlarında ayrıca bilgi ve belge (WHO/WHOPES veya FAO veya EPA ,ECHA kaydı vb.) istenmesinin gerekli olmadığı, alınacak ürünlerin ruhsatlandırma aşmasındaki aktif madde miktarında değişim olup olmadığına ilişkin fiziksel ve kimyasal analiz yaptırılmasının doğru olacağı değerlendirilmektedir. Ancak kullanıcılar izinli ürünlerden kendi ihtiyaçlarına göre serbest piyasa gereği ek bilgi ve belge talep edebilir bu husus Bakanlığımızın görev alanına girmemektedir. Biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılma aşamasında biyosidal üründe kullanılan aktif madde üreticisinden aktif maddeye ait spesifikasyon belgesi ve aktif maddenin hangi ürün üretiminde kullanılacağına ilişkin beyanı istenmektedir. Biyosidal ürünlere ilişkin olarak toksikolojik ve eko-toksikolojik çalışmaların yaptırılması zorunluluğu bulunmamakta, İyi Laboratuvar Uygulamaları Sistemi (GLP) kapsamında veri üreten ülkemizde ve WHO/WHOPES, FAO, EPA ve ECHA gibi uluslararası otoritelerde yapılan toksikolojik, ekotoksikolojik veriler kabul edilmektedir. Üretimi başka ülkeler tarafından gerçekleştirilen ve ülkemize ithal yolla getirilen biyosidal ürünlerin üretildiği ülkelerden aldığı ruhsat veya sertifikaların ülkemizde bir geçerliliği ve önceliği bulunmamakta olup piyasaya arzı mümkün değildir” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

__

İlgili yazıdan ve mevzuat hükümlerinden, alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ihale dokümanında düzenleme yapılabileceği, söz konusu belgelerin ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebileceği, bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunmasının yeterli olduğu, alım konusu malın ulusal standardının bulunmaması durumunda, sadece ilgili uluslararası standarda uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik düzenleme yapılabileceği, bu durumda isteklinin teklif ettiği malın uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgeyi sunmak zorunda olduğu, ürünlere ilişkin teknik mevzuatı hazırlamaya ve yürütmeye yetkili kılınan kamu kurum veya kuruluşlarının düzenlemelerinin esas alınarak malın piyasaya arzına ilişkin alınması zorunlu belge veya belgelere yönelik ihale dokümanında düzenleme yapılacağı, malın piyasaya arzına ilişkin alınması zorunlu belge veya belgelerin, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebileceği,

Biyosidal Ürünler Yönetmeliği’nin amacının biyosidal ürünlerin piyasaya arz edilmeden önce insan, hayvan ve çevre sağlığı ile ilgili riskleri değerlendirebilecek şekilde üretimi ve ithali ile ruhsatlandırılmasına ve tescil edilmesine, piyasaya arz edilmesine, ambalajlanmasına, etiketlenmesine, sınıflandırılmasına, denetlenmesine ve biyosidal ürünlerle ilgili diğer hususlara ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu, söz konusu Yönetmelik kapsamında ruhsat verilmemiş veya tescil edilmemiş biyosidal bir ürünün ülkemizde kullanılamayacağı, biyosidal ürünlere izin verilme aşamasında, ruhsat sahibi firma, üretim yeri, ürünle ilgili bilgi ve belgeler ile analizler bazında değerlendirme yapıldığı, ruhsatlandırılma aşamasında aktif maddeye ilişkin olarak ilgili üreticinin adı veya unvanı ile açık adresi, aktif maddeye ait spesifikasyon belgesi ve aktif maddenin hangi ürün üretiminde kullanılacağına ilişkin beyanın istenildiği,

Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün görüş yazısı incelendiğinde; Sağlık Bakanlığı tarafından ürünlere izin verilirken mevzuat gereği istenmesi gereken tüm belgeler izin aşamasında istendiğinden biyosidal ürün alımlarında ayrıca bilgi ve belge (WHO/WHOPES veya FAO veya EPA,ECHA kaydı vb.) istenmesinin gerekli olmadığı, biyosidal ürünlerin ruhsatlandırılma aşamasında biyosidal üründe kullanılan aktif madde üreticisinden aktif maddeye ait spesifikasyon belgesi ve aktif maddenin hangi ürün üretiminde kullanılacağına ilişkin beyanın istenildiği, biyosidal ürünlere ilişkin olarak toksikolojik ve eko-toksikolojik çalışmaların yaptırılması zorunluluğunun bulunmadığı ifadelerine yer verildiği dikkate alındığında, yeterlik kriteri olarak “ Toksikolojik / Ekotoksikolojik yayınların WHO, EPA veya ECHA tarafından yayınlanan özet tabloların” istenilmesinin ihaleye katılımı kısıtlayacağı, anılan belgelerin ürün ruhsatlandırması aşamasında ilgili Bakanlıkça değerlendirildiği, bu raporların ürünün piyasa arzı için izin-ruhsat niteliğinde olmadığı ürünlere izin verilirken mevzuat gereği istenmesi gereken tüm belgelerin istendiği, ayrıca bilgi ve belge istenmesinin gerekli olmadığı, dolayısıyla aksi yöndeki rapor taleplerinin ihaleye katılımı kısıtlayacağı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

__

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin gerektiği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırılan 101.344,00 TL başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

****| ****| ****

****| ****| ****

****| ****| ****